អាហ្វហ្គានីស្ថាន៖ គ្រោះរញ្ជួយដីដ៏មានឥទ្ធិពលកម្រិតប្រមាណ ៦.០រ៉ិចទ័រ បានវា.យប្រហារភាគខាងកើតប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថាន កាលពីយប់ថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ដោយបន្សល់ទុកនូវការបំផ្លិចបំផ្លាញនៅទូទាំងខេត្ត Nangarhar និង Kunar បណ្ដាលឲ្យមនុស្សរាប់ពាន់នាក់ត្រូវបានរងគ្រោះដល់អាយុជីវិត រងរបួស និងបាត់ខ្លួនក្រោមគំនរថ្មបាក់បែ.ក។

យោងតាមរបាយការណ៍ក្រសួងមហាផ្ទៃដែលគ្រប់គ្រងដោយតាលីបង់ មនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ៦២២ នាក់បានស្លា.ប់ និងជាង ១.៥០០ នាក់បានរងរបួស ចំណែកអ្នកនៅរស់រានមានជីវិតខ្លះបានរៀបរាប់ទាំងភ័យរន្ធត់ថា មានសមាជិកគ្រួសារ រួមទាំងក្មេងៗបានកប់ជាប់នៅក្រោមគំនរបាក់បែក។ លើសពីនេះ ការរអិលបាក់ដីតាមជម្រាលភ្នំក៏បានបិទផ្លូវ ដែលធ្វើឲ្យក្រុមអ្នកជួយសង្គ្រោះពិបាកក្នុងការទៅដល់តំបន់ដែលរងគ្រោះខ្លាំងបំផុត។ កត្តានេះ បានជំរុញអ្នកស្រុកជាច្រើនត្រូវបានបង្ខំចិត្តជីកកាយរកមនុស្សជាទីស្រលាញ់របស់ពួកគេដោយខ្លួនឯង។

ក្រុមសង្គ្រោះបន្ទាន់ ដែលគាំទ្រដោយឧទ្ធម្ភាគចក្រ និងអឌ្ឍចន្ទក្រហមអាហ្វហ្គានីស្ថាន បានចាប់ផ្តើមបញ្ជូនអ្នករបួសទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យដែលចង្អៀត។ ជាមួយគ្នានេះ ការអំពាវនាវសុំការបរិច្ចាគឈា.មបានរីករាលដាលយ៉ាងឆាប់រហ័ស ខណៈអ្នកស្ម័គ្រចិត្តក្នុងតំបន់ជាច្រើនបានប្រញាប់ផ្ដល់ឈា.មដើម្បីជួយជនរងគ្រោះជាបន្ទាន់។ បន្ថែមពីនេះ ការបំផ្លិចបំផ្លាញបានរីករាលដាលយ៉ាងខ្លាំង ដែលសហគមន៍ជាច្រើនត្រូវបានទុកចោលដោយគ្មានទីជម្រក អាហារ ឬទឹកស្អាត។

អាជ្ញាធរបាននិយាយថា ក្រុមអ្នកជួយសង្គ្រោះកំពុងព្យាយាមស្វែងរកអ្នកនៅរស់រានមានជីវិតនៅក្នុងតំបន់ជាប់ព្រំដែនតំបន់ Khyber Pakhtunkhwa របស់ប្រទេសប៉ាគីស្ថាន ជាកន្លែងដែលផ្ទះសង់ឡើងពីភក់និងថ្ម ត្រូវបានដួលរៀបដល់ដី ដោយសារកម្រិតរញ្ជួយដីនៅពាក់កណ្តាលអធ្រាត្រ ដែលបានវាយប្រហារនៅជម្រៅ 10 គីឡូម៉ែត្រពីផ្ទៃខាងលើ។

អ្នកនាំពាក្យការិយាល័យបរទេសអាហ្វហ្គានីស្ថានបាននិយាយថា៖ «រហូតមកដល់ពេលនេះ មិនមានរដ្ឋាភិបាលបរទេសណាមួយបានឈានដល់ការផ្តល់ជំនួយសម្រាប់ការជួយសង្គ្រោះ ឬការងារសង្គ្រោះមនុស្សរងគ្រោះទាំងនេះនៅឡើយទេ»។

គួរជម្រាបថា អាហ្វហ្គានីស្ថាន គឺជាប្រទេសមួយដែលងាយនឹងកើតមានការរញ្ជួយដីដ៏កា.ចសា.ហាវ ជាពិសេសនៅតំបន់ជួរភ្នំ Hindu Kush ជាកន្លែងដែលបន្ទះតិចតូនិចឥណ្ឌា និងអឺរ៉ាស៊ីជួបគ្នា។ ការរញ្ជួយដីជាបន្តបន្ទាប់នៅភាគខាងលិចរបស់អាហ្វហ្គានីស្ថានកាលពីឆ្នាំមុន បានសម្លា.ប់មនុស្សជាង 1,000 នាក់ ដែលទិន្នន័យនេះ បង្ហាញពីភាពងាយរងគ្រោះនៃប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេសដែលក្រីក្របំផុតរបស់ពិភពលោកចំពោះគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កងទ័ពថៃតែងតែចោទប្រកាន់កម្ពុជាដដែលៗថា បង្កប់មីនក្នុងទឹកដីរបស់ខ្លួន និងបង្កើតរឿងកងទ័ពថៃជាន់មីនរងរបួសដាច់ជើងដើម្បីបោកប្រាស់អន្តរជាតិ និងពលរដ្ឋថៃ ខណៈថៃខ្លួនឯងកំពុងល្មើសបទឈប់បា.ញ់ជាបន្តបន្ទាប់ ។ នៅថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានថៃបានផ្សព្វផ្សាយចោទប្រកាន់កងទ័ពខ្មែរបង្កប់មីននៅខាងលិចប្រាសាទតាក្របី ដែលមានចម្ងាយពីភ្នំ៣៥០ ប្រមាណជាង១គីឡូម៉ែត្រ ហើយថៃចាត់ទុកការបង្កប់មីនជាអាវុធវាយប្រ.ហារកងទ័ពខ្លួនឱ្យមានគ្រោះថ្នា.ក់ដល់ជីវិត ។

កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ កងទ័ពថៃរាយការណ៍ថា បានប្រទះឃើញគ្រាប់មីនរបស់កងទ័ពខ្មែរនៅខាងលិចប្រាសាទតាក្របី ដែលមានចម្ងាយពីភ្នំ៣៥០ ប្រមាណជាង១គីឡូម៉ែត្រ ក្បែរព្រំដែនខេត្តសុរិន្ទ ។ កងទ័ពថៃថា ពួកគេបានឃើញកងទ័ពខ្មែរល្បាតនៅតំបន់ខាងលិចភ្នំ៣៥០ កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែសីហា កន្លងមក ហើយកងទ័ពថៃក៏បានចូលត្រួតពិនិត្យក្នុងតំបន់ ស្រាប់តែឃើញមីនប្រភេទ PMN-2 ចំនួន៣គ្រាប់ រួមទាំងគ្រាប់បែក២គ្រាប់ ។

អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពជើងគោក លោកឧត្តមសេនីយ៍ វីនឆ័យ ស៊ុវ៉ារី និយាយថា ការបង្កប់មីន និងភស្តុតាងនេះបង្ហាញឱ្យឃើញពីការបំពានបទឈប់បាញ់យ៉ាងច្បាស់ក្រឡែតរបស់កម្ពុជា ដែលមានគោលបំណងវាយប្រហារកងទ័ពថៃ និងមានចេតនាបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិតក្នុងទឹកដីថៃ ។ លោកចាត់ទុកនេះជាទង្វើឈានទៅភាពតានតឹងរវាងប្រទេសទាំងពីរ ហើយលោកចោទប្រកាន់ថា ទង្វើរបស់កម្ពុជា ជាការបោកប្រាស់សហគមន៍អន្តរជាតិឱ្យមើលឃើញកម្ពុជាចង់បានសន្តិភាព ។

លោកថែមទាំងចោទប្រកាន់កម្ពុជាល្មើសអនុសញ្ញាអូតាវ៉ារហូតមក គឺការបង្កប់មីននេះមានចេតនាវាយប្រហារកងទ័ពថៃជាបន្តបន្ទាប់ ។ ក្រោយពីរកឃើញគ្រាប់មីន មេបញ្ជាការកងទ័ព លោក ផាណា ឃ្លេវផ្លតថុក បានបញ្ជាំឱ្យកងទ័ពភូមិភាគ២ ប្រាប់ដល់កងទ័ពទាំងអស់ដើរល្បាតដោយប្រុងប្រយ័ត្ន ពុំធ្វេសប្រហែស និងបញ្ជូនក្រុមដោះមីនមកកាន់តំបន់គ្រោះថ្នាក់ដើម្បីសុវត្ថិភាព ។

គួរបញ្ជាក់ថា ថ្មីៗនេះ អតីតអ្នកសារព័ត៌មានថៃ Khaosod លោក Pravit Rojanaphruk បានលាតត្រដាងការពិតនៅពីក្រោយគ្រោះថ្នាក់នៃការជាន់មីនរងរបួស និងដាច់ជើងរបស់កងទ័ពថៃកន្លងមកថា វាគ្រាន់តែជាការសម្តែងបោកប្រាស់អន្តរជាតិ និងពលរដ្ឋថៃប៉ុណ្ណោះ ដើម្បីទទួលបានផលចំណេញនយោបាយ និងជាយុទ្ធសាស្ត្រយកឈ្នះសង្គ្រាម ។

ទាក់ទងនឹងការចោទប្រកាន់កម្ពុជាបង្កប់មីនថ្មីនៅក្នុងទឹកដីថៃនេះ ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា និងអង្គភាពកម្ចាត់មីនកម្ពុជា (CMAC) បានបញ្ជាក់ឡើងវិញថា កម្ពុជាពុំប្រព្រឹត្តល្មើសអនុសញ្ញាអូតាវ៉ា ព្រមទាំងប្ដេជ្ញាមិនប្រើប្រាស់មីនថ្មីដាច់ខាត ។ ម្យ៉ាងទៀត ចាប់តាំងពីក្លាយជារដ្ឋភាគីនៃសន្ធិសញ្ញានេះមក កម្ពុជាបានអនុវត្តយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួននូវគោលការណ៍មនុស្សធម៌ ចូលរួមក្នុងសកម្មភាពប្រឆាំងមីនទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេស ដែលមានការទទួលស្គាល់ពីអន្តរជាតិ ។ ដូច្នេះ អ្វីដែលភាគីថៃបានចោទប្រកាន់នោះ គឺគ្មានមូលដ្ឋានច្បាស់លាស់ និងមិនអាចជឿជាក់បានឡើយ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ តាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាននានារបស់ថៃឱ្យដឹងថា កាលពីវេលាម៉ោង២រសៀល ថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ លោក ភូមិថាំ វីឆាយ៉ាឆៃ នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទី បានដឹកនាំក្រុមមន្ត្រីគណបក្សភឿថៃទៅជជែកជាមួយក្រុមមន្ត្រីគណបក្សប្រជាជន (ឬគណបក្សប្រឆាំង) នៅទីស្នាក់ការគណបក្សនៅផ្លូវរ៉ាមកំផែង ដើម្បីសុំឱ្យគណបក្សប្រជាជនគាំទ្របេក្ខជនខ្លួន គឺលោក ឆ័យក្សេម និទិសិរិ កាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី ទី៣២ ក្រោយតុលាការធម្មនុញ្ញដកតំណែងលោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែសីហា ។

គណបក្សភឿថៃសន្យាថា នឹងទទួលយកសំណើទាំង៣ចំណុចដែលគណបក្សប្រជាជន (ឬអតីតគណបក្សកាវក្លៃ) ស្នើដើម្បីបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មី ប៉ុន្តែគណបក្សភឿថៃរងនូវការរិះគន់ពីគណបក្សនយោបាយផ្សេងៗ និងសាធារណជន ពីព្រោះគណបក្សភឿថៃធ្លាប់ក្បត់ពាក្យសន្យារបស់ខ្លួនក្នុងការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលជាមួយគណបក្សកាវក្លៃកន្លងមក ។ លើសពីនេះ គណបក្សភឿថៃខ្វះសមត្ថភាពដឹកនាំប្រទេស និងក្បត់ឆន្ទៈពលរដ្ឋ គឺគណបក្សពុំអាចធ្វើអ្វីតាមការសន្យាក្នុងអំឡុងពេលឃោសនាបោះឆ្នោត ថែមទាំងមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច និងជម្លោះព្រំដែនជាមួយកម្ពុជាអូសបន្លាយ ។

ក្រោយដឹកនាំមន្ត្រីគណបក្សភឿថៃទៅជជែកជាមួយគណបក្សប្រជាជនឱ្យគាំទ្រលោក ឆ័យក្សេម និទិសិរិ កាន់តំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីទី៣២ លោក ភូមិថាំ នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីនិយាយថា គណបក្សភឿថៃទទួលយកសំណើទាំងអស់របស់គណបក្សប្រជាជន និងរីករាយរំលាយសភាក្នុងរយៈពេល៤ខែ ។ ការជជែកជាមួយគណបក្សប្រជាជន ក៏មានមន្ត្រីមកពីគណបក្សផ្សេងទៀតដែលចូលរួមជាមួយរដ្ឋាភិបាលបានចូលរួមជជែកដែរ ប៉ុន្តែមានពលរដ្ឋថៃកាន់ស្លាករិះគន់គណបក្សភឿថៃដែលក្បត់ពាក្យសន្យាជាមួយគណបក្សកាវក្លៃ និងបង្កើតរដ្ឋាភិបាលចម្រុះកាលពីឆ្នាំ២០២៣ ។

គួរបញ្ជាក់ថា គណបក្សភឿថៃបានដឹកនាំមន្ត្រីមកទីស្នាក់ការគណបក្សប្រជាជនដើម្បីសុំការគាំទ្រ គឺយឺតជាងគណបក្សភូមិចៃថៃ រយៈពេល២ថ្ងៃ ពីព្រោះពេលតុលាការធម្មនុញ្ញដកតំណែងលោកស្រី ផេថងថាន កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែសីហា គឺលោក អនុថីន ឆាន់វីៈគូន ប្រធានគណបក្សភូមិចៃថៃបាននាំក្រុមមន្ត្រីមកជួបលោក ណាថាផុង រឿងបញ្ញាវុធ ប្រធានគណបក្សប្រជាជនភ្លាមៗ ដើម្បីសុំសំឡេងគាំទ្រពីគណបក្សប្រជាជនឱ្យលោក អនុថីន ឆាន់វីៈគូន កាន់តំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី ។

គណបក្សភឿថៃបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថា បានពិភាក្សាជាមួយគណបក្សនយោបាយមួយចំនួន និងឯកភាពទទួលយកសំណើចំនួន៣ចំណុច របស់គណបក្សប្រជាជនដើម្បីបង្កើតរដ្ឋាភិបាលដោះស្រាយបញ្ហាបន្ទាន់ ។ បន្ទាប់មក នឹងរំលាយសភាតំណាងរាស្ត្រ ក៏ដូចជារៀបចំការបោះឆ្នោតឱ្យពលរដ្ឋសម្រេចចិត្តផ្នែកនយោបាយតាមពេលកំណត់ដែលគណបក្សប្រជាជនបានស្នើ ។

គណបក្សប្រជាជនបានប្រកាសសំណើ៣ចំណុចសម្រាប់គណបក្សនយោបាយនានាដែលចង់បង្កើតរដ្ឋាភិបាល រួមមាន ៖
១-នាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីត្រូវរំលាយសភាក្នុងរយៈពេល៤ខែ
២-គណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មីត្រូវធ្វើប្រជាមតិធ្វើវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញដើម្បីបង្កើតរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មី
៣-គណបក្សប្រជាជននឹងពុំចូលរួមជាមួយរដ្ឋាភិបាល និងបន្តបំពេញតួនាទីជាគណបក្សប្រឆាំង ។

គណបក្សប្រជាជនពុំទាន់ប្រកាសច្បាស់លាស់ថា តើនឹងគាំទ្របេក្ខជនមកពីគណបក្សភូមិចៃថៃ ឬបេក្ខជនគណបក្សភឿថៃ ឱ្យកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីទេ ហើយនៅថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញានេះ គណបក្សប្រជាជននឹងប្រជុំគណៈកម្មាធិការ និងសមាជិកសភារបស់គណបក្សដើម្បីសម្រេចថា តើនឹងគាំទ្របេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រីមកពីគណបក្សណាដើម្បីដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលថ្មី ៕