ប្រទេសឡាវ ៖ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ប្រទេសឡាវបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថា មានគ្រា.ប់ផ្លោងចំនួន១០គ្រាប់ធ្លាក់មកក្នុងទឹកដីឡាវ នៅបរិវេណក្បែរតំបន់ប៉ះទង្គិចរវាងកងទ័ពកម្ពុជា-ថៃ ។ គ្រា.ប់ផ្លោងបានធ្លាក់ចូលក្នុងមូលដ្ឋានទ័ពឡាវ ចំនួន១គ្រាប់, ១គ្រាប់ទៀតធ្លាក់លើលំនៅឋានពលរដ្ឋឡាវ១ខ្នង ខណៈគ្រា.ប់ផ្លោងផ្សេងទៀតធ្លាក់នៅទីធ្លា ។

ភ្នាក់ងារពាក់ព័ន្ធនៅប្រទេសឡាវបានត្រួតពិនិត្យទីតាំងផ្សេងៗដែលគ្រាប់ផ្លោងធ្លាក់ចូលទឹកដីឡាវដើម្បីវាយតម្លៃការខូចខាត ហើយឡាវសន្និដ្ឋានថា កងទ័ពថៃជាអ្នកបា.ញ់គ្រាប់ផ្លោងជាច្រើនគ្រាប់ធ្លាក់ចូលទឹកដីរបស់ខ្លួន ។ ប៉ុន្តែឡាវនឹងស្វែងរកភស្តុតាងឱ្យបានច្បាស់លាស់បន្ថែមទៀតថា តើគ្រាប់ផ្លោងទាំងអស់បាញ់ចេញពីទីកន្លែងណា ។

ចំណែកកងទ័ពថៃដែលបានប្រើប្រាស់កាំភ្លើងធំបា.ញ់គ្រាប់ផ្លោងធ្លាក់ចូលក្នុងទឹកដីឡាវ បែរជាទម្លាក់កំហុសមកលើកងទ័ពកម្ពុជា ។ កងទ័ពថៃនិយាយបំភ្លៃការពិតថា វាពុំមែនជាគ្រាប់ផ្លោងថៃទេ ពីព្រោះកងទ័ពថៃអាចគ្រប់គ្រងការប្រើប្រាស់អាវុធ ខណៈហ្វេសប៊ុកផេករបស់កងទ័ពថៃភូមិភាគ២ អះអាងថា វាជាគ្រាប់ផ្លោងរបស់កងទ័ពកម្ពុជា ។

ការចោទប្រកាន់ និងទម្លាក់កំហុសមកលើកងទ័ពកម្ពុជា ដោយសារកងទ័ពថៃចង់ឱ្យឡាវ និងពិភពលោកយល់ខុសមកលើកម្ពុជា ។ កងទ័ពថៃបានប្រើប្រាស់កាំភ្លើងធំបាញ់គ្រាប់ផ្លោងធ្លាក់លើលំនៅឋាន និងខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពលរដ្ឋឡាវ ហើយថែមទាំងបង្ហាញការសោកស្តាយចំពោះហេតុការណ៍ដែលកើតឡើង ។

កងទ័ពថៃនិយាយបំភ្លៃការពិតថា តាមការត្រួតពិនិត្យជាមួយឡាវ វាពុំមែនជាគ្រាប់ផ្លោងរបស់កងទ័ពថៃទេ វាជារបស់កម្ពុជា ពីព្រោះភាគីថៃប្រុងប្រយ័ត្នយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការប្រើប្រាស់អាវុធកុំឱ្យប៉ះពាល់តំបន់ស៊ីវិល ។

អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពថៃ លោកឧត្តមសេនីយ៍ វីនឆ័យ សុវ៉ារី និយាយថា គ្រាប់ផ្លោងទាំងនេះពុំមែនជារបស់ថៃ លោកជឿជាក់លើកងទ័ពថៃអាចគ្រប់គ្រងការប្រើប្រាស់អាវុធល្អិតល្អន់ ដោយលោកបាននិយាយទម្លាក់កំហុសមកលើកងទ័ពកម្ពុជាថា ជាអ្នកបាញ់គ្រាប់ផ្លោងធ្លាក់ចូលដីឡាវ ។ ការអះអាងរបស់ថៃ គឺថៃមានគោលបំណងឱ្យឡាវ និងពិភពលោកទម្លាក់កំហុសលើកម្ពុជា ។

គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ដោយសារកងទ័ពមីយ៉ាន់ម៉ាត្រៀមផ្ទុះសង្គ្រាមជាមួយថៃ ទើបធ្វើឱ្យកងទ័ពថៃភ័យពេកក៏បាញ់កាំភ្លើងធំខុសបច្ចេកទេសធ្លាក់គ្រាប់ផ្លោងចូលទឹកដីឡាវ ។ បើតាមសេចក្តីរាយការណ៍ឱ្យដឹងថា ឡាវកំពុងត្រៀមកងទ័ពវាយបកមកលើថៃវិញ ដូច្នេះ ធ្វើឱ្យថៃត្រូវប្រឈមមុខនឹងការប៉ះទង្គិចជាមួយប្រទេសជិតខាងទាំងអស់ ដូចជា ៖ កម្ពុជា ឡាវ មីយ៉ាន់ម៉ា និងម៉ាឡេស៊ី ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ កងទ័ពឈ្លានពានថៃបានបា.ញ់ប្រ.ហារមុនមកលើកងទ័ពកម្ពុជាដែលកំពុងការពារអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដី ហើយកងទ័ពកម្ពុជាក៏ប្រើប្រាស់សិទ្ធិការពារខ្លួនជាមួយសត្រូវ ។ កងទ័ពថៃប្រើប្រាស់អាវុធគ្រប់ប្រភេទវាយសម្រុកលើកម្ពុជា ចាប់ពីអាវុធធុនស្រាល អាវុធធុនធ្ងន់ គ្រាប់បែកចង្កោម កាំភ្លើងធំ និងប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំង F-16 ទម្លាក់គ្រាប់បែកមកលើវត្តអារ៉ាម មណ្ឌលសុខភាព ទីប្រជុំជន សាលារៀនកម្ពុជា រួមទាំងប្រាសាទព្រះវិហារដែលជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ។

ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាល កងទ័ព និងពលរដ្ឋថៃបែរជាចោទប្រកាន់ថា កងទ័ពកម្ពុជាចាប់ផ្តើមបង្កសង្គ្រាមមុនជាមួយថៃ ខណៈសារព័ត៌មាននានារបស់ថៃព្យាយាមផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានទៅកាន់ពិភពលោកថា កម្ពុជាបាញ់ប្រហារមកលើថៃមុននៅតំបន់ព្រំដែន ។ ប៉ុន្តែភាគីដែលចាប់ផ្តើមសង្គ្រាមមុន គឺកងទ័ពថៃខ្លួនឯង ដោយសារពួកគេចង់គំរាមឱ្យកងទ័ពកម្ពុជាដកថយពីទឹកដី ប្រាសាទបុរាណកម្ពុជា និងឱ្យកម្ពុជាដកពាក្យបណ្តឹងនៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ប្រសិនបើចង់ឱ្យថៃទម្លាក់អាវុធ ។

ស្របពេលស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃឡើងកំដៅខ្លាំង ពលរដ្ឋ និងនិស្សិតថៃបានរួមគ្នាថតវីដេអូនិយាយជាភាសាអង់គ្លេសប្រាប់ពិភពលោកឱ្យថ្កោលទោសកម្ពុជាជាអ្នកចាប់ផ្តើមវាយប្រហារថៃមុន ។ និស្សិតថៃម្នាក់និយាយជាភាសាអង់គ្លេសប្រាប់ពិភពលោកថា កម្ពុជាវាយប្រហារថៃ និងអមនុស្សធម៌ ហើយនិស្សិតរូបនេះទាមទារឱ្យពិភពលោកផ្តល់យុត្តិធម៌ឱ្យថៃ និងចោទប្រកាន់ថា កងទ័ពកម្ពុជាវាយប្រហារលើតំបន់ស៊ីវិល ។

កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ អ្នកកាសែតកងទ័ពថៃបានបង្ហោះវីដេអូក្នុងហ្វេសប៊ុកឈ្មោះ «Wassana Nanuam» ដែលជាវីដេអូរបស់និស្សិតថៃម្នាក់និយាយភាសាអង់គ្លេសប្រាប់ទៅពិភពលោកឱ្យថ្កោលទោសកម្ពុជាក្នុងការប៉ះទង្គិចគ្នានៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ។

និស្សិតថៃរូបនេះនិយាយថា Thailand will not Forget. Thai Youth’s Voice គឺកូនសិស្ស និងនិស្សិតថៃជួយគ្នាធ្វើសង្គ្រាមក្នុងបណ្តាញសង្គមដើម្បីឱ្យពិភពលោក និងអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) បានដឹងពីការបាញ់គ្នារវាងកងទ័ពកម្ពុជា-ថៃ ។ និស្សិតថៃបានទម្លាក់កំហុសមកលើកងទ័ពកម្ពុជាថា ប្រព្រឹត្តទង្វើលើកុមារ និងនិស្សិត ហើយនិស្សិតថៃពុំបាននិយាយពីថៃឈ្លានពានកម្ពុជាប្រាប់ឱ្យពិភពលោកដឹងទេ ។

និស្សិតថៃរូបនេះប្រាប់ពិភពលោកថា ភាគីកម្ពុជាចាប់ផ្តើមធ្វើសង្គ្រាមមុនកាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ដោយចោទប្រកាន់ថា កងទ័ពកម្ពុជាចាប់ផ្តើមប្រើប្រាស់អាវុធធុនធ្ងន់បាញ់មកលើតំបន់ស៊ីវិល ពុំមែនជាទីតាំងកងទ័ព បណ្តាលឱ្យពលរដ្ឋថៃពុំពាក់ព័ន្ធនឹងសង្គ្រាមស្លាប់ ។ ប៉ុន្តែនិស្សិតថៃរូបនេះពុំបានប្រាប់ពិភពលោកឱ្យដឹងពីពលរដ្ឋ និងកងទ័ពកម្ពុជាស្លាប់ដោយសារថៃឈ្លានពានឡើយ ។

ក្រៅពីនេះ និស្សិតថៃថែមទាំងប្រាប់ឱ្យពិភពលោកថ្កោលទោស និងចោទកម្ពុជាល្មើសច្បាប់-សន្ធិសញ្ញាយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ។ ចុងក្រោយ និស្សិតថៃក៏អរគុណកងទ័ពរបស់ខ្លួនដែលបានរំលោភឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជា ហើយសន្យាថា នឹងពុំនៅស្ងៀមស្ងាត់ឡើយ ខ្លួននឹងតវ៉ាទៅពិភពលោកក្នុងបណ្តាញសង្គម ។

ពេលនេះ សូមនិស្សិតកម្ពុជាដែលចេះនិយាយភាសាបរទេសជួយគ្នានិយាយក្នុងបណ្តាញសង្គមប្រាប់ពិភពលោកពីការឈ្លានពានរបស់ថៃ ដើម្បីឱ្យពិភពលោកដឹងការពិត មិនថានិយាយជាភាសាអង់គ្លេស បារាំង ចិន កូរ៉េខាងត្បូង និងជប៉ុន ។ កងទ័ពកម្ពុជាប្រយុទ្ធនៅសមរភូមិមុខការពារទឹកដី និងពលីជីវិតដើម្បីជាតិ ដូច្នេះ ពលរដ្ឋ និងនិស្សិតខ្មែរដែលចេះភាសាបរទេស សូមនិយាយភាសាបរទេសប្រាប់ពិភពលោក ពីព្រោះពេលនេះ ជាពេលដែលយើងនៅសមរភូមិក្រោយត្រូវសាមគ្គីគ្នាទាមទារភាពយុត្តិធម៌សម្រាប់ជាតិ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ សារព័ត៌មានថៃ Khaosod រាយការណ៍ថា ព្រះមហាក្សត្រថៃប្រកាសឱ្យកងទ័ពប្រើប្រាស់ច្បាប់អាជ្ញាសឹកលើខេត្តចាន់បុរី និងត្រាត ជាប់ដែនសមុទ្រកម្ពុជា ដើម្បីផ្តល់អំណាចឱ្យកងទ័ពថៃបញ្ជាទ័ពក្នុងកម្រិតថ្នាក់ជាតិ ។ សេចក្តីប្រកាសប្រើប្រាស់ច្បាប់អាជ្ញាសឹកនេះ ចុះហត្ថលេខាជាផ្លូវការដោយលោកឧត្តមនាវី អភិឆាត សាប់ប្រាសឺត មេបញ្ជាការការពារព្រំដែនខេត្តចាន់បុរី និងត្រាត និងចូលជាធរមានចាប់ពីយប់ថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ។

កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា បញ្ជាការដ្ឋានការពារព្រំដែនខេត្តចាន់បុរី និងត្រាត បានចេញសេចក្តីប្រកាសពីការប្រើប្រាស់ច្បាប់អាជ្ញាសឹកក្នុងតំបន់មួយចំនួនរបស់ខេត្តទាំង២ ស្របតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រុមប្រឹក្សាកំណែទម្រង់ប្រជាធិបតេយ្យក្រោមរបបប្រជាធិបតេយ្យ ដែលមានព្រះមហាក្សត្រថៃជាប្រមុខ ចុះតាំងពីថ្ងៃទី១៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០០៦ ។

ការប្រកាសប្រើប្រាស់ច្បាប់អាជ្ញាសឹកនេះ កងទ័ពថៃចោទប្រកាន់ថា ដោយសារកម្ពុជាប្រើប្រាស់កម្លាំង និងអាវុធឈ្លានពានចូលទឹកដីរបស់ខ្លួននៅតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ។ ហេតុនេះ វាជាការចាំបាច់ និងពុំអាចចៀសវាងបានដែលថៃត្រូវតែប្រើប្រាស់កម្លាំងកងទ័ព សមត្ថកិច្ច រហូតដល់ពលរដ្ឋថៃគ្រប់រូបរួមគ្នាការពារប្រទេសពីការគំរាមកំហែងនៅក្រៅប្រទេស ។

កងទ័ពថៃបានបញ្ជាក់ពីការប្រើប្រាស់ច្បាប់អាជ្ញាសឹកដើម្បីរក្សាអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដី រហូតដល់ការពារអាយុជីវិត និងទ្រព្យសម្បត្តិពលរដ្ឋ ។ ថៃអាចចាំបាច់ប្រកាសអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹកក្នុងតំបន់មួយចំនួនបន្ថែមទៀត ស្របតាមច្បាប់ចែងក្នុងមាត្រា១៧៦ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញ រួមទាំងមាត្រា៤ នៃច្បាប់អាជ្ញាសឹក ឆ្នាំ១៩១៤ ។

ការប្រើប្រាស់ច្បាប់អាជ្ញាសឹកកំណត់ឱ្យប្រើប្រាស់ក្នុងតំបន់ដូចខាងក្រោមនេះ ៖

១-ខេត្តចាន់បុរី រួមមាន ៖ ស្រុកមឿងចាន់បុរី ស្រុកថាម៉ៃ ស្រុកម៉ាខាម ស្រុកឡែមស៊ីង ស្រុកគេងហាងមែវ ស្រុកណាយ៉ាយអាម និងស្រុកខោឃីតឆាគូ
២-ខេត្តត្រាត រួមមាន ៖ ស្រុកខោសៈមីង ។

សេចក្តីប្រកាសប្រើប្រាស់ច្បាប់អាជ្ញាសឹក គឺចុះហត្ថលេខាជាផ្លូវការដោយលោកឧត្តមនាវី អភិឆាត សាប់ប្រាសឺត មេបញ្ជាការការពារព្រំដែនខេត្តចាន់បុរី និងត្រាត និងចូលជាធរមានចាប់ពីយប់ថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ព្រះមហាក្សត្រថៃប្រកាសឱ្យកងទ័ពប្រើប្រាស់ច្បាប់អាជ្ញាសឹកលើខេត្តចាន់បុរី និងត្រាត ជាប់ដែនសមុទ្រកម្ពុជា មានន័យថា តំបន់របស់ខេត្តចាន់បុរី និងត្រាត ត្រូវស្ថិតក្រោមច្បាប់គ្រាអាសន្ន ។ ថៃអះអាងថា ស្ថានការណ៍ព្រំដេនបានឡើងកំដៅខ្លាំង និងអំពាវឱ្យកងទ័ព សមត្ថកិច្ច ក៏ដូចជាពលរដ្ឋរួមគ្នាការពារបូរណភាពទឹកដី ។

ហេតុនេះ សូមកងទ័ពខ្មែរយើងដែលការពារទឹកដីពីសត្រូវឈ្លានពាន សូមប្រុងប្រយ័ត្ននៅគ្រប់សមរភូមិប្រយុទ្ធទាំងអស់ ដោយសារថៃអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹកជាផ្លូវការ ហើយកងទ័ពថៃនឹងបញ្ជាទ័ពក្នុងកម្រិតថ្នាក់ជាតិ ៕

ក្រោយកិច្ចប្រជុំបិទទ្វារ របស់ក្រុមប្រឹក្សា សន្តិសុខ អង្គការសហប្រជាជាតិ (អ.ស.ប.) កាលពីយប់ថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដាបានបញ្ចប់តំណាងអចិន្ត្រៃយ៍របស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានជួបជាមួយអ្នកសារព័ត៌មាន និងឆ្លើយតបនឹងសំណួរជាសាធារណៈយ៉ាងច្បាស់លាស់ជុំវិញការផ្ទុះសង្គ្រាមនៅព្រំដែន ខណៈតំណាងភាគីថៃឯណោះវិញបានគេចខ្លួនចេញ ដោយមិនឆ្លើយសំណួរអ្វីឡើយជាមួយអ្នកសារព័ត៌មាន ។

យោងតាមប្រសាសន៍របស់លោក នេត្រ ភក្ត្រា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន បានឲ្យដឹងថា ក្រោយកិច្ចប្រជុំបិទទ្វារ របស់ក្រុមប្រឹក្សា សន្តិសុខ អង្គការសហប្រជាជាតិ (អ.ស.ប.) កាលពីយប់ថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ដែលពិភាក្សា ស្ដីពីស្ថានការណ៍តានតឹង និងការវាយប្រហារ ដែលកំពុងកើតឡើងនៅតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ តំណាងអចិន្ត្រៃយ៍ របស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ប្រចាំនៅ អ.ស.ប. បានជួបជាមួយអ្នកសារព័ត៌មាន នៅទីស្នាក់ការអង្គការ សហប្រជាជាតិ និងឆ្លើយតបនឹងសំណួរ ជាសាធារណៈយ៉ាងច្បាស់លាស់ ជុំវិញការផ្ទុះសង្គ្រាម នៅព្រំដែន ។

លោកបានបន្ថែមទៀតថា ប៉ុន្តែបើតាមអ្វីដែលជាការគួរឲ្យកត់សម្គាល់ គឺតំណាងអចិន្ត្រៃយ៍ របស់ប្រទេសថៃប្រចាំ អ.ស.ប. បែរជាបានគេចខ្លួនចេញពីកិច្ចប្រជុំបាត់សម្រោល ដោយមិនបានឆ្លើយសំណួរណាមួយទៅកាន់សារព័ត៌មានឡើយ។

គួរបញ្ជាក់ថា សម្រាប់លទ្ធផលក្រោយបញ្ចប់ការប្រជុំនេះ គឺក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ នៃអង្គការសហប្រជាជាតិបានដាក់ចេញនូវ៣ ចំណុចសម្រាប់ភាគីទាំងពីររួមមាន៖ ១. អំពាវនាវឲ្យកម្ពុជា និង ថៃ ប្រកាន់យកការអត់ធ្មត់ជាអតិបរមា។ ២. បញ្ឈប់ហិង្សាប្រដាប់អាវុ.ធ។ ៣. ដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី។ ប៉ុន្តែចំពោះការអនុវត្តជាក់ស្ដែង គឺមានតែរង់ចាំមើលបន្តទៀត ព្រោះភាគីថៃបានទាមទារឲ្យកម្ពុជាបញ្ឈប់ការវា.យប្រហារមុន និងស្វែងរកដំណោះស្រាយដោយការចរចាទ្វេភាគី មិនទទួលយកការសម្របសម្រួលបញ្ចប់ជម្លោះដោយភាគីទី៣ជាដាច់ខាត៕

យុទ្ធសាស្រ្តមួយដែលមានឈ្មោះថា “ចក្រាផុង ភវ៉ាណាត” (Chakrabongse Bhuvanath) កំពុងទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង បន្ទាប់ពីអគ្គមេបញ្ជាការថៃបានបញ្ជាឲ្យកងទ័ពភូមិភាគទី១ និងទី២ រួមជាមួយនឹងអង្គភាពផ្សេងទៀត ដើម្បីរៀបចំសម្រាប់ការអនុវត្តភ្លាមៗនៅពេលកងទ័ពថៃបើកការវាយប្រ.ហារមុនមកលើកងទ័ពកម្ពុជា កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី ២៤ ខែកក្កដា។
ហេតុការណ៍នេះកើតឡើងបន្ទាប់ពីថៃបានចោទប្រកាន់កម្ពុជា ថាបានលូចបង្កប់គ្រាប់បែកធ្វើឲ្យទាហានថៃរងរបួសធ្ងន់ស្រាលជាច្រើនអ្នក ដល់ទៅពីរលើក ដែលតំបន់នោះស្ថិតនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។

បន្ទាប់ពីមេបញ្ជាការថៃបញ្ជាឱ្យប្រើប្រាស់ យុទ្ធសាស្ត្រចក្រាផុង ភូវ៉ាណាត ធ្វើឱ្យទាំងភាគីកម្ពុជា និងថៃមានចម្ងល់ជាខ្លាំង ហើយចោទសួរថាតើអ្វីទៅជាយុទ្ធសាស្ត្រ “ចក្រផុង ភូវ៉ាណាត” ដែលថៃអួតក្ដែងៗថា ធ្លាប់បានយកឈ្នះលើកម្ពុជា?

បើតាមសារព័ត៌មានថៃ The Nation បានឲ្យដឹងថា យុទ្ធសាស្ត្រចក្រាផុង ភូវ៉ាណាត ដាក់ឈ្មោះតាមព្រះអង្គ Chakrabongse Bhuvanath ដែលជាអ្នកធ្វើទំនើបកម្មយោធាដ៏សំខាន់ ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយអតីតមេទ័ពថៃ អំឡុងឆ្នាំ ២០១១ ដែលជាផែនការយុទ្ធសាស្រ្តដែលកងទ័ពថៃបានរៀបចំឡើងដើម្បីការពារអធិបតេយ្យភាពជាតិ និងសន្តិសុខតំបន់ព្រំដែន នៅពេលមានការគំរាមកំហែងពីប្រទេសជិតខាង ជាពិសេសតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា និងថៃ។

យុទ្ធសាស្ត្រនេះ ផ្ដោតទៅលើទិសដៅចម្បងចំនួន ៥ រួមមាន៖

១.ការរៀបចំមេបញ្ជាការកងទ័ពជើងគោកថៃ ត្រូវបញ្ជាឱ្យអង្គភាពពាក់ព័ន្ធ ជាពិសេសកងទ័ពភូមិភាគទី១ និងកងទ័ពទី២ ត្រៀមលក្ខណៈឱ្យបានពេញលេញ ទាំងកម្លាំងទាហាន និងសម្ភារៈសព្វាវុធត្រៀមសម្រាប់ដាក់ពង្រាយភ្លាមៗ ពេលមានបទបញ្ជា។

២.ការសម្របសម្រួលស៊ើបការណ៍សម្ងាត់ជាផ្នែកមួយនៃការបណ្តុះបណ្តាលការការពារជាតិ អង្គភាពស៊ើបការណ៍សម្ងាត់ នឹងត្រូវបានអនុវត្តដើម្បីប្រមូលទិន្នន័យអំពីស្ថានភាព និងវាយតម្លៃការគំរាមកំហែងដែលអាចកើតមាន។

៣.យន្តការឆ្លើយតបកងទ័ពត្រូវធានាថា ធនធាន និងសមត្ថភាពដែលមានស្រាប់ទាំងអស់ ត្រូវបានត្រៀមខ្លួនយ៉ាងពេញលេញ ដើម្បីការពារកម្លាំងយោធា និងពលរដ្ឋ ប្រសិនបើមានស្ថានការណ៍ចាំបាច់។

៤.ប្រតិបត្តិការវាយតម្លៃស្ថានភាព និងការបញ្ជូនកម្លាំងមេបញ្ជាការជាន់ខ្ពស់ រួមទាំងមេបញ្ជាការកងទ័ព អាចធ្វើដំណើរចុះទៅតំបន់ ដើម្បីដឹកនាំការប្រតិបត្តិការ និងត្រួតពិនិត្យស្ថានការណ៍យ៉ាងជិតស្និទ្ធ។ វាជួយឲ្យមានការវាយតម្លៃបានយ៉ាងហ្មត់ចត់ និងសម្រេចចិត្តបានយ៉ាងឆ្លាតវៃ ស្របតាមក្របខណ្ឌប្រតិបត្តិការដែលសមស្រប។

៥ ការឆ្លើយតបប្រសិនបើចាំបាច់ថ្វីបើផែនការនេះផ្តោតលើការដោះស្រាយបញ្ហាដោយសន្តិវិធី ក៏ដោយក៏កងទ័ពថៃបានបញ្ជាក់ថា នឹងប្រើធនធានទាំងអស់ដែលមានស្រាប់ ដើម្បីការពារខ្លួន នៅពេលមានតម្រូវឲ្យឆ្លើយតបជាចាំបាច់។

គួរបញ្ជាក់ថាកាលពីឆ្នាំ ២០១១ អតីតមេបញ្ជាការថៃបានប្រើយុទ្ធសាស្ត្រនេះមកលើកម្ពូជា អំឡុងពេលមានភាពតានតឹងខ្លាំងនៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា ថៃ ជាពិសេសជុំវិញតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារ ដែលបានបណ្ដាលឲ្យមានការប្រើកម្លាំងយោធា បាញ់ប្រហារទៅវិញមក និងមានមនុស្សរងរបួសជាច្រើន។ ទោះជាយ៉ាងណា នៅឆ្នាំ ២០១៣ កម្ពុជាបានឈ្នះដោយស្របច្បាប់ តាមសេចក្ដីសម្រេចរបស់តុលារការអន្តរជាតិ(ICJ) ថាប្រាសាទព្រះវិហារ និងតំបន់ជុំវិញជាកម្មសិទ្ធរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា៕

សង្ឃឹមថាអន្តរជាតិមើលឃើញពីចរឹកឈ្លានពាន និងថ្កោលទោ.សចំពោះភាពគ្មានមនុស្សធម៌របស់ថៃ ដែលបានប្រើប្រាស់សព្វាវុ.ធធន់ធ្ងន់គ្រប់ប្រភេទ រួមទាំងគ្រាប់បែ.កចង្កោមផងដែរ។ ក្រោយមកកងទ័ពភូមិន្ទថៃបានទទួលស្គាល់ថាខ្លួនបានប្រើប្រាស់គ្រាប់បែកចង្កោមក្នុងជម្លោះប្រដាប់អាវុ.ធជាមួយកម្ពុជាមែន ប៉ុន្តែថៃអះអាងថាអនុសញ្ញាស្តីពីគ្រាប់បែកចង្កោម (CCM)នេះ ថៃមិនបានយល់ស្របជាមួយនោះទេ ដូច្នេះវាគ្មានចំណងផ្លូវច្បាប់អ្វីចំពោះប្រទេសថៃឡើយ។

យោងតាមអ្នកនាំពាក្យកងទ័ព ឧត្តមសេនីយ Winthai Suvaree នៅថ្ងៃទី 25 ខែកក្កដា ឆ្នាំ 2025 បានបំភ្លឺករណីទាក់ទងនឹងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់កម្ពុជាអំពីការប្រើប្រាស់គ្រាប់បែកចង្កោមរបស់ភាគីថៃ ដោយបញ្ជាក់ថា កងទ័ពភូមិន្ទថៃនឹងពិចារណាការប្រើប្រាស់របស់ខ្លួនជាចាំបាច់ប្រឆាំងនឹងគោលដៅយោធា ដើម្បីបង្កើនសមត្ថភាពកម្ទេចគោលដៅ។ នៅពេលដែលគ្រាប់កាំភ្លើងធំប៉ះចំគោលដៅ គ្រាប់រំសេវដែលមានក្នុងនឹងបំផ្ទុះជាបន្តបន្ទាប់។ គ្រាប់មីនបែបនេះមិនមែនជាគ្រាប់មីនប្រឆាំងមនុស្សទេ ហើយមិនមានផលប៉ះពាល់យូរអង្វែងដល់ជនស៊ីវិលបន្ទាប់ពីការប្រើប្រាស់វាដែរ។

អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពរូបនេះបានបន្ថែមថា ទាក់ទងនឹងអនុសញ្ញាស្តីពីគ្រាប់បែកចង្កោម (CCM) ដែលហាមមិនឲ្យប្រើប្រាស់ ផលិត ឬស្តុកទុកអាវុធប្រភេទនេះ វាមិនជាប់កាតព្វកិច្ចជាមួយប្រទេសថៃទេ ព្រោះប្រទេសថៃមិនមែនជាភាគីនៃអនុសញ្ញានោះ ដូចទៅនឹងប្រទេសជាច្រើនទៀត ដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិក រុស្ស៊ី និងប្រទេសដទៃទៀតជាដើម។

កងទ័ពភូមិន្ទថៃបញ្ជាក់ថា ប្រតិបត្តិការយោធារបស់ខ្លួនប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលការណ៍ “សមាមាត្រ” ដែលគ្រាប់បែកចង្កោមនឹងត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីបង្កើនសមត្ថភាពបំផ្ទុះគ្រាប់បែកប្រឆាំងនឹងគោលដៅយោធាតែប៉ុណ្ណោះ។

គួររម្លឹកថា កាលពីថ្ងៃសុក្រ ទី២៥ កក្កដា ម្សិលមិញ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា លោកជំទាវឧត្តមសេនីយ៍ឯក ម៉ាលី សុជាតា បានថ្លែងនៅចំពោះមុខសន្និសីតសារព័ត៌មានថា កម្ពុជាសូមធ្វើការថ្កោលទោ.សយ៉ាងដាច់អហង្ការចំពោះសកម្មភាពឈ្លានពានយ៉ាងសា.ហា.វព្រៃ.ផ្សៃរបស់ថៃ រួមទាំងការប្រើប្រាស់អាវុ.ធធនធ្ងន់ទាំងឡាយ។ មួយវិញទៀត ការប្រើប្រាស់នូវអាវុធបែបនេះ មិនត្រឹមតែឃោឃៅ និងគ្មានមនុស្សធម៌ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបានឆ្លុះបញ្ចាំងឲ្យអន្តរជាតិមើលឃើញថា ថៃគ្មានខ្លាចក្រែងចំពោះច្បាប់មនុស្សធម៌ អន្តរជាតិនោះឡើយ៕