បុរសពីរនាក់នៅប្រទេសអង់គ្លេសត្រូវបានដាក់ទោសជាង ៤ ឆ្នាំក្នុងពន្ធនាគារ ក្រោយពីពួកគេបានកាប់ដើមឈើល្បីមួយដើម ដែលជាសម្បត្តិធម្មជាតិសំខាន់បំផុតមួយក្នុងប្រទេស។ ដើមឈើនេះមានឈ្មោះថា Sycamore Gap Tree ដែលមានអាយុជាង ២០០ ឆ្នាំ ហើយមានទីតាំងនៅជិត ជញ្ជាំង Hadrian ដែលជាតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិ នៅតំបន់ភាគខាងជើងចក្រភពអង់គ្លេស។ ដើមឈើនេះមិនត្រឹមតែជាកន្លែងទេសរចណ៍ដ៏ល្បីប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបានលេចមុខក្នុងខ្សែភាពយន្ត និងត្រូវបានចាត់ទុកជាសម្បត្តិជាតិផងដែរ។

បុរសទាំងពីរនាក់នោះ គឺ Daniel Graham អាយុ ៣៨ ឆ្នាំ និង Adam Carr អាយុ ៣១ ឆ្នាំ បានសារភាពទោសថា ពួកគេបានកាប់ដើមឈើនេះនៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣។ ពេលវេលានោះ មនុស្សជាច្រើននៅទូទាំងប្រទេស ស្ទើរតែមិនជឿថាដើមឈើដែលមានអត្ថន័យសំខាន់ដល់ប្រជាជនជាតិ ត្រូវបានកាប់បំផ្លាញដោយសាររឿងមិនចាំបាច់។

ចៅក្រមក្នុងសំណុំរឿងនេះបានលើកឡើងថា សកម្មភាពរបស់ពួកគេគឺ អាត្មានិយម បង្កគ្រោះថ្នាក់ និងបំផ្លាញដោយចេតនា ហើយប្រហែលជាពួកគេធ្វើនេះដើម្បីទាមទារចំណាប់អារម្មណ៍ ឬគ្រាន់តែចង់អួតប៉ុណ្ណោះ។ ពួកគេមិនត្រឹមតែបំផ្លាញដើមឈើទេ ប៉ុន្តែបានបង្កការខូចខាតដល់ ជញ្ជាំង Hadrian ដែលជាកន្លែងសម្បត្តិពិភពលោក (UNESCO World Heritage Site) ផងដែរ។

យ៉ាងណាមិញ ដោយសារតែការខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរ ទាំងផ្នែកបរិស្ថានធម្មជាតិ និងតំបន់ប្រវត្តិសាស្ត្រ តុលាការបានសម្រេចផ្តន្ទាទោសធ្ងន់ធ្ងរ។ លោក Graham ត្រូវបានផ្តន្ទាទោស ១៦ ខែក្នុងពន្ធនាគារសម្រាប់ការបំផ្លាញដើមឈើ និង ៣ ឆ្នាំ ៦ ខែសម្រាប់បំផ្លាញជញ្ជាំង ហើយត្រូវបន្តទោសទាំងពីរនេះជាលំដាប់។ ចំណែកលោក Carr ក៏ត្រូវទោសជាង ៤ ឆ្នាំ ផងដែរ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ពួកគេទាំងពីរក៏នឹងត្រូវបង់ប្រាក់ពិន័យបន្ថែមទៀត។

ប្រជាជននៅអង់គ្លេស និងទូទាំងពិភពលោក បានបង្ហាញអារម្មណ៍សោកស្តាយ និងខឹងសម្បារយ៉ាងខ្លាំងចំពោះព្រឹត្តិការណ៍នេះ។ ក្រុមអ្នកអភិរក្សធម្មជាតិ អ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រ និងប្រជាជនក្នុងសហគមន៍បាននិយាយថា ព្រឹត្តិការណ៍នេះដូចជាការបាត់បង់ផ្នែកមួយនៃបេះដូងរបស់ប្រទេសជាតិ។

បច្ចុប្បន្ននេះ មន្ត្រីនៅតំបន់កំពុងពិចារណាចំពោះការដាំដើមឈើថ្មីមួយឡើងវិញ ដោយប្រើគ្រាប់ពូជ ឬពន្លកដែលចេញពីដើម Sycamore Gap Tree ប៉ុន្តែវាអាចត្រូវចំណាយពេលជាច្រើនឆ្នាំដើម្បីឲ្យដើមឈើថ្មីនេះលូតលាស់ដូចដើមវិញ។

គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃសុក្រ (ថ្ងៃទី ១១ ខែកក្កដា) គេបានយកបំណែកខ្លះនៃដើមឈើដែលបានកាត់នោះ ប្រវែង ២.១៣ ម៉ែត្រ ទៅដាក់តាំងជាសិល្បិះអចិន្ត្រៃយ៍ នៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលស្វាគមន៍ភ្ញៀវទេសរចនៃ ឧទ្យានជាតិ Northumberland ដើម្បីជាការរំលឹកអនុស្សាវរីយ៍ដល់ដើមឈើដែលពេញនិយមនោះ។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន The New York Times ៕

ទីក្រុងគៀវ៖ រដ្ឋាភិបាលអ៊ុយក្រែនបានរំលាយក្រសួងឯកភាពជាតិ ដែលដឹកនាំដោយឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី Aleksey Chernyshov បន្ទាប់ពីមានការចោ.ទប្រកាន់ថា លោក Chernyshov បានភៀសខ្លួនចេញពីប្រទេសចំពេលមានការស៊ើបអង្កេតទាក់ទងនឹងអំពើពុករលួ.យ ដោយភ្នាក់ងារFBI។ នេះបើយោងតាមការលើកឡើងរបសសមាជិកសភាអ៊ុយក្រែន លោក Yaroslav Zheleznyak ។

នាថ្ងៃអង្គារ ទី១៥ ខែកក្កដា សារព័ត៌មានបរទេសបានរាយការណ៍ថា លោក Chernyshov ដែលទទួលខុសត្រូវក្នុងការសម្របសម្រួលការវិលត្រឡប់របស់ជនជាតិអ៊ុយក្រែនពីបរទេស កំពុងស្ថិតក្នុងការស៊ើបអង្កេតលើការចោ.ទប្រកាន់ថាការផ្លាស់ប្តូរដីរដ្ឋដោយខុសច្បាប់ សម្រាប់អចលនទ្រព្យផ្ទាល់ខ្លួន។ ជនសង្ស័យផ្សេងទៀតដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីនេះ គឺជាអតីតជំនួយការរបស់គាត់ ហើយទ្រព្យសម្បត្តិដែលស្ថិតក្រោមការត្រួតពិនិត្យ គឺជាប់ទាក់ទងនឹងអតីតប្រធានសន្តិសុខរបស់គាត់។

កាលពីខែមុន ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសអូទ្រីសជាមួយប្រធានាធិបតី Zelensky អ្នកកាសែតបានកត់សម្គាល់ថា លោក Chernyshov មិនបានត្រឡប់ទៅអ៊ុយក្រែនវិញទេ ដែលបង្កឱ្យមានការសង្ស័យថាគាត់កំពុងគេចខ្លួនពីការស៊ើបអង្កេត។

ចំណែកខាងការិយាល័យរបស់លោក Chernyshov បានបដិសេធការជាប់ពាក់ព័ន្ធរវាងការធ្វើដំណើរបរទេសរបស់គាត់ និងការស៊ើបអង្កេតនោះ ដោយសារ លោក Zelensky បានបង្ហាញការធ្វើដំណើរនោះជាផ្លូវការ។ ក្រោយមកលោក Chernyshov ក៏បានត្រឡប់មកវិញ តែទោះជាយ៉ាងណា សមាជិកសភាអ៊ុយក្រែន លោកZheleznyak បាននិយាយថា ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះត្រូវបានបណ្តេញចេញហើយ រីឯក្រសួងដែលគាត់គ្រប់គ្រង ត្រូវបានរំលាយឲ្យរួមបញ្ចូលគ្នាជាមួយក្រសួងផ្សេងទៀត ដើម្បីចៀសវាងការចាត់ថាការផ្លាស់ប្តូរនេះថាគ្រាន់តែជា “ការរំលាយនៃឯកភាព” ។

ការប្រែប្រួលនេះ កើតមានចំពេលដែលការប៉ះទង្គិចផ្នែកនយោបាយកំពុងបន្តរីករាលដាលនៅក្នុងទីក្រុងគៀវ។ ការបិទក្រសួងនេះ ក៏ស្របពេលជាមួយនឹងការរុះរើគណៈរដ្ឋាភិបាលអ៊ុយក្រែនឲ្យកាន់តែទូលំទូលាយផងដែរ។ ក្នុងនោះ នាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក Denis Shmigal នឹងត្រូវបានជំនួសដោយ លោក Yulia Sviridenko ហើយលោក Denis Shmigal នឹងត្រូវបានផ្លាស់ទៅក្រសួងការពារជាតិវិញ ខណៈដែលរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិចាស់ លោក Rustem Umerov ត្រូវបានគេរាយការណ៍ថានឹងត្រូវតែងតាំងជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតប្រចាំសហរដ្ឋអាមេរិក៕

ញូយ៉ក ៖ ដុំថ្មទម្ងន់ 54 ផោន (25 គីឡូក្រាម) ដែលជាបំណែកដ៏ធំបំផុតមួយនៃភពអង្គារបានធ្លាក់មកលើភពផែនដី ត្រូវបានគេដាក់ដេញថ្លៃនៅទីក្រុងញូយ៉ក ក្នុងតម្លៃចាប់ពី២លាន ទៅ៤លានដុល្លារអាមេរិក។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន ABC News របស់សហរដ្ឋអាមេរិក។

កាលពីថ្ងៃចន្ទ ទី១៣ កក្កដា សារព័ត៌មានមួយនេះបានឲ្យដឹងថា នៅសាលដេញថ្លៃ Sotheby’s ក្នុងទីក្រុងញូវយ៉ក បានដាក់លក់ដេញថ្លៃនូវអ្វីដែលគេស្គាល់ថា NWA 16788 ដែលជាផ្នែកមួយនៃការលក់វត្ថុបែបប្រវត្តិសាស្ត្រធម្មជាតិ និងគ្រោងឆ្អឹងដាយណូស័រ Ceratosaurus វ័យក្មេងដែលមានកម្ពស់ជាង 6 ហ្វីត (2 ម៉ែត្រ) និងជិត 11 ហ្វីត (3 ម៉ែត្រ) ផងដែរ។

Sotheby’s និយាយថា៖ ថ្មអាចម៍ផ្កាយនេះត្រូវបានគេជឿថា បានហោះចេញពីផ្ទៃនៃភពព្រះអង្គារ បន្ទាប់ពីមានការវា.យប្រហារដោយអាចម៍ផ្កាយដ៏ធំមួយផ្សេងទៀតនៅក្នុងលំហ មុនពេលថ្មភពអង្គារនេះធ្វើដំណើរចម្ងាយ 225 លានគីឡូម៉ែត្រមកកាន់ផែនដី ធ្លាក់ចូលទៅក្នុងតំបន់សាហារ៉ា ប្រទេស Niger ក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ 2023 និងត្រូវបានរកឃើញដោយអ្នកអង្កេតអាចម៍ផ្កាយម្នាក់។

មូលហេតុដែលថ្មអាចម៍ផ្កាយមួយដុំនេះ អាចដាក់ដេញថ្លៃបានក្នុងតម្លៃដ៏ថ្លៃបែបនេះ គឺដោយសារតែកត្តាធំៗចំនួន ៥ រួមមាន៖ ១. វាជាបំណែកនៃអង្គធាតុក្រៅភពដែលកម្របំផុត។ ២. វាជាបំណែកនៃអង្គធាតុក្រៅភពធំបំផុតដែលត្រូវបានរកឃើញ។ ៣. វាផ្ដល់ផលប្រយោជន៍ខ្ពស់សម្រាប់ការសិក្សាផ្នែកវិទ្យាសាស្រ្ត និងការវិវត្តន៍នៃធាតុអាកាសនៅក្នុងលំហ។ ៤. ទីផ្សាប្រកួតប្រជែងរបស់មហាសេដ្ឋីដែលចូលចិត្តប្រមូលទិញវត្ថុកម្រ។ ៥. ឥទ្ធិពលនៃ Sotheby’s ដែលជាសាលដេញថ្លៃវត្ថុដ៏ល្បីល្បាញបំផុតនៅលើពិភពលោក។

គួរឲ្យដឹងថា ថ្មភពអង្គារមួយដុំនេះ គឺជាប្រភេទថ្មភ្នំភ្លើងដ៏កម្រដែលគេស្គាល់ថាជា olivine-microgabbroic shergottite មានប្រហែល 400 ដុំប៉ុណ្ណោះដែលត្រូវបានរកឃើញនៅលើផែនដី ប៉ុន្តែមានតែមួយដុំនេះគត់ ដែលអាចយកជាគំរូបាន ព្រោះវាមានប្រហែល 7% នៃវត្ថុធាតុភពអង្គារទាំងអស់ដែលគេបានស្គាល់។ ជាងនេះទៅទៀត វាក៏បានផ្ដល់នូវការយល់ដឹងបន្ថែមទៀតសម្រាប់មនុស្សលើភពផែនដី អំពីសណ្ឋានដី និងវដ្តជីវិតដែលអាចចាប់ផ្ដើមកើតមាននៅភពអង្គារផងដែរ។

ការដេញថ្លៃនេះគឺជាផ្នែកមួយនៃព្រឹត្តិការណ៍ “Geek Week” ប្រចាំឆ្នាំរបស់ Sotheby ដែលនឹងចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី 16 ខែកក្កដា ដោយមានអ្នកចូលរួមមកពីជុំវិញពិភពលោកយ៉ាងអធិកអធម។ ទោះជាយ៉ាងណា មិនថាចុងបញ្ចប់វាត្រូវបានគេដេញថ្លៃយកទៅធ្វើជាកម្មសិទ្ធិឯកជន ឬតាំងនៅសារមន្ទីរនោះទេ ប៉ុន្តែ «ថ្មភពអង្គារ» មួយនេះ គឺជាការរំលឹកថាផែនដីមិនមែនជាភពតែមួយគត់ក្នុងលំហនោះទេ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ លោក និធី ស៊ីព្រែ នាយករងវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងទីផ្សារវិស័យទេសចរណ៍ថៃ បាននិយាយក្នុងសិក្ខាសាលាស្តីពី «Decode 2025: The Mid-Year Signal សញ្ញាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ការផ្លាស់ប្តូរអនាគតសេដ្ឋកិច្ចថៃ» ថា វិស័យទេសចរណ៍គឺជាក្តីសង្ឃឹមមួយដើម្បីជំរុញសេដ្ឋកិច្ចថៃ ប៉ុន្តែរយៈពេលចុងក្រោយនេះ វិស័យទេសចរណ៍ថៃធ្លាក់ចុះដោយសារជំងឺរាតត្បាត និងវិបត្តិផ្សេងៗ ។ វិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងទីផ្សារវិស័យទេសចរណ៍ និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនឹងព្យាយាមជំរុញវិស័យទេសចរណ៍ឱ្យរួចផុតពីវិបត្តិ ។

នៅឆ្នាំ២០២៥ វិស័យទេសចរណ៍ថៃបានធ្លាក់ចុះដូចបណ្តាឆ្នាំមុនៗ ហើយបារម្ភថា ប្រទេសថៃអាចពុំមែនជាគោលដៅទេសចរណ៍ពេញនិយមសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរបរទេសទៀតទេ ។ ហេតុនេះ វិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងទីផ្សារវិស័យទេសចរណ៍នឹងព្យាយាមធ្វើឱ្យប្រទេសថៃក្លាយជាមេដែកឆក់ទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរបរទេសដើម្បីប្រមូលប្រាក់ជួយសេដ្ឋកិច្ចបន្តទៀត ។

ឆ្នាំនេះ ពុំទាន់ប្រាកដចិត្តថា តើចំនួនភ្ញៀវទេសចរបរទេសនឹងមកកម្សាន្តនៅប្រទេសថៃតាមគោលដៅដែរឬទេ ពីព្រោះចំនួនភ្ញៀវទេសចរបច្ចុប្បន្ន ដែលគិតតាំងពីដើមឆ្នាំ២០២៥ ធ្លាក់ចុះ ៥% ទោះជាមានការងើបឡើងវិញក្តី បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០១៩ មុនការឆ្លងជំងឺកូវីដ ។ ការធ្លាក់ចុះចំនួនភ្ញៀវទេសចរមួយផ្នែកដោយសារការធ្លាក់ចុះភ្ញៀវទេសចរចិន ប៉ុន្តែនៅចុងឆ្នាំនេះ អាចនឹងមានភ្ញៀវទេសចរបរទេសមកលេងថៃច្រើនជាងមុន ហើយប្រាក់ចំណូលពីវិស័យទេសចរណ៍ក៏កើនឡើងដូចគ្នា ។

យើងពុំផ្តោតសំខាន់លើភ្ញៀវទេសចរបរទេសតែម្យ៉ាងទេ ពីព្រោះភ្ញៀវទេសចរថៃក៏សំខាន់ដែរ ប៉ុន្តែប្រាក់ចំណូលពីភ្ញៀវទេសចរបរទេស និងភ្ញៀវទេសចរថៃខុសគ្នាច្រើន ។ ថៃទទួលបានចំណូលសរុបពីវិស័យទេសចរណ៍ ចំនួន៣លានលានបាត ក្នុងនោះចំណូលពីភ្ញៀវទេសចរបរទេស ស្មើ២លានលានបាត និងចំណូលពីភ្ញៀវទេសចរថៃ ស្មើ១លានលានបាត ។

យើងចាត់ទុកថា វិស័យទេសចរណ៍ថៃងើបឡើងឆាប់រហ័សជាងប្រទេសផ្សេងៗក្រោយជំងឺកូវីដ ប៉ុន្តែពេលប្រទេសផ្សេងៗប្រឹងប្រែងជំរុញវិស័យទេសចរណ៍យ៉ាងខ្លាំង ក្នុងនោះក៏មានចិនផងដែរដែលទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរបរទេស គឺធ្វើឱ្យបណ្តាប្រទេសលើពិភពលោកប្រកួតប្រជែងគ្នាខ្លាំងក្នុងការទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ ។ បច្ចុប្បន្ន ភ្ញៀវទេសចរចាប់អារម្មណ៍លើទេសចរណ៍សុខភាពកាន់តែច្រើន និងយកចិត្តទុកដាក់ថែទាំសុខភាព ។

ដូច្នេះ ចាប់ពីពេលនេះ ថៃនឹងផ្តោតលើទេសចរណ៍ប្រភេទ Health and Wellness រួមទាំងទេសចរណ៍កីឡា ដោយរៀបចំការប្រកួតកីឡាធំៗដើម្បីទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរបន្ថែម ។ ក្រៅពីនេះ ថៃមានកន្លែងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរថ្មី គឺទេសចរណ៍នៅតាមរោងភាពយន្ត និងការប្រគំតន្ត្រីលំដាប់ពិភពលោកដើម្បីជំរុញសេដ្ឋកិច្ចឱ្យរីកចម្រើនតាមរយៈដំណើរកម្សាន្តពេលយប់ ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក និធី ស៊ីព្រែ នាយករងវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងទីផ្សារវិស័យទេសចរណ៍ ៕