ប្រទេសថៃ ៖ តាំងពីឆ្នាំ២០២៤ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន សេដ្ឋកិច្ចថៃកាន់តែដុនដាបខ្លាំងឡើងក្រោយពីវិនិយោគិនបរទេសផ្លាស់ប្តូរទីតាំងផលិតទំនិញចេញពីប្រទេសថៃជាបន្តបន្ទាប់ ដែលបណ្តាលឱ្យរោងចក្រនានាបិទទ្វារភ្លាមៗ ពលរដ្ឋថៃបាត់បង់ការងារធ្វើ បាត់ប្រាក់ចំណូល ។ អ្វីគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលខ្លាំងនោះ គឺចំនួនពលរដ្ឋថៃមានជីវភាពក្រីក្របានកើនឡើងរហូតដល់ជាង៣លាននាក់កាលពីឆ្នាំ២០២៤ ។

ក្រុមប្រឹក្សាជាតិអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមថៃបានបង្ហាញទិន្នន័យកាលពីឆ្នាំ២០២៤ ឬពេលប្រទេសថៃស្ថិតក្រោមការដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលគណបក្សភឿថៃ គឺចំនួនពលរដ្ឋថៃក្រីក្រកើនឡើងរហូតដល់ជាង៣លាននាក់ (ឬស្មើ៣លាន៤សែន៣ម៉ឺននាក់) ដោយសារថៃប្រឈមនឹងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច និងគ្រោះធម្មជាតិ ។ នេះបើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Spring News កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ ។

ក្រុមប្រឹក្សាជាតិអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមបានបង្ហាញរបាយការណ៍វិភាគស្តីពី «ស្ថានភាពក្រីក្រ និងវិសមភាពនៅប្រទេសថៃ ឆ្នាំ២០២៤» ស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋាភិបាលគណបក្សភឿថៃ ដែលមានលោក ស្រេតថា ថាវីស៊ីន ជានាយករដ្ឋមន្ត្រី បន្ទាប់មក លោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ ឡើងជានាយករដ្ឋមន្ត្រី ។ របាយការណ៍បញ្ជាក់ថា ពលរដ្ឋក្រីក្រនៅថៃកើនឡើងបន្ថែមទៀតជាង១លាននាក់ ដែលធ្វើឱ្យចំនួនពលរដ្ឋថៃក្រីក្រសរុបកើនឡើងរហូតដល់៣លាន៤សែន៣ម៉ឺននាក់ ឬស្មើ៤.៨៩% នៃចំនួនពលរដ្ឋថៃសរុប ។

កាលពីឆ្នាំ២០២៣ ថៃមានពលរដ្ឋក្រីក្រចំនួន២លាន៣សែន៩ម៉ឺននាក់ ខណៈប្រាក់ចំណូលពលរដ្ឋថៃម្នាក់ស្មើត្រឹមតែ៣,០៧៨បាតប៉ុណ្ណោះក្នុង១ខែ (ឬស្មើ៩៦ដុល្លារក្នុង១ខែ) រីឯកំណើនពលរដ្ឋថៃក្រីក្រភាគច្រើន គឺធ្វើការងារកសិកម្ម ។ ពលរដ្ឋថៃមានជីវភាពក្រីក្របំផុតបានកើនឡើងពីចំនួន៦សែន២ម៉ឺន៨ពាន់នាក់នៅឆ្នាំ២០២៣ មកស្មើនឹង៨សែន៩ម៉ឺននាក់នៅឆ្នាំ២០២៤ ឬស្មើ១.២៥% នៃចំនួនពលរដ្ឋថៃសរុប ។

ទោះជាស្ថានភាពក្រីក្ររបស់ពលរដ្ឋថៃល្អប្រសើរឡើងក្នុងរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំកន្លងមក ប៉ុន្តែកំណើនពលរដ្ឋថៃក្រីក្រកាលពីឆ្នាំ២០២៤ គឺជាសញ្ញាដាស់តឿនឱ្យថៃត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នបំផុត ជាពិសេស ពេលសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក និងសេដ្ឋកិច្ចថៃប្រឈមនឹងភាពមិនប្រាកដប្រជាដោយសារកត្តាជាច្រើន ។ កត្តាចម្បងធ្វើឱ្យមានកំណើនពលរដ្ឋថៃក្រីក្រ គឺបណ្តាលមកពីពលរដ្ឋថៃពុំទទួលបានការឧបត្ថម្ភសុខុមាលភាពពីរដ្ឋ គ្រោះធម្មជាតិ និងការប្រែប្រួលតម្លៃទំនិញកសិកម្ម ។

ស្ថានភាពក្រីក្ររបស់ពលរដ្ឋថៃនេះ គឺជាការជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលត្រួតពិនិត្យការពង្រឹងវិធានការផ្សេងៗក្នុងសង្គម, ជួយសង្គ្រោះពលរដ្ឋងាយរងគ្រោះ និងមានប្រសិទ្ធភាពជាងមុន ដើម្បីអាចអនុវត្តគោលនយោបាយកាត់បន្ថយភាពក្រីក្ររបស់ប្រទេសថៃរយៈពេលវែង ។

គួរបញ្ជាក់ថា ពលរដ្ឋថៃក្រីក្រមួយចំនួនបានអង្គុយសុំទាននៅតាមទីប្រជុំជននានាក្នុងទីក្រុងបាងកក និងតាមបណ្តាខេត្តដើម្បីឱ្យសាធារណជន និងភ្ញៀវទេសចរបរទេសអាណិតអាសូរ ខណៈរដ្ឋាភិបាលថៃ ក៏ដូចជាស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធព្យាយាមកាត់បន្ថយអ្នកសុំទានកុំឱ្យខូចមុខមាត់ប្រទេសថៃ ៕

ថៃបំភ្លៃព័ត៌មានសារជាថ្មី ដើម្បីបិតបាំងទង្វើអាក្រ.ក់របស់ខ្លួន ដែលបានប្រើប្រាស់ការបង្រ្កាបបែបហិ.ង្សាយ៉ាងអមនុស្សធម៌លើបងប្អូនប្រជាជនខ្មែរនៅភូមិព្រៃចាន់ ដោយបង្វែរការចោ.ទប្រកាន់មកលើប្រជាជន និងកងកម្លាំងកម្ពុជាវិញថា ជាអ្នកព្យាយាមរំលោ.ភបំពាននិងឆ្លងដែនចូលអធិបតេយ្យថៃ ទើបទាហានថៃធ្វើការឆ្លើយតបដើម្បីការពារខ្លួន។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន The Nation របស់ថៃ។

ការប៉ះទង្គិចគ្នារវាងជនសុីវិលខ្មែរជាមួយកងកម្លាំងសន្តិសុខថៃដែលផ្ទុះឡើងកាលពីល្ងាចថ្ងៃពុធ ទី១៧ ខែកញ្ញា បានក្លាយជាប្រធានបទដ៏ក្ដៅគគុកនៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងបានទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍សារព័ត៌មានអន្តរជាតិជាច្រើនឲ្យចុះផ្សាយពីរឿងនេះផងដែរ។ ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ ថៃកំពុងព្យាយាមកែប្រែព័ត៌មានពិត ដោយទម្លាក់កំហុសគ្រប់យ៉ាងមកលើកម្ពុជា។

សារព័ត៌មានបានចុះផ្សាយថា ភាពតានតឹងដែលបានផ្ទុះឡើងនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ កាលពីថ្ងៃពុធ គឺបណ្ដាលមកពីអ្នកភូមិខ្មែរដែលមានគ្នាច្រើននាក់ បានលើកគ្នាមករុះរើបន្លាលួស និងបំពានចូលទឹកដីថៃ នៅ Ban Nong Ya Kaeo ក្នុងខេត្តស្រះកែវ ដូច្នេះទើបកងកម្លាំងសន្តិសុខថៃធ្វើការឆ្លើយតបដើម្បីការពារខ្លួន និងបូរណភាពទឹកដី។ ហើយការប្រឈមមុខដាក់គ្នានេះ បានធ្វើឱ្យមន្ត្រីថៃជាច្រើននាក់រងរបួស ដោយសារក្រុមបាតុករបានប្រើជំពាមបា.ញ់ និងគប់វត្ថុដាក់ពួកគេ។

ប្រភពដដែលនេះបានប្តទៀតថា អង្គភាពគ្រប់គ្រងកុបកម្មរបស់ប្រទេសថៃបានឆ្លើយតបដោយការដាក់ពង្រាយឧស្ម័នបង្ហូរទឹកភ្នែក ប្រើកាំភ្លើងជ័រ និងឧបករណ៍បំពងសម្លេងចម្ងាយឆ្ងាយ ដើម្បីរុញហ្វូងហ្វូងមនុស្សត្រឡប់មកវិញ និងក្រោយមកបានរាយបន្លាលួស រួមជាមួយសំបកកង់បន្ថែមដើម្បីការពារការលុកលុយបន្ថែមទៀត។

លើសពីនេះ សារព័ត៌មានធំៗរបស់ថៃបានព្យាយាមលាបពណ៌កម្ពុជាទៅកាន់ឆាកអន្តរជាតិជាមួយនឹងការចុះផ្សាយព័ត៌មានថា ថ្នាក់ដឹកនាំ និងយោធាកម្ពុជាបានប្រើប្រាស់ជនសុីវិល និងសូម្បីតែព្រះសង្ឃមកធ្វើជាខែលការពារ នៅក្នុងសកម្មភាពឈ្លានពានចូលទឹកដីថៃ។

នេះគឺជាអះអាងទាំងបំភ្លៃការពិតពីសំណាក់ភាគីថៃ បន្ទាប់ពីបានរំលោ.ភបទឈប់បា.ញ់ មិនគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំទ្វេភាគីកន្លងមក ជាពិសេសចំណុចដែលបានឯកភាពថាមិនបង្កើន ឬពង្រីកជម្លោះឲ្យហួសពីតំបន់ជម្លោះប្រដាប់អាវុ.ធកន្លងមកនៅភូមិសាស្រ្តខេត្តព្រះវិហារ និងឧត្តរមានជ័យ។

ជាមួយគ្នានេះ ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានដាក់លិខិតផ្លូវការមួយផ្ញើទៅកាន់ប្រធានអាស៊ានបច្ចុប្បន្ន និងថ្នាក់ដឹកនាំពិភពលោកនានារួមមាន សហរដ្ឋអាមេរិក ចិន បារាំង និងអង្គការសហប្រជាជាតិ ដើម្បីឲ្យមេដឹកនាំទាំងនោះជំរុញការអនុវត្តបទឈប់បា.ញ់ និងរាលកិច្ចព្រមព្រៀងទាំងអស់រវាងកម្ពុជា-ថៃឲ្យបានពេញលេញ និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់៕

កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ កងទ័ពថៃប្រដាប់ដោយអាវុធបានបំពានចូលទឹកដីកម្ពុជាដើម្បីព័ទ្ធយកដីពលរដ្ឋនៅព្រំដែនភូមិព្រៃចាន់ ឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ប៉ុន្តែត្រូវបានពលរដ្ឋកម្ពុជាប្រឈមមុខយ៉ាងរឹងមាំដោយមានការការពារពីកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធកម្ពុជា ។ ពលរដ្ឋកម្ពុជាបានប៉ះពាក្យសម្តីធ្ងន់ៗជាមួយកងទ័ពឈ្លានពានថៃ និងវាយកម្ទេ.ច រុះរើបន្លាលួសចេញ ថែមទាំងបណ្តេញកងទ័ពឈ្លានពានថៃចេញពីទឹកដីកម្ពុជាផងដែរ ។

ការប៉ះពាក្យសម្តីគ្នារវាងពលរដ្ឋកម្ពុជា និងកងទ័ពឈ្លានពានថៃ ត្រូវបានសារព័ត៌មាននានារបស់ថៃផ្សព្វផ្សាយចោទប្រកាន់ពលរដ្ឋនៅភូមិព្រៃចាន់បង្កចលាចល និងរារាំងការរាយបន្លាលួសរបស់កងទ័ពថៃ ។ ក្រោយការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាននេះ នៅថ្ងៃទី១៧ ខែកញ្ញា អភិបាលខេត្តស្រះកែវ លោក បរិញ្ញា ផូធិសាត់ គំរាមថា នឹងបញ្ជូនកម្លាំងសមត្ថកិច្ចមកបង្ក្រាបពលរដ្ឋខ្មែរដែលរុះរើបន្លាលួសនៅព្រំដែនខេត្តស្រះកែវ ។

នៅថ្ងៃទី១៧ ខែកញ្ញា លោក បរិញ្ញា ផូធិសាត់ អភិបាលខេត្តស្រះកែវ រួមទាំងអភិបាលរងខេត្ត និងមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធបានធ្វើដំណើរមកទីក្រុងប៉ោយប៉ែត ប្រទេសកម្ពុជា តាមស្ពានមិត្តភាពកម្ពុជា-ថៃ ទល់មុខច្រកព្រំដែនបានឃ្លងលឹក ស្រុកអារញ្ញប្រាថេត ខេត្តស្រះកែវ ដើម្បីប្រជុំជាមួយអភិបាលខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ឯកឧត្តម អ៊ុ រាត្រី និងមន្ត្រីកម្ពុជា ។

ការចូលរួមកិច្ចប្រជុំនេះ គឺក្រោយពីលោក ណាត់ថាផុង ណាកផានិច រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិថៃបញ្ជាឱ្យអភិបាលខេត្តស្រះកែវពិភាក្សាបញ្ហាព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា ក្រោយពីកងទ័ពឈ្លានពានថៃយកបន្លាលួសមករាយនៅព្រំដែនភូមិណងញ៉ាកែវ ឃុំណូនម៉ាកនុម ស្រុកខូកស៊ូង ខេត្តស្រះកែវ ប៉ុន្តែត្រូវបានពលរដ្ឋកម្ពុជារុះរើបន្លាលួសចេញកាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែកញ្ញា ។

នេះជាការប្រជុំលើកទី១ ក្រោយពីអភិបាលខេត្តស្រះកែវ លោក បរិញ្ញា ផូធិសាត់ បានផ្ញើលិខិតមកកាន់អភិបាលខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ដើម្បីឱ្យបណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែរចេញពីភូមិសាស្ត្រស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ (ជាប់ព្រំដែនភូមិណងចាន់ ឃុំណូនម៉ាកនុម ស្រុកខូកស៊ូង ខេត្តស្រះកែវ) ដោយចោទប្រកាន់ពលរដ្ឋខ្មែរល្មើសចូលទឹកដីថៃ ។

អភិបាលខេត្តស្រះកែវគំរាមថា បើពលរដ្ឋខ្មែរនៅតែបន្តរុះរើបន្លាលួស និងរារាំងកងទ័ពថៃ លោកនឹងបញ្ជូនកម្លាំងសមត្ថកិច្ចមកបង្ក្រាបដើម្បីឱ្យតំបន់ព្រំដែនមានសណ្តាប់ធ្នាប់មុនថ្ងៃទី២៦ ខែកញ្ញា ដែលថៃត្រៀមបញ្ជូនកងទ័ពមកចាត់ការបញ្ហាព្រំដែនក្នុងពេលជាមួយគ្នា ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កងទ័ពថៃនៅតែប្រើល្បិចចាស់ដដែលៗ ដោយយកមីនថ្មីមកបង្កប់នៅតំបន់ព្រំដែនជាប់កម្ពុជា រួចហើយចោទប្រកាន់កងទ័ពកម្ពុជាបង្កប់មីនទៅវិញ បើទោះជាកម្ពុជាឆ្លើយតបជាច្រើនលើកមិនបានបង្កប់មីនថ្មី និងស្នើឱ្យកងទ័ពថៃល្បាតត្រឹមតែទឹកដីរបស់ខ្លួនក្តី ។ ពេលប្រទេសទាំងពីរបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំចរចាស្វែងរកសន្តិភាព និងអនុវត្តកិច្ចឈប់បា.ញ់ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព កងទ័ពថៃក៏ស្រែកដូចមុនឃើញមីនថ្មីទៀតហើយ ដែលបញ្ជាក់ថា នេះជាទង្វើញុះញង់របស់កងទ័ពឈ្លានពានថៃ ។

សារព័ត៌មាន Thairath រាយការណ៍ថា កងទ័ពភូមិភាគ២ថៃបានរកឃើញមីនថ្មីប្រភេទ PMN-2 ចំនួន៨គ្រាប់ បង្កប់នៅតំបន់ដូនអៅ (Don Ao) ខេត្តស៊ីសាកេត កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ ។ ក្រោយពីកងទ័ពថៃយកមីនថ្មីមកបង្កប់នៅព្រំដែនខេត្តស៊ីសាកេតដើម្បីទម្លាក់កំហុសលើកម្ពុជាតាមទម្លាប់នោះ អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពថៃក៏ចោទប្រកាន់កម្ពុជាបំពានបទឈប់បា.ញ់ និងព្យាយាមមិនឈប់ឈរក្នុងការប្រើប្រាស់អាវុធប្រឆាំងនឹងកងកម្លាំងថៃ ខណៈថៃខ្លួនឯងបានបំពានបទឈប់បាញ់ជាបន្តបន្ទាប់ ។

កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែកញ្ញា នៅទីបញ្ជាការកងទ័ពជើងគោក លោកឧត្តមសេនីយ៍ វិនឆ័យ សុវ៉ារី អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពថៃនិយាយថា កងទ័ពជើងគោកទទួលបានសេចក្តីរាយការណ៍ពីកងទ័ពភូមិភាគ២ ថា កងពលតូចថ្មើរជើងលេខ១៣២ បានសហការជាមួយមជ្ឈមណ្ឌលកម្ចាត់មីន (TMAC) ដោះមីននៅតំបន់ដូនអៅ ស្រុកកាន់ថាឡាក់ ខេត្តស៊ីសាកេត កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែកញ្ញា ស្រាប់តែរកឃើញមីនប្រឆាំងមនុស្សប្រភេទ PMN-2 ចំនួន៨គ្រាប់ ដែលទើបបង្កប់ថ្មីៗ ។ ហេតុនេះ ភ្នាក់ងារ TMAC ក៏បានដោះមីន និងប្រមូលទុកកម្ទេច ។

ការយកមីនថ្មីមកបង្កប់នៅព្រំដែន និងទម្លាក់កំហុសលើកម្ពុជា គឺជាល្បិចចាស់របស់កងទ័ពឈ្លានពានថៃដើម្បីចោទប្រកាន់កម្ពុជាបង្កប់មីនថ្មី និងព្យាយាមមិនឈប់ឈរក្នុងការប្រើប្រាស់អាវុធប្រឆាំងនឹងកងកម្លាំងថៃ ។ កងទ័ពថៃថែមទាំងចោទប្រកាន់កម្ពុជាបំពានបទឈប់បាញ់ដែលផ្ទុយពីការចរចាក្នុងកិច្ចប្រជុំ GBC កន្លងមក ដែលប្រទេសទាំងពីរបានព្រមព្រៀងដោះមីន ។

ក្រោយពីចោទប្រកាន់កម្ពុជាបង្កប់មីនរួច កងទ័ពថៃថា នឹងយកភស្តុតាងទាំងអស់ដែលប្រមូលបានបញ្ជូនឱ្យផ្នែកពាក់ព័ន្ធដើម្បីប្តឹងកម្ពុជាទៅអន្តរជាតិ ដើម្បីឱ្យកម្ពុជាទទួលខុសត្រូវ និងស្មោះត្រង់ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាមីនដែលកងទ័ពថៃលួចបង្កប់នៅព្រំដែន រួចហើយស្រែកថា ថៃជាជនរងគ្រោះតែម្ខាង ។ កងទ័ពថៃថា ខ្លួនចង់ដោះស្រាយបញ្ហាមីនឱ្យបានឆាប់បំផុតដើម្បីឱ្យពលរដ្ឋនៅព្រំដែនមានសុវត្ថិភាព ។

កន្លងមក ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាបានច្រានចោលទាំងស្រុងចំពោះការចោទប្រកាន់ដោយគ្មានមូលដ្ឋានច្បាស់លាស់របស់ភាគីថៃពាក់ព័ន្ធនឹងការបង្កប់មីនថ្មី ដោយ កម្ពុជានៅតែរក្សាជំហរយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ គឺគ្មានការប្រើប្រាស់ និងមិនប្រើប្រាស់មីនថ្មីដាច់ខាត ។ កម្ពុជា ជារដ្ឋភាគីនៃអនុសញ្ញាហាមប្រាមការប្រើប្រាស់មីនប្រឆាំងមនុស្ស ដែលកម្ពុជាបានផ្តល់សច្ចាប័នក្នុងឆ្នាំ១៩៩៩ ក៏ត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិចំពោះសមិទ្ធផលនៃការបោសសម្អាតមីន និងគ្មានការប្រើប្រាស់មីនប្រឆាំងមនុស្សឡើយ ។

កម្ពុជាអំពាវនាវឱ្យថៃគោរពលក្ខខណ្ឌកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ ព្រមទាំងស្មារតី និងការឯកភាពគ្នាក្នុងកិច្ចប្រជុំវិសាមញ្ញគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ (GBC) ដែលថា ភាគីទាំងពីរបានព្រមព្រៀងរក្សាកម្លាំងកងទ័ពរបស់ខ្លួននៅទីតាំងបច្ចុប្បន្ន ដោយមិនអនុញ្ញាតឱ្យផ្លាស់ទីហួសពីទីតាំងដែលខ្លួនបានឈរជើងក្នុងពេលកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់បានចូលជាធរមាននាម៉ោង១២អធ្រាត្រកាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ឡើយ ។ ភាគីទាំងពីរមិនត្រូវចល័តកងទ័ពរបស់ខ្លួន រាប់បញ្ចូលទាំងការដើរល្បាតលើទីតាំងរបស់ភាគីម្ខាងទៀតឡើយ ៕