ថៃ៖ ថៃកំពុងសម្ដែងការមិនពេញចិត្តថាកម្ពុជាចង់បង្ករឿងទៀតហើយ ដោយសារព័ត៌មាន The Nation របស់ថៃបានចុះផ្សាយថា កម្ពុជាបានដំឡើងសំណាញ់ការពារដ្រូននៅតាមព្រំដែនប្រមាណជា 61ទីតាំង ធ្វើឲ្យកងទ័ពចាំបាច់ត្រូវពង្រឹងសមត្ថភាពការពារសន្តិសុខកាន់តែខ្លាំងឡើង ដើម្បីត្រៀមខ្លួនទប់ទល់នឹងស្ថានការណ៍មិនប្រក្រតីណាមួយដែលអាចកើតមាន។

នៅថ្ងៃទី14 ខែសីហា ឆ្នាំ2025 កងទ័ពភូមិភាគទី២ ថៃបានពង្រឹងការការពារនៅទីតាំងសំខាន់ៗមួយចំនួននៅតាមព្រំដែន និងបន្តតាមដានស្ថានការណ៍ក្រោមការណែនាំពីកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ ដើម្បីជាការឆ្លើយតបនឹងសកម្មភាពរបស់កម្ពុជា។ ពួកគេអះអាងថា ភាពតានតឹងនៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ នៅតែមានខ្ពស់ ព្រោះកម្ពុជាបានដាក់ពង្រាយសំណាញ់ចាប់ដ្រូនចំនួន 61 ដែលត្រូវបានរាយការណ៍ថា ជាការដាក់ដើម្បីពង្រឹងការឃ្លាំមើល និងទប់ស្កាត់ការលុកលុយតាមផ្លូវអាកាស។

ប្រភពដដែលបានឲ្យដឹងទៀតថា ទីតាំងចំនួន 11 នៅតាមបណ្ដោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ នឹងត្រូវបានដាក់ពង្រាយកម្លាំងការពារយ៉ាងតឹងរឹងពីសំណាក់យោធាថៃជាមួយនឹងការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់បំផុត ព្រមទាំងត្រៀមខ្លួនជាស្រេចដើម្បីឆ្លើយតបភ្លាមៗ ប្រសិនបើអធិបតេយ្យថៃត្រូវបានរំលោភបំពាន។

គួរបញ្ជាក់ថា សំណាញ់ការពារដ្រូន ឬ Drone Defender គឺជាឧបករណ៍ប្រឆាំងនឹងដ្រូន តាមរយៈការបា.ញ់ទម្លាក់ ឬផ្ដាច់ប្រព័ន្ធបញ្ជារបស់ដ្រូន។ ដោយឡែក ជុំវិញការដាក់ពង្រាយសំណាញ់ការពារដ្រូនរបស់កម្ពុជានេះ គឺដាក់នៅដើម្បីការពារការជ្រៀតចូលតាមផ្លូវអាកាសក្នុងតំបន់ព្រំដែន និងដាក់តែនៅក្នុងដែនអធិបតេយ្យភាពប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែថៃបែរចង់ចោ.ទប្រកាន់ថានេះគឺជាទង្វើបង្កើនភាពតានតឹង និង ប្រកាសត្រៀមកម្លាំងក្នុងការឆ្លើយតបទៅវិញ។

លើសពីនេះ អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ និងជាចម្ងល់នោះត្រង់ថា តើហេតុអ្វីបានជាថៃដឹងថាកម្ពុជាបានដំឡើងសំណាញ់ការពារដ្រូន ទាំងដែលកម្ពុជាមិនបានប្រកាសពីដំណឹងនេះផងនោះ? ឬមួយអាចបណ្ដាលមកពីថៃបានបញ្ជូនដ្រូនចូលទឹកដីកម្ពុជា ហើយត្រូវបានចាត់ការដោយស្នាដៃសំណាញ់ការពារ ទើបបានជាថៃហាក់មិនសុខចិត្តយ៉ាងនេះ?

ខណៈព័ត៌មានបង្ហាញពីភាពតានតឹងតាមព្រំដែនរវាងប្រទេសកម្ពុជា និងថៃ អាចឈានដល់ការផ្ទុះអាវុធដាក់គ្នាជាថ្មី ត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយយ៉ាងទូលំទូលាយ អ្នកស្រី ផន សុផារី បែរជាជញ្ជូនជំនួយដាក់ឡានធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅតំបន់ជម្លោះទៅវិញ។

«មិនថាមានរឿងអ្វីក៏ដោយ ពួកយើងមិនទុកអ្នកចោលទេ» នេះសំណេររបស់អ្នកស្រី ផន សុផារី សរសេរភ្ជាប់នឹងរូបភាពរថយន្តដឹកទំនិញធំមួយដែលត្រៀមចាកចេញទៅកាន់តំបន់ព្រំដែនខ្មែរ-ថៃទាំងយប់តែម្តង។ ថ្ងៃទី១៣ និងថ្ងៃទី១៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ គឺជាវេលាដែលប្រភពព័ត៌មានជាច្រើនបានសន្មត់ ថាជាពេលភាគីកងទ័ពថៃគ្រោងបើកការវាយប្រហារមកលើទឹកដីប្រទេសកម្ពុជា។ សកម្មភាពនៃការចល័តទ័ព ជញ្ជូនសព្វាវុធ និងរថក្រោះជាច្រើនគ្រឿងចូលមកក្នុងតំបន់ព្រំដែនរបស់ភាគីថៃ បានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីចេតនាឈ្លានពានមកលើទឹកប្រទេសកម្ពុជាសាជាថ្មី។

ដូចគ្នានឹងបុគ្គលមានឥទ្ធិពលផ្សេងទៀតនៅក្នុងសង្គមខ្មែរដែរ គ្រួសារអ្នកស្រី សុផារី និងក្រុមការងារបានចូលរួមយ៉ាងសស្រាក់សស្រាំក្នុងការកៀរគរជំនួយពីគ្រប់ទិសទីផ្តល់ជូនទាហានជួរមុខ និងពលរដ្ឋភៀសសឹក។ ហាក់ចង់បង្ហាញពីការដឹងគុណចំពោះក្រុមការងារ ដែលជួយជញ្ជូនជំនួយទាំងយប់ជូនដល់ទាហានជួរមុខ និងពលរដ្ឋរស់នៅតំបន់មានជម្លោះផងនោះ អ្នកស្រី សុផារី ថា៖ «ខ្ញុំមានត្រឹមតែសម្លេងទេ! តែអ្នកដែលហត់ពិតប្រាកដ គឺបងប្អូនដែលបើកឡានដឹកស្បៀង លើកជញ្ជូនឥវ៉ាន់ ទាំងយប់ថ្ងៃមិនដែលបានសម្រាកគ្រប់គ្រាន់ទេ»។

សកម្មភាពនេះ ក៏បង្ហាញពីភាពអំណត់ ក្លាហានជំនះបញ្ហារបស់ក្រុមផ្តល់ជំនួយ អ្នកស្រី ផន សុផារីផងដែរ។ ដ្បិតស្ថិតក្នុងកាលៈទេសៈប្រទេសជួបសង្គ្រាម បុគ្គលល្បីៗជាច្រើនបានចេញមុខបង្កើតមូលនិធិប្រមូលជំនួយជួយដល់ជនរងគ្រោះ ប៉ុន្តែអ្នកសង្គ្រោះទាំងនោះក៏ជួបនឹងព្យុះបញ្ហាជាច្រើនដូចគ្នា។ សង្គ្រាមពាក្យសំដី និងការតិះដៀល រិះគន់ ដែលម្ចាស់មូលនិធិច្រើនជួបប្រទះនោះ គឺពួកគេជួបនឹងការចោទប្រកាន់ថាជាអ្នកលួចគៃបន្លំយកជំនួយធ្វើជាសម្បត្តិផ្ទាល់ខ្លួន។

អ្នកផលិតមាតិកាសង្គមមានឥទ្ធិលមួយចំនួនដែលរងនឹងបញ្ហានេះ ខ្លះបានប្រកាសពីភាពតានតឹងផ្លូវចិត្តធ្ងន់ធ្ងរ ខ្លះទៀតប្រកាសរាងចាលនៃការជួយគេ បែរជួបទុក្ខខ្លួនឯង បាក់ទឹកចិត្ត ហើយអស់សង្ឃឹមក្នុងការធ្វើទង្វើរល្អជាដើម។ បង្ហាញភាពស្មោះត្រង់ជាការតបតដ៏ល្អបំផុត គ្រួសារអ្នកស្រី សុផារី ជ្រើសយកការផ្សព្វផ្សាយបញ្ជីចំណូលចំណាយច្បាស់លាស់ ហើយបន្តសកម្មភាពមនុស្សធម៌របស់ខ្លួនដដែល៕

«ហូបស្ពឺអត់?» ជាឃ្លាដែលទទួលបានប្រជាប្រិយភាពខ្លាំងណាស់ពីសំណាក់អ្នកលេងបណ្តាញសង្គមនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជានារយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃចុងក្រោយនេះ។ ក្រៅអំពីអត្ថន័យដែលសំណាងអោយក្តីស្រលាញ់រវាងនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា សម្តេចបវធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត និងលោកជំទាវពេជ្យ ច័ន្ទមុនី តើអ្នកដឹងទេ ពលរដ្ឋខ្មែរមានជំនឿបែបណាចំពោះ ផ្លែស្ពឺ នេះ? តើស្ពឺ មានអត្ថប្រយោជន៍បែបណាចំពោះសុខភាព?

ស្ពឺ ជាប្រភេទដើមឈើហូបផ្លែ ដែលប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទូទៅនិយមដាំតាមផ្ទះទុកជាលម្អផង និងបរិភោគផង។ ផ្លែមានរាងជ្រុង សាច់ជ្រាយមានទឹក ខ្លះមានរសជាតិជូរ ខ្លះផ្អែមលាយជូរ អ្នកស្រុកតែងហូបផ្លែស្ពឺ ធ្វើជាអាហារកំដរមាត់ជាមួយគ្រឿងជ្រលក់ច្រើនប្រភេទតាមចំណង់ចិត្ត ឬច្នៃស្ពឺជាអាហារ ពិសេសប្រើជាគ្រឿងអន្លក់ជាមួយទឹកគ្រឿង ប្រហុក ផ្អក និងណែមនឿងជាដើម។

នៅក្នុងជំនឿខ្មែរ ពលរដ្ឋមួយចំនួនជឿថា ស្ពឺជាប្រភេទរុក្ខជាតិបន្សាប ដូចគ្នានឹងដើមរាំងសាបដែរ គឺអ្នកដែលប្រើខ្សែកថា ឬខ្សែចង្កេះ ប្រើកន្សែងយន្ត ឬយន្តនានា គេនឹងមិនទទួលទានផ្លែស្ពឺ ឬដើរក្រោមដើមស្ពឺឡើយ ព្រោះអាចសាបមន្តអាគមលែងពូកែដូចគ្រាមុន។ ប៉ុន្តែស្ពឺ ផ្តល់នូវអត្ថប្រយោជន៍ច្រើនយ៉ាងចំពោះសុខភាព។

ទី១ ជួយពង្រឹងប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ និងប្រឆាំងការរលាក ព្រោះសម្បូរវីតាមីន C ដែលប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម ជួយប្រឆាំងនឹងមេរោគបាក់តេរី ហើយមានផ្ទុកសារធាតុប្រឆាំងនឹងការរលាក។ ទី២ ជំនួយដល់ការគេង និងកាត់បន្ថយភាពតានតឹង ព្រោះស្ពឺមានផ្ទុកសារធាតុ Saponins និង Flavonoids ដែលជួយធ្វើឱ្យចិត្តស្ងប់។ ទី៣ ជួយដល់ប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ ព្រោះជាផ្លែឈើមានជាតិសរសៃខ្ពស់ ជួយសម្រួលដល់ចលនាពោះវៀន និងការពារការទល់លាមក។

ទី៤ ជួយដល់សុខភាពបេះដូង ដោយសារសារធាតុ Potassium និងជាតិសរសៃដែលផ្លែស្ពឺមាន ជួយគ្រប់គ្រងសម្ពាធឈាម និងកម្រិតកូឡេស្តេរ៉ុល ហើយកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺបេះដូង និងសរសៃឈាម។ ទី៥ ផ្តល់ថាមពល និងជួយសម្រកទម្ងន់ ស្ពឺមានកាឡូរីទាប ប៉ុន្តែសម្បូរទៅដោយជាតិសរសៃ និងកាបូអ៊ីដ្រាតដែលផ្តល់ថាមពល។ ជាតិសរសៃជួយឱ្យអ្នកឆ្អែតបានយូរ ហើយជួយដល់ការគ្រប់គ្រងទម្ងន់បានល្អ។ ទី៦ ជំនួយសុខភាពស្បែក ព្រោះសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មនៅក្នុងផ្លែស្ពឺជួយការពារកោសិកាស្បែកពីការបំផ្លាញដោយរ៉ាឌីកាល់សេរី ការពារភាពចាស់មុនវ័យ។

ទោះផ្លែស្ពឺមានអត្ថប្រយោជន៍ច្រើនក្តី តែអ្នកជំងឺតម្រងនោម គួរទទួលទានដោយប្រុងប្រយ័ត្ន។ សារធាតុ oxalic acid ដែលមានក្នុងស្ពឺ អាចបង្កជាបញ្ហាសម្រាប់អ្នកជំងឺតម្រងនោមមួយចំនួន៕

(ភ្នំពេញ)៖ ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជាបានបញ្ជាក់ពីបញ្ហាដែលទាហានថៃតែងដើរល្បាតហើយជាន់មីនកន្លងមកថា វាជាទំនួលខុសត្រូវរបស់ថៃខ្លួនឯងនោះទេ ព្រោះថៃបានដឹងហើយថាតំបន់ណាជាតំបន់មានមីន តែថៃនៅតែឲ្យទាហានរបស់ខ្លួនដើរល្បាតនៅទីនោះដោយបំពានទើបចេះតែជាន់មីនដូច្នេះ។

យោងតាមសេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់ក្រសួងការបរទេស និង សហប្រតិបត្តិការនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នាយប់ថ្ងៃទី13 ខែសីហា នេះបានឲ្យដឹងថា តំបន់ដែលទាហានថៃបានដើរល្បាតហើយជាន់មីននោះ ត្រូវបានចុះបញ្ជីដោយអន្តរជាតិថាជាចំការមីនដែលនៅសល់តាំងជម្លោះផ្ទៃក្នុងកម្ពុជាទស្សវត្សឆ្នាំ១៩៧០ និង១៩៨០មកម្លេះ។ ជាពិសេស ចំពោះតំបន់ដែលទាហានថៃបានជាន់មីននោះទៀតសោត គឺស្ថិតនៅក្នុងដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជា ដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយអន្តរជាតិតាមរយៈអនុសញ្ញាបារាំង-សៀម តាំងពីឆ្នាំ១៩០៤ និងឆ្នាំ១៩០៧មកម្ល៉េះ។

លើសពីនេះ សេចក្ដីថ្លែងការណ៍ខាងលើក៏បានគូសបញ្ជាក់ដែរថា ឧប្បត្តិហេតុផ្ទុះមីននេះ ពិតជាមិនអាចកើតឡើងបានឡើយប្រសិនបើយោធាថៃមិនចល័តកម្លាំង និងធ្វើប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់ដែលមានការដឹងឮហើយថាជាតំបន់មីន ដោយបំពានលើកំណត់ហេតុកិច្ចព្រមព្រៀង នៃកិច្ចប្រជុំវិសមញ្ញរបស់គណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ កាលពីថ្ងៃទី7 ខែសីហា ឆ្នាំ2025 ដែលបានបញ្ជាក់ជាថ្មីអំពីការហាមឃាត់មិនឲ្យមានការធ្វើចលនាកម្លាំង ឬដើរល្បាតហួសពីទីតាំងបច្ចុប្បន្នរបស់ខ្លួន។

ជាមួយគ្នានេះ ក្រសួងក៏បានបញ្ជាក់ជាថ្មីថា ប្រទេសកម្ពុជាក្នុងនាមជារដ្ឋភាគីនៃអនុសញ្ញាស្តីពីការហាមឃាត់មីនប្រឆាំងមនុស្ស (អនុសញ្ញាអូតាវ៉ា) នៅតែប្រកាន់ខ្ជាប់ខ្ជួនបំផុតក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងបោសសម្អាតសំណល់ជាតិផ្ទុះពីសង្គ្រាមនៅលើទឹកដី រួមទាំងប្ដេជ្ញាថានឹងមិនប្រើមីនថ្មីជាដាច់ខាត។ ដូច្នេះការចោទប្រកាន់ម្តងហើយម្តងទៀតថា កម្ពុជាបានរំលោភលើចំណងកាតព្វកិច្ចនៃសន្ធិសញ្ញា ដោយបានធ្វើការដាក់គ្រាប់មីនថ្មី គឺ ជាការមិនពិត និងជាការប៉ុនប៉ងបង្កើនភាពតានតឹង៕

ពាក្យសម្តីរបស់អ្នកលក់អនឡាញ Love Riya ដែលមានឈ្មោះពិតថា ឆេង ស្រីរ័ត្ន មានងារជាឧកញ៉ា ត្រូវបានមហាជនអ្នកលេងបណ្តាញសង្គមហ្វេកប៊ុករិះគន់ចាស់ដៃពីពាក្យសម្តីរបស់អ្នកលក់អនឡាញរូបនេះអំពីការលក់ផលិតផលថៃ។ គ្មានមនសិការជាតិគិតតែប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនជាធំរបស់ Love Riya នេះ តារាចម្រៀង ពេជ្រ សោភា និង សុគន្ធ និសា ក៏ទប់ចិត្តមិនជាប់រិះគន់និងផ្លោងពាក្យសម្តីទៅកាន់អ្នកលក់អនឡាញរូបនេះដូចគ្នា។

ថ្មីៗនេះមានការចែករំលែកជាច្រើនពីពាក្យសម្តីរបស់ Love Riya ដែលអ្នកលក់អនឡាញរូបនេះបាននិយាយថា «ប្រសិនជានាងអាចយកមកលក់បានគឺនៅតែយកមកលក់ប្រសិនជានាងនៅតែមានសិទ្ធិយកមកលក់បាន ហើយអ្នកទិញមានសិទ្ធិទិញឬមិនទិញគឺមានសិទ្ធិបិទហោបៅនោះទេ ហើយមិនចាំបាច់មានអ្នកណាមកនិយាយថាឈប់ប្រើរបស់ផ្ទះលេខ២ លេខ៣ អ្វីទេគឺនាងមិនខ្វល់»។ ពាក្យសម្តីដែលកាត់ចេញពី Live នេះបានធ្វើឱ្យអ្នកលេងបណ្តាញសង្គមផ្ទុះប្រតិកម្មយ៉ាងខ្លាំងខណៈអ្នកមួយចំនួនដែលធ្លាប់ទិញផលិតផលរបស់ Love Riya ក៏បានគម្រាមថាលែងជួយទិញនាងតទៅទៀត។

មិនត្រឹមតែមហាជនទូទៅទេដែលប្រតិកម្មពាក្យសម្តីរបស់អ្នកលក់អនឡាញរូបនេះ ប៉ុន្តែមានអ្នកសិល្បៈមួយចំនួនរួមទាំងអ្នកលក់អនឡាញដទៃទៀតក៏មិនពេញចិត្តចំពោះទង្វើរបស់ Love Riya ផងដែរ។ ជាក់ស្តែងតារាចម្រៀងល្បីឈ្មោះ ពេជ្រ សោភា រួមទាំង សុគន្ធ និសា ដែលមហាជនកម្រឃើញអ្នកទាំងពីរប្រើពាក្យធ្ងន់ៗក៏ទប់ចិត្តមិនជាប់រិះគន់ Love Riya ដូចគ្នា។

តារាចម្រៀង ពេជ្រ សោភា បានចែករំលែកឃ្លីបវីដេអូរបស់ Love Riya ដោយបានបន្ថែមចំណងជើងថា «មានលេខឱ្យគាត់ទេ ?»។ តារាចម្រៀង សុគន្ធ និសា ក៏បានចូលទៅបញ្ចេញមតិថា «គ្មានលេខដាក់ទេ ព្រោះថោកអស់លេខដាក់» ខណៈ ពេជ្រ សោភា បានឆ្លើយតបវិញថា «ចឹងមានតែដាក់លេខថោក»។

កាលពីកន្លងមកនេះ គេបានឃើញតារាចម្រៀងទាំងពីររូបប្រតិកម្មតែពាក្យសម្តីខាងផ្ទះលេខ២ប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែពាក្យសម្តីរបស់ Love Riya ដែលគ្មានមនសិការជាតិនៅតែគាំទ្រលក់ផលិតផលសៀមមិនខ្វល់ពីអាយុជីវិតកងទ័ពពលី ប្រជាជនរាប់ម៉ឺននាក់រងគ្រោះដោយសារតែការឈ្លានពានពីថៃនេះគឺបានជំរុញឱ្យ តារាចម្រៀង ពេជ្រ សោភា និង សុគន្ធ និសា ផ្លោងពាក្យសម្តីទៅកាន់ Love Riya តែម្តង៕