ប្រទេសថៃ ៖ លោក ភូមិថាំ វីឆាយ៉ាឆៃ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ មានតួនាទីជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃស្តីទីនិយាយថា រដ្ឋាភិបាលថៃពុំពេញចិត្តជាមួយកម្ពុជាយ៉ាងខ្លាំងរួចទៅហើយ ដូច្នេះ សូមកងទ័ព និងពលរដ្ឋថៃអត់ធ្មត់នឹងហេតុការណ៍កើតឡើងផ្សេងៗ ។ លោកប្រាប់កុំឱ្យពលរដ្ឋស្តាប់ពាក្យសម្តីរបស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជា ពីព្រោះសម្តេចគ្រាន់តែជាឪពុករបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ។ នេះបើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ The Reporters កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ។

នៅថ្ងៃទី១៦ ខែកក្កដា ក្នុងអាកាសយានដ្ឋានដងមឿង លោក ភូមិថាំ វីឆាយ៉ាឆៃ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ មានតួនាទីជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃស្តីទី បាននិយាយពីហេតុការណ៍ចលាចលនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា ថា វាជារឿងពុំចង់ឱ្យកើតឡើង ហើយលោកចោទប្រកាន់ថា នេះជាការញុះញង់ ។ លោកព្យាយាមបញ្ជាឱ្យកងទ័ពថៃប្រុងប្រយ័ត្ន និងអត់ធ្មត់ឱ្យខ្លាំងដើម្បីការពារកុំឱ្យហេតុការណ៍កើតឡើងទៀត ។

លោកចោទប្រកាន់ថា កម្ពុជានឹងប្រើប្រាស់វិធីបែបនេះដើម្បីឱ្យមានការប៉ះទង្គិចគ្នា ឬកើតអំពើហិង្សា ហើយកងទ័ពថៃយល់ និងព្យាយាមធ្វើឱ្យល្អបំផុត ពុំប្រើប្រាស់កម្លាំងដោះស្រាយបញ្ហា ។ យើងមិនឱ្យគេចោទប្រកាន់ពីការប្រើប្រាស់ហិង្សាដើម្បីដណ្តើមទឹកដីកម្ពុជា រីឯប្រាសាទតាមាន់ធំ យើងមានវិធានការទប់ស្កាត់រួចហើយ គឺបើកតំបន់ខ្លះ បិទតំបន់ខ្លះ ត្រូវតែការពារតំបន់ ដែលតំបន់នេះស្ថិតក្រោមការទទួលខុសត្រូវរបស់លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង មេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ២ ។

លោកបន្តថា ថៃបារម្ភពីការប៉ះទង្គិចឈានទៅប្រើប្រាស់អំពើហិង្សា ជាពិសេស ពលរដ្ឋថៃរស់នៅព្រំដែន និងកងទ័ព ។ រដ្ឋាភិបាលថៃពុំពេញជាមួយកម្ពុជាយ៉ាងខ្លាំងរួចទៅហើយ រីឯការទូតវិញ គឺរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសបានដំណើរការតាមដំណាក់កាល និងមានការពិចារណាកោះហៅឯកអគ្គរាជទូតថៃត្រឡប់មកវិញ ដែលជាវិធានការធ្ងន់ធ្ងរសម្រាប់ការទូត ។ ហេតុនេះ យើងកុំធ្លាក់ទៅក្នុងហ្គេមរបស់គេ និងកុំស្តាប់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ខ្លាំងពេក ។

លោកថា សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ពុំមែនជាមេដឹកនាំផ្លូវការរបស់កម្ពុជាទេ សម្តេចពុំពាក់ព័ន្ធនឹងសម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ។ ដូច្នេះ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន គ្រាន់តែជាមនុស្សម្នាក់កាន់តំណែងជាប្រធានព្រឹទ្ធសភា និងគ្មានអំណាចចរចា ។ ថៃប្រកាន់យកការចរចាគោរពតាមច្បាប់អន្តរជាតិ និងជជែកជាមួយសម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ។

ខ្ញុំសូមឱ្យពលរដ្ឋថៃអត់ធ្មត់ យើងព្យាយាមដោះស្រាយបញ្ហានេះឱ្យល្អបំផុតដើម្បីកុំឱ្យប្រទេសថៃបាត់បង់ផលប្រយោជន៍ និងពុំបាត់បង់អធិបតេយ្យភាព យើងនឹងពុំយល់ព្រមទេ ទោះជាទំនាក់ទំនងរបស់អ្នកណាក៏ដោយ ។ ការចរចា ឬទាញយកផលប្រយោជន៍ គឺរដ្ឋាភិបាលថៃអាណត្តិនេះនឹងពុំផ្តល់ឱកាសឱ្យធ្វើបែបនេះ រួមទាំងចាត់វិធានការយ៉ាងពេញទំហឹង ប្រសិនបើមានហេតុការណ៍នេះកើតឡើងទៀត ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក ភូមិថាំ វីឆាយ៉ាឆៃ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃស្តីទី ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីរបស់ថៃចោទប្រកាន់ថា ហេតុការណ៍ចលាចលកើតឡើងនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា គឺជាការញុះញង់របស់កម្ពុជាចង់ឱ្យមានការប៉ះទង្គិច ហើយប្រាប់ឱ្យកងទ័ព និងពលរដ្ឋខ្លួនអត់ធ្មត់ ។ ប៉ុន្តែការពិត ហេតុការណ៍នេះកើតឡើងដោយសារកងទ័ពថៃហាមឃាត់ពលរដ្ឋខ្មែរមិនឱ្យឡើងប្រាសាទតាមាន់ធំ ដែលជាសម្បត្តិរបស់ខ្មែរ ប៉ុន្តែស្ត្រីខ្មែរតវ៉ាថា ប្រាសាទនេះជារបស់ខ្មែរ ទើបធ្វើឱ្យកងទ័ពថៃខឹង និងប្រមូលផ្តុំគ្នាឡើងប្រាសាទដើម្បីបណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែរជាម្ចាស់ប្រាសាទ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ សារព័ត៌មាន Thai TV Social រាយការណ៍នៅថ្ងៃទី១៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ថា ស្ត្រីថៃឈ្មោះ ស៊ីកាកូស ដែលបានប្រមូលព្រះចៅអធិការវត្តល្បីៗ និងព្រះសង្ឃជាច្រើនអង្គធ្វើប្តី ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួនក្នុងលំនៅឋាន ពីបទស្ត្រីរូបនេះជំរិតទារប្រាក់ពីព្រះចៅអធិការវត្ត ហើយផ្ទេរប្រាក់ទៅវែបសាយល្បែងអនឡាញជាច្រើនលើក ហើយក្នុង១លើក នាងផ្ទេរប្រាក់រហូតដល់៥សែនបាត ។ រីឯប្រាក់ទទួលបានពីព្រះសង្ឃ ចំនួន៣៨៥លានបាត ពេលនេះ នាងនៅសល់ប្រាក់ក្នុងគណនីធនាគារតែ៨ពាន់បាតប៉ុណ្ណោះ ។

កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា នៅនាយកដ្ឋានបង្ក្រាបបទល្មើសទីក្រុងបាងកក សមត្ថកិច្ចថៃបានរួមគ្នាធ្វើសន្និសីទសារព័ត៌មាន ស្តីពីការចាប់ខ្លួនស្ត្រីថៃដែលប្រមូលព្រះចៅអធិការវត្តល្បីៗ និងព្រះសង្ឃជាច្រើនអង្គធ្វើប្តី ។ ស្ត្រីឈ្មោះ ស៊ីកាកូស ឬឈ្មោះ វិឡាវ៉ាន់ ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួនពីបទគាំទ្រឱ្យព្រះសង្ឃប្រព្រឹត្តល្មើស, ទទួលរបស់លួច និងលាងលុយកខ្វក់ ។ ក្រៅពីនេះ សមត្ថកិច្ចក៏បានចោទប្រកាន់អតីតព្រះចៅអធិការវត្ត «ឈូជិតថាំម៉ារ៉ាម» ព្រះនាម ស៊ុមផុង ធិតូសូ ពីបទប្រព្រឹត្តល្មើសតួនាទី ។

តាមការត្រួតពិនិត្យចំនួនប្រាក់រយៈពេល៣ឆ្នាំឃើញថា ស្ត្រីឈ្មោះ ស៊ីកាកូស មានប្រាក់ក្នុងគណនីធនាគារច្រើនរហូតដល់៣៨៥លានបាត ហើយនាងបានផ្ទេរប្រាក់ចូលក្នុងវែបសាយល្បែងអនឡាញជាញឹកញាប់ គឺការផ្ទេរប្រាក់១លើក ស្មើ៥សែនបាត ។ ពេលនេះ នាងនៅសល់ប្រាក់ក្នុងគណនីធនាគារតែ៨ពាន់បាតប៉ុណ្ណោះ ។

សមត្ថកិច្ចបានបែងចែកព្រះចៅអធិការវត្ត និងព្រះសង្ឃដែលមានទំនាក់ទំនងស្នេហាជាមួយស្ត្រីឈ្មោះ ស៊ីកាកូស ជា៣ក្រុម រួមមាន ៖

ក្រុមទី១-ព្រះសង្ឃដែលទទួលស្គាល់ថា បានរួមមេត្រីជាមួយ ស៊ីកាកូស ស្មើ៩អង្គ ក្នុងនោះព្រះសង្ឃ៨អង្គបានសឹក និងនៅសល់១អង្គ
ក្រុមទី២-ព្រះសង្ឃមានទំនាក់ទំនងស្នេហាជាមួយ ស៊ីកាកូស ប៉ុន្តែគ្មានភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីការរួមមេត្រី និង
ក្រុមទី៣-ព្រះសង្ឃមានអាកប្បកិរយាមិនសមរម្យ ហើយសមត្ថកិច្ចកំពុងរាប់ចំនួន ។

ជាមួយគ្នានេះ មានជនរងគ្រោះចំនួន២នាក់ បានដាក់ពាក្យបណ្តឹងស្ត្រីឈ្មោះ ស៊ីកាកូស រួមមាន ៖

១-អតីតប្រធានការិយាល័យពុទ្ធសាសនាខេត្តពិជិត និយាយថា ត្រូវបាន ស៊ីកាកូស បោកបញ្ឆោតខ្ចីប្រាក់ចំនួន៤សែនបាត ហើយប្រាប់ថា ឈឺធ្ងន់ត្រូវវះកាត់ ប៉ុន្តែនាងពុំបានវះកាត់ឡើយ និង
២-អតីតព្រះគ្រូជំនួយព្រះចៅអធិការវត្តសូថន ត្រូវបាន ស៊ីកាកូស គំរាមលាតត្រដាងរឿងស្នេហា ប្រសិនបើពុំផ្ទេរឱ្យនាង ចំនួន៨ពាន់បាត ។

អគ្គលេខាធិការរងនៃការិយាល័យប្រឆាំងលាងលុយកខ្វក់ លោក កាក់ម៉ុនឡៈស៊ីត វង្សបុតណយ ឱ្យដឹងថា ទង្វើរបស់ស្ត្រីឈ្មោះ ស៊ីកាកូស និងព្រះសង្ឃជាច្រើនអង្គជាបទល្មើសលាងលុយកខ្វក់ ។ ការិយាល័យនឹងត្រួតពិនិត្យទ្រព្យសម្បត្តិទាំងអស់ បើរកឃើញថា បានមកពីការប្រព្រឹត្តល្មើសមូលដ្ឋាននឹងចាត់វិធានការរឹបអូសទ្រព្យសម្បតិភ្លាម ។

ស្ត្រីឈ្មោះ ស៊ីកាកូស ធ្លាប់និយាយថា នាងមានកូនជាមួយព្រះចៅអធិការវត្ត១អង្គ ហើយនាងបានទាមទារប្រាក់ពីសង្ឃថ្លៃចិញ្ចឹមនាងរយៈពេល២០ឆ្នាំ ចំនួន៧លាន២សែនបាត ។ ប៉ុន្តែពេលពុំទទួលបានប្រាក់តាមការទាមទារ នាងក៏គំរាមព្រះចៅអធិការវត្ត រហូតដល់មានការស៊ើបអង្កេត និងចាប់ខ្លួន ។

ពលរដ្ឋថៃបានគាំទ្រសមត្ថកិច្ចដែលចាប់ខ្លួនស្ត្រីឈ្មោះ ស៊ីកាកូស ប៉ុន្តែមានការសង្ស័យថា ហេតុអ្វី ស៊ីកាកូស ដែលសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួនមានមុខមាត់ និងរូបរាងខុសគ្នាស្រឡះពីរូបថតដែលចែកចាយក្នុងបណ្តាញសង្គម ។ រូបថតក្នុងបណ្តាញសង្គម គឺនាងមានមុខមាត់ស្អាតបាត និងរាងសង្គម ប៉ុន្តែ ស៊ីកាកូស ដែលសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួននេះមានមុខមាត់ និងរូបរាងខុសគ្នាស្រឡះ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ព្រះសង្ឃថៃបានអប់រំផ្លូវចិត្តពលរដ្ឋតាមរយៈព្រះធម៌អស់រយៈពេលយូរមកហើយ ប៉ុន្តែការប្រព្រឹត្តខុសវិន័យរបស់ព្រះសង្ឃមួយចំនួនធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃអស់ជំនឿ និងលែងគោរពព្រះពុទ្ធសាសនា ។ បញ្ហាសំខាន់ពេលនេះ គឺការដោះស្រាយបញ្ហាព្រះសង្ឃប្រព្រឹត្តល្មើសដើរខុសផ្លូវធម៌ និងជាពេលវេលាដែលប្រទេសថៃត្រូវធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ពាក់ព័ន្ធដើម្បីលើកកម្ពស់ពុទ្ធសាសនាក្នុងសង្គមវ ។

ការទទួលស្គាល់កំហុសរបស់ព្រះសង្ឃ គឺជាការដោះស្រាយបញ្ហាបច្ចុប្បន្ន និងថ្ងៃអនាគត ពីព្រោះវាចាំបាច់បំផុតដើម្បីកុំឱ្យកើតហេតុការណ៍បែបនេះទៀត ។ ទោសកំហុសរបស់ព្រះសង្ឃថៃលើកនេះបានប៉ះពាល់ដល់ពុទ្ធសាសនាយ៉ាងខ្លាំង ពីព្រោះពុទ្ធសាសនា គឺជាសាសនាដ៏ធំនៅប្រទេសថៃ ៕

ទីក្រុងតេអេរ៉ង់៖ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអ៊ីរ៉ង់ លោក Abbas Araghchi បានជំរុញឱ្យមានការសម្របសម្រួលផ្នែកសន្តិសុខពីបណ្តាប្រទេសនៃអង្គការសហប្រតិបត្តិការសៀងហៃ (SCO) ដែលរួមមានចិន និងរុស្ស៊ី នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលមួយក្នុងប្រទេសចិន។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Newsweek នាថ្ងៃអង្គារ ទី១៥ កក្កដា ។

កិច្ចប្រជុំកំពូលនេះបានបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងដែលកំពុងរីកចម្រើនរបស់ទីក្រុងតេអេរ៉ង់ជាមួយទីក្រុងប៉េកាំង និងទីក្រុងមូស្គូ បន្ទាប់ពីជម្លោះនាពេលថ្មីៗនេះជាមួយអ៊ីស្រាអែល ដែលត្រូវបានចូលរួមដោយសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងការវា.យប្រហារតាមផ្លូវអាកាសមកលើទីតាំងនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់។ ការគាំទ្ររបស់ចិន នឹងផ្តល់ឲ្យអ៊ីរ៉ង់នូវការគាំទ្រផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងយោធាដ៏សំខាន់ ដើម្បីដាក់ទណ្ឌកម្មលើសហរដ្ឋអាមេរិកដែលគាំទ្រអ៊ីស្រាអែល និងបង្កើនកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងការទប់ស្កាត់ពីការវា.យប្រហារ។

ជាមួយគ្នានោះ លោក Araghchi បានស្នើឱ្យមានការបង្កើត ”យន្តការអចិន្រ្តៃយ៍មួយដើម្បីត្រួតពិនិត្យ ចងក្រងឯកសារ និងសម្របសម្រួលការឆ្លើយតបចំពោះការឈ្លានពានដោយយោធា សកម្មភាពនៃការបំផ្លិចបំផ្លាញ អំពើភេរវកម្ម និងការរំលោ.ភលើអធិបតេយ្យភាពជាតិនៃរដ្ឋជាសមាជិក” ។ លោក Araghchi ចាត់ទុកការវា.យប្រហាររបស់អ៊ីស្រាអែល និងអាមេរិកថ្មីៗនេះមកលើអ៊ីរ៉ង់ថាជាទង្វើឈ្លានពាន។ បន្ទាប់មកលោក Araghchi បានជួបជាមួយប្រធានាធិបតីចិន Xi Jinping និងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរុស្ស៊ី Sergey Lavrov នៅក្រៅព្រឹត្តិការណ៍នេះផងដែរ។

សម្រាប់ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ការចូលជាសមាជិក SCO បានបើកផ្លូវសម្រាប់ទំនាក់ទំនងការទូត និងសេដ្ឋកិច្ចក្រៅពីលោកខាងលិច ដោយជួយក្រុងតេអេរ៉ង់ឲ្យជៀសផុតពីភាពឯកោបច្ចុប្បន្នរបស់ខ្លួន។ ចិននិងរុស្ស៊ីបានបង្ហាញពីសញ្ញាយល់ស្រប ដោយក្រុងម៉ូស្គូបានហៅការវា.យប្រហាររបស់អាមេរិក និង អ៊ីស្រាអែលថាជាការបង្កសង្រ្គាម។ ខណៈដែលប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់ លោក Masud Pezeshkian បាននិយាយថា លោកបើកចំហសម្រាប់ការសន្ទនាជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយអ៊ីរ៉ង់បានផ្អាកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយអង្គការឃ្លាំមើលនុយក្លេអ៊ែរអន្តរជាតិរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិផងដែរ។

ឥឡូវនេះ អ៊ីរ៉ង់កំពុងពង្រឹងសមត្ថភាពយោធារបស់ខ្លួន ដោយបង្ហាញពីការព្រួយបារម្ភពីការវា.យប្រហារម្ដងទៀត ព្រោះមិនទាន់មានការឆ្លើយតបតាមរយៈការទូតពីភាគីជម្លោះរបស់ខ្លួននៅឡើយ។ ដូច្នេះហើយ ការស្វែងរកការគាំទ្រពីចិន និង រុស្ស៊ី គឺជាវិធីល្អបំផុតមួយក្នុងការទប់ស្កាត់ការវា.យប្រហារ ជាមួយនឹងខ្នងបង្អែកដែលរឹងមាំ៕

វ៉ាស៊ីនតោន៖ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បាននិយាយថា អាមេរិកបានយល់ព្រមលើការបន្ធូបន្ថយពន្ធឲ្យនៅសល់ត្រឹម 19 ភាគរយប៉ុណ្ណោះ លើការនាំចូលទំនិញទាំងអស់ពីប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិក។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន CNBC បានចុះផ្សាយនាថ្ងៃពុធនេះ។

កាលពីថ្ងៃអង្គារ ទី15 ខែកក្កដា ឆ្នាំ2025 លោក Trump បានបង្ហោះសារនៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមថា សហរដ្ឋអាមេរិកបានឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មជាមួយឥណ្ឌូនេស៊ីហើយ។ នៅក្នុងសារនោះ គាត់បានសរសេរថា “ឥណ្ឌូនេស៊ីនឹងបង់ពន្ធដល់សហរដ្ឋអាមេរិកចំនួន 19% លើទំនិញទាំងអស់ដែលពួកគេនាំចេញមកឱ្យយើង ខណៈដែលការនាំចេញរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកទៅកាន់ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីនឹងមិនមានការគិតថ្លៃអ្វីទាំងអស់” ។

ជាមួយគ្នានេះ លោក Trump ក៏បានឲ្យដឹងផងដែរថា “ជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីបានប្តេជ្ញាទិញថាមពលពីសហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងតម្លៃ $15 ពាន់លានដុល្លារ, ទិញផលិតផលកសិកម្មអាមេរិកចំនួន $ 4.5 ពាន់លានដុល្លារ និងទិញយន្តហោះ Boeing Jets ពីសហរដ្ឋអាមេរិក ចំនួន 50គ្រឿងផងដែរ។”

គួរឲ្យដឹងថា នៅក្នុងការប្រកាសថ្មីៗនេះ លោក Trump បានសម្រេចថា ចាប់ពីថ្ងៃទី1 ខែសីហា អាមេរិកនឹងយកពន្ធគយលើទីនិញរបស់ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីក្នុងអត្រា 32% ។ ប៉ុន្តែក្រោយមានការចរចាម្ដងទៀត លោក Trump បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានកាលពីថ្ងៃអង្គារថា ពន្ធរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ី បានថយចុះមកត្រឹម 19% វិញ។ លោកបានបន្ថែមថា៖ «យើងមានកិច្ចព្រមព្រៀងមួយចំនួនដែលនឹងត្រូវប្រកាស»។

យ៉ាងណាមិញ កាលបរិច្ឆេទថ្មីសម្រាប់ការកំណត់ពន្ធរបស់ឥណ្ដូណេស៊ីក្នុងអត្រា 19% នេះនៅមិនទាន់ប្រកាសថានឹងត្រូវយកចាប់ពីពេលណាទៅនោះទេ។ ប៉ុន្តែជាមួយនឹងការបន្ថយពន្ធនេះ ឥណ្ឌូណេស៊ី នឹងក្លាយជាប្រទេសទី២ នៅក្នុងអាស៊ាន ដែលមានអត្រាពន្ធគយកំណត់ដោយអាមេរិកទាបជាងគេ ធៀបទៅនឹងប្រទេសសិង្ហបុរី ដែលមានអត្រាពន្ធ 10% និងស្ថិតនៅលំដាប់ទី1៕

ប្រទេសវៀតណាម ៖ កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានវៀតណាមរាយការណ៍ថា វៀតណាមនឹងហាមឃាត់ពលរដ្ឋជិះម៉ូតូនៅកណ្តាលទីក្រុងហាណូយ ចាប់ពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ តទៅ ។ ការហាមឃាត់ពលរដ្ឋជិះម៉ូតូនៅកណ្តាលទីក្រុង គឺជាការព្យាយាមមួយរបស់រដ្ឋាភិបាលវៀតណាមដើម្បីកាត់បន្ថយការបំពុលបរិស្ថាន ប៉ុន្តែធ្វើឱ្យពលរដ្ឋបារម្ភពីផលប៉ះពាល់ និងថាបម្រាមនេះឆាប់រហ័សខ្លាំងពេក ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាម លោក ហ្វាម មីងជីង បានចេញបទបញ្ជាហាមឃាត់ពលរដ្ឋជិះម៉ូតូនៅកណ្តាលទីក្រុងហាណូយ និងផ្លូវធំៗជុំវិញទីក្រុងហាណូយ ។ រីឯអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានទទួលភារកិច្ចហាមឃាត់ពលរដ្ឋប្រើប្រាស់ម៉ូតូក្នុងរយៈពេលតាមការកំណត់ ។

ពលរដ្ឋវៀតណាមចំនួន៨លាននាក់ បានធ្វើដំណើរតាមម៉ូតូនៅទីក្រុងហាណូយ ហើយទីក្រុងនេះមានម៉ូតូជិត៧លានគ្រឿង និងរថយន្តជាង១លានគ្រឿង ។ ប៉ុន្តែពេលពលរដ្ឋនិយមជិះម៉ូតូកាន់តែច្រើនក្នុងទីក្រុងធ្វើឱ្យវៀតណាមប្រឈមនឹងបញ្ហាការបំពុលបរិយាកាសដោយសារចរាចរណ៍ ទីកុ្រងហាណូយពោរពេញទៅដោយផ្សែងខ្មៅយ៉ាងខ្លាំង និងជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ជាទីក្រុងមានខ្យល់ពុលខ្លាំងបំផុតលើពិភពលោក ។

ហេតុនេះ វៀតណាមក៏ផ្លាស់ប្តូរពីការប្រើប្រាស់ម៉ូតូចាក់ប្រេងឥន្ធនៈហ្វូស៊ីលទៅជារថយន្តអគ្គិសនីដើម្បីកាត់បន្ថយខ្យល់ពុល និងទប់ស្កាត់បម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ ។ WinFast ជាក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តអគ្គិសនីរបស់វៀតណាមមានគំនិតឱ្យពលរដ្ឋក្នុងទីក្រុងហាណូយប្រើប្រាស់រថយន្តអគ្គិសនី បើតាមទិន្នន័យរបស់សភាពាណិជ្ជកម្មអឺរ៉ុបបង្ហាញថា ក្រុមហ៊ុន WinFast បានគ្រប់គ្រងចំណែកទីផ្សារជិត១ផ្នែកក្នុងចំណោម៥ផ្នែក ។

ពលរដ្ឋវៀតណាមជាច្រើនបារម្ភពីការហាមឃាត់ជិះម៉ូតូនៅកណ្តាលទីក្រុងហាណូយ ដោយសារការហាមឃាត់ពុំច្បាស់លាស់ ។ លោក ង្វៀន វ៉ាន់ហុង អាយុ៦២ឆ្នាំ ប្រកបមុខរបររត់ម៉ូតូឌុបនៅទីក្រុងហាណូយ អស់រយៈពេល៣០ឆ្នាំ ប្រាប់ថា បច្ចុប្បន្ន លោកប្រើប្រាស់កម្មវិធី Grab ដែលទទួលបានការពេញនិយមខ្លាំងនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ប៉ុន្តែលោកបារម្ភថា ការហាមពលរដ្ឋជិះម៉ូតូនឹងប៉ះពាល់ដល់អ្នកធ្វើការដោយកម្លាំង ។ វានឹងប៉ះពាល់អ្នកដែលពឹងផ្អែកលើម៉ូតូប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិត ជាពិសេស អ្នកដឹកអីវ៉ាន់ ដឹកអ្នកដំណើរ និងសេវាកម្មហៅរថយន្តក្រុង ។

ចំណែកលោក ហ្វាងស៊ី យ៉ូវ៉ុង អាយុ៣២ឆ្នាំ ជាបុគ្គលិកក្រុមហ៊ុននៅកណ្តាលទីក្រុងហាណូយ ប្រាប់ថា លោកគាំទ្រខ្យល់អាកាសបរិសុទ្ធ ប៉ុន្តែការហាមឃាត់ពលរដ្ឋជិះម៉ូតូនៅកណ្តាលទីក្រុង គឺវាលឿនខ្លាំងពេក ។ យើងត្រូវការប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនសាធារណៈល្អ និងមានការគាំទ្រច្រើនមុនពេលផ្លាស់ប្តូរទ្រង់ទ្រាយធំបែបនេះ ។

នៅកណ្តាលទីក្រុងហាណូយ គឺជាទីតាំងរបស់អាជីវកម្មភាគច្រើន រួមទាំងការិយាល័យ អគារធ្វើការរបស់រដ្ឋាភិបាល និងមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្ម ។ នៅដំណាក់កាលទី២ ចាប់ពីខែមករា ឆ្នាំ២០២៨ វៀតណាមនឹងពង្រីកតំបន់ហាមឃាត់ជិះម៉ូតូ និងគ្រប់គ្រងការប្រើប្រាស់ម៉ូតូចាក់ប្រេងឥន្ធនៈហ្វូស៊ីលទាំងអស់ រួមទាំងរឹតបន្តឹងរថយន្តប្រើប្រាស់សាំងផងដែរ ។

វិធានការផ្សេងទៀតក្នុងការកាត់បន្ថយការបំពុលបរិស្ថានរបស់វៀតណាម រួមមាន ៖ ការកែលម្អរោងចក្រកម្ចាត់សំរាម ការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ឌីជីថលត្រួតពិនិត្យការបំពុលបរិស្ថាន និងដាក់ទោសជនល្មើសកាន់តែធ្ងន់ រីឯអ្នកផ្តល់ដំណឹងពីការបំពុលបរិស្ថាននឹងទទួលបានរង្វាន់ ៕