វ៉ាស៊ីនតោន/តូក្យូ៖ ប្រទេសជប៉ុន និងសហរដ្ឋអាមេរិក បានចេញសេចក្ដីជូនដំណឹងអំពីរលកស៊ូណាមិ នៅតាមបណ្តាឆ្នេរសមុទ្រជាច្រើននៅប៉ាស៊ីហ្វិក បន្ទាប់ពីការរញ្ជួយដីដ៏ខ្លាំងក្លាកម្រិត ៨.៨ រ៉ិចទ័រ កើតឡើងនៅក្បែរឆ្នេរខាងកើតនៃសង្កាត់ Kamchatka របស់ប្រទេសរុស្ស៊ី នៅថ្ងៃពុធនេះ។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន BBC។

ការរញ្ជួយដីនេះកើតឡើងនៅជម្រៅប្រមាណ ១៩ គីឡូម៉ែត្រ និងនៅចម្ងាយប្រហែល ១២០–១៣០ គីឡូម៉ែត្រ ពីទីក្រុង Petropavlovsk-Kamchatsky។ វាជារញ្ជួយដីខ្លាំងបំផុតនៅតំបន់នេះក្នុងរយៈពេលជាង ៧០ ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ អាជ្ញាធររុស្ស៊ីបានរាយការណ៍ថា មានការខូចខាតយ៉ាងខ្លាំងដល់អគារមួយចំនួន រួមទាំងសាលារៀន និងផ្ទះសម្បែង ប៉ុន្តែចំនួននៃការរងរបួសធ្ងន់ធ្ងរមិនទាន់ត្រូវបានបញ្ជាក់ជាផ្លូវការឡើយ។

បន្ថែុមពីនេះ នៅទីក្រុង Severo-Kurilsk របស់រុស្ស៊ី មានរលកស៊ូណាមិ កម្ពស់ប្រហែល ៣-៤ ម៉ែត្រ បានបោកបក់ប៉ះឆ្នេរនៅព្រឹកនេះ ហើយអាជ្ញាធរបានណែនាំឲ្យប្រជាជនចាកចេញពីតំបន់គ្រោះថ្នាក់ភ្លាមៗ។

ចំណែក នៅជប៉ុនវិញ ទីភ្នាក់ងារព្យាករណ៍អាកាសធាតុជប៉ុន (JMA) បានចេញការប្រមានរលកស៊ូណាមិសម្រាប់តំបន់ឆ្នេរពេញផ្ទៃប្រទេស ចាប់ពីកោះ Hokkaido ដល់កោះ Wakayama។ រលកស៊ូណាមិដំបូងដែលមានកម្ពស់ប្រមាណ ៣០សង់ទីម៉ែត្រ បានប៉ះឆ្នេរ Hokkaido នឹងអាចមានរលកបន្ថែមទៀតនៅក្នុងពេលបន្តបន្ទាប់។

មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ សហរដ្ឋអាមេរិក តាមរយៈមណ្ឌលព្យាករណ៍ស៊ូណាមិទីស្នាក់ការកណ្តាលប៉ាស៊ីហ្វិក ក៏បានចេញសេចក្ដីព្រមានរលកស៊ូណាមិផងដែរ សម្រាប់រដ្ឋ ហាវ៉ៃ និងតំបន់ Aleutian Islands ក្នុងរដ្ឋអាលាស្កា។ ការជូនដំណឹង និងការព្រមាន ក៏បានចេញសម្រាប់ឆ្នេរខាងលិចរបស់អាមេរិក ដូចជា California, Oregon និង Washington, ព្រមទាំងតំបន់មួយចំនួនដូចជា តំបន់ Guam និង Micronesia ផងដែរ។

យ៉ាងណាមិញ នៅទីក្រុង Honolulu នៃរដ្ឋហាវ៉ៃ អាជ្ញាធរ បានបើករលកសញ្ញាហើយជំរុញឲ្យប្រជាជនចាកចេញទៅកន្លែងខ្ពស់ឲ្យបានឆាប់បំផុត។ ក្រុមអ្នកជំនាញបានព្រមានថា រលកស៊ូណាមិអាចនិងបន្តបង្កហានិភ័យរយៈពេលជាច្រើនម៉ោងទៀត បន្ទាប់ពីរលកដំបូង។ ដូចគ្នានេះ ប្រទេសនូវែលសេឡង់ ក៏បានចេញការព្រមានដូចគ្នា ជូនដំណឹងឱ្យប្រជាជនឱ្យជៀសវាងបណ្ដាញឆ្នេរ និងចាំការអំពាវនាវពីអាជ្ញាធរ៕

ប្រទេសថៃ ៖ ក្រោយពីឃើញកងទ័ពថៃឈ្លានពាន និងរំលោភអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជា លោក ភីថា លីមចារើនរ៉ាត់ អតីតមេដឹកនាំគណបក្សកាវក្លៃបានសរសេរក្នុងហ្វេសប៊ុកនៅខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ថា ការធ្វើសង្គ្រាមរវាងកងទ័ពកម្ពុជា និងកងទ័ពថៃ ពុំត្រឹមតែជាការគំរា.មកំហែងដល់អាយុជីវិតពលរដ្ឋប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាជាការបាត់បង់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងទំនាក់ទំនងការទូតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ហើយរដ្ឋាភិបាលថៃបាត់បង់ប្រាក់ចំណូលបានពីពាណិជ្ជកម្មព្រំដែនជាមួយកម្ពុជារាប់ពានលានបាតក្នុង១ឆ្នាំ ។

យើងគួរតែសួរសំណួរយ៉ាងច្បាស់ថា តើប្រទេសណាទទួលបានផលប្រយោជន៍ដោយសារសង្គ្រាម និងប្រទេសណាខាតបង់ប្រយោជន៍? តាមទិន្នន័យពីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មថៃ គឺតម្លៃពាណិជ្ជកម្មរវាងកម្ពុជា-ថៃ ស្មើទឹកប្រាក់រហូតដល់១៦ម៉ឺនលានបាតក្នុង១ឆ្នាំ ឬស្មើជាង១ម៉ឺន៣ពាន់លានបាតក្នុង១ខែ ។ នេះចាត់ទុកថា គឺជាការសហការសេដ្ឋកិច្ចសំខាន់បំផុតក្នុងតំបន់ ប៉ុន្តែពេលកើតសង្គ្រាម ឬប្រយុទ្ធគ្នាធ្វើឱ្យពាណិជ្ជកម្មព្រំដែនផ្អាកភ្លាមៗនាំឱ្យឈ្មួញថៃបាត់បង់ប្រាក់ចំណូលយ៉ាងច្រើន ខណៈពលរដ្ឋនៅព្រំដែនត្រូវប្រឈមមុខគ្មានការងារធ្វើ និងបាត់បង់ចំណូល ។

ស្របពេលថៃជួបការលំបាកដោយសារបញ្ហាផ្ទៃក្នុង នយោបាយមិនស្ថិតស្ថេរ និងសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះ ប្រទេសថៃគួរតែប្រើប្រាស់កម្លាំងការទូត និងប្រាជ្ញាស្មារតី ដោយពុំប្រើប្រាស់កម្លាំងកងទ័ព ។ ការធ្វើសង្គ្រាមប្រើប្រាស់កងទ័ពពុំត្រឹមតែធ្វើឱ្យថៃបាត់បង់មិត្តភាពដ៏សំខាន់ជាមួយកម្ពុជា ប៉ុន្តែថែមទាំងធ្វើឱ្យថៃខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះ និងបាត់បង់ទំនុកចិត្តលើពិភពលោក រួមទាំងបាត់បង់ទំនុកចិត្តក្នុងតំបន់អាស៊ាន និងអង្គការសហប្រជាជាតិ ។

បើទោះជារដ្ឋាភិបាលអាមេរិករបស់លោក Donald Trump ដែលត្រូវបានប្រទេសនានាមើលឃើញថា អនុវត្តគោលនយោបាយការបរទេសពុំត្រឹមត្រូវ ប៉ុន្តែលោក Trump នៅតែគាំទ្រឱ្យថៃប្រកាន់យកសន្តិភាព ខណៈកម្ពុជាស្នើឱ្យមានសន្តិភាព ប៉ុន្តែថៃបែរជាត្រូវប្រទេសនានាមើលឃើញថា ថៃពុំចង់បានសន្តិភាព និងបង្កសង្គ្រាមជាមួយកម្ពុជា ។

លើសពីនេះ ថវិកាសម្រាប់កងទ័ពថៃស្មើជាង២សែនលានបាតក្នុង១ឆ្នាំ គឺជាថវិកាបានមកពីការបង់ពន្ធរបស់ពលរដ្ឋ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលថៃបែរជាយកថវិកានេះមកប្រើប្រាស់ក្នុងសង្គ្រាម ។ វាពុំត្រឹមតែធ្វើឱ្យពលរដ្ឋឈឺចាប់ បាត់បង់ជីវិតមនុស្ស និងទ្រព្យសម្បត្តិប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាប្រឆាំងនឹងឆន្ទៈរបស់ពលរដ្ឋភាគច្រើនដែលពុំចង់ឃើញសង្គ្រាម ។

រដ្ឋាភិបាលថៃក្រោមការដឹកនាំរបស់គណបក្សភឿថៃ និងបក្សពួករបស់លោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត្រា អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ បានបរាជ័យក្នុងការអនុវត្តគោលនយោបាយការបរទេស ដែលធ្វើឱ្យសម្ព័ន្ធភាពជាមួយប្រទេសជិតខាងធ្លាក់ចុះ ។ ទង្វើរដ្ឋាភិបាលថៃពិតជាគួរឱ្យខ្មាស់ពលរដ្ឋណាស់ និងបង្ហាញពីការខ្វះខាតចក្ខុវិស័យរបស់មេដឹកនាំថៃដែលបណ្តោយឱ្យកងទ័ពធ្វើសង្គ្រាមឈ្លានពានមកលើកម្ពុជា ។

ចុងក្រោយ លោក ភីថា លីមចារើនរ៉ាត់ អតីតមេដឹកនាំគណបក្សកាវក្លៃបានសំណូមពរឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃរក្សាសន្តិភាព និងសហការជាមួយប្រទេសជិតខាង ពីព្រោះនេះជាដំណោះស្រាយពិតប្រាកដ ដោយពុំប្រើប្រាស់កាំភ្លើង ឬរថពាសដែកវាយប្រហារកម្ពុជា ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump ត្រៀមចរចាពាណិជ្ជកម្មជាមួយកម្ពុជា និងថៃម្តងទៀតក្រោយប្រទេសទាំងពីរព្រមព្រៀងឈប់បា.ញ់ ។ លោកបានលើកយកពន្ធទំនិញនាំចូលអាមេរិកមកដាក់លក្ខខណ្ឌឱ្យកម្ពុជា-ថៃចរចាកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បា.ញ់ជាបន្ទាន់ បើពុំដូច្នោះទេ អាមេរិកនឹងពុំចរចាពាណិជ្ជកម្មជាមួយប្រទេសទាំងពីរ ។

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានថ្លែងកាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ថា លោកបានបញ្ជាឱ្យក្រុមមន្ត្រីចរចាពាណិជ្ជកម្មរបស់លោកចាប់ផ្តើមចរចាពាណិជ្ជកម្មជាមួយកម្ពុជា និងថៃម្តងទៀត ក្រោយប្រទេសទាំងពីរព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ ។ លោកជឿជាក់ការឈប់បាញ់គ្នានេះដោយសារការព្រមានរបស់លោកថា អាមេរិកនឹងពុំចរចាពាណិជ្ជកម្មជាមួយប្រទេសទាំងពីរ បើនៅតែធ្វើសង្គ្រាមតាមព្រំដែនបន្តទៀត ។

កន្លងមក លោក Trump បានប្រកាសថា ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ អាមេរិកនឹងកំណត់ពន្ធស្មើ៣៦% សម្រាប់ទំនិញគ្រប់ប្រភេទនាំចូលពីប្រទេសថៃ ខណៈទំនិញថៃនាំចូលអាមេរិកតាមរយៈប្រទេសផ្សេងដើម្បីគេចពន្ធ គឺអាមេរិកនឹងកំណត់ពន្ធទំនិញកាន់តែខ្ពស់ ។ រីឯកម្ពុជា កាលពីមុន អាមេរិកកំណត់ពន្ធទំនិញស្មើ៤៩% គឺពន្ធធ្លាក់ចុះត្រឹម៣៦% ដូចមុន ។

លោក Trump ថែមទាំងដាស់តឿនថា អាមេរិកនឹងដំឡើងពន្ធទំនិញឱ្យខ្ពស់ ប្រសិនបើប្រទេសណាព្យាយាមដំឡើងពន្ធលើទំនិញនាំចូលប្រទេសខ្លួន ឬគេចពន្ធរបស់អាមេរិកដោយការដឹកជញ្ជូនទំនិញតាមរយៈប្រទេសផ្សេង ។

គួរបញ្ជាក់ថា ប្រធានាធិបតីអាមេរិកបានលើកយកបញ្ហាពន្ធទំនិញដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាឱ្យប្រទេសនានាបញ្ចប់សង្គ្រាម ។ ដូចគ្នានេះ លោក Trump ក៏បានព្រមានរុស្ស៊ីថា អាមេរិកនឹងដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច បើរុស្ស៊ីពុំបញ្ចប់សង្គ្រាមជាមួយអ៊ុយក្រែនក្នុងរយៈពេល១២ថ្ងៃ ។ លោកហៅខ្លួនលោកថា «ប្រធានាធិបតីសន្តិភាព» ដោយសារបានបញ្ចប់សង្គ្រាមជាច្រើន ដូចជា ៖ សង្គ្រាមរវាងឥណ្ឌា និងប៉ាគីស្ថាន លោកពុំចង់ឃើញសង្គ្រាមអូសបន្លាយ និងមនុស្សរាប់ពាន់នាក់ស្លាប់ក្នុងសង្គ្រាម ៕

(ភ្នំពេញ)៖ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាប្រកាសច្រានចោលយ៉ាងដាច់អហង្គការចំពោះការបំភ្លៃការពិតរបស់ភាគីថៃ ដែលបានចោ.ទប្រកាន់មកលើកម្ពុជាថាបានរំលោ.ភលើបទឈប់បា.ញ់ដែលបានព្រមព្រៀងគ្នា។ កម្ពុជាចាត់ទុកការចោ.ទប្រកាន់ទាំងគ្មានមូលដ្ឋានច្បាស់លាស់នេះ គឺជាគំរាមកំហែងប្រកបដោយគ្រោះថ្នាក់ដល់សន្តិភាព និងទំនុកចិត្តរវាងគ្នាទៅវិញទៅមក។

យោងតាមសេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកម្ពុជា នាថ្ងៃអង្គារ ទី២៩ ខែកក្កដា បានឲ្យដឹងថា កម្ពុជាសូមធ្វើការបដិសេធការចោ.ទប្រកាន់របស់ថៃអំពីការរំលោ.ភបទឈប់បា.ញ់ដែលបានព្រមព្រៀងគ្នា ព្រោះក្នុងនាមជាភាគីដែលមានការប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះសន្តិភាព កម្ពុជាបានទទួលយក និងរក្សាបទឈប់បាញ់នេះយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ និងខ្ជាប់ខ្ជួន។ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធកម្ពុជាពុំបានធ្វើសកម្មភាពណាមួយទាល់តែសោះ ដែលអាចចាត់ថាជាការំលោភលើបទឈប់បាញ់ដែលបានព្រមព្រៀងគ្នា ដែលនេះជាការណ៍ផ្ទុយស្រឡះពីពាក្យចោទប្រកាន់មានលក្ខណៈប្រឌិតនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ផ្លូវការរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលថៃ ចេញផ្សាយ កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ។

ជាមួយគ្នានេះ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាចាត់ទុកការចោ.ទប្រកាន់ ដែលមានលក្ខណៈ បំភាន់ និងប្រឌិត បំភ្លៃការពិតជាក់ស្តែង និងគំរាមកំហែងប្រកបដោយគ្រោះថ្នាក់ដល់ជំនឿ ទុកចិត្ត និងការសន្ទនា ដែលចាំបាច់សម្រាប់នាំមកនូវសន្តិភាពយូរអង្វែង។ កម្ពុជាសូមបញ្ជាក់ជាថ្មីថា កម្ពុជាគ្មានចេតនាបំពានបទឈប់បាញ់គ្នានៅពេលបច្ចុប្បន្ន ក៏ដូចជាពេលអនាគត។ គោលដៅចម្បង របស់កម្ពុជាគឺមិនមែនត្រឹមតែធានាឱ្យទទួលបាននូវសន្តិភាពប៉ុណ្ណោះនោះទេ គឺចង់ឲ្យសន្តិភាពនេះ ឋិតថេរយូរអង្វែងថែមទៀត ដើម្បីផលប្រយោជន៍របស់ប្រទេសទាំងពីរ និងស្ថិរភាពក្នុងតំបន់ទាំងមូល។

ក្នុងនោះផងដែរ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក៏សូមសម្តែងនូវអំណរគុណយ៉ាងស្មោះស្ម័គ្រ ចំពោះរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ី និងសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលបានដើរតួនាទីដ៏សំខាន់ក្នុងការសហការរៀបចំកិច្ចប្រជុំពិសេសមួយ នៅទីក្រុង ពូត្រារៃយ៉ា នាថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ដើម្បីដោះស្រាយស្ថានភាពបច្ចុប្បន្នរវាងកម្ពុជា និងថៃ។ កម្ពុជាសូមវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះការចូលរួមយ៉ាងសកម្មរបស់សាធារណៈរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ដែលការចូលរួមនេះបានជួយគាំទ្រដល់ដំណើរការនៃកិច្ចសន្ទនា។

រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាសូមបញ្ជាក់ជាថ្មីពីការប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ និងឥតងាករេ ចំពោះ ការគោរពគោលការណ៍នៃច្បាប់អន្តរជាតិ ការដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី និងស្មារតីរឹងមាំនៃ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការពហុភាគី ។ កម្ពុជានៅតែប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងពេញទំហឹងក្នុងការចូលរួមដោយស្ថាបនា ជាមួយប្រទេសថៃ ដើម្បីសម្រេចបាននូវដំណោះស្រាយដ៏ត្រឹមត្រូវ យូរអង្វែង និងតាមសន្តិវិធីចំពោះ ស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន ដោយគោរពយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់នូវអធិបតេយ្យភាព បូរណភាពទឹកដី និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូរទៅ វិញទៅមករបស់ប្រជាជាតិទាំងពីរ៕