ប្រទេសថៃ ៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា និងថៃបានចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម (Joint Declaration) កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ជាផ្លូវការក្រៅកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន លើកទី៤៧ នៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះព្រំដែនរវាងប្រទេសទាំងពីរ ដែលមានប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar Ibrahim ចុះហត្ថលេខាជាសាក្សី ។ ក្នុងឱកាសនេះ ប្រធានាធិបតីអាមេរិកប្រកាសថា កងទ័ពកម្ពុជាចំនួន១៨នាក់ នឹងត្រូវដោះលែងក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព លោករីករាយដែលបានធ្វើសាក្សីក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមដែលលោកចាត់ទុកជាកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព ។

ទោះជាប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Trump ប្រកាសឱ្យថៃដោះលែងកងទ័ពកម្ពុជាទាំង១៨នាក់ក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពក្តី ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលថៃបានបញ្ជាក់ពីគោលជំហរ គឺសូមឱ្យកម្ពុជាអនុវត្តតាមការព្រមព្រៀងគ្នាក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម (Joint Declaration) ជាមុនសិន ទើបថៃដោះលែងកងទ័ពកម្ពុជាទាំង១៨នាក់ ដែលកងទ័ពថៃបានចាប់ខ្លួនពេលប្រទេសទាំងពីរអនុវត្តបទឈប់បាញ់ភ្លាមៗ ។ ដូចគ្នានេះ សមាជិកព្រឹទ្ធសភាថៃបានណែនាំរដ្ឋាភិបាលខ្លួនត្រូវតែពិនិត្យមើលចំណុចទាំងនេះសិនមុនដោះលែងកងទ័ពកម្ពុជាទាំងអស់ ។

នៅថ្ងៃទី២៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ សមាជិកព្រឹទ្ធសភា លោក ថាវ៉ាត ថាសសាណា បានប្រាប់ទៅរដ្ឋាភិបាលថៃកុំទុកចិត្តកម្ពុជា និងត្រូវពិនិត្យមើលឱ្យច្បាស់លាស់សិន ថាតើកម្ពុជាបានអនុវត្តតាមការព្រមព្រៀងគ្នាគ្រប់ចំណុចដែរឬទេ មុនសម្រេចចិត្តដោះលែងកងទ័ពកម្ពុជាទាំងអស់ ហើយថៃមិនចាញ់ប្រៀប ។ សមាជិកព្រឹទ្ធសភាថៃណែនាំរដ្ឋាភិបាលបែបនេះ ក្រោយឃើញសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជាបង្ហោះសារក្នុងហ្វេសប៊ុកកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ពីការកែសម្រួលយុទ្ធោបករណ៍ និងអាវុធធុនធ្ងន់មួយផ្នែកនៃជំហ៊ានទី១ ជានិមិត្តរូបរបស់កងទ័ពកម្ពុជា-ថៃ ក្រោយការសង្កេតការណ៍របស់ក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន AOT ។

សមាជិកព្រឹទ្ធសភា លោក ថាវ៉ាត និយាយថា បើកម្ពុជាកែសម្រួលយុទ្ធោបករណ៍ និងដកថយអាវុធធុនធ្ងន់ពិតមែននោះជារឿងល្អប្រសើរ ជាពិសេស ដើម្បីឱ្យតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃមានសន្តិភាព ប៉ុន្តែមិនគួរទុកចិត្តកម្ពុជាទេ ។ ថៃត្រូវតែត្រួតពិនិត្យ និងមានការបញ្ជាក់ពីមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធ តើកម្ពុជាបានដកអាវុធធុនធ្ងន់មែនឬអត់ កុំទុកចិត្ត១០០% ។

ឆ្លើយតបនឹងសំណួរថា តើកម្ពុជាដកអាវុធធុនធ្ងន់នៅតំបន់ព្រំដែនកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា នឹងធ្វើឱ្យថៃដោះលែងកងទ័ពកម្ពុជាទាំង១៨នាក់ដែរឬទេ? សមាជិកព្រឹទ្ធសភាថៃនិយាយថា កម្ពុជាត្រូវអនុវត្តតាមកិច្ចព្រមព្រៀងឱ្យបានគ្រប់ចំណុចសិន ទើបថៃដោះលែងកទ័ពកម្ពុជាទាំងអស់ ។ បើអ្វីៗដំណើរការតាមការព្រមព្រៀងគ្នារវាងភាគីទាំងពីរ គឺគ្មានបញ្ហាទេ សំខាន់ គឺកម្ពុជាត្រូវអនុវត្តដោយស្មោះត្រង់ជាមុន ហើយថៃត្រូវពិនិត្យមើលការដកអាវុធឱ្យច្បាស់លាស់ លោក ថាវ៉ាត ជឿជាក់លើកងទ័ពថៃនៅព្រំដែនមិនធ្វើឱ្យថៃចាញ់ប្រៀប ។

គួរបញ្ជាក់ថា គិតត្រឹមថ្ងៃទី២៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ គឺមានរយៈពេល៩០ថ្ងៃហើយដែលវរកងទ័ពកម្ពុជាចំនួន១៨នាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួន និងដាក់ឱ្យស្ថិតក្រោមការឃុំគ្រងរបស់កងទ័ពថៃ ។ កម្ពុជាសូមអំពាវនាវឱ្យភាគីថៃដោះលែងកងទ័ពកម្ពុជាទាំងអស់ត្រឡប់មកវិញឱ្យបានឆាប់ជាទីបំផុត ដើម្បីបានជួបជុំក្រុមគ្រួសារ និងប្រកបដោយសុខសុវត្ថិភាពស្របតាមច្បាប់មនុស្សធម៌អន្តរជាតិ ។

ក្នុងន័យបង្ហាញកាយវិការសុច្ឆន្ទៈ និងបញ្ជាក់ពីការតាំងចិត្តដ៏ម៉ឺងម៉ាត់ក្នុងការអនុវត្តសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមទីក្រុងកូឡាំឡាំពួរ ស្តីពីសន្តិភាពរវាងកម្ពុជា-ថៃ ដែលមានប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Trump និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar ជាសាក្សី កម្ពុជា និងថៃបានឯកភាពគ្នាចាប់ផ្តើមកែសម្រួលយុទ្ធោបករណ៍ និងអាវុធធុនធ្ងន់របស់ខ្លួនមួយផ្នែកនៃជំហ៊ានទី១ សម្រាប់ជានិមិត្តរូប ក្រោមការសង្កេតការណ៍របស់ក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) បន្ទាប់ពីការចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមនៅថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ។

កម្ពុជាសង្ឃឹមយ៉ាងមុតមាំថា ការបោះជំហានដ៏វិជ្ជមាននេះនឹងចូលរួមចំណែកដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរួមរបស់ប្រទេសទាំងពីរក្នុងការលើកកម្ពស់សន្តិភាព ស្ថិរភាព និងការវិលត្រឡប់ទៅរកប្រក្រតីភាពឡើងវិញនាពេលដ៏ឆាប់ខាងមុខ ។ ក្នុងឱកាសនេះ កម្ពុជាសូមបញ្ជាក់ជាថ្មីនូវការប្តេជ្ញាចិត្តឥតងាករេរបស់ខ្លួនក្នុងការគោរព អនុវត្តឱ្យបានពេញលេញ និងប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពនូវសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ព្រមទាំងបន្តធ្វើការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយថៃ ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់ប្រទេស និងពលរដ្ឋទាំងពីរជាច្រើនជំនាន់តទៅមុខទៀត ៕

ទីក្រុងបាងកក៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អានុទីន ឆានវីរៈគុល បានបង្ហើបប្រាប់សារព័ត៌មានថៃថា នៅនៅខាងក្រៅកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន លោកបានឆ្លៀតអញ្ជើញលោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ឲ្យមកទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសថៃ ក្រោយលោកកត់សម្គាល់ឃើញថា គ្មានប្រធានាធិបតីអាមេរិកណាម្នាក់ បានមកទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសថៃ អស់រយៈពេលជាងមួយទសវត្សន៍មកហើយ។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Nation នៅថ្ងៃទី២៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ បានឲ្យដឹងថា ក្នុងអំឡុងពេលជួបជុំអន្តរជាតិថ្មីៗនេះ មេដឹកនាំថៃត្រូវបានគេរាយការណ៍ថា បានអញ្ជើញលោក ត្រាំ ឲ្យមកទស្សនកិច្ចជាផ្លូវការនៅប្រទេសថៃ ដែលជាកាយវិការមួយដែលត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាផ្នែកមួយនៃយុទ្ធសាស្ត្រទូលំទូលាយរបស់រដ្ឋាភិបាលទីក្រុងបាងកក ដើម្បីពង្រឹងចំណងមិត្តភាពការទូត និងសេដ្ឋកិច្ចជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក។

ក្នុងនោះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោកអានុទីន បានឲ្យដឹងថា វាអស់រយៈពេល១០ឆ្នាំមកហើយ ដែលមិនទាន់មានប្រធានាធិបតីអាមេរិករូបណា បានធ្វើដំណើរមកទស្សនកិច្ចប្រទេសថៃនោះទេ។ ដូច្នេះហើយទើបលោកបានអញ្ជើញលោក ដូណាល់ត្រាំ ឲ្យមកបំពេញទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសថៃឲ្យបានម្តង នៅក្នុងឱកាសបានជួបសំណេះសំណាលដោយផ្ទាល់នោះ។

ថ្លែងទៅកាន់អ្នកសារព័ត៌មាន ពេលត្រឡប់មកពីទីក្រុងគូឡាឡាំពួរវិញ វេលាម៉ោង ៣ រសៀល ថ្ងៃអាទិត្យម្សិលមិញ លោកអានុទិនបាននិយាយថា លោកមានឱកាសនិយាយជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោកដូណាល់ ត្រាំ ដោយក្នុងជំនួបនោះ លោកបានស្នើសុំលោកត្រាំឱ្យគាំទ្រប្រទេសថៃ ក្នុងបញ្ហាពាណិជ្ជកម្ម និងពន្ធគយ។

បន្ថែមពីនោះ លោក អានុទីន បានសង្កត់ធ្ងន់ថា រដ្ឋាភិបាលថៃមានគោលបំណងពង្រីកពាណិជ្ជកម្ម និងការវិនិយោគជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ជាពិសេសទៅលើបច្ចេកវិទ្យា កសិកម្ម និងថាមពលកកើតឡើងវិញ។ លោកបាននិយាយថា ប្រទេសថៃកំពុងស្វែងរកការរក្សាទំនាក់ទំនងដែលមានតុល្យភាពជាមួយមហាអំណាចពិភពលោក ដោយធានាថាផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួនត្រូវបានការពារ។

សរុបមក ចំពោះការអញ្ជើញរបស់នាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃដូចខាងលើ លោក ដូណាល់ត្រាំ មិនបានឆ្លើយតបជាចម្លើយជាក់លាក់ណាមួយនោះទេ ដោយលោកបានត្រឹមលើកឡើងប្រាប់លោក អានុទីនវិញថា លោកយល់ព្រមយកសំណើរការអញ្ជើញនេះទៅពិចារណា ដោយសារលោកមានភារកិច្ចសំខាន់ៗជាច្រើនត្រូវដោះស្រាយតាមកាលវិភាគ។

គួរបញ្ជាក់ដែរថា ប្រធានាធិបតីអាមេរិកចុងក្រោយបង្អស់ដែលបានធ្វើដំណើរមកទស្សនកិច្ចជាផ្លូវការនៅក្នុងប្រទេសថៃ គឺលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ដោយលោកបានធ្វើដំណើរមកកាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១២៕

ក្រោយពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា និងថៃបានចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម (Joint Declaration) ក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន លើកទី៤៧ កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ នៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដោយមានប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar Ibrahim ជាសាក្សី នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក Anutin Charnvirakul និយាយថា កម្ពុជាបានយល់ព្រមអនុវត្តតាមការព្រមព្រៀងគ្នា ហើយលោកក៏បានជជែកជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិកឱ្យជួយបង្កើនការគាំទ្រ និងកាត់បន្ថយពន្ធទំនិញថៃនាំចូលអាមេរិកបន្ថែមទៀត ។

អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលថៃ លោក Siripong Angkasakulkiat បាននិយាយកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ថា លោក Anutin នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃបានផ្តល់សម្ភាសន៍ពិសេសជាមួយសារព័ត៌មាន បន្ទាប់ពីចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា នៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដោយមានប្រធានាធិបតីអាមរិក លោក Trump និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar ជាសាក្សី ។ លោក Anutin ថា គ្រប់ប្រទេសជួយគ្នាជំរុញសន្តិភាពកម្ពុជា-ថៃ ពីព្រោះសន្តិភាពពិតជាមានតម្លៃដើម្បីបញ្ឈប់ការស្លាប់ និងបាត់បង់ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពលរដ្ឋប្រទេសទាំងពីរ ។ កម្ពុជាយល់ព្រមអនុវត្តតាមការព្រមព្រៀងគ្នាដែលបានចុះហត្ថលេខាក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម ហើយថៃចាត់ទុកនេះជាការអនុវត្តឈានទៅកាត់បន្ថយស្ថានការណ៍តានតឹង ។

បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ពិធីចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក Anutin ក៏បានជជែកជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Trump រយៈពេលខ្លីប្រមាណ៥នាទី ស្នើឱ្យអាមេរិកជួយបង្កើនការគាំទ្រថៃ ជួយពិសេស កាត់បន្ថយពន្ធទំនិញថៃបន្ថែមទៀត ខណៈថៃបានសហការជាមួយអាមេរិកជាច្រើនផ្នែក ។ ដូច្នេះ ចង់ឱ្យប្រធានាធិបតីអាមេរិកពិចារណាកាត់បន្ថយពន្ធទំនិញថៃបន្ថែម ហើយលោក Anutin នឹងឱ្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងក្រសួងពាក់ព័ន្ធពិភាក្សាជាមួយមន្ត្រីតំណាងពាណិជ្ជកម្មអាមេរិក (U.S. Trade Representative) បន្តទៀត ។ លោកក៏បានជជែកជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិកពីការពង្រីកកិច្ចសហការពាណិជ្ជកម្មជាមួយអាមេរិក សន្តិសុខ និងបង្ក្រាបការឆបោកអនឡាញផងដែរ ។

ទោះជាការជជែកជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិកត្រឹមរយៈពេលខ្លី ប៉ុន្តែនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃជឿជាក់ថា នឹងបានពិភាក្សាជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិកក្នុងកិច្ចប្រជុំមេដឹកនាំសេដ្ឋកិច្ច APEC នៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ដោយសារឈ្មោះប្រទេសថៃនិងសហរដ្ឋអាមេរិកជាភាសាអង់គ្លេសមានអក្សរជាប់គ្នា ។ កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកនេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃសង្ឃឹមប្រើប្រាស់មិត្តភាពអាស៊ានជួយដោះស្រាយបញ្ហាដែលថៃកំពុងប្រឈមដើម្បីផ្តល់សុវត្ថិភាពដល់ពលរដ្ឋ ទទួលបានសន្តិភាពក្នុងតំបន់អាស៊ាន ក៏ដូចជាការពង្រីកពាណិជ្ជកម្ម សេដ្ឋកិច្ច កិច្ចសហការផ្សេងៗ និងពង្រឹងសន្តិសុខជាមួយបណ្តាប្រទេសអាស៊ាន ។

ក្រៅពីនេះ លោក Anutin នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃក៏បានអញ្ជើញប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Trump ធ្វើដំណើរមកទស្សនកិច្ចនៅថៃ ពីព្រោះប្រធានាធិបតីអាមេរិកមិនបានមកទស្សនកិច្ចនៅថៃអស់រយៈពេលជាង១០ឆ្នាំហើយ ខណៈលោក Trump បានយល់ព្រម ។

ចំណែកការជំរុញសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជា គឺនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃសង្ឃឹមបានពិភាក្សាជាមួយសម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជាកាន់តែច្រើន ក្រោយប្រទេសទាំងពីរចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម ដោយសារកម្ពុជា-ថៃព្យាយាមអនុវត្តតាមការព្រមព្រៀងគ្នាឱ្យបានឆាប់រហ័សដើម្បីទទួលបានសន្តិភាពឆាប់ៗ ។ ការចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមរវាងប្រទសទាំងពីរក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន ដែលមានប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Trump និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar ជាសាក្សី នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃយល់ថា គឺជាសញ្ញាល្អដែលភាគីទាំងពីរមិនហ៊ានធ្វើអ្វីខុសពីការព្រមព្រៀងគ្នា ៕

រាជធានីភ្នំពេញ៖ ក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងអាម៉េរិក-កម្ពុជា កម្ពុជាបានសម្រេចលើកលែងពន្ធគយ ១០០% លើទំនិញឧស្សាហកម្ម និង កសិកម្មរបស់អាម៉េរិក។ នេះបើយោងតាមការប្រកាសរបស់លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ នៅព្រឹកថ្ងៃចន្ទ ទី២៧ ខែតុលានេះ។

តាមរយៈការចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន-អាមេរិក លើកទី១៣ នៅទីក្រុងគូឡាឡាំពួ ប្រទេសម៉ាឡេសុី នៅថ្ងៃអាទិត្យ ទី២៦ តុលា ២០២៥ កម្ពុជា និង សហរដ្ឋអាមេរិក ក៏បានជួបពិភាក្សាបន្ថែម និងឈានទៅសម្រេចបានការលើកលែងពន្ធគយ ១០០% ចំពោះអាមេរិក ទៅលើមុខទំនិញនាំចូលមកកម្ពុជាមានដូចជា ផលិតផលឧស្សាហកម្ម និង កសិកម្ម។

ការសម្រេចលើកលែងពន្ធ ១០០% ឬដែលបានន័យថាកំណត់យកពន្ធនាំចូលពីអាមេរិក ០% នេះ ត្រូវបានគេសម្លឹងឃើញថា គឺជាការឆ្លើយតបនឹងការបន្ធូរបន្ថយពន្ធគយលើទំនិញកម្ពុជាដែលចុះត្រឹម ១៩% ពីសហរដ្ឋអាមេរិក ក៏ដូចជាកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ ក្នុងការស្វែងរកបទឈប់បា.ញ់ដ៏លំបាកមួយសម្រាប់កម្ពុជា និងថៃ និងកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពដែលទើបបានចុះហត្ថលេខាផងដែរ។

ក្រៅពីការការចូលរួមរកដំណោះស្រាយរបស់អាមេរិកសម្រាប់ជម្លោះរវាងកម្ពុជា និងថៃដូចខាងលើនេះ សហរដ្ឋអាមេរិក ក៏បានសម្រេចដកបំរាមការលក់សព្វាវុធមកលើកម្ពុជា ដោយបង្កើនកៅអីសម្រាប់មន្ត្រីកម្ពុជាអាចចូលសិក្សានៅ West Point ដែលជាសាលាយោធាអាមេរិកដ៏ល្បីល្បាញ ព្រមទាំងបើកឲ្យរៀបចំ «សមយុទ្ធឆ្មាំអង្គរ» ឡើងវិញ ក្រោយខកខានធ្វើអស់រយៈពេលជិត១០ឆ្នាំ។

អ្នកជំនាញផ្នែកវិភាគបានកត់សម្គាល់ថា លទ្ធផលនៃជំនួបពិភាក្សារវាងលោក ដូណាល់ ត្រាំ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក និង សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា នៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួ ខាងលើនេះ នឹងនាំឲ្យទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរបស់កម្ពុជា និងអាមេរិក កាន់តែមានភាពល្អប្រសើរ និងអាចឈានទៅសម្រេចបានកិច្ចការជាច្រើនរួមគ្នានាពេលខាងមុខជាបន្តទៀត៕

វ៉ាសុីនតោន៖ ក្រោយបានជួបពិភាក្សាជាមួយមេដឹកនាំកម្ពុជា សហរដ្ឋអាមេរិក បានសម្រេចនឹងដកបំរាមការលក់សព្វាវុ.ធមកលើកម្ពុជា ព្រមទាំងប្រកាសថានឹងបង្កើនកៅអីសម្រាប់មន្ត្រីកម្ពុជាឲ្យសិក្សានៅ West Point និងយល់ព្រមបើកឲ្យរៀបចំ «សមយុទ្ធឆ្មាំអង្គរ» ឡើងវិញ ក្រោយខកខានមិនបានធ្វើអស់រយៈពេលជិត១០ឆ្នាំ។ នេះតាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់សេតវិមាន នៅទីក្រុងវ៉ាសុីនតោន ថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា។

លទ្ធផលនៃជំនួបពិភាក្សារបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក និង សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ នៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួ ប្រទេសម៉ាឡេសុី ទទួលបានផ្លែផ្កាដូចជា៖

១. សហរដ្ឋអាម៉េរិក នឹងលុវចោលការហាមប្រាមល.ក់អាវុធ (The Arms Embargo) មកលើកម្ពុជា មានន័យថា សហរដ្ឋអាម៉េរិក អនុញ្ញាតឱ្យប្រទេសកម្ពុជា អាចមានសិទ្ធិពេញលេញ ក្នុងការទិញគ្រឿងសព្វាវុធទំនើបៗ មកពីសហរដ្ឋអាម៉េរិក ក៏ដូចជា ប្រទេសជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់សហរដ្ឋអាម៉េរិកបាន។
២. សហរដ្ឋអាម៉េរិក-កម្ពុជា ភាគីទាំងពីរ បានឯកភាពគ្នា យល់ព្រមលើការធ្វើសមយុទ្ធការពារជាតិ «ឆ្មាំអង្គរ» ឬ (ANGKOR SENTINEL) រួមគ្នាឡើងវិញ ដោយលើកចុងក្រោយបំផុត ធ្វើឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៧ ។
៣. សហរដ្ឋអាម៉េរិក នឹងបង្កើនកៅអីសម្រាប់យោធិនកម្ពុជា ទៅសិក្សានៅសាលាយោធារបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដូចជាសាលា West Point និង បណ្ឌិត្យសភាកងទ័ពជើងអាកាសអាម៉េរិក ដែលសុទ្ធតែជាសាលាយោធាដ៏ខ្លាំងពូកែរបស់អាមេរិក រួមទាំងការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញយោធាជាច្រើនផ្សេងទៀតដល់មន្រ្តីកម្ពុជា។
៤. សហរដ្ឋអាម៉េរិក និងកម្ពុជា បានព្រមព្រៀងគ្នា ពង្រីកនូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងអង្គការឧ.ក្រិ.ដ្ឋ.កម្មឆ្លងដែន, អ្នកជួញដូរគ្រឿងញៀ..ន និងមជ្ឈមណ្ឌលឆបោកតាមប្រព័ន្ធអ៉ីនធើណេតជាដើម។

ការសម្រេចខាងលើនេះរបស់អាម៉េរិក ត្រូវបានធ្វើបន្ទាប់ពីប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក លោកដូណាល់ ត្រាំ និងសម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានជួបពីភាក្សាគ្នាជាលើកដំបូង ហើយអាម៉េរិក កត់សម្គាល់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់កម្ពុជាលើការខិតខំប្រឹងប្រែង ដើម្បីសន្តិភាព និង សន្តិសុខ។

ជាមួយគ្នានេះដែរ វាចាត់ទុកថាជាការបើកទំព័រសករាជថ្មីមួយបន្ថែមទៀត សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ក្រោមការដឹកនាំរបស់ «សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត» ជាមួយនឹង «ឯកឧត្តម ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាម៉េរិក Donald Trump» បន្ទាប់ពី កម្ពុជា-ថៃ ចុះកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព នៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ជាផ្លូវការ នៅថ្ងៃទី២៦ តុលា ២០២៥នេះរួចរាល់ សហរដ្ឋអាម៉េរិក បានផ្តល់នូវអាទិភាពជាច្រើនបែបនេះ ដល់ប្រទេសកម្ពុជាយើង៕

ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ៖ កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ តបតាមការអញ្ជើញរបស់លោក Anwar Ibrahim នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី និងជាប្រធានអាស៊ានឆ្នាំ២០២៥ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា និងលោក Anutin Charnvirakul នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ បានអញ្ជើញចូលរួមក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមនៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដែលមានការចូលរួមធ្វើជាសាក្សីពីលោក Donald Trump ប្រធានាធិបតីអាមេរិក និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីបានចាត់ទុកថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ជាថ្ងៃប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏មានសារៈសំខាន់ និងថ្លែងអំណរគុណកម្ពុជា-ថៃដែលបញ្ចប់ជម្លោះឆ្ពោះទៅរកសន្តិភាព ។

កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន លើកទី៤៧ បានប្រព្រឹត្តឡើងកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ នៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដោយលោក Anwar Ibrahim នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីបានឈរទទួលស្វាគមន៍បណ្តាមេដឹកនាំអាស៊ានដែលធ្វើណើរមកចូលរួមកិច្ចប្រជុំជាបន្តបន្ទាប់ ដូចជា ៖ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា, លោក Anutin Charnvirakul នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ, ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump, មេដឹកនាំប្រេស៊ីល កាណាដា និងអាហ្វ្រិកខាងត្បូង ។

ពេលបើកកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន លោក Anwar Ibrahim ថ្លែងថា ម៉ាឡេស៊ីបានទទួលតំណែងជាប្រធានអាស៊ានឆ្នាំ២០២៥ និងគិតពីភារកិច្ចដ៏ធំធេង ពីព្រោះភាពជាអ្នកដឹកនាំជាការជ្រើសរើសលំដាប់ភាពសំខាន់ និងតម្រង់ទិសស្របតាមការរំពឹងទុករបស់ពលរដ្ឋ ហេតុនេះ បញ្ហាសំខាន់ គឺការស្តារឡើងវិញនូវតួនាទីរបស់អាស៊ាន ។ ឆ្នាំ២០២៥ តំបន់អាស៊ានមានបញ្ហាប្រឈមជាងពេលណាៗទាំងអស់ ពីព្រោះពិភពលោកគ្មានស្ថិរភាព ការគ្រប់គ្រងរបៀបចាស់មិនច្បាស់លាស់ ខណៈការគ្រប់គ្រងរបៀបថ្មីមិនច្បាស់លាស់ដូចគ្នា ។ អាស៊ានមើលឃើញការប្រកួតប្រជែង និងភាពមិនច្បាស់លាស់កើនឡើងនៅតំបន់ជាច្រើន ដែលជាការសាកល្បងទាំងសេដ្ឋកិច្ច និងការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់អាស៊ានក្នុងការរក្សាទំនុកចិត្តកិច្ចសហការទៅវិញទៅមក ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីបានថ្លែងអំណរគុណកម្ពុជា និងថៃ ដែលបញ្ចប់ជម្លោះឆ្ពោះទៅរកសន្តិភាពតាមរយៈការចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមនៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រទេសទាំងពីរ ដែលមានប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump និងប្រធានអាស៊ានជាសាក្សី ។ លោក Anwar Ibrahim បញ្ជាក់ថា ការផ្សះផ្សាមិនមែនជាការចុះចាញ់ទេ ប៉ុន្តែបង្ហាញពីភាពក្លាហានក្នុងការជ្រើសយកសន្តិភាពដើម្បីផ្លាស់ប្តូរថ្ងៃអនាគតរបស់ប្រទេស ។

ក្រៅពីនេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីក៏បានថ្លែងពីសារៈសំខាន់នៃចក្ខុវិស័យអាស៊ានដែលធ្វើឡើងនៅម៉ាឡេស៊ីកាលពីខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ ដោយចក្ខុវិស័យនេះអំពាវនាវឱ្យអាស៊ានពង្រឹងការរួបរួម និងតួនាទីប្រកាន់ជំហរកណ្តាល ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីបានបង្ហាញគោលជំហរលើការឯកភាព៥ចំណុចរបស់អាស៊ានដើម្បីបង្កើតសន្តិភាពនៅមីយ៉ាន់ម៉ា កាត់បន្ថយអំពើហិង្សា ដោយការធ្វើឱ្យសន្តិភាពកើតឡើងបាន គឺមីយ៉ាន់ម៉ាត្រូវដោះស្រាយបញ្ហាផ្ទៃក្នុងប្រទេសដោយខ្លួនឯង ទើបមានការផ្សះផ្សាប្រកបដោយនិរន្តរភាព ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីមើលឃើញពីសារៈសំខាន់របស់កិច្ចប្រជុំកំពូលពាក់ព័ន្ធផងដែរ ទាំងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន-ក្រុមប្រឹក្សាសហការឈូងសមុទ្រអារ៉ាប់ (GCC) និងកិច្ចប្រជុំ RCEP លើកទី៥ ដើម្បីជំរុញតំបន់ពាណិជ្ជកម្មសេរីដ៏ធំបំផុតលើពិភពលោកឱ្យមានសក្តានុពលពេញលេញ ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីបានទទួលស្វាគមន៍មេដឹកនាំប្រេស៊ីល និងអាហ្វ្រិកខាងត្បូង ដោយប្រទេសទាំងពីរត្រូវកំណត់ឱ្យចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ីបូព៌ា (East Asia Summit) ដែលជាការបោះជំហានយ៉ាងសំខាន់ដើម្បីពង្រីកកិច្ចសហការរបស់អាស៊ានជាមួយក្រុម BRICS និង G20 បញ្ជាក់ពីការស្វែងរកឱកាសទីផ្សារប្រទេសដៃគូពាណិជ្ជកម្មថ្មីៗ និងជាស្ពានតភ្ជាប់ទៅពិភពលោកភាគខាងត្បូង (Global South) ។

ក្រោយពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីថ្លែងចប់ មេដឹកនាំអាស៊ានទាំង១០ប្រទេស បានចូលរួមចុះហត្ថលេខាទទួលស្គាល់ទីម័រខាងកើតជាសមាជិកអាស៊ានទី១១ ជាផ្លូវការ ដែលជាការប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការពង្រឹងតួនាទីរបស់អាស៊ានដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមផ្សេងៗនាថ្ងៃអនាគត ។

គួរបញ្ជាក់ថា សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជាបានថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅបំផុតចំពោះប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump ដែលបានដឹកនាំ និងប្តេជ្ញាចិត្តគាំទ្រសន្តិភាពជានិរន្តន៍រវាងកម្ពុជា-ថៃ ហើយសម្តេចក៏បានថ្លែងអំណរគុណលោក Anwar Ibrahim នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីចំពោះការគាំទ្រឥតងាករេ និងសម្របសម្រួលក្នុងដំណើរការស្វែងរកសន្តិភាពប្រកបដោយជោគជ័យ ។ ក្នុងឱកាសនេះ សម្តេចធិបតីនាយករដ្ឋមន្ត្រីសង្ឃឹមយ៉ាងមុតមាំចំពោះការដោះលែងកងទ័ពកម្ពុជាទាំង១៨នាក់ជាបន្ទាន់ ក្រោមហេតុផលមនុស្សធម៌ និងស្របតាមការឯកភាពគ្នាក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម ៕