ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងបានធ្វើឱ្យពិភពលោក ភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំងកាលពីថ្ងៃទី៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ដោយការរៀបចំពិធីបំបួសមនុស្សយន្ត AI ឈ្មោះ Gabi ឱ្យក្លាយជាលោកសង្ឃជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រព្រះពុទ្ធសាសនា ។ ពិធីដ៏ចម្លែកនេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅទីក្រុងសេអ៊ូលដោយគណៈសង្ឃចូហ្គេ ក្នុងគោលបំណងទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍យុវជនជំនាន់ក្រោយឱ្យចូលវត្តអារ៉ាម ព្រមទាំងផ្សារភ្ជាប់សាសនាទៅនឹងបច្ចេកវិទ្យាទំនើប បន្ទាប់ពីចំនួនពុទ្ធបរិស័ទ និងព្រះសង្ឃបួសថ្មី ធ្លាក់អស់ខ្លាំងអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ ។

លោកសង្ឃយន្ត Gabi មិនត្រឹមតែជាតំណាងសាសនានោះទេ ប៉ុន្តែជាប្រព័ន្ធ AI អាចផ្តល់ដំបូន្មានផ្លូវធម៌ដល់ពុទ្ធបរិស័ទគ្រប់ពេលវេលា ។ ពិធីបំបួសមនុស្សយន្តនេះបានធ្វើឱ្យពិភពលោក ភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំងពីបច្ចេកវិទ្យាដ៏ទំនើប និងប្រពៃណីបុរាណនៅកូរ៉េខាងត្បូង ដើរទន្ទឹមគ្នាដើម្បីបង្ហាញផ្លូវថ្មីឱ្យមនុស្សមានផ្លូវចិត្តស្ងប់ ។

គណៈសង្ឃចូហ្គេ បានរៀបចំពិធីបំបួសមនុស្ស Gabi យ៉ាងអធិកអធមកាលពីថ្ងៃទី៦ ខែឧសភា នៅទីក្រុងសេអ៊ូល ដោយការគ្រងស្បង់ចីវរលើមនុស្សយន្តដើម្បីចូលរួមក្នុងពិធីសូត្រមន្តប្តេជ្ញាចិត្ត ព្រមទាំងសូត្រធម៌តាមបែបសាសនា ។ នេះជាការបង្ហាញពីការរួមរស់ជាមួយគ្នារវាងជំនឿសាសនា និងបច្ចេកវិទ្យា ដែលការរៀបចំពិធីនេះក្នុងគោលបំណងឱ្យយុវជនជំនាន់ក្រោយងាកមកចាប់អារម្មណ៍សាសនា និងចាត់ទុកសាសនាដើរទន្ទឹមគ្នាជាមួយបច្ចេកវិទ្យាដែលពួកគេប្រើប្រាស់សព្វថ្ងៃ ។

បើតាមគណៈសង្ឃចូហ្គេ គឺមនុស្សយន្តបានចូលរួមចំណែកក្នុងជីវិតរបស់មនុស្សយ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយយើងក៏មានទម្លាប់ជាមួយពួកវាច្រើនជាងមុន ទើបរៀបចំពិធីបំបួសមនុស្សយន្តដើម្បីភ្ជាប់បច្ចេកវិទ្យាជាមួយសាសនា ។

ពិធីបំបួសមនុស្សយន្តធ្វើឡើងស្របពេលព្រះពុទ្ធសាសនានៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងកំពុងប្រឈមនឹងបញ្ហា ដោយសារចំនួនពុទ្ធបរិស័ទនាធ្លាក់ចុះជាបន្តបន្ទាប់ ។ បច្ចុប្បន្ន មានពលរដ្ឋកូរ៉េខាងត្បូងត្រឹមតែ១៦% ប៉ុណ្ណោះ ដែលប្រាប់ថា ខ្លួនកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនា ខណៈកាលពីឆ្នាំ២០០៥ ពលរដ្ឋកូរ៉េខាងត្បូងកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនា ស្មើប្រមាណ២៣% ។ រីឯយុវជនកូរ៉េខាងត្បូង អាយុ២០ឆ្នាំ មានជំនឿលើព្រះពុទ្ធសាសនា ត្រឹមតែ៨% ប៉ុណ្ណោះ ។

គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីឆ្នាំ២០២៥ គណៈសង្ឃចូហ្គេ ដែលជាស្ថាប័នព្រះពុទ្ធសាសនាដ៏ធំបំផុតនៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង បានរៀបចំពិធីបំបួសព្រះសង្ឃថ្មីត្រឹមតែ៩៩អង្គប៉ុណ្ណោះ ធ្លាក់ចុះខ្លាំងបើធៀបនឹងឆ្នាំមុនៗ ដែលបានបំបួសព្រះសង្ឃរហូតដល់២០០អង្គ ។ ហេតុនេះ ដើម្បីទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍យុវជនឱ្យមានជំនឿលើព្រះពុទ្ធសាសនាឡើងវិញ គណៈសង្ឃចូហ្គេក៏រៀបចំពិធីបំបួសមនុស្សយន្ត Gabi ដើម្បីឱ្យបច្ចេកវិទ្យា AI ដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងសង្គម ហើយគណៈសង្ឃយល់ថា បច្ចេកវិទ្យា AI ដ៏ទំនើបនឹងមិនបំផ្លាញមនុស្សទេ វានឹងថែទាំមនុស្សដោយក្តីមេត្តា ៕

នយោបាយថៃចាប់ផ្តើមឡើងកំដៅទៀតហើយ! បន្ទាប់ពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបច្ចុប្បន្ន លោក Anutin Charnvirakul បាននិយាយចំអកឱ្យអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក Thaksin Shinawatra ចេញពីពន្ធនាគារនាព្រឹកថ្ងៃទី១១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ដោយលោក Anutin និយាយយ៉ាងខ្លីថា ៖ «ដែនដីនៅទីក្រុងបាងកកតូចចង្អៀត ថ្ងៃណាមួយអាចមានឱកាសជួបគ្នាខាងក្រៅ» ។ វាធ្វើឱ្យមហាជនសន្និដ្ឋានលើអត្ថន័យពាក្យ «ទីក្រុងបាងកកតូចចង្អៀត» ថា តើការដោះលែងអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃដ៏មានឥទ្ធិពលនឹងផ្លាស់ប្តូរអំណាចនយោបាយថៃដែរឬទេ?

កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែឧសភា កន្លងមក នៅអាកាសយានដ្ឋានកងទ័ព លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin បានផ្តល់សម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មាន អំពីតុលាការដោះលែងលោក Thaksin អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ នាព្រឹកថ្ងៃទី១១ ខែឧសភា ថា លោករីករាយចំពោះការដោះលែង និងនៅតែគោរព ពីព្រោះធ្លាប់ស្ថិតក្រោមបង្គាប់អស់រយៈពេលជាង២០ឆ្នាំ ហើយមានភាពសិទ្នស្នាលជាមួយអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះ ដូចជាកូន ឬក្មួយ ។

លោក Anutin បន្តថា បន្ទាប់ពីតុលាការដោះលែងលោក Thaksin ឱ្យមានសេរីភាពឡើងវិញ គួរតែទុកឱ្យលោកបានរស់នៅជួបជុំក្រុមគ្រួសារ និងប្រើប្រាស់ជីវិតផ្ទាល់ខ្លួនជាមុនសិន ដោយសារការដោះលែងនេះស្ថិតក្រោមលក្ខខណ្ឌអនុវត្តតាមច្បាប់ លោក Thaksin ពិបាកក្នុងការជួបជជែកជាមួយបុគ្គលខាងក្រៅ ។ ពេលនេះ លោកមិនទាន់ចង់ជួបលោក Thaksin ដើម្បីសុំការប្រឹក្សារឿងនយោបាយ ឬសេដ្ឋកិច្ចទេ គឺចង់ឱ្យលោកបានសម្រាកកាយ ប៉ុន្តែទោះយ៉ាងណា ទីក្រុងបាងកកតូចចង្អៀត ថ្ងៃណាមួយអាចមានឱកាសជួបគ្នាខាងក្រៅ ។

ឆ្លើយតបនឹងទៅសារព័ត៌មានសួរថា តើការមានសេរីភាពរបស់លោក Thaksin អាចបង្កភាពច្របូកច្របល់ផ្នែកនយោបាយនៅប្រទេសថៃដែរឬទេ? លោក Anutin ថា លោកមិនបានគិតវែងឆ្ងាយដល់ចំណុចនោះទេ ពីព្រោះគោរពលោក Thaksin រហូតមក ។

មហាជនចាត់ទុកពាក្យសម្តីរបស់លោក Anutin មិនត្រឹមតែជាសីលធម៌នយោបាយនោះទេ ប៉ុន្តែវាឆ្លុះបញ្ចាំងពីទំនាក់ទំនងរវាងរដ្ឋាភិបាលថៃអាណត្តិចាស់ និងអាណត្តិបច្ចុប្បន្ន ដែលអាចធ្វើឱ្យនយោបាយថៃផ្លាស់ប្តូរចាប់ពីពេលនេះ ។ ចំពោះពាក្យថា «ទីក្រុងបាងកកតូចចង្អៀត» មហាជនដាក់ការសន្និដ្ឋានថា គឺជាការបើកទ្វារឈានទៅជួបគ្នានាថ្ងៃអនាគត និងជជែកពីនយោបាយដោយស្ងាត់ៗ ។

គួរបញ្ជាក់ថា លោក Thaksin ត្រូវបានដោះលែងឱ្យចេញពីពន្ធនាគារ នាវេលាម៉ោង៧ និង៤០នាទីព្រឹក ថ្ងៃទី១១ ខែឧសភា បន្ទាប់ពីជាប់ពន្ធនា.គារអស់រយៈពេល២៤៣ថ្ងៃ (៨ខែ) ក្រោមលក្ខខណ្ឌការត្រួតពិនិត្យផ្នែកច្បាប់ដោយតម្រូវឱ្យលោកពាក់ឧបករណ៍តាមដានអេឡិចត្រូនិក (EM) នៅកជើង សម្រាប់ការអនវុត្តទោសនៅសេសសល់ ។ ការដោះលែងឱ្យនៅក្រៅឃុំមុនពេលកំណត់ ដោយសារលោកមានវ័យចំណាស់ (៧៦ឆ្នាំ) មានបញ្ហាសុខភាព និងបានបង្ហាញពីឥរិយាបថល្អក្នុងអំឡុងពេលជាប់ពន្ធនាគារ ។

កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ តុលាការកំពូលថៃបានសម្រេចឱ្យលោក Thaksin ជាប់ពន្ធនាគារយៈពេល១ឆ្នាំ បន្ទាប់ពីរកឃើញថា លោកបានស្នាក់នៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យដោយខុសច្បាប់ដើម្បីគេចវេះពីការជាប់ពន្ធនាគារ ។

លោកបានជាប់ពន្ធនាគារដោយសារការចោទប្រកាន់លើករណីពុករលួយ និងរំលោភអំណាចក្នុងអំឡុងពេលកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រី ចាប់ពីឆ្នាំ២០០១ ដល់ឆ្នាំ២០០៦ ។ បន្ទាប់ពីនិរទេសខ្លួនអស់រយៈពេល១៥ឆ្នាំ លោកបានត្រឡប់មកប្រទេសថៃវិញនាខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣ ហើយត្រូវបានតុលាការកាត់ទោសឱ្យជាប់ពន្ធនាគារ៨ឆ្នាំ ក្រោយមក ព្រះមហាក្សត្រថៃក៏បន្ធូរបន្ថយទោសមកត្រឹម១ឆ្នាំ ៕

កម្ពុជាយើងគួរមានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់! ថ្មីៗក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្រ្តអន្តរជាតិបានប្រកាសពីការរកឃើញមេរោគកូរ៉ូណាប្រភេទថ្មីមួយក្រុមនៅក្នុងសត្វប្រចៀវក្នុងប្រទេសថៃ ដែលមានលទ្ធភាពអាចចម្លងទៅកាន់កោសិការបស់មនុស្សបាន។ ការរកឃើញនេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវមកពីសាកលវិទ្យាល័យតូក្យូ និងសាកលវិទ្យាល័យជូឡាឡុងកនរបស់ប្រទេសថៃផ្ទាល់។

យោងតាមការសិក្សាថ្មីៗនេះដែលបានចេញផ្សាយនៅក្នុងទស្សនាវដ្តី Cell នៅក្នុងខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ អ្នកក្រុមវិទ្យាសាស្ត្រ បានកំណត់អត្តសញ្ញាណវីរុសកូរ៉ូណាថ្មីមួយនៅក្នុងសត្វប្រចៀវនៅប្រទេសថៃ ដែលអាចបម្លែងខ្លួននិងអាចមានសមត្ថភាពចម្លងដល់មនុស្សបាន។ ការរកឃើញនេះកំពុងទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍ ពីព្រោះវីរុសនេះហាក់ដូចជាមានសមត្ថភាពភ្ជាប់ទៅនឹងកោសិកាមនុស្សតាមរបៀបស្រដៀងគ្នាទៅនឹងវីរុសកូរ៉ូណាដទៃទៀត។

អ្នកស្រាវជ្រាវបានរកឃើញថា មេរោគដែលទើបរកឃើញថ្មីនេះហាក់ដូចជាមានសមត្ថភាពភ្ជាប់ទៅនឹងអង់ស៊ីម ACE2 របស់មនុស្ស ដែលជាអង់ស៊ីមដូចគ្នានឹងមេរោគ COVID-19 ដែលប្រើដើម្បីជ្រៀតចូលទៅក្នុងរាងកាយ និងបំផ្លា.ញកោសិការបស់មនុស្ស។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានសង្កត់ធ្ងន់ថា បច្ចុប្បន្ននេះមិនមានរបាយការណ៍ណាមួយដែលបង្ហាញថា មេរោគនេះបានឆ្លងដល់មនុស្ស ឬរីករាលដាលរវាងមនុស្សនឹងមនុស្សនៅឡើយទេ ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរសុខាភិបាលថៃនៅតែជំរុញឲ្យសាធារណជនមានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ និងតាមដានព័ត៌មានអំពីការវិវត្តនិ៍ថ្មីនៃមេរោគនេះជាប់ជាប្រចាំ ដើម្បីជៀសវាងការឆ្លងរាលដាលនៅក្នុងសហគមន៍ទ្រង់ទ្រាយធំ។

អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រក៏បានព្រមានផងដែរថា អាស៊ីអាគ្នេយ៍នៅតែជាចំណុចក្តៅដ៏សំខាន់សម្រាប់ការស្រាវជ្រាវអំពីវីរុសកូរ៉ូណា ពីព្រោះប្រភេទសត្វប្រចៀវផ្សេងៗច្រើនតែរស់នៅជិតគ្នា ដែលអនុញ្ញាតឱ្យវីរុសផ្លាស់ប្តូរហ្សែន និងផ្លាស់ប្តូរសម្ភារៈហ្សែនរបស់វា។ ខណៈពេលដែលពូជថ្មីនេះមិនត្រូវបានចាត់ទុកថាមានគ្រោះថ្នាក់នៅពេលនេះ អ្នកស្រាវជ្រាវនិយាយថា ការរកឃើញនេះគឺជាការរំលឹកថា ការគំរាមកំហែងនៃជំងឺរាតត្បាតនាពេលអនាគតអាចបន្តលេចចេញពីចំនួនសត្វ ជាពិសេសនៅក្នុងតំបន់ដែលមានជីវៈចម្រុះខ្ពស់ នៅតែមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជានិច្ចរវាងមនុស្ស ជាមួយនឹងសត្វព្រៃ៕