ចាប់ពីថ្ងៃទី ២៧ ខែវិច្ឆិកាដល់ថ្ងៃទី៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ កម្ពុជានឹងត្រូវទទួលរងឥទ្ធិពល៣០% នៃខ្យល់ព្យុះមួយដែលមានឈ្មោះថា«កូតូ» ដែលអាចបណ្តាលឱ្យមានភ្លៀងធ្លាក់ និងខ្យល់បោកបក់ខ្លាំង លាយឡំនឹងបាតុភូតខ្យល់កន្រ្តាក់នៅតាមតំបន់មួយចំនួន។ នេះបើតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយមបាន។

យោងតាមការអង្កេត ពិនិត្យ និងវិភាគលើស្ថានភាពធាតុអាកាស និងអាកាសធាតុក្នុងតំបន់ និងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ក្រសួងធនធានទឹកនិងឧតុនិយម បានជម្រាបជូនដំណឹងដល់សាធារណជនឱ្យបានជ្រាបថា សម្ពាធទាបដែល កើតនៅមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកខាងលិច និងសមុទ្រចិនខាងត្បូង បានវិវត្តទៅជាព្យុះទី២៧ឈ្មោះ កូតូ (Koto) T2527 ហើយមានឥទ្ធិពលលើរបបខ្យល់មូសុងឦសានខ្លាំង ដែលបក់លើអាងទន្លេមេគង្គ សមុទ្រកម្ពុជា សមុទ្រអានដាមម៉ែន និងលើព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ ដូច្នេះ ប្រទេសកម្ពុជាដែលស្ថិតនៅក្បែរគន្លងផ្លូវដើររបស់ព្យុះនេះ នឹងទទួលរងឥទ្ធិពលកម្រិត ៣០% នៅចន្លោះរវាងចាប់ពីថ្ងៃទី២៦ ដល់ទី៣០ ខែវិច្ឆិកា។

ស្ថានភាពបែបនេះនឹងធ្វើឱ្យធាតុអាកាស ចាប់ពីថ្ងៃទី២៧ ខែវិច្ឆិកា ដល់ថ្ងៃទី៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ នៅតំបន់មួយចំនួនជួបប្រទះនូវលក្ខខណ្ឌខុសៗគ្នាដូចជា៖
១.តំបន់វាលទំនាប៖ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បាត់ដំបង ពោធិ៍សាត់ កំពង់ឆ្នាំង សៀមរាប កំពង់ធំ កំពង់ចាម ត្បូងឃ្មុំ ព្រៃវែង កណ្តាល តាកែវ ស្វាយរៀង និងរាជធានីភ្នំពេញ អាចមានភ្លៀងធ្លាក់ និងខ្យល់បោកបក់ខ្លាំងជាមួយបាតុភូត ខ្យល់កន្ត្រាក់គ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី១៥%។
២.តំបន់ខ្ពង់រាប៖ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ប៉ៃលិន ឧត្តរមានជ័យ ព្រះវិហារ ក្រចេះ ស្ទឹងត្រែង រតនគិរី មណ្ឌលគិរី ជួរភ្នំដងរែក និង តំបន់ជួរភ្នំក្រវាញ អាចមានភ្លៀងធ្លាក់ និងខ្យល់បោកបក់ខ្លាំងជាមួយបាតុភូតខ្យល់កន្ត្រាក់គ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី២០%។
៣.តំបន់មាត់សមុទ្រ៖ ខេត្តកោះកុង ព្រះសីហនុ កំពត កែប និងជួរភ្នំបូកគោ បរិមាណទឹកភ្លៀងនឹងអាចកើនឡើងក្នុង កម្រិតមធ្យម និងមានខ្យល់បោកបក់ខ្លាំងជាមួយបាតុភូតខ្យល់កន្ត្រាក់គ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី ១០%។ រលកសមុទ្របោក បក់ខ្លាំង ដែលមានកម្ពស់មធ្យមអប្បបរមា ០,៥០ម៉ែត្រ និងកម្ពស់មធ្យមអតិបរមា ២,៥០ម៉ែត្រ។

យោងលើការព្យាករដូចបានជម្រាបជូនខាងលើ ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយមបានអំពាវនាវសាធារណជនមេត្តាប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ ជាពិសេសបងប្អូន ដែលធ្វើដំណើរតាមផ្លូវគោក និងផ្លូវទឹក និងបងប្អូនប្រជានេសាទតាមសមុទ្រ។ ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម នឹងបន្តធ្វើការតាមដាន និងវិភាគអំពីស្ថានភាពធាតុអាកាសដើម្បីជម្រាបជូនជាបន្តបន្ទាប់ ក្នុងករណីមានការប្រែប្រួល៕

ពិតជារំភើប និងគួរឲ្យស្ងើចសរសើ ដែលស្រ្តីខ្មែរម្នាក់ទទួលបានឈ្នះពានរង្វាន់អាស៊ានដ៏សំខាន់មួយ តាមរយៈសៀវភៅម្ហូបខ្មែរដែលគាត់បានសរសេ ដែលនាំមកនូវមោទនភាពដល់ប្រទេស និងប្រជាជនកម្ពុជាយ៉ាងខ្លាំង។

អ្នកស្រី រស់ រតនៈ ឬដែលបងប្អូនជាច្រើនក្នុងបណ្ដាញសង្គមស្គាល់ថាជា ឆេហ្វ ណាក់ (Chef Nak) បានឈ្នះពានរង្វាន់«អ្នកនិពន្ធល្អបំផុតក្នុងភូមិសាស្ត្រអាស៊ាន» សម្រាប់សៀវភៅធ្វើម្ហូប និងបេតិកភណ្ឌ នៅព្រឹត្តិការណ៍ ASEAN International Book Award ដែលប្រគល់ដោយ ឯកឧត្តម Tan Sri Dato’ Sri Shamsul Azri bin Abu Bakar អគ្គលេខាធិការរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ី នៅទីក្រុងកូឡាលាំពួរ ម៉ាឡេស៊ី កាលពីថ្ងៃទី២៥ វិច្ឆិកា ២០២៥។

តាមរយៈការទទួលបានពានរង្វាន់ដ៏ពិសេសនេះ អ្នកស្រីបានថ្លែងថា វាជាកិត្តិយសនិងមោទនភាពយ៉ាងខ្លាំងរាល់ពេលដែលមានការទទួលស្គាល់នូវសមិទ្ធិផល ការខិតខំប្រឹងប្រែង និងដំណើររីកចម្រើនរបស់ម្ហូបខ្មែរនៅក្នុងតំបន់ ។

ដោយធំធាត់ឡើងមកជាមួយនឹងការរៀនធ្វើម្ហូបតាំងវ័យក្មេង អ្នកស្រី រស់ រតនៈ មានមហិច្ឆតា ចង់ឲ្យពិភពលោកកាន់តែស្គាល់ពីមុខម្ហូបខ្មែរ។ កាលពីឆ្នាំ ២០១៩ លោកស្រីបានសរសេនិងរៀបរៀងសៀវភៅមួយក្បាលដែលមានឈ្មោះថា «ញ៉ាំ» ឡើងមក ដោយរៀបរាប់រូបមន្តពីផ្ទះបាយកម្ពុជាស្ដីពីម្ហូបប្រពៃណីខ្មែរប្រហែល ៨០ មុខ។

រហូតដល់ឆ្នាំ ២០២៣ គាត់បានចេញផ្សាយនូវសៀវភៅ «សោយ» មួយបន្ថែមទៀត ដើម្បីថែរក្សារូបមន្តប្រពៃណីម្ហូបខ្មែរសម័យរាជវង្ស និងរឿងរ៉ាវជាច្រើនដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីវប្បធម៌នៃប្រទេសកម្ពុជា។ សៀវភៅនេះ បានឈ្នះពានរង្វាន់កំពូលលើពិភពលោកជា«សៀវភៅល្អបំផុតក្នុងចំណោមដែលសៀវភៅល្អបំផុត»។

កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រឺងទាំងនេះ បាននាំឲ្យមានការទទួលស្គាល់ចំពោះគាត់ថា ជាមេចុងភៅដ៏ឆ្នើមបំផុត ដែលមិនត្រឹមតែបង្ហាញពីស្នាដៃរបស់គាត់ផ្ទាល់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបង្ហាញពីភាពសម្បូរបែបនៃបេតិកភណ្ឌម្ហូបខ្មែរ ដែលជាផ្នែកមួយនៃវប្បធម៌អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដ៏ទូលំទូលាយផងដែរ។

ក្នុងន័យនេះស្នាដៃរបស់គាត់នឹងអនុញ្ញាតឱ្យទាំងជនជាតិកម្ពុជា និងជនបរទេស បានស្វែងយល់កាន់តែច្បាស់អំពីសម្រស់ ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងអត្តសញ្ញាណនៅពីក្រោយម្ហូបខ្មែរ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ សមិទ្ធផលទាំងនេះនឹងក្លាយជាកម្លាំងជម្រុញដល់យុវជនកម្ពុជា ជាពិសេសស្ត្រីវ័យក្មេងផ្សេងទៀតឱ្យជឿជាក់លើទេពកោសល្យរបស់ពួកគេ ដើម្បីអាចឈានទៅដល់ការសម្រេចក្ដីស្រមៃ និងលើកមុខមាត់ប្រទេសជាតិនាពេលអនាគត៕

លោកជំទាវបណ្ឌិតសភាចារ្យ ភឿង សកុណា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ បានស្នើឲ្យមានបទបញ្ញត្តិច្បាស់លាស់ជាបន្ទាន់ លើសកម្មភាពសាងសង់សំណង់ប្រាសាទមួយរបស់ថៃដែលចម្លងតាមគំរូប្លង់របស់ប្រាសាទអង្គរវត្តកម្ពុជា ដែលជាការលួចចម្លងបេតិកភណ្ឌពិភពលោកដោយគ្មានការអនុញ្ញាត។ នេះបើតាមការឲ្យដឹងរបស់ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ។

នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំរដ្ឋភាគីលើកទី២៥នៃអង្គការយូណេស្កូចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី២៤-២៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ដែលដឹកនាំដោយលោកជំទាវ Gayane UMEROVA ប្រធានអង្គប្រជុំរដ្ឋភាគីលើកទី២៥ និងមានការចូលរួមដោយ ឯកឧត្តម khaled Ahmed EL-ENANI ALI EZZ អគ្គនាយកអង្គការយូណេស្កូ លោកជំទាវបណ្ឌិត្យសភាចារ្យ ភឿង សកុណា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈ បានអញ្ជើញថ្លែងបទអន្តរាគមន៍គន្លឹះដោយបង្ហាញពីភាពជោគជ័យនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងមជ្ឈមណ្ឌលបេតិកភណ្ឌពិភពលោកនិងបណ្តារដ្ឋភាគីក្នុងការជួយថែរក្សា គ្រប់គ្រង និងអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាពសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោកទាំងវប្បធម៌និងធម្មជាតិនាពេលកន្លងមក។

ជាមួយគ្នានេះដែរ លោកជំទាវបណ្ឌិតសភាចារ្យក៏បានទាញចំណាប់អារម្មណ៍នៃកិច្ចប្រជុំទាំងមូលស្តីអំពីនិន្នាការនៃការលួចចម្លងដោយរំលោភបំពាន ការក្លែងបន្លំនូវទ្រង់ទ្រាយដើមនៃសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោក និងកង្វះខាតនូវបទបញ្ញត្តិនៃការប្រតិបត្តិក្នុងអនុសញ្ញាឆ្នាំ១៩៧០ និងអនុសញ្ញាឆ្នាំ១៩៧២នាពេលកន្លងមក។

បន្ថែមលើនេះ លោកជំទាវបណ្ឌិត្យសភាចារ្យរដ្ឋមន្ត្រីបានរំលឹកអំពីបទអន្តរាគមន៍កាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥កន្លងមកដែលពេលនោះលោកជំទាវបានលើកឡើងម្តងរួចមកហើយនូវការសាងសង់ចម្លងប្លង់ប្រាសាទអង្គរវត្តនៅប្រទេសជិតខាង ព្រោះការណ៍នេះគឺជាសកម្មភាពខ្វះខាតនូវក្រមសីលធម៌ដែលអាចនាំមកនូវការប៉ះពាល់មិនត្រឹមតែសភាពដើម និងតម្លៃលេចធ្លោជាសកលប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ប៉ះពាល់ដល់អត្តសញ្ញាណនៃបេតិកភណ្ឌអរូបីរបស់ប្រជាជនម្ចាស់ស្រុកផងដែរ។

អាស្រ័យហេតុនេះ កម្ពុជាសូមអំពាវនាវយ៉ាងមុតមាំដល់មជ្ឈមណ្ឌលបេតិកភណ្ឌពិភពលោក និងក្រុមប្រឹក្សាអ្នកច្បាប់នៃអង្គការយូណេស្កូធ្វើការយកចិត្តទុកដាក់ជាបន្ទាន់លើបញ្ហានេះដោយកំណត់នូវទិសដៅច្បាស់លាស់ក្នុងក្របខណ្ឌអនុសញ្ញាឆ្នាំ១៩៧០ និងអនុសញ្ញាឆ្នាំ១៩៧២ និងធ្វើការរួមជាមួយបណ្តារដ្ឋភាគីដើម្បីទប់ស្កាត់នូវសកម្មភាពអវិជ្ជមានដែលអាចកើតឡើងនាពេលអនាគតក្នុងបរិបទសកលភាវូបនីយកម្ម៕