ប្រទេសថៃ ៖ សារព័ត៌មាន Khaosod រាយការណ៍ថា នៅថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ បុរសជ.នជាតិថៃម្នាក់បានបា.ញ់រះក្នុងផ្សារនៅតំបន់ចាក់តុចាក់ ទីក្រុងបាងកក បណ្តាលឱ្យសន្តិសុខស្លា.ប់ជាច្រើននាក់ រួមទាំងអាជីវករផងដែរ បន្ទាប់មក ខ្មាន់កាំភ្លើង.ក៏បានបា.ញ់សម្លាប់ខ្លួនឯងតាមក្រោយដើម្បីគេចពីការចាប់ខ្លួន ។ ក្រោយកើតហេតុ សមត្ថកិច្ចក៏បានមកកាន់កន្លែងបា.ញ់រះដើម្បីប្រមូលភស្តុតាង និងស្រាវជ្រាវមូលហេតុពិតប្រាកដ ។

ខ្មាន់កាំភ្លើងបានពាក់អាវពណ៌ខ្មៅ ស្លៀកខោខ្លី និងស្ពាយកាបូបដើរចូលទៅកន្លែងកើតហេតុ និងបាញ់រះតែម្តង ក្រោយពីបង្កសកម្មភាពរួច ខ្មាន់កាំភ្លើងក៏បានបញ្ចប់ជីវិតរបស់ខ្លួនក្នុងផ្សារ ។ ហេតុការណ៍នេះបណ្តាលឱ្យសន្តិសុខស្លាប់ ចំនួន៤នាក់, អាជីវករស្លាប់ម្នាក់ សរុបចំនួន៦នាក់ (បូករួមទាំងខ្មាន់កាំភ្លើង) ព្រមទាំងមានស្ត្រី២នាក់រងរបួស ហើយសមត្ថកិច្ចបានបញ្ជូនស្ត្រីទាំង២ទៅព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យ ។

តាមការត្រួតពិនិត្យបឋមឃើញថា ខ្មាន់កាំភ្លើងបានដាក់អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណសញ្ជាតិថៃជាប់ខ្លួន ឈ្មោះ ណយ អាយុ៦១ឆ្នាំ មានស្រុកកំណើតនៅខេត្តនគរាជសីម៉ា ។ ខ្មាន់កាំភ្លើងធ្លាប់ធ្វើការជាសន្តិសុខក្នុងក្រុមហ៊ុនជាមួយសន្តិសុខ៤នាក់ដែលស្លាប់ ។

សមត្ថកិច្ចពុំទាន់ប្រាប់ពីមូលហេតុពិតប្រាកដនៃការបាញ់រះទេ ប៉ុន្តែហេតុការណ៍នេះបានបង្កការភ័យស្លន់ស្លោយ៉ាងខ្លាំងដល់អាជីវករ និងពលរដ្ឋថៃ ហើយមានការសន្និដ្ឋានថា ខ្មាន់កាំភ្លើងជាសន្តិសុខអាចមានទំនាស់ជាមួយសន្តិសុខទាំង៤នាក់ដែលធ្វើការក្នុងក្រុមហ៊ុនជាមួយគ្នា ទើបឈានទៅបង្កហេតុបែបនេះ ។

បច្ចុប្បន្ន ប្រទេសថៃសម្បូរក្រុមស្ទាវ និងក្រុមជ្រុលនិយមដើរបង្ករឿងកាប់ចាក់ធ្វើបាបពលករខ្មែរស្លូតត្រង់ រហូតដល់មានការអំពាវនាវពីរដ្ឋាភិបាលថៃឱ្យក្រុមជ្រុលនិយមបញ្ឈប់សកម្មភាពជាបន្ទាន់ ។ ប៉ុន្តែហេតុការណ៍នេះ គឺជនជាតិថៃបាញ់សម្លាប់ជនជាតិថៃគ្នាឯងដោយគ្មានខ្លាចញញើតច្បាប់ និងសមត្ថកិច្ច ៕

ប្រទេសថៃ ៖ ថ្មីៗនេះ សារព័ត៌មានថៃបានផ្សព្វផ្សាយពីសព្វាវុធ PHL-03 របស់កម្ពុជា ដែលអាចបា.ញ់បានចម្ងាយជាង១០០គីឡូម៉ែត្រ ហើយបើកម្ពុជាប្រើប្រាស់អាវុធនេះដើម្បីទប់ទល់នឹងការឈ្លានពានរបស់ថៃមែននោះ គឺវានឹងប៉ះពាល់ដល់ខេត្តជាច្រើនរបស់ថៃ ។ ក្រោយការផ្សព្វផ្សាយបែបនេះធ្វើឱ្យអាជ្ញាធរខេត្តមួយចំនួនរបស់ថៃនៅជាប់ព្រំដែនកម្ពុជាបារម្ភ និងជម្លៀសពលរដ្ឋខ្លួនទៅកន្លែងមានសុវត្ថិភាព ។

កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ លោក រុណាក់កន រតនៈផន សមត្ថកិច្ចថៃបានជូនដំណឹងឱ្យពលរដ្ឋថៃរកកន្លែងជម្លៀសខ្លួន និងប្រុងប្រយ័ត្នសុវត្ថិភាព ពីព្រោះកម្ពុជាអាចប្រើប្រាស់សព្វាវុធ PHL-03 បាញ់បានចម្ងាយរហូតដល់១៣០គីឡូម៉ែត្រ ។ បើកម្ពុជាប្រើប្រាស់សព្វាវុធនេះមែន វានឹងមានគ្រោះថ្នាក់ដល់ខេត្តជាច្រើនរបស់ថៃ ដូចជា ៖ ខេត្តឧប៊ុនរ៉ាជថានី សុរិន្ទ ស៊ីសាកេត បុរីរាំ និងតំបន់ខ្លះក្នុងស្រុកមហាឆាណៈឆ័យ និងស្រុកខរវាំង ខេត្តយៈសូថន ។

វានឹងមានគ្រោះថ្នាក់ដល់ស្រុកមឿងសួង ស្រុកសុវណ្ណភូមិ ស្រុកផូនសាយ ស្រុកផានុមព្រៃ ស្រុកណងហ៊ី ស្រុកក្សេតវិស័យ និងសរុកប៉ាធុមរ៉ាត់ ខេត្តរ៉យអេត ។ ក្រៅពីនេះ ស្រុកផាយ៉ាក ខេត្តមហាសារ៉ាខាម និងស្រុកជាច្រើនទៀតក្នុងខេត្តនគរាជសីម៉ា ក៏មានគ្រោះថ្នាក់ដោយសារសព្វាវុធនេះដែរ ។

សមត្ថកិច្ចថៃរូបនេះបានបង្ហោះរូបយន្តហោះចម្បាំង F-16 និងយន្តហោះចម្បាំង Gripen ដើម្បីគំរាមកំហែងកម្ពុជា ហើយសរសេរថា ៖ «ប្រសិនបើសព្វាវុធ PHL-03 បាញ់ត្រូវពលរដ្ឋថៃពេលណា រាជធានីភ្នំពេញនឹងខ្ទេចពេលនោះ ។ ដូច្នេះ ចូរគិតឱ្យបានច្បាស់លាស់ ពីព្រោះជនជាតិថៃស្រឡាញ់សន្តិភាព ប៉ុន្តែមិនកំសាកក្នុងការប្រយុទ្ធទេ» ។

គួរបញ្ជាក់ថា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាបានបញ្ជាក់ម្តងហើយម្តងទៀតថា មកទល់ពេលនេះ កម្ពុជាមិនទាន់មានភាពចាំបាច់ណាមួយត្រូវប្រើប្រាស់សព្វាវុធ PHL-03 ឡើយ ពីព្រោះអាវុធនេះបានកំពុងបង្កភាពភ័យខ្លាច និងបង្កើតការស្លន់ស្លោទាំងកងទ័ព និងពលរដ្ឋថៃ ៕

(ភ្នំពេញ)៖ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាបានប្រកាសច្រានចោលការចោ.ទប្រកាន់ពីសំណាក់ភាគីថៃ ថាកម្ពុជាបានប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធបា.ញ់មីសុីលចម្ងាយឆ្ងាយ PHL 03 បា.ញ់ចូលទឹកដីថៃ ដោយក្រសួងបញ្ជាក់ថា គិតមកត្រឹមថ្ងៃនេះ កម្ពុជា មិនទាន់បញ្ចេញ និងប្រើអាវុធដ៏មានសក្តានុពល PHL 03 របស់ខ្លួននៅឡើយទេ។

លោកស្រីឧត្តមសេនីយ៍ឯក ម៉ាលី សុជាតា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិបានបញ្ជាក់ថា “ក្រសួងការពារជាតិ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា សូមប្រកាសថ្កោលទោស និងច្រាលចោលចំពោះការចោ.ទប្រកាន់ខុសពីការពិត និងមានចេតនាទុច្ចរិត របស់ភាគីថៃ ដែលបានចោ.ទប្រកាន់ថាកម្ពុជាបានប្រើប្រាស់ម៉ីស៊ីលរយៈចម្ងាយឆ្ងាយ PHL 03 បា.ញ់ចូលទឹកដីថៃ”។

ស្របពេលជាមួយនឹងការប្រកាសបដិសេធចំពោះការចោ.ទប្រកាន់នេះ ក្រសួងក៏បានបញ្ជាក់ជាថ្មីថា គិតមកដល់ថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដានេះ កម្ពុជានៅមិនទាន់បានប្រើប្រាស់ និងមិនទាន់ដល់ពេលប្រើ ម៉ីស៊ីលរយៈចម្ងាយឆ្ងាយ PHL 03 នៅឡើយទេ។

គួរជម្រាបថា ការចោ.ទប្រកាន់ដោយគ្មានមូលដ្ឋានរបស់ភាគីថៃ ដើម្បីខ្លួនអាចតម្លើងកម្រិតនៃការប្រើប្រាស់អាវុធកាន់តែសាហាវព្រៃផ្សៃជាងមុន ឃោរឃៅជាងមុន អមនុស្សធម៌ជាងមុន ក្នុងការវា.យប្រហារមកលើដែនអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជា ដែលការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានមិនពិតទាំងនេះ គឺដើម្បីបំភ័ន្តប្រជាជនខ្លួនឯងផង និងសហគមន៍អន្តរជាតិផងដែរ៕

ប្រទេសថៃ ៖ ការអប់រំប្រវត្តិសាស្ត្រក្លែងក្លាយបានធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃយល់ច្រឡំរហូតមក គឺពួកគេតែងតែយល់ថា កម្ពុជាជាប្រទេសទើបបង្កើតថ្មី ហើយបារាំងបានយកខេត្តមួយចំនួនរបស់ថៃប្រគល់ឱ្យកម្ពុជា ដូចជា ៖ ខេត្តកោះកុង បាត់ដំបង សៀមរាប និងស៊ីសូផុន ។ ហេតុនេះ ពលដ្ឋថៃតែងតែខឹងសម្បារ ឈឺចាប់ចង់បានខេត្តទាំងនេះ និងជំរុញឱ្យកងទ័ពខ្លួនធ្វើសង្គ្រាមជាមួយកម្ពុជាដោយពុំខ្លាចច្បាប់អន្តរជាតិ ។

អតីតប្រធានសភាតំណាងរាស្ត្រ និងស្ថាបនិកសាកលវិទ្យាល័យ Rangsit លោក អាថីត អ៊ុរៃរ៉ាត់ បានសរសេរក្នុងហ្វេសប៊ុក នៅខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ពាក់ព័ន្ធនឹងស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃថា រដ្ឋាភិបាលថៃត្រូវតែចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ប្រកាសឱ្យប្រទេសនានានៅទូទាំងពិភពលោកដឹងច្បាស់ថា ទឹកដីមួយចំនួនរបស់កម្ពុជា គឺជាអតីតទឹកដីថៃពីមុនមក ដូចជា ៖ នៅសម័យរជ្ជកាលទី៥ ខេត្តកោះកុង បាត់ដំបង សៀមរាប និងស៊ីសូផុន គឺជាទឹកដីថៃ ។

លោក អាថីត អ៊ុរៃរ៉ាត់ និយាយថា ពេលបារាំងមកដាក់អាណានិគមនៅប្រទេសមួយចំនួនក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងធ្វើសន្ធិសញ្ញានៅទីក្រុងតូក្យូ បារាំងក៏បានប្រគល់ខេត្តកោះកុងឱ្យកម្ពុជា ។ កាលពីសម័យរជ្ជកាលទី៦ ខេត្តកោះកុង គឺជាខេត្តរបស់ថៃមានឈ្មោះថា ប្រាជួបស៊ិរីខេត្ត ជាគូជាមួយខេត្តប្រាជួបស៊ិរីខាន់ ដែលមានទីតាំងនៅទល់មុខឈូងសមុទ្រថៃ ហើយបារាំងក៏បានប្រគល់ខេត្តបាត់ដំបង សៀមរាប ស៊ីសូផុន ទៅឱ្យកម្ពុជាដែលជាប្រទេសទើបបង្កើតថ្មីយ៉ាងអយុត្តិធម៌ ហើយថៃត្រូវតែយល់ព្រម ។

តាមសន្ធិសញ្ញាព្រំដែនទឹក គឺបណ្តាប្រទេសទាំងឡាយ រួមទាំងប្រាសាទព្រះវិហារ ប្រាសាទតាមាន់ធំ ប្រាសាទតាមាន់តូច និងប្រាសាទតាក្របី គឺស្ថិតនៅលើទឹកដីថៃទាំងអស់ ។ ពេលនោះ បារាំងពុំបានប្រើប្រាស់ផែនទីថៃ គឺបារាំងប្រើប្រាស់ផែនទីអន្តរជាតិជាគោល ហើយថៃត្រូវព្រមទទួលយកតាមផែនទីបារាំងរហូតមក ។ តាំងពីពេលនោះមក ថៃចាត់ទុកប្រទេសកម្ពុជា និងពលរដ្ឋកម្ពុជាដូចជាបងប្អូន (គឺប្រទេសថៃជាបង ប្រទេសកម្ពុជាជាប្អូន) ហើយថៃបានជួយកម្ពុជាគ្រប់ផ្នែករហូតមក ទោះជាពេលកម្ពុជាមានសង្គ្រាមផ្ទៃក្នុង ថៃក៏បានជួយជម្លៀសជនភៀសខ្លួនពីសង្គ្រាម ។

លោកបន្តថា កម្ពុជាពុំធ្លាប់ទទួលស្គាល់ការពិត ហើយអតីតប្រធានសភាតំណាងរាស្ត្រចោទប្រកាន់ថា កម្ពុជាបានល្មើសចូលទឹកដីថៃជាបន្តបន្ទាប់ តាំងពីប្រាសាទព្រះវិហារ និងប្រាសាទផ្សេងៗ រួមទាំងឃុបឃិតជាមួយអ្នកនយោបាយថៃបែងចែកផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ក៏ដូចជាបែងចែងទ្រព្យសម្បត្តិជាតិ និងអធិបតេយ្យ រហូតដល់កម្ពុជា-ថៃត្រូវធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀង MOU ឆ្នាំ២០០០ និងឆ្នាំ២០០១ ។

លោកបន្តទៀតថា កម្ពុជានៅតែទាមទារទឹកដីថៃជាបន្តបន្ទាប់រហូតដល់បច្ចុប្បន្ន ដោយកម្ពុជាពុំដឹងគុណ និងមានមិត្តភាពជាមួយប្រទេសថៃទេ ហើយថែមទាំងស្អប់ថៃទៀត ។ ហេតុនេះ បើកម្ពុជានៅតែពុំបញ្ឈប់ការទាមទារទឹកដីពីថៃ គឺកម្ពុជាជាអ្នកបង្ខំឱ្យថៃគ្មានជម្រើសអ្វីក្រៅពីទាមទារទឹកដីថៃទាំងអស់ពីកម្ពុជាមកវិញ ដូចជា ៖ ខេត្តកោះកុង បាត់ដំបង សៀមរាប និងស៊ីសូផុន ។ កម្ពុជាត្រូវប្រគល់ខេត្តទាំងនេះឱ្យថៃវិញដើម្បីឱ្យជនជាតិថៃនៅខេត្តទាំងនេះរស់នៅមានសេចក្តីសុខបន្តទៀត ។

ចុងក្រោយ លោក អាថីត អ៊ុរៃរ៉ាត់ អតីតប្រធានសភាតំណាងរាស្ត្របញ្ជាក់ថា ប្រទេសថៃគ្រប់គ្រងដោយលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ដែលមានព្រះមហាក្សត្រជាប្រមុខ ។ ព្រះមហាក្សត្រថៃមានអំណាច និងតួនាទីការពារសន្តិសុខជាតិ និងពលរដ្ឋ ព្រះមហាក្សត្រជាអគ្គមេបញ្ជាការកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ និងពុំមែនជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិទេ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ពលរដ្ឋថៃពុំទទួលស្គាល់ការពិតឡើយ ពលរដ្ឋថៃរៀនសូត្រតែប្រវតិ្តសាស្ត្រក្លែងក្លាយពីជំនាន់មួយទៅជំនាន់មួយ ទើបធ្វើឱ្យពួកគេមានមហិច្ឆតាឈ្លានពាន និងលេបទឹកដីកម្ពុជា ។ រដ្ឋាភិបាលថៃតែងតែងអំពាវនាវឱ្យមានកិច្ចចរចាទ្វេភាគីដើម្បីដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា និងបដិសេធពុំឡើងតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ដោយសារខ្លាចចាញ់កម្ពុជា ៕

(ភ្នំពេញ)៖ គិតមកត្រឹមថ្ងៃចន្ទ ទី២៨ ខែកក្កដានេះ បណ្តាញសារព័ត៌មានក្នុងស្រុកថៃ និងបណ្តាញផេកផ្លូវការរបស់ភាគីថៃជាច្រើន បានបិទប្រព័ន្ធមិនឱ្យប្រជាជននៅកម្ពុជាអាចចូលមើលពីការផ្សាយព័ត៌មានរបស់ខ្លួនបាននោះទេ នេះក៏អាចដោយសារតែថៃរអៀសខ្លួន ខ្លាចគេដឹងការពិត ព្រោះកន្លងមកតែងផ្សាយព័ត៌មិនពិតបង្កាច់បង្ខូចកម្ពុជា។

ថ្លែងនៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានបង្ហាញបច្ចុប្បន្នភាព ថ្ងៃទី៥ នៃការបង្កសង្គ្រាមរបស់យោធាថៃឈ្លានពានដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជា នាម៉ោង១១ព្រឹកថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥នេះ លោកស្រីឧត្តមសេនីយ៍ឯក ម៉ាលី សុជាតា បានថ្លែងថា មកទល់ពេលនេះ បណ្តាញសារព័ត៌មានក្នុងស្រុកថៃ និងបណ្តាញផេកផ្លូវការរបស់ភាគីថៃជាច្រើន បានបិទប្រព័ន្ធមិនឱ្យប្រជាជនកម្ពុជាចូលមើល ដើម្បីដឹងថា ភាគីថៃបានផ្សាយព័ត៌មានមូលបង្កាច់ បំពុល និងមូលបង្កាច់កម្ពុជាយ៉ាងណានោះទេ ដែលចំណុចនេះហើយ សបញ្ជាក់ថា ភាគីថៃ រអៀសខ្លួន ដែលខ្លួនប្រព្រឹត្តតែខ្លាចគេដឹង»។

លោកស្រីឧត្តមសេនីយ៍ឯក ម៉ាលី សុជាតា បានសង្កត់ធ្ងន់ថា «កម្ពុជាសូមធ្វើការទាមទារឱ្យភាគីថៃ បញ្ឈប់ជាបន្ទាន់រាល់យុទ្ធនាការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានមិនពិត ដែលធ្វើឱ្យកើតឡើងនៃការបិទបាំងអំពីការរំលោភបំពានលើច្បាប់អន្តរជាតិរបស់ខ្លួន។»

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិរូបនេះ បានបន្ថែមថា៖ ដោយយោងតាមមាត្រា ៥១ នៃធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ នេះគឺជាសិទ្ធស្របច្បាប់របស់កម្ពុជា ក្នុងការការពារខ្លួន និងការឆ្លើយតបយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ចំពោះអំពើឈ្លានពានយ៉ាងកំរោលរបស់ភាគីថៃ។ កងយុទ្ធពលខេរភូមិន្ទរបស់កម្ពុជា បានធ្វើសកម្មភាពដោយការអត់ធ្មត់ខ្ពស់ ប្រកបដោយវិជ្ជាជីវៈ ដោយធ្វើការវា.យបកការពារខ្លួនតែប៉ុណ្ណោះ ដោយផ្តោតតែលើមូលដ្ឋានកងទ័ពតែមួយគត់ និងមិនផ្តោតលើគោលដៅជនស៊ីវិលនោះឡើយ។

កម្ពុជានៅតែប្តេជ្ញាក្នុងការដោះស្រាយវិវាទដោយសន្តិវិធី តាមរយៈមធ្យោបាយផ្លូវច្បាប់ កាទូត ស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ។ ក្រសួងការពារជាតិ ក៏បញ្ជាក់ពីការត្រៀមខ្លួនយ៉ាងពេញលេញរបស់កងយុទ្ធពលខេមរភូមិន្ទ ដើម្បីការពារអធិបតេយ្យ បូរណភាពទឹកដី និងប្រជាជនរបស់ខ្លួន មិនថាក្នុងតម្លៃណាមួយក៏ដោយ៕