ថៃ ៖ តុលាការធម្មនុញ្ញថៃបានសម្រេចសេចក្តី ៧-២ ក្នុងការព្យួរតំណែងលោកស្រី Paetongtarn Shinawatra ពីតួនាទីជានាយករដ្ឋមន្ត្រី។ ការកាត់ក្ដីនេះ តុលាការបានសម្រេចជាឯកច្ឆ័ន្ទក្នុងការពិចារណាលើកចោទប្រកាន់របស់លោកស្រី ជុំវិញឃ្លីបសន្ទនាដ៏ចម្រូងចម្រាសរវាងលោកស្រី និងប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជា សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន។

យោងតាមការចេញផ្សាយរបស់សាព័ត៌មានថៃនាថ្ងៃអង្គារ ទី០១ កក្កដា បានឲ្យដឹងថា តុលាការធម្មនុញ្ញថៃ សម្រេចទទួលយកញត្តិសមាជិកព្រឹទ្ធសភា និងសម្រេចព្យួរតំណែងនាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ ផែថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ ដោយសម្លេង៧ ទល់ ២។

គួររំលឹកថា បន្ទាប់ពី Paethongtarn បានសារភាពថា ខ្សែអាត់សំឡេងនៃការសន្ទនារវាងនាង និងសម្តេច ហ៊ុន សែន គឺជាការពិត ហើយមានខ្លឹមសារប្រមា.ថលើមេទ័ពភូមិភាគទី២ រួមទាំងអាកប្បកិរិយាមួយចំនួនទៀត បានបង្ហាញថាវាជាទង្វើ«ជនក្បត់ជាតិ»។

ការណ៍នេះបានប៉ះពាល់ដល់អធិបតេយ្យភាព កងទ័ព និងប្រជាជនថៃ ដែលក្រោយមកទៀត បានជំរុញឲ្យនាយឧត្តមសេនីយ៍ សាវ៉ាត និងសមាជិកព្រឹទ្ធសភាចំនួន ៣៦រូបផ្សេងទៀត បានដាក់លិខិតជូនប្រធានាព្រឹទ្ធសភាថៃ ដើម្បីបញ្ជូនញត្តិនេះទៅតុលាការធម្មនុញ្ញ។

ជាលទ្ធផល នៅថ្ងៃនេះ (ថ្ងៃទី 1 ខែកក្កដា) តុលាការធម្មនុញ្ញបានសម្រេចអនុម័តជាឯកច្ឆ័ន្ទ លើញត្តិសម្រាប់ការពិចារណា និងទទួលបានការបោះឆ្នោតក្នុងសម្លេង 7:2 ដើម្បីឲ្យ លោកស្រី Paethongtarn Shinawatra ឈប់បំពេញតួនាទីជានាយករដ្ឋមន្ត្រីជាបណ្ដោះអាសន្ន រហូតដល់ការសម្រេចចិត្តថ្មីត្រូវបានធ្វើឡើង៕

ប្រទេសជប៉ុន ៖ កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា ជប៉ុនបានដាស់តឿនពលរដ្ឋដែលដើរបេះបន្លែក្នុងព្រៃ និង Influencer បង្កើតមាតិកាពីខ្លាឃ្មុំ ត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នឱ្យបានខ្ពស់ដោយសារខ្លាឃ្មុំព្រៃចេញមកវាយប្រ.ហារពលរដ្ឋរហូតដល់បាត់ប.ង់ជីវិត ។ ពលរដ្ឋគួរផ្អាកចូលព្រៃដើម្បីការពារអាយុជីវិត រីឯ Influencer ទាំងឡាយក៏ដូចគ្នាដែរ គួរផ្អាកថតរូប ឬថតវីដេអូខ្លាឃ្មុំក្នុងព្រៃ ពីព្រោះខ្លាឃ្មុំមួយចំនួនធ្វើបាបមនុស្ស ។

តាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានជប៉ុន គឺមានបុរសម្នាក់អាយុ៤៦ឆ្នាំ បានស្លាប់នៅក្នុងព្រៃក្បែរទីក្រុងអូមាឈិ ខេត្តណាកាណុ ពេលបុរសរូបនេះកំពុងបេះស្លឹកឫស្សី ។ នាថ្ងៃបន្ទាប់ ក៏មានសេចក្តីរាយការណ៍ថា កម្មករធ្វើការក្នុងព្រៃឫស្សី ចំនួន២នាក់ ត្រូវខ្លាឃ្មុំវាយប្រហារនៅខេត្តណាកាណុ ដូចគ្នា ។

ក្រៅពីនេះ ខ្លាឃ្មុំព្រៃបានសម្រុកចូលកន្លែងរស់នៅរបស់មនុស្សខុសប្រក្រតី ដូចជា ៖ ចូលក្នុងអាកាសយានដ្ឋាន, ចូលសាលារៀន២កន្លែង នៅខេត្តអាអុម៉ូរិ ដែលធ្វើឱ្យសាលារៀនត្រូវលុបចោលកម្មវិធីការប្រកួតកីឡា ដោយសារមានអ្នកប្រទះឃើញខ្លាឃ្មុំព្រៃ ៤ក្បាល ។ សមត្ថកិច្ចបានដាស់តឿនពលរដ្ឋឱ្យបើកបរយានជំនិះដោយប្រុងប្រយ័ត្ន ផ្អាកចូលព្រៃ ឬធ្វើដំណើរក្បែរព្រៃ ។

លោក ខេវីន ឆត អតីតសាស្ត្រាចារ្យផ្នែកវប្បធម៌នៅសាកលវិទ្យាល័យបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មានទីក្រុងតូក្យូ បានលើកឡើងពីមូលហេតុជាច្រើនដែលធ្វើឱ្យខ្លាឃ្មុំចូលមកក្បែរ និងវាយប្រហារមនុស្សជាញឹកញាប់ ដូចជា ៖ បម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ និងសីតុណ្ហភាពកើនឡើងអាចធ្វើឱ្យខ្លាឃ្មុំចេញធ្វើសកម្មភាព និងសម្របខ្លួនសម្ងំនៅកន្លែងកក់ក្កៅ ។

មូលហេតុមួយទៀត ចំនួនអ្នកបរបាញ់សត្វនៅប្រទេសជប៉ុនកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស ពួកគេតែងតែទៅបរបាញ់សត្វក្នុងព្រៃធ្វើឱ្យចំនួនសត្វព្រៃគ្រប់ប្រភេទធ្លាក់ចុះ ដូចជា ៖ ក្តាន់ ជ្រូកព្រៃ ស្វា និងខ្លាឃ្មុំ ។ ក្រៅពីនេះ ការឈូសឆាយព្រៃធ្វើផ្លូវ និងសំណង់ ក៏ជាមូលហេតុសំខាន់ធ្វើឱ្យខ្លាឃ្មុំឃ្លានចំណីទាំងនេះត្រូវដើរស្វែងរកចំណីឆ្ងាយជាងមុន ពួកវាក៏ដើរមកកាន់ទីក្រុង ទីប្រជុំជន និងភូមិអ្នកស្រុក ។

ទោះជាមានការដាស់តឿនយ៉ាងតឹងរ៉ឹងពីរដ្ឋាភិបាកក៏ដោយ ប៉ុន្តែមានក្រុម Influencer ជាច្រើននាក់ពុំចាប់អារម្មណ៍ និងចូលព្រៃបង្កើតមាតិកាថតវីដេអូខ្លាឃ្មុំដើម្បីទាក់ទាញអ្នកទស្សនា ។ សមត្ថកិច្ចរាយការណ៍ថា បានឃើញក្រុម Influencer ថតវីដេអូក្នុងព្រៃ ហើយសមត្ថកិច្ចក៏ដាស់តឿនពីគ្រោះថ្នាក់ ។

បើតាមអ្នកជំនាញ គឺខ្លាឃ្មុំព្រៃមួយចំនួនស៊ីរុក្ខជាតិ និងពុំស៊ីមនុស្សជាអាហារទេ ប៉ុន្តែពូជខ្លាឃ្មុំខ្លះកាចសាហាវអាចធ្វើបាបមនុស្ស ។ ហេតុនេះ កុំប្រមាថ ឬមើលស្រាលខ្លាឃ្មុំខ្លាំងពេក ៕

ថៃ៖ មជ្ឈមណ្ឌលប្រតិបត្តិការពិសេសរបស់ថៃដែលត្រួតពិនិត្យការវិវត្តន៍នៃស្ថានការណ៍តាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ បានចោ.ទប្រកាន់កម្ពុជាថាបង្កឲ្យមានភាពតានតឹងដោយចេតនា ដើម្បីជំរុញឲ្យមានអស្ថិរភាពនយោបាយថៃ និងបំផ្លា.ញទំនុកចិត្តរបស់សាធារណៈជនមកលើរដ្ឋាភិបាលថៃ។

យោងតាមសារព័ត៌មានថៃ The Nation បានឲ្យដឹងថា៖ ការចោ.ទប្រកាន់នេះត្រូវបានធ្វើឡើងកាលពីថ្ងៃច័ន្ទ ទី៣០ មិថុនា ដោយឧត្តមនាវីទោ Surasan Kongsiri អ្នកនាំពាក្យមជ្ឈមណ្ឌលប្រតិបត្តិការពិសេសសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងស្ថានភាពព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ (SOC-TCBSM) ក្នុងអំឡុងសន្និសីទសារព័ត៌មានបន្ទាប់ពីកិច្ចប្រជុំប្រចាំថ្ងៃរបស់មជ្ឈមណ្ឌល។

លោក Surasan បាននិយាយថា “ភាគីម្ខាងទៀត (កម្ពុជា) បានបង្កើតផែនការដ៏ស្មុគស្មាញមួយ ជាមួយនឹងគោលបំណងដ៏រាក់កំភែល” ។ “វាបានចាប់ផ្តើមដោយការញុះញង់ឲ្យមានភាពតានតឹងនៅព្រំដែន បន្ទាប់មកក៏ពង្រីកស្ថានការណ៍ឱ្យមានឥទ្ធិពលលើនយោបាយរបស់ថៃ ក្នុងគោលបំណងបំបែកផ្ទៃក្នុង និងកាត់បន្ថយជំនឿចិត្តរបស់ប្រជាជនលើរដ្ឋាភិបាល”។

ជាមួយនឹងការចោ.ទប្រកាន់បែបនេះ លោក Surasan ក៏បានច្រានចោលការអះអាងរបស់កម្ពុជាដែលថាប្រទេសថៃបានបិទច្រកព្រំដែនមុនដើម្បីដាក់សម្ពាធលើកម្ពុជា ដោយលោកបានបំភ្លឺថា «អាជ្ញាធរថៃគ្រាន់តែបង្កើនការត្រួតពិនិត្យសន្តិសុខសម្រាប់ហេតុផលសុវត្ថិភាពប៉ុណ្ណោះ។ ផ្ទុយទៅវិញ កម្ពុជាមានប្រតិកម្មហួសហេតុពេកដោយការបិទច្រកព្រំដែនទាំងអស់របស់ខ្លួន។»

បើតាមការលើកឡើងរបស់លោកស្រី Maratee Nalita Andamo អគ្គនាយករងនៃនាយកដ្ឋានព័ត៌មាននៃក្រសួងការបរទេសបានឲ្យដឹងថា៖ ប្រទេសថៃមិនបានបិទច្រកព្រំដែនណាមួយទេ ប៉ុន្តែគ្រាន់តែបានផ្លាស់ប្ដូរម៉ោង និងពង្រឹងវិធានការត្រួតពិនិត្យសន្តិសុខប៉ុណ្ណោះ។ ហើយចាប់តាំងពីបានរឹតបន្តឹងនៅថ្ងៃទី ៧ ខែមិថុនា មក មានមនុស្សជិត ១ ម៉ឺននាក់បានបន្តឆ្លងកាត់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ក្នុងមួយថ្ងៃៗ។

លើសពីនេះ លោកស្រី Maratee បានគូសបញ្ជាក់ថា វិធានការរឹតបន្តឹងនេះ បានជំរុញឲ្យមានការបង្ក្រាប និងកាត់បន្ថយអត្រានៃបទល្មើសឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែនរវាងកម្ពុជា-ថៃ។ ក្នុងនោះ លោកស្រីបានកត់សម្គាល់ថា៖ រដ្ឋាភិបាលថៃកំពុងជំរុញកម្ពុជាឱ្យសហការ ក្នុងការបង្ក្រាបបណ្តាញឆបោ.កតាមអ៊ីនធឺណិត ដែលបានក្លាយជាការគំរាមកំហែងកាន់តែខ្លាំងឡើងនៅក្នុងតំបន់។ លោកស្រីបាននិយាយថា “គោលដៅរបស់យើង គឺកាត់បន្ថយការខាតបង់ផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងធ្វើឲ្យប្រសើរឡើងនូវសុវត្ថិភាពសម្រាប់ប្រជាជននៃប្រទេសទាំងពីរប៉ុណ្ណោះ”។

គួរជម្រាបថា ទាំងការថ្លែងខាងលើរបស់មជ្ឈមណ្ឌលប្រតិបត្តិការពិសេស, នាយកដ្ឋានព័ត៌មាននៃក្រសួងការបរទេស និងរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការពារជាតិថៃ សុទ្ធតែបានបដិសេធនិងច្រានចោលការលើកឡើងណាមួយដែលចង្អុលថា «ភាគីថៃជាអ្នកបិទព្រំដែន» និងធ្វើការបកស្រាយថា ថៃគ្រាន់តែរឹតបន្តឹង និងផ្លាស់ប្ដូរម៉ោង ប៉ុន្តែកម្ពុជាប្រតិកម្មជ្រុល។ ថៃថែមទាំងបញ្ជាក់ផងដែរថា ៖ ភាគីថៃបានផ្តួចផ្តើមការសម្របសម្រួលជាផ្លូវការដើម្បីបន្តការដឹកជញ្ជូនទំនិញ ប៉ុន្តែកម្ពុជាបានទាត់ចោលសំណើរនេះថានឹងមិនអនុញ្ញាតឱ្យរថយន្តដឹកទំនិញរបស់ថៃឆ្លងកាត់ច្រកព្រំដែនជាដាច់ខាត៕

ប្រទេសថៃ ៖ សារព័ត៌មានថៃ Khaosod រាយការណ៍កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ ថា ឈ្មួញថៃនៅផ្សាររុងក្លឿងបានលើកឡើងពីការលក់ដូរទំនិញនៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃស្ទើរដួលរលំ បាត់បង់ប្រាក់ចំណូលទាំងស្រុង ពីព្រោះអតិថិជនទិញទំនិញរហូតដល់៩៩% ជាពលរដ្ឋខ្មែរ ។ ឈ្មួញថៃបានបន់ស្រន់ឱ្យប្រទេសកម្ពុជា និងថៃចរចារកដោះស្រាយបញ្ហាឆាប់ៗដើម្បីឱ្យពួកគេអាចត្រឡប់មកលក់ដូរដូចមុនឡើងវិញ ។

កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែមិថុនា កងកម្លាំងបូរ៉ាផាបានផ្ញើលិខិតទៅអន្តោប្រវេសន៍ខេត្តស្រះកែវឱ្យជូនដំណឹងមកកម្ពុជា ដើម្បីស្នើសុំបើកព្រំដែនមួយចំនួនឱ្យរថយន្តដឹកទំនិញថៃអាចឆ្លងដែនចេញ-ចូល រយៈពេល៧ថ្ងៃ និងឱ្យរថយន្តដឹកទំនិញថៃដែលកកស្ទះនៅព្រំដែនខាងកម្ពុជាអាចត្រឡប់ទៅថៃវិញ ប៉ុន្តែត្រូវកម្ពុជាបដិសេធ និងពុំអនុញ្ញាតឱ្យមានការដឹកជញ្ជូនទំនិញគ្រប់ប្រភេទចូល ចេញ ឬឆ្លងកាត់ច្រកទ្វារព្រំដែនអន្តរជាតិ ឬច្រកទ្វារតំបន់ណាមួយតាមខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ។

បន្ទាប់ពីកម្ពុជាបដិសេធការឆ្លងកាត់ព្រំដែនរបស់រថយន្តដឹកទំនិញថៃគ្រប់ប្រភេទ ដោយសារកងទ័ពថៃបិទព្រំដែនទាំងអស់ជាមួយកម្ពុជា ឈ្មួញថៃនៅផ្សាររុងក្លឿងដែលនាំចេញទំនិញទៅប្រទេសកម្ពុជា បាន Live ក្នុងបណ្តាញសង្គមថា ការបិទព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃធ្វើឱ្យការលក់ដូរទំនិញផ្សេងៗស្ងប់ស្ងាត់យ៉ាងខ្លាំង ឈ្មួញពុំអាចនាំចេញទំនិញទៅកម្ពុជា ១០០% ប៉ុន្តែឈ្មួញពុំអាចប្រឆាំងនឹងគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាល ។

ឈ្មួញថៃនៅផ្សាររុងក្លឿងចង់ផ្តាំផ្ញើទៅរដ្ឋាភិបាលថា បច្ចុប្បន្ន ការលក់ដូរលំបាកបំផុត និងប៉ះពាល់ដល់បុគ្គលិកជាច្រើនធ្វើការក្នុងហាងលក់ដូរ ។ ឈ្មួញទាំងនេះបានបន់ស្រន់ឱ្យប្រទេសទាំងពីរចរចារកដោះស្រាយឆាប់ៗ និងចង់ឱ្យអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងត្រឡប់មកប្រក្រតីឡើងវិញដើម្បីអាចលក់ដូរឱ្យគ្នាដូចមុន ។

ពេលនេះ អតិថិជនឡាវបានកុម្ម៉ង់ទិញទំនិញថៃ ហើយឈ្មួញថៃរូបនេះក៏បានបញ្ជូនទំនិញថៃទៅប្រទេសឡាវ ចំនួន១រថយន្ត ដើម្បីទទួលចំណូលបានខ្លះៗ ។ រីឯការបញ្ជូនទំនិញថៃទៅប្រទេសកម្ពុជា គឺគ្មានសោះ គឺគ្មានការបញ្ជូន១០០% ហើយឈ្មួញក៏បញ្ជូនទំនិញនៅផ្សារប្រាទូណាម នៅទីក្រុងបាងកក ដើម្បីនាំចេញទៅតំបន់អាហ្វ្រិក ។

ឈ្មួញថៃនៅផ្សាររុងក្លឿងបានផ្តាំផ្ញើទៅកងទ័ពថៃ និងអភិបាលខេត្តស្រះកែវ ថា ឈ្មួញភាគច្រើនដែលលក់ដូរនៅតាមព្រំដែនរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដោយសារការបិទព្រំដែន ។ បើថៃនៅតែបិទព្រំដែនជាប់កម្ពុជាបន្តទៀត ពលរដ្ឋនឹងដាច់ពោះស្លាប់មិនខាន ។ រដ្ឋាភិបាលត្រូវតែទទួលស្គាល់ថា ការលក់ដូរតាមព្រំដែនស្ទើរទាំងអស់ គឺពលរដ្ឋថៃនៅព្រំដែនទទួលបានចំណូលពីអតិថិជនខ្មែរ បើថៃបិទព្រំដែនជិតបែបនេះនឹងធ្វើឱ្យបាត់បង់ចំណូលដោយសារគ្មានអតិថិជន ពីព្រោះអតិថិជន៩៩% គឺខ្មែរ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ឈ្មួញថៃដែលលក់ដូរ និងនាំចេញទំនិញមកប្រទេសកម្ពុជា បានទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ ប្រញាប់ចរចាស្វែងរកដំណោះស្រាយបញ្ហាជាមួយកម្ពុជាឱ្យបានឆាប់បំផុត ពីព្រោះការបិទព្រំដែនដាក់សម្ពាធកម្ពុជា ពុំបានធ្វើឱ្យកម្ពុជារងផលប៉ះពាល់ទេ ប៉ុន្តែបែរជាពលរដ្ឋថៃរងផលប៉ះពាល់ទៅវិញ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានថៃ Amarin News រាយការណ៍ថា មជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ បានលើកឡើងពីលិខិតដែលកងកម្លាំងបូរ៉ាផាស្នើបើកព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃឱ្យរថយន្តដឹកទំនិញថៃអាចឆ្លងកាត់ព្រំដែន គឺជាលិខិតផ្ទៃក្នុងរបស់ថៃដែលកងកម្លាំងបូរ៉ាផាផ្ញើទៅអភិបាលខេត្តស្រះកែវ ហេតុអ្វីបែកធ្លាយដល់កម្ពុជា? មជ្ឈមណ្ឌលនេះបានសំណូមពរឱ្យពលរដ្ឋថៃប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមសម្រាប់ទំនាក់ទំនងផ្ទៃក្នុង ពុំមែនចែកចាយព័ត៌មានរហូតដល់បែកធ្លាយលិខិតផ្ទៃក្នុង ។

នៅថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា លោក ស៊ុរ៉ាសាន់ គុងស៊ិរិ អ្នកនាំពាក្យរងនៃទីបញ្ជាការកងទ័ពថៃ និងអ្នកស្រី ម៉ារ៉ាទី ណាលិតា អាន់ដាម៉ូ អ្នកនាំពាក្យរងក្រសួងការបរទេស បានលើកឡើងពីលទ្ធផលកិច្ចប្រជុំរបស់មជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃថា អ្នកប្រឆាំងនៅថៃមានផែនការស៊ីជម្រៅដោយបង្កើតស្ថានការណ៍តានតឹងក្នុងតំបន់ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់នយោបាយ បែកបាក់ក្នុងសង្គម និងបាត់បង់ទំនុកចិត្តលើការងាររបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាផ្សេងៗដែលកើតឡើងដោយស្ថានការណ៍តានតឹង ។

លិខិតរបស់កងកម្លាំងបូរ៉ាផា ត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយក្នុងបណ្តាញសង្គម ដែលខ្លឹមសារលិខិតបញ្ជាក់ពីការស្នើបើកព្រំដែនឱ្យរថយន្តដឹកទំនិញថៃអាចឆ្លងកាត់ព្រំដែនផ្សេងៗ គឺជាលិខិតផ្ទៃក្នុងប្រទេសថៃ ពីព្រោះថៃពុំទាន់ទាក់ទងទៅកម្ពុជាឱ្យបើកព្រំដែនទេ ។ ហេតុនេះ ពុំជ្រាបថា តើលិខិតរបស់កងកម្លាំងបូរ៉ាផាបែកធ្លាយទៅដល់កម្ពុជាដូចម្តេច?

លិខិតនេះចង់ឱ្យផ្ទៃក្នុងថៃទទួលបានព័ត៌មានច្បាស់លាស់សិន មុនពេលទាក់ទងទៅកម្ពុជា ។ ការចេញលិខិត គឺក្រោយពីលោកស្រី ផេថងថាន ទៅខេត្តស្រះកែវ កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែមិថុនា ហើយលោកស្រីបានស្តាប់យោបល់របស់ពលរដ្ឋ ជាពិសេស ឈ្មួញថៃដែលមានរថយន្តដឹកទំនិញកកស្ទះនៅព្រំដែនខាងកម្ពុជា ទើបមានគំនិតបន្ធូរបន្ថយការរឹតបន្តឹងដើម្បីឱ្យរថយន្តដឹកទំនិញថៃអាចឆ្លងដែនបាន ប៉ុន្តែថៃពុំទាន់ទាក់ទងទៅកម្ពុជាផង ស្រាប់តែកម្ពុជាប្រកាសពុំអនុញ្ញាតឱ្យរថយន្តដឹកទំនិញថៃឆ្លងកាត់ព្រំដែន ។

រដ្ឋាភិបាលថៃមានគោលនយោបាយបង្ក្រាបឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ទើបថៃត្រូវរឹតបន្តឹងការឆ្លងដែនជាមួយកម្ពុជា កន្លងមក ក្រសួងការបរទេសថៃបានសហការជាមួយប្រទេសនានា និងអង្គការអន្តរជាតិស្នើឱ្យកម្ពុជាសហការជាមួយថៃដើម្បីកាត់បន្ថយការបាត់បង់ទ្រព្យសម្បត្តិ និងផ្តល់សុវត្ថិភាពដល់ពលរដ្ឋប្រទេសទាំងពីរ ។

គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែមិថុនា កម្ពុជាទទួលបានដំណឹងថា កងកម្លាំងបូរ៉ាផារបស់ថៃស្នើសុំបើកព្រំដែនមួយចំនួនជាមួយកម្ពុជា ដើម្បីឱ្យរថយន្តដឹកទំនិញថៃដែលកកស្ទះនៅព្រំដែនខាងកម្ពុជាត្រឡប់ចូលប្រទេសថៃវិញ និងអាចបើកបរឆ្លងដែនក្នុងគោលបំណងកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់របស់ពលរដ្ឋ ។ ការស្នើបើកព្រំដែននេះធ្វើតាមការបញ្ជាពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ ក្រោយពីលោកស្រីបានមកខេត្តស្រះកែវ ដើម្បីពិនិត្យមើលផលប៉ះពាល់របស់ពលរដ្ឋដោយសារការបិទព្រំដែន ។

នៅថ្ងៃដដែល អគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍កម្ពុជាបានចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានថា អនុវត្តតាមបទបញ្ជាដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា អគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍មិនអនុញ្ញាតឱ្យមានការដឹកជញ្ជូនទំនិញគ្រប់ប្រភេទចូល ចេញ ឬឆ្លងកាត់ច្រកទ្វារព្រំដែនអន្តរជាតិ ឬច្រកទ្វារតំបន់ណាមួយតាមខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ឡើយ ។ ការអនុវត្តវិធានការនឹងបន្តរហូតដល់ខាងភាគីថៃបើកច្រកទ្វារព្រំដែនអន្តរជាតិនានា និងច្រកទ្វារតំបន់ទាំងអស់ ដែលភាគីថៃសម្រេចបិទជាឯកតោភាគីឱ្យដំណើរការជាប្រក្រតីភាពឡើងវិញ ដូចមុនថ្ងៃទី៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពជើងគោកថៃបញ្ជាក់ថា កងកម្លាំងបូរ៉ាផា បានផ្ញើលិខិតទៅអន្តោប្រវេសន៍ខេត្តស្រះកែវឱ្យបញ្ជូនមកកម្ពុជា ដើម្បីស្នើសុំបើកព្រំដែនមួយចំនួនឱ្យរថយន្តដឹកទំនិញថៃអាចឆ្លងដែនចេញ-ចូលត្រឹមរយៈពេល ៧ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ និងឱ្យរថយន្តដឹកទំនិញថៃដែលកកស្ទះនៅព្រំដែនខាងកម្ពុជាបានត្រឡប់ទៅថៃវិញ គឺកងទ័ពថៃពុំបានស្នើបើកព្រំដែនឱ្យរថយន្តដឹកទំនិញថៃចេញ-ចូលកម្ពុជាដូចមុនទេ ។ ប៉ុន្តែកម្ពុជាពុំអនុញ្ញាតឱ្យមានការដឹកជញ្ជូនទំនិញគ្រប់ប្រភេទចូល ចេញ ឬឆ្លងកាត់ច្រកទ្វារព្រំដែនអន្តរជាតិ ឬច្រកទ្វារតំបន់ណាមួយតាមខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ឡើយ ។

លោកឧត្តមសេនីយ វិនឆ័យ សុវ៉ារី អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពជើងគោកថៃនិយាយថា កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ បានធ្វើដំណើរទៅពិនិត្យមើលស្ថានការណ៍នៅខេត្តស្រះកែវ និងប្រជុំពិភាក្សាជាមួយមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធពីផលប៉ះពាល់ដោយសារវិធានការបិទព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដោយលោកស្រីបានឱ្យមន្ត្រីសន្តិសុខប្រជុំជាមួយមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលដើម្បីរកវិធីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់របស់ពលរដ្ឋ ។

បន្ទាប់មក កិច្ចប្រជុំរបស់មជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដែលរៀបចំឡើងនៅថ្ងៃទី២៧ ខែមិថុនា បានឯកភាពបន្ធូរបន្ថយសម្រាប់រថយន្តដឹកទំនិញថៃដែលកកស្ទះនៅព្រំដែនកម្ពុជា ជាពិសេស រថយន្តឆ្លងកាត់ព្រំដែនបានឃ្លងលឹក ខេត្តស្រះកែវ (ច្រកទ្វារព្រំដែនអន្តរជាតិប៉ោយប៉ែត ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ) អាចធ្វើដំណើរឆ្លងដែនទៅកម្ពុជា និងធ្វើដំណើរត្រឡប់មកថៃវិញ ដោយសារការចែកចាយទំនិញរបស់រថយន្តដឹកទំនិញថៃបានចុះបញ្ជីក្នុងប្រព័ន្ធរួចហើយ ។

ហេតុនេះ នៅថ្ងៃទី២៩ ខែមិថុនា កងកម្លាំងបូរ៉ាផា ក៏បានសហការជាមួយស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធបញ្ជូនលិខិតទៅកម្ពុជា ដើម្បីស្នើសុំកម្ពុជាបើកព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃមួយចំនួនសម្រាប់រថយន្តដឹកទំនិញថៃឆ្លងកាត់ត្រឹមរយៈពេល ៧ថ្ងៃ ។ ប៉ុន្តែថៃទទួលបានដំណឹងថា អគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍កម្ពុជាបានចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានពុំអនុញ្ញាតឱ្យមានការដឹកជញ្ជូនទំនិញគ្រប់ប្រភេទចូល ចេញ ឬឆ្លងកាត់ច្រកទ្វារព្រំដែនអន្តរជាតិ ឬច្រកទ្វារតំបន់ណាមួយតាមខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ឡើយ ។

លោកឧត្តមសេនីយ វិនឆ័យ សុវ៉ារី អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពជើងគោកថៃបន្តថា ខាងកម្ពុជាអាចយល់ច្រឡំ ពីព្រោះថៃពុំបានស្នើសុំកម្ពុជាបើកព្រំដែនសម្រាប់ឱ្យរថយន្តដឹកទំនិញថៃចេញ-ចូលដូចមុនទេ ប៉ុន្តែថៃគ្រាន់តែស្នើសុំបើកព្រំដែនមួយចំនួនត្រឹមរយៈពេល៧ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះឱ្យរថយន្តដឹកទំនិញថៃចេញ-ចូលដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ពលរដ្ឋ ។

ដោយឡែក កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែមិថុនា អគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍កម្ពុជាបានចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដល់សាធារណជនជាតិ និងអន្តរជាតិ ដែលមានខ្លឹមសារថា អនុវត្តតាមបទបញ្ជាដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា អគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍មិនអនុញ្ញាតឱ្យមានការដឹកជញ្ជូនទំនិញគ្រប់ប្រភេទចូល ចេញ ឬឆ្លងកាត់ច្រកទ្វារព្រំដែនអន្តរជាតិ ឬច្រកទ្វារតំបន់ណាមួយតាមខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ឡើយ ។

ការអនុវត្តវិធានការនឹងបន្តរហូតដល់ខាងភាគីថៃបានបើកច្រកទ្វារព្រំដែនអន្តរជាតិនានា និងច្រកទ្វារតំបន់ទាំងអស់ ដែលភាគីថៃសម្រេចបិទជាឯកតោភាគីឱ្យដំណើរការជាប្រក្រតីភាពឡើងវិញ ដូចមុនថ្ងៃទី៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ កន្លងមកនេះ ៕

ថៃ ៖ សារធាតុអាសេនិចដែលបានប្រើប្រាស់ក្នុងសកម្មភាពជីកយករ៉ែនៅមីយ៉ាន់ម៉ា បានបង្កជាបញ្ហាការបំពុលទឹកធ្ងន់ធ្ងរនៅក្នុងទន្លេ Kok របស់ប្រទេសថៃ ប៉ះពាល់ដល់ការរស់នៅរបស់ប្រជាជន និងបរិស្ថាននៅជុំវិញដងទន្លេ រហូតទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលថៃចាត់វិធានការដោះស្រាយជាបន្ទាន់។

យោងតាមសារព័ត៌មានបាងកកប៉ុស្តិ៍ បានឲ្យដឹងថា លោក Maris Sengiampong រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃ បានឆ្លើយតបទៅនឹងសំណួរដែលមនុស្សតែងសួរទៅកាន់នាយករដ្ឋមន្ត្រី Paetongtarn Shinawatra អំពីគុណភាពទឹក និងការបំពុលរបស់ទន្លេក្នុងអំឡុងពេលទស្សនកិច្ចរបស់លោកស្រីទៅកាន់ខេត្ត Chiang Rai កាលពីថ្ងៃសៅរ៍។ លោកថា ក្រុមអ្នកជំនាញដែលដឹកនាំដោយទីប្រឹក្សា MFA នឹងជួបពិភាក្សាជាមួយមន្ត្រីមីយ៉ាន់ម៉ាក្នុងទីក្រុង Naypyidaw នៅសប្តាហ៍ក្រោយ។

កិច្ចពិភាក្សានេះនឹងផ្តោតលើផែនការគ្រប់គ្រងការបំពុលរួមមួយក្នុងគោលបំណងដោះស្រាយបញ្ហានៅដែលចេញមកពីប្រភពដើមរបស់វា ដោយបង្កើតប្រព័ន្ធការពារដើម្បីគ្រប់គ្រង និងទប់ស្កាត់ការបំពុលចូលទៅក្នុងលំហូរទឹក។

លោក Maris បានបន្តថា “ការពិភាក្សាត្រូវបានកំណត់ដើម្បីស្វែងរកជំនួយបច្ចេកទេសពីអង្គការអន្តរជាតិសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងការបំពុលប្រកបដោយនិរន្តរភាពនាពេលអនាគត” ។

ជាមួយគ្នានោះ អាជ្ញាធរមីយ៉ាន់ម៉ាក៏បានបញ្ជូនមន្ត្រីជំនាញទៅពិនិត្យគុណភាពទឹកទន្លេផងដែរ។ លោកស្រី Theerarat បាននិយាយថា ៖ របាយការណ៍នេះត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងចេញជាលទ្ធផលនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការព្រំដែនក្នុងតំបន់ថៃ-មីយ៉ាន់ម៉ា នៅថ្ងៃទី 2-3 ខែកក្កដាខាងមុខនេះ។

គួរជម្រាបថា «ទន្លេកុក» សម្រាប់ប្រជាជនថៃ ដែលរស់នៅក្នុងខេត្តឈៀងម៉ៃ និង ឈៀងរ៉ៃ មិនមែនគ្រាន់តែជាទឹកទន្លេធម្មតាប៉ុណ្ណោះទេ។ ប៉ុន្តែវាជាជីវិត ជាសេដ្ឋកិច្ច ជាវប្បធម៌ និងជាសរសៃឈា.មធម្មជាតិ ដែលមានសារៈសំខាន់បំផុតសម្រាប់ពួកគេ។ ទន្លេនេះ គឺជាប្រភពទឹកដ៏សំខាន់មួយដែលហូរចេញពីប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា មកកាន់ប្រទេសថៃ។ វាផ្ដលឲ្យពលរដ្ឋនូវលំហូរសេដ្ឋកិច្ច តាមរយៈការនេសាទ កសិកម្ម និងទេសចរណ៍ រួមមានការជិះទូក ជិះដំរី និងកន្លែងសម្រាកលម្ហែកាយជាដើម។

ប៉ុន្តែគួរឲ្យសោ.កស្ដាយ ចាប់តាំងពីដើមឆ្នាំ២០២៥មក ដោយសារការជីកយករ៉ែរបស់ក្រុមហ៊ុនចិននៅក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា សារធារតុអាសេនិចក្នុងបរិមាណដ៏ច្រើនលើសលប់ បានហូរចាក់ចូលក្នុងទឹកទន្លេ ដែលនាំមកនូវការបំពុលយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ សកម្មភាពគ្រប់បែបយ៉ាងត្រូវបានផ្អាកជាបន្ទាន់ ប្រជាជននៅតាមដងទន្លេកើតជំងឺសើរស្បែកដោយសារការប៉ះទឹក និងសូម្បីតែត្រីដែលរស់នៅក្នុងទន្លេនោះ ក៏រងនូវការឆ្លងមេរោ.គប៉ារ៉ាស៊ីត មានរបួសពាសពេញខ្លួនយ៉ាងគួរឲ្យបារម្ភ។

ស្ថានភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃការបំពុលដូចខាងលើនេះ បានឈានដល់ចំណុចកាន់តែអាក្រ.ក់ ដែលទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលថៃ និងមីយ៉ាន់ម៉ា ត្រូវជួបប្រជុំពិភាក្សាដើម្បីដោះស្រាយជាបន្ទាន់៕