ប្រទេសថៃ ៖ តាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Khaosod នៅថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យដឹងថា កងទ័ពថៃម្នាក់ឈរជើងនៅព្រំដែនបានបា.ញ់រះចំនួន១២គ្រាប់ទៅលើពលរដ្ឋបណ្តាលឱ្យរងរបួសធ្ងន់ម្នាក់ និងស្រាលម្នាក់នៅស្រុកកាបឈើង ខេត្តសុរិន្ទ រួចហើយជនល្មើសបានគេចខ្លួនបាត់ស្រមោល ។ពេលនេះ សមត្ថកិច្ច និងកងទ័ពជើងគោកថៃកំពុងតាមចាប់ខ្លួនជនល្មើសមកដាក់ទោសតាមច្បាប់ រីឯមូលហេតុនៃការបា.ញ់រះលើពលរដ្ឋ ពុំទាន់ដឹងនៅឡើយទេ ។

នៅថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា នៅទីបញ្ជាការកងទ័ពជើងគោក លោក រីតណា សុខស៊ុវ៉ាណុន អ្នកនាំពាក្យរងកងទ័ពជើងគោកថៃឱ្យដឹងថា នាវេលាអធ្រាត្រថ្ងៃនេះ កងទ័ពបានឮស្នូរកាំភ្លើងចំនួន១០គ្រាប់ នៅផ្លូវក្បែរវត្តភូមិខឿនកែវ ស្រុកកាបឈើង ខេត្តសុរិន្ទ បន្តិចក្រោយមក ក៏ឮស្នូរកាំភ្លើងចំនួន២គ្រាប់ទៀត សរុប១២គ្រាប់ ។

តាមការស៊ើបអង្កេតកម្លាំងកងទ័ព និងអាវុធប្រចាំកាយឃើញថា កងទ័ពម្នាក់មកពីកងទ័ពថ្មើរជើងលេខ១៦២៣ បានដើរចេញពីទីតាំងឈរជើងនៅព្រំដែនដោយគ្មានការអនុញ្ញាត ព្រមទាំងយកកាំភ្លើងតូចវែង និងគ្រាប់កាំភ្លើងមួយចំនួនទៅតាមខ្លួន ។

ហេតុការណ៍បាញ់រះនេះបណ្តាលឱ្យពលរដ្ឋថៃ២នាក់រងរបួស រួមមាន ៖ ១-លោក អនុវ៉ាត់ សីងឆ័យ អាយុ៣២ឆ្នាំ រស់នៅភូមិខឿនកែវ រងរបួសធ្ងន់ពុំដឹងស្មារតី និងត្រូវបានបញ្ជូនទៅសង្គ្រោះនៅមន្ទីរពេទ្យខេត្តសុរិន្ទ និង២-អ្នកស្រី វុទ្ធថាណា ណាប្រាខូន អាយុ៣៥ឆ្នាំ រងរបួសស្រាល ។ ពលរដ្ឋរងរបួសដោយសារគ្រាប់កាំភ្លើងទាំង២នាក់ទទួលបានការសង្គ្រោះបឋម មុនពេលបញ្ជូនទៅមន្ទីរពេទ្យកាបឈើង ។

សមត្ថភាពស៊ើបអង្កេតសហការជាមួយកងទ័ពថ្មើរជើងលេខ១៦២៣ បានចុះត្រួតពិនិត្យនៅកន្លែងកើតហេតុ និងសាកសួរសាក្សី ប៉ុន្តែសមត្ថកិច្ចពុំទាន់ដឹងមូលហេតុបណ្តាលឱ្យមានការបាញ់រះនៅឡើយទេ ។ ក្រោយមក ក៏មានការចាត់កងទ័ពតាមស្វែងរកជនល្មើសនៅជុំវិញកន្លែងកើតហេតុ ប៉ុន្តែរកពុំឃើញ ។

កងទ័ពថៃបានប្រកាសទៅកាន់ពលរដ្ឋនៅក្នុងតំបន់ ប្រសិនបើបានឃើញបុគ្គលគួរឱ្យសង្ស័យ ចូរប្រញាប់រាយការណ៍មកសមត្ថកិច្ចជាបន្ទាន់ ។ បើចាប់ខ្លួនជនល្មើសបាន និងដឹងព័ត៌មានលម្អិតពាក់ព័ន្ធនឹងហេតុការណ៍នេះ សមត្ថកិច្ចនឹងជូនដំណឹងឱ្យបានជ្រាបបន្តទៀត ។

ចៅហ្វាយស្រុកកាបឈើង ខេត្តសុរិន្ទឱ្យដឹងថា កងទ័ពបានប្រើប្រាស់កាំភ្លើងម៉ាក M16 បាញ់រះទៅលើពលរដ្ឋនៅតាមផ្លូវដោយសារតានតឹងផ្លូវចិត្ត ហើយសមត្ថកិច្ចក៏បានប្រាប់ពលរដ្ឋឱ្យសម្ងំលាក់ខ្លួនក្នុងផ្ទះ ហាមចេញក្រៅដាច់ខាតដើម្បីសុវត្ថិភាព ។

ចំណែកសាច់ញាតិរបស់ជនល្មើសជឿថា ហេតុការណ៍បាញ់រះនេះកើតឡើងដោយសារជនល្មើសតានតឹងផ្លូវចិត្តខ្លាំងពេកនឹងការបញ្ជូនឱ្យទៅឈរជើងនៅព្រំដែន ។ ជនល្មើសធ្លាប់បានចូលរួមប្រយុទ្ធនៅបរិវេណប្រាសាទតាក្របី ទើបស្ត្រេសក្លាយជាជំងឺផ្លូវចិត្ត កន្លងមក ជនល្មើសបានទូរស័ព្ទមកប្រាប់សាច់ញាតិថា ចង់ត្រឡប់មកផ្ទះវិញ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានថៃរាយការណ៍ថា ក្រសួងការងារថៃបានអនុញ្ញាតឱ្យពលករកម្ពុជាធ្វើការនៅថៃរយៈពេល៦ខែបន្តទៀត ដោយពលករកម្ពុជាពុំចាំបាច់ឆ្លងដែនសម្រាប់បន្តសុពលភាពឯកសារ គឺថៃអនុវត្តតាមគោលការណ៍មនុស្សធម៌ ស្របពេលពលករកម្ពុជាឆ្លងដែនតាមច្រកធម្មជាតិចូលថៃជាបន្តបន្ទាប់ ។ ការពិត ការអនុញ្ញាតឱ្យពលករកម្ពុជាធ្វើការនៅថៃបន្តនេះ ដោយសារថៃខ្វះខាតកម្លាំងពលកម្មយ៉ាងខ្លាំង ។

បើតាមលោក ជិរ៉ាយុ ហួងសាប់ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលថៃ គឺរដ្ឋាភិបាលថៃទទួលបានសេចក្តីរាយការណ៍ពីកងទ័ពថា បច្ចុប្បន្ន មានពលករកម្ពុជាមួយចំនួនបានឆ្លងដែនតាមច្រកធម្មជាតិចូលថៃក្នុងតំបន់ជាច្រើន ។ ថ្មីៗនេះ បញ្ជាការដ្ឋានការពារព្រំដែនខេត្តចាន់បុរី និងត្រាត សហការជាមួយសមត្ថកិច្ចអន្តោប្រវេសន៍ រកឃើញពលករកម្ពុជាឆ្លងដែនចូលថៃខុសច្បាប់ ខណៈកន្លងមក កម្ពុជាបានអំពាវនាវឱ្យពលកររបស់ខ្លួនដែលធ្វើការនៅថៃត្រឡប់ទៅប្រទេសវិញ ។ ពលករកម្ពុជាបានឆ្លងដែនចូលថៃតាមច្រកធម្មជាតិផ្សេងៗដើម្បីមកធ្វើការនៅថៃ ហើយត្រូវបានកងទ័ពថៃបង្កើនវិធានការត្រួតពិនិត្យយ៉ាងតឹងរ៉ឹង ។

ខ្លឹមសារក្នុងសេចក្តីប្រកាសចំនួន២ច្បាប់ របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ និងក្រសួងការងារថៃ បានអនុញ្ញាតឱ្យពលករកម្ពុជាដែលរយៈពេលធ្វើការនៅថៃផុតកំណត់ ឬការអនុញ្ញាតស្នាក់នៅថៃផុតកំណត់ ប៉ុន្តែពុំអាចធ្វើដំណើរត្រឡប់មកកម្ពុជា គឺថៃនឹងអនុញ្ញាតឱ្យពលករទាំងនេះអាចធ្វើការនៅថៃរយៈពេល៦ខែបន្តទៀត ដោយអនុវត្តចាប់ពីថ្ងៃទី៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ តទៅ (គិតត្រឡប់ក្រោយ) ។ ថៃអនុវត្តតាមគោលការណ៍មនុស្សធម៌សម្រាប់ពលករកម្ពុជាមានបំណងធ្វើការនៅថៃដោយស្របច្បាប់ ហើយនេះជាការស្នាក់នៅករណីពិសេសតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រសួង ។

ទោះជាមានការបន្ធូរបន្ថយច្បាប់សម្រាប់ពលករបរទេសធ្វើការនៅថៃស្របច្បាប់ក្រោមហេតុផលមនុស្សធម៌ក៏ដោយ ប៉ុន្តែថៃនៅតែផ្តោតសំខាន់លើការការពារសន្តិសុខជាតិ និងអនុវត្តច្បាប់ ។ រដ្ឋាភិបាលថៃនៅតែអនុវត្តជាមួយពលករបរទេសតាមគោលការណ៍មនុស្សធម៌ និងផ្តល់ភាពងាយស្រួលដល់ពលករកម្ពុជាតាមច្បាប់ថៃដើម្បីធ្វើការដោយសុវត្ថិភាព ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក ជិរ៉ាយុ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ក្រសួងការងារថៃបានអនុញ្ញាតឱ្យពលករកម្ពុជាធ្វើការនៅថៃរយៈពេល៦ខែបន្តទៀតនេះ គឺថៃបារម្ភពីសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួនធ្លាក់ចុះខ្លាំងដោយសារពលករកម្ពុជាសម្រុកចាកចេញពីប្រទេសថៃយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ។ ថៃប្រឈមនឹងការបាត់បង់ចំណូលសេដ្ឋកិច្ចរហូតដល់៣ម៉ឺន២ពាន់លានបាតក្នុង១ខែ (ឬស្មើប្រមាណ ៩៩០លានដុល្លារ) បច្ចុប្បន្ន ក្រសួងការងារថៃព្យាយាមស្វែងរកពលករពីប្រទេសផ្សេងដើម្បីជំនួសពលករកម្ពុជា ដូចជា ៖ បង់ក្លាដែស និងស្រីលង្ការ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃនឹងនាំមន្ត្រីទូត៥០ប្រទេសដែលជារដ្ឋភាគីអនុសញ្ញាអូតាវ៉ា ទៅពិនិត្យមើលកន្លែងកងទ័ពថៃជាន់មីននៅបរិវេណប្រាសាទតាមាន់ធំ នាថ្ងៃទី១៦ ខែសីហានេះ ក្រោយពីភាគីថៃចោទប្រកាន់ដោយគ្មានមូលដ្ឋានច្បាស់លាស់ថា កងទ័ពកម្ពុជាបង្កប់មីនថ្មីលើទឹកដីខ្លួន ។ ថៃចាត់ទុកហេតុការណ៍នេះជាបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរ បំពានច្បាប់អន្តរជាតិ និងធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ ព្រមទាំងល្មើសអនុសញ្ញាអូតាវ៉ា ។ នេះបើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Matichon កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ។

លោក រ៉ាត់ ឆាលីចាន់ ជំនួយការរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃបាននិយាយពីទាហានឈុតខ្មៅថៃជាន់មីនរងរបួសកាលពីថ្ងៃទី១២ ខែសីហា កន្លងមក ពេលកំពុងល្បាតនៅបរិវេណប្រាសាទតាមាន់ធំ ស្ថិតក្នុងស្រុកបន្ទាយអំពិល ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ប្រទេសកម្ពុជា ថា ក្រសួងការបរទេសថៃបានតវ៉ាទៅកម្ពុជា និងពន្លឿនការតវ៉ាទៅមន្ត្រីស្ថានទូតពាក់ព័ន្ធរួចហើយ ។ នៅថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា ក្រសួងការបរទេសថៃនឹងអញ្ជើញមន្ត្រីទូតមកពី៥០ប្រទេសដែលជារដ្ឋភាគីអនុសញ្ញាអូតាវ៉ា និងមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធ មកស្តាប់ថៃនិយាយពីកងទ័ពជាន់មីន ។

បន្ទាប់មក នៅថ្ងៃទី១៦ ខែសីហា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃនឹងនាំមន្ត្រីទូតទាំង៥០ប្រទេស និងមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធទៅពិនិត្យមើលកន្លែងកងទ័ពថៃជាន់មីននៅខេត្តស៊ីសាកេត ដើម្បីឱ្យមន្ត្រីទូតជ្រាបហេតុការណ៍ជាន់មីនពីកងទ័ពក្នុងតំបន់ដោយផ្ទាល់ ។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃបានទៅជួបផ្ទាល់ជាមួយបណ្តាប្រទេសជារដ្ឋភាគីអនុសញ្ញាអូតាវ៉ា តាំងពីកងទ័ពថៃជាន់មីនរងរបួសលើកដំបូងមកម្ល៉េះ ។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការកិច្ចការព្រំដែនទូទៅ (GBC) កម្ពុជា-ថៃ នៅម៉ាឡេស៊ី ភាគីថៃធ្លាប់ស្នើឱ្យកម្ពុជាបោសសម្អាតមីននៅព្រំដែន ប៉ុន្តែកម្ពុជាបដិសេធ ។

ហេតុការណ៍កងទ័ពថៃជាន់មីនបានកើតឡើងម្តងហើយម្តងទៀត ហើយភាគីថៃចោទប្រកាន់កម្ពុជាពុំស្មោះត្រង់ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហា ដោយកម្ពុជាបដិសេធសំណើដោះមីនរបស់ថៃក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការកិច្ចការព្រំដែនទូទៅ (GBC) កម្ពុជា-ថៃ នៅម៉ាឡេស៊ី ។ ថៃចាត់ទុកហេតុការណ៍នេះជាបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរ បំពានច្បាប់អន្តរជាតិ និងធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ ព្រមទាំងល្មើសអនុសញ្ញាហាមប្រាមមីនប្រឆាំងមនុស្ស (ឬអនុសញ្ញាអូតាវ៉ា) និងច្បាប់មនុស្សធម៌អន្តរជាតិ ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់អាយុជីវិតកងទ័ពថៃ ដូច្នេះ ក្រសួងការបរទេសថៃនឹងចាត់វិធានការការទូតដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយ ។ នេះបើតាមការលោក រ៉ាត់ ឆាលីចាន់ ជំនួយការរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាបានច្រានចោលទាំងស្រុងចំពោះការចោទប្រកាន់ដោយគ្មានមូលដ្ឋានច្បាស់លាស់របស់ភាគីថៃពាក់ព័ន្ធនឹងការរងរបួសរបស់ទាហានថៃ ដោយសារការផ្ទុះគ្រាប់មីននៅតំបន់ប្រាសាទតាមាន់ធំ ក្នុងស្រុកបន្ទាយអំពិល ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ប្រទេសកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែសីហា ។ កម្ពុជានៅតែរក្សាជំហរយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ គឺគ្មានការប្រើប្រាស់ និងមិនប្រើប្រាស់មីនថ្មីដាច់ខាត ។ កម្ពុជាគឺជារដ្ឋភាគីនៃអនុសញ្ញាហាមប្រាមការប្រើប្រាស់មីនប្រឆាំងមនុស្ស ដែលកម្ពុជាបានផ្តល់សច្ចាប័នក្នុងឆ្នាំ១៩៩៩ ក៏ត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិចំពោះសមិទ្ធផលនៃការបោសសម្អាតមីន និងគ្មានការប្រើប្រាស់មីនប្រឆាំងមនុស្សឡើយ ។

កម្ពុជាអំពាវនាវឱ្យភាគីថៃគោរពនូវលក្ខខណ្ឌកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ ព្រមទាំងស្មារតី និងការឯកភាពគ្នានៅក្នុងកិច្ចប្រជុំវិសាមញ្ញគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ (GBC) ដែលថា ភាគីទាំងពីរបានព្រមព្រៀងរក្សាកម្លាំងយោធារបស់ខ្លួននៅក្នុងទីតាំងបច្ចុប្បន្ន ដោយមិនអនុញ្ញាតឱ្យផ្លាស់ទីហួសពីទីតាំងដែលខ្លួនបានឈរជើងក្នុងពេលកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់បានចូលជាធរមាននាម៉ោង១២អធ្រាត្រ (ម៉ោងក្នុងតំបន់) កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ឡើយ ។ ភាគីទាំងពីរមិនត្រូវចល័តកងទ័ពរបស់ខ្លួន រាប់បញ្ចូលទាំងការដើរល្បាតទៅលើទីតាំងរបស់ភាគីម្ខាងទៀតឡើយ ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ តាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេស កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យដឹងថា លោក Elon Musk គឺជាមហាសេដ្ឋីនៅសហរដ្ឋអាមេរិកជាម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន SpaceX, Tesla និងបណ្តាញសង្គម X គ្រោងប្តឹងក្រុមហ៊ុន Apple ពីបទពុំដាក់កម្មវិធី X និង Grok ដ៏ល្បីល្បាញរបស់លោកចូលក្នុង App Store ខណៈក្រុមហ៊ុន Apple លើកឡើងថា App Store ត្រូវបានបង្កើតឡើងមកដោយយុត្តិធម៌ និងពុំលម្អៀង ។

លោក Elon Musk បានសរសេរនៅក្នុងបណ្តាញសង្គម X កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែសីហា ថា ៖ «ហេតុអ្វីក្រុមហ៊ុន Apple ពុំដាក់កម្មវិធី X និង Grok របស់លោកចូលក្នុង App ប្រភេទ Must Have ខណៈ X គឺជាកម្មវិធីបណ្តាញសង្គមលំដាប់ទី១ លើពិភពលោក រីឯកម្មវិធី Grok បានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី៥? ឬក្រុមហ៊ុន Apple កំពុងប្រឡូកក្នុងនយោបាយ ខ្ញុំចង់ដឹងមូលហេតុខ្លាំងណាស់» ។

Grok គឺជាកម្មវិធី Chatbot បញ្ញាសិប្បនិមិ្មតបង្កើតឡើងដោយក្រុមហ៊ុន xAI របស់លោក Elon Musk ។ លោកនិយាយថា ៖ «ក្រុមហ៊ុន Apple កំពុងតែធ្វើឱ្យក្រុមហ៊ុន AI ផ្សេងទៀតក្រៅពី OpenAI ពុំអាចជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី១ នៅក្នុង App Store ។ វាជាការល្មើសច្បាប់ប្រឆាំងនឹងទំនុកចិត្តយ៉ាងច្បាស់ ហើយក្រុមហ៊ុន xAI នឹងចាត់វិធានការតាមផ្លូវច្បាប់ជាបន្ទាន់» ។

ចំណែកក្រុមហ៊ុន Apple បានឆ្លើយតបក្នុងអ៊ីម៉ែលថា App Store ត្រូវបានបង្កើតឡើងមកដោយយុត្តិធម៌ និងពុំលម្អៀង ។ យើងបានបង្ហាញកម្មវិធីរាប់ពាន់ និងត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយអ្នកជំនាញអព្យាក្រឹតដើម្បីឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់អាចរកឃើញប្រកបដោយសុវត្ថិភាព និងបង្កើនឱកាសសម្រាប់អ្នកអភិវឌ្ឍន៍ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ក្រុមហ៊ុន Apple ធ្លាប់ប្រឈមនឹងការចោទប្រកាន់ប្រឆាំងទំនុកចិត្តជាច្រើនលើក ព្រមទាំងរឿងក្តីរបស់ Epic Games ជាក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍ Fortnite ដែលតុលាការអាមេរិកបានកាត់ក្តីថា ក្រុមហ៊ុន Apple បំពានដីការបស់តុលាការ ។ ក្រៅពីនេះ សហភាពអឺរ៉ុប (EU) បានកំណត់ឱ្យផាកពិន័យក្រុមហ៊ុន Apple ចំនួន៥០០លានអឺរ៉ូ កាលពីខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ ពីបទរារាំងអ្នកអភិវឌ្ឍន៍ណែនាំវិធីបង់ប្រាក់ដែលថោកជាងក្រៅពី App Store ។

ក្រុមហ៊ុន Apple ក៏ត្រូវបានផាកពិន័យស្មើទឹកប្រាក់រហូតដល់ជិត២ពាន់លានអឺរ៉ូផងដែរកាលពីឆ្នាំ២០២៤ ករណី Apple ផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់សេវាកម្មតន្ត្រីរបស់ខ្លួនច្រើនជាងក្រុមហ៊ុនគូប្រជែង គឺ Spotify ៕