កុំថាឡើយយល់ព្រមតាមសំណើររបស់សហរដ្ឋអាមេរិកទាំង ១៥ចំណុច សូម្បីតែបទឈប់បា.ញ់រយៈពេល ៤៥ថ្ងៃ ដែលស្នើដោយអាមេរិក តាមរយៈប៉ាគីស្ថានដែលជាអ្នកសម្របសម្រួលនោះ ក៏អ៊ីរ៉ង់មិនយល់ព្រមតាមដែរ។ ការណ៍នេះបានធ្វើឲ្យប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ត្រាំ ក្រពុលមុខជាខ្លាំងដល់ថ្នាក់ចេញសារគំរា.មវា.យ«ប្រទេសទាំងមូល»ឲ្យរលាយបាត់ ប្រសិនបើទីក្រុងតេអេរ៉ង់នៅចចេសជាមួយអាមេរិក។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ CNN នៅថ្ងៃអង្គារ ទី៧ ខែមេសា លោក ដូណាល់ត្រាំ បានថ្លែងនៅឯសេតវិមាន ដោយអះអាងថា យោធាអាមេរិកអាចវាយប្រហារអ៊ីរ៉ង់ «ក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែមួយយប់» ដោយកំណត់គោលដៅលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់ៗដូចជារោងចក្រថាមពល និងស្ពាន ប្រសិនបើការចរចាបរាជ័យ។ ការព្រមាននេះកើតឡើងបន្ទាប់ពីអ៊ីរ៉ង់បានបដិសេធផែនការសន្តិភាពដែលបានស្នើឡើង ដោយទាមទារឱ្យបញ្ចប់សង្គ្រាមជាអចិន្ត្រៃយ៍។

យោងតាមកាសែត Reuters ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់បាននិយាយកាលពីថ្ងៃចន្ទថា ខ្លួនក៏ចង់បានការបញ្ចប់សង្គ្រាមជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលដែរ ប៉ុន្តែបានបដិសេធសំណើឈប់បាញ់បណ្តោះអាសន្នរយៈពេល ៤៥ ថ្ងៃ ព្រោះតែអ៊ីរ៉ង់មិនទុកចិត្ត និងយល់ថាបទឈប់បាញ់រយៈពេលខ្លី អាចអនុញ្ញាតឱ្យកងកម្លាំងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលប្រមូលផ្តុំគ្នាឡើងវិញ។ ផ្ទុយទៅវិញ ទីក្រុងតេអេរ៉ង់កំពុងទាមទារឱ្យមានការបញ្ចប់សង្គ្រាមជាអចិន្ត្រៃយ៍ ជាមួយនឹងការធានាសន្តិសុខរយៈពេលវែង។

មន្ត្រីដែលចូលរួមក្នុងការសម្របសម្រួលបាននិយាយថា ការមិនចុះសម្រុងគ្នានេះបានធ្វើឱ្យការទូតនៅនាទីចុងក្រោយជាប់គាំង ទោះបីជាមានការចរចាជាបន្តបន្ទាប់តាមរយៈអ្នកសម្របសម្រួលដូចជាប៉ាគីស្ថាន និងតួអង្គក្នុងតំបន់ផ្សេងទៀតក៏ដោយ។

ជាមួយគ្នានេះដែរ លោក ត្រាំ ថែមទាំងបានកំណត់ថ្ងៃឱសានវាទដ៏រឹងមាំថ្មីមួយ ដែលត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានម៉ោងទៀត ដោយព្រមានអំពីសកម្មភាពយោធា «ដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក» ជាមួយនឹងផែនការបំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់ៗរបស់អ៊ីរ៉ង់ ប្រសិនបើមិនមានកិច្ចព្រមព្រៀងណាមួយត្រូវបានសម្រេច។

ស្ថានភាពនេះបានបង្កើនការភ័យខ្លាចនៃការកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ខណៈដែលការវាយប្រហារ និងការសងសឹកទៅវិញទៅមកនៅតែបន្តនៅទូទាំងតំបន់។ ដោយសារមានមនុស្សរាប់ពាន់នាក់ត្រូវបានរាយការណ៍ថាបានស្លាប់ និងភាពតានតឹងកើនឡើង មេដឹកនាំនានានៅជុំវិញពិភពលោកកំពុងតាមដានយ៉ាងដិតដល់ដើម្បីអ៊ុតមើលថាតើយន្តការការទូតអាចទទួលបានជោគជ័យឬអត់ ឬប្រសិនបើឱសានវាទរបស់លោក Trump ផុតកំណត់ វានឹងបង្កឱ្យមានជម្លោះកាន់តែទូលំទូលាយដល់កម្រិតណា៕

រដ្ឋាភិបាលថៃក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin Charnvirakul ប្រកាសនៅថ្ងៃទី៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ថា នឹងបង្ហាញគោលនយោបាយ៥ចំណុចទៅកាន់រដ្ឋសភានៅថ្ងៃទី៩ ដល់ថ្ងៃទី១០ ខែមេសា ក្នុងនោះមានគោលនយោបាយដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនជាមួយកម្ពុជាដោយសន្តិវិធី និងអនុវត្តយន្តការទ្វេភាគីដែលមានស្រាប់ ។ ទោះជារដ្ឋាភិបាលថៃកំណត់គោលនយោបាយច្បាស់លាស់ក៏ដោយ ក៏កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុ.ធថៃនៅតែធ្វើសកម្មភាពខុសច្បាប់ដដែលៗលើទឹកដីកម្ពុជា ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាននានានៅប្រទេសថៃ បន្ទាប់ពីលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin ដឹកនាំសមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រីចំនួន៣៥រូប ធ្វើសច្ចាប្រណិធាននៅថ្ងៃទី៦ ខែមេសា គឺជំហ៊ានបន្ទាប់ រដ្ឋាភិបាលថៃនឹងបង្ហាញគោលនយោបាយចំនួន៥ចំណុចទៅកាន់រដ្ឋសភា ចាប់ពីថ្ងៃទី៩ ដល់ថ្ងៃទី១០ ខែមេសា បន្ទាប់ពីរដ្ឋសភាទទួលស្គាល់រដ្ឋាភិបាលថៃបំពេញតួនាទីជាផ្លូវការ ។

គោលនយោបាយទាំង៥ចំណុចនេះមានការយល់ស្របពីគណបក្សនយោបាយចំនួន១៦ ដែលដឹកនាំដោយគណបក្សភូមិចៃថៃ រួមមាន ៖ ១-គោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ច ២-គោលនយោបាយការបរទេស និងសន្តិសុខ ៣-គោលនយោបាយសង្គម ៤-គោលនយោបាយប្រឆាំងគ្រោះមហន្តរាយ និងបរិស្ថាន និង៥-គោលនយោបាយរដ្ឋបាលសាធារណៈ និងកំណែទម្រង់ច្បាប់ ។

ក្នុងនោះ គោលនយោបាយទី២ គោលនយោបាយការបរទេស និងសន្តិសុខ គឺរដ្ឋាភិបាលថៃបានកំណត់ការលើកកម្ពស់សន្តិសុខនៅតាមបណ្តោយព្រំដែន ដោយព្យាយាមដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនជាមួយកម្ពុជាដោយសន្តិវិធី និងអនុវត្តយន្តការទ្វេភាគីដែលមានស្រាប់ ។ ក្រៅពីនេះ រដ្ឋាភិបាលថៃនឹងពន្លឿនការសិក្សាពីការលុបចោលអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MOU) រវាងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងថៃ ។

ផ្ទុយទៅវិញ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃបានបន្តធ្វើសកម្មភាពខុសច្បាប់នៅតាមបណ្តោយព្រំដែនជាប់កម្ពុជា ដែលផ្ទុយនឹងគោលនយោបាយរដ្ឋាភិបាលរបស់ខ្លួន ។

យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា គឺកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃបានធ្វើសកម្មភាពខុសច្បាប់កើតឡើងដដែលៗនៅតំបន់ដែលកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់ក្នុងឃុំស្រអែម ស្រុកជាំក្សាន្ត ខេត្តព្រះវិហារ ។

កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃបានធ្វើសកម្មភាពឈូសឆាយដីក្បែរតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារ ភាគខាងជើងវត្តកែវសិក្ខាគិរីស្វារៈ ។ កងទ័ពថៃក៏រាយលួសបន្លាប្រវែងប្រមាណ ១០០ម៉ែត្រ និងដាក់ពង្រាយរថពាសដែកនៅតំបន់បុស្សស្បូវ-ជាំតែ ផងដែរ ។

សកម្មភាពទាំងនេះ មិនមែនជាការការពារខ្លួនទេ ហើយក៏មិនស្របតាមសេចក្តីប្រកាសរួមនៃកិច្ចប្រជុំពិសេសលើកទី៣ របស់គណ:កម្មការព្រំដែនទូទៅ (GBC) នាថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ នោះដែរ ។

រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានបដិសេធយ៉ាងដាច់អហង្ការចំពោះការប៉ុនប៉ងណាមួយធ្វើឱ្យខូចស្ថានការណ៍ ដោយបង្កើតការកាន់កាប់លើដីជាក់ស្ដែង និងតវ៉ាយ៉ាងខ្លាំងចំពោះសកម្មភាពទាំងឡាយដែលរំលោភអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា ក្រោមអនុសញ្ញាបារាំង-សៀម ឆ្នាំ១៩០៤ និងសន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ១៩០៧ ។ សកម្មភាពទាំងនេះផ្ទុយនឹងវិធានការកាត់បន្ថយភាពតានតឹង ដែលមានចែងក្នុងសេចក្តីប្រកាសរួមរបស់គណ:កម្មការព្រំដែនទូទៅ ចុះថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ និងកិច្ចព្រមព្រៀងដែលមានស្រាប់រវាងប្រទេសទាំងពីរ ។

កម្ពុជាមិនទទួលស្គាល់បន្ទាត់ព្រំដែន ឬការទាមទារទឹកដីដោយឯកតោភាគីពីប្រទេសថៃទេ ហើយសកម្មភាពថ្មីៗនេះមិនត្រូវធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិស្របច្បាប់របស់កម្ពុជាទាក់ទងនឹងព្រំដែនអន្តរជាតិឡើយ ៕

លឺច្រើនដងហើយ ប៉ុន្តែមិនឃើញមានអ្វីល្អប្រសើរ! រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរុស្ស៊ីកាលពីថ្ងៃអាទិត្យ បានដាស់តឿនអាមេរិកតាមបែបការទូតថា សហរដ្ឋអាមេរិកគួរតែ «បោះបង់ចោល ឬបញ្ឈប់ការប្រើប្រាស់ពាក្យឱសានវាទដាក់អ៊ីរ៉ង់តទៅទៀត ដោយរុស្ស៊ីយល់ឃើញថា កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងទាំងឡាយក្នុងការបន្ធូរបន្ថយជម្លោះនៅអ៊ីរ៉ង់នឹងទទួលបានជោគជ័យ ប្រសិនបើគ្មានការកំណត់ទាំងនោះ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែត Reuters ។

តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ក្រសួងការបរទេសរុស្ស៊ី លោក Sergei Lavrov រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស បានការបង្ហាញក្តីសង្ឃឹមថាសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់អាចនឹងបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹងជុំវិញសង្រ្គាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ដោយលោកបានគូសបញ្ជាក់ថា សហរដ្ឋអាមេរិកគួរតែបោះបង់ចោលការដាក់ឱសានវាទឱ្យអ៉ីរ៉ង់ ដើម្បីកែប្រែស្ថានការណ៍ឱ្យត្រឡប់ទៅរកផ្លូវចរចាវិញ។

ការចេញសេចក្តីអត្ថាធិប្បាយបែបនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស លោក Sergei Lavrov បានជួបសន្ទនាតាមទូរស័ព្ទជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអ៉ីរ៉ង់ លោក Abbas Araqchi កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ។ ភាគីទាំងពីរអំពាវនាវឱ្យមានកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដេីម្បីបញ្ចៀសសកម្មភាពណា ដែលអាចបំផ្លាញឱកាសជំរុញផ្នែកនយោបាយ និងការទូតដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិនេះ រួមទាំងនៅក្នុងក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិផងដែរ។

ជាមួយគ្នានេះដែរ បើតាមការអះអាងរបស់មន្រ្តីអ៊ីរ៉ង់បានឲ្យដឹងថា រុស្ស៊ីគាំទ្រជានិច្ចនៅក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹង «ក្នុងបុព្វហេតុនៃការធ្វើឱ្យស្ថានភាពនៅមជ្ឈិមបូព៌ាមានលក្ខណៈធម្មតាឡើងវិញរយៈពេលវែង និងប្រកបដោយចីរភាព ដែលនឹងត្រូវបានសម្របសម្រួលដោយសហរដ្ឋអាមេរិកដែលបោះបង់ចោលភាសានៃឱសានវាទ និងនាំស្ថានការណ៍ត្រឡប់ទៅរកផ្លូវចរចាជំនួសឲ្យការបន្តសង្រ្គាម»។
គួរជម្រាបថា ប្រតិកម្មរបស់ទីក្រុងមូស្គូ កើតឡើងក្រោយលោកត្រាំចេញឱសានវាទថ្មីទៀតដល់ភាគីអ៊ីរ៉ង់ឲ្យទទួលយកកិច្ចព្រមព្រៀងជាបន្ទាន់ មុនផុតឱសានវាទចាស់ដែលលោកផ្តល់ជូន១០ថ្ងៃ។ តាមការសង្កេត ការដាក់ឱសានវាទនេះ មិនត្រឹមតែមិនអាចធ្វើឲ្យអ៊ីរ៉ង់ខ្លាចនោះទេ ប៉ុន្តែវារឹតតែធ្វើឲ្យស្ថានការណ៍កាន់តែអា.ក្រក់ខ្លាំងឡើងៗ។

ហេតុដូច្នេះហើយ ទើបរុស្ស៊ីយល់ឃើញថា វោហារសាស្រ្តដាក់ឱសានវាទរបស់មេដឹកនាំសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលធ្លាប់មានក្នុងពេលកន្លងមកមិនគួរបន្តធ្វើទៀតឡើយ បើចង់ឲ្យស្ថានការណ៍មានភាពល្អប្រសើរដែលអាចឈានដល់ការបញ្ចប់សង្រ្គាម៕