រដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន៖ ក្រោយពេលក្រុមមន្រ្ដីមន្ទីរបញ្ចកោណ បានអះអាង អំពីផែនការរបស់ចិន វាយលុក ទៅលើកោះតៃវ៉ាន់ នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៧ខាងមុខ ក៏ជំរុញឲ្យសភារបស់សហរដ្ឋអាមេរិក កាលពីឆ្នាំ២០២២ បានអនុម័តនូវកញ្ចប់ថវិកា សម្រាប់ផ្ដល់ជំនួយយោធា មានទំហំទឹកប្រាក់ ១០ពាន់លានដុល្លារ បន្ថែមពីលើការទិញគ្រឿងយុទ្ធោករណ៍របស់ក្រុងតៃប៉ិ ប៉ុន្ដែឥឡូវនេះ ឧបការីរដ្ឋមន្រ្ដីក្រសួងការពារជាតិ ទទួលបន្ទុកកិច្ចការសន្ដិសុខ ប្រចាំនៅតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក បានអះអាង ថា ក្រុងប៉េកាំង នឹងមិនវាយប្រហារ ទៅលើកោះតៃវ៉ាន់ នៅក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះឡើយ។

សារព័ត៌មាន Taiwan News បានចេញផ្សាយ កាលពីព្រឹក ថ្ងៃសុក្រ ទី១០ ខែកុម្ភៈ ថា លោក អេលី រ៉ាតណឺរ (Ely Ratner) ឧបការី រដ្ឋមន្រ្ដី ក្រសួងការពារជាតិ សហរដ្ឋអាមេរិក ទទួលបន្ទុកកិច្ចការសន្ដិសុខ ប្រចាំនៅតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក បានព្យាករ ថា ការប៉ះទង្គិចគ្នា នៅច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ នឹងមិនអាចកើនឡើង នៅមុនឆ្នាំ២០៣០នេះទេ។ ការលើកឡើងរបស់លោកឧបការី បានកើតឡើង នៅក្នុងអំឡុងពេលសវនាការរបស់គណៈកម្មាធិការទំនាក់ទំនងការបរទេស នៃព្រឹទ្ធសភា ស្តីអំពីគោលនយោបាយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក និង ចិន កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍។

ឆ្លើយតបនឹងសំណួររបស់សមាជិកព្រឹទ្ធសភា លោក ម៉ាកូ រូប៊ីយ៉ូ (Marco Rubio) ថាតើចិន នឹងវាយប្រហារ ទៅលើកោះតៃវ៉ាន់ នៅក្នុងទសវត្សរ៍នេះឬយ៉ាងណានោះ លោកជំនួយការ រដ្ឋមន្រ្ដីក្រសួងការពារជាតិសហរដ្ឋអាមេរិក បានបញ្ជាក់ ថា «ខ្ញុំគិត ថា យើងនឹងអាចដឹង រហូតនៅចុងទសវត្សរ៍នេះ ហើយក្រុងប៉េកាំង នឹងឈ្លានពាន ប្រឆាំងនឹងតៃវ៉ាន់ នាពេលនេះឡើយ»។

លោក គ្រីស ម័រហ្វី (Chris Murphy) សមាជិក ព្រឹទ្ធសហរដ្ឋអាមេរិក បានចោទសួរទៅលោកឧបការី Ratner ថាតើគាត់គិត ថា ជម្លោះនៅច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ នឹងមិនអាចជៀសផុតបានទេ? លោកជំនួយការ រដ្ឋមន្ត្រី បានបញ្ជាក់ទៀត ថា លោក ឡយ អូស្ទីន (Lloyd Austin) រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិអាមេរិក និង ក្រសួងការពារជាតិ មិនជឿ ថា ការឈ្លានពាន ទៅលើតៃវ៉ាន់ នឹងជិតមកដល់ ឬ ចៀសមិនរួចនោះឡើយ ហើយការវាយតម្លៃរបស់យើង នឹងធ្វើបន្តទៀត។

លោក អេលី រ៉ាតណឺរ (Ely Ratner) ឧបការី រដ្ឋមន្រ្ដី បានបន្ថែម ថា ក្រសួងការពារជាតិសហរដ្ឋអាមេរិក កំពុងតែផ្ដោត ទៅលើការទប់ស្កាត់ អស់រយៈពេលជាយូរមកហើយ រហូតទៅថ្ងៃអនាគត។ សហរដ្ឋអាមេរិក នឹងបន្តនូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយសម្ពន្ធមិត្ត នៅក្នុងតំបន់ និងប្រទេសជាដៃគូ ដើម្បីថែរក្សាតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក ប្រកបដោយសេរី និង បើកចំហ។

ឧបការី រដ្ឋមន្រ្ដី ក្រសួងការពារជាតិ សហរដ្ឋអាមេរិក បានថ្លែងជាដដែល ថា «សហរដ្ឋអាមេរិក បានបង្កើននូវការយល់ដឹង និង ការប្រាស្រ័យទាក់ទងជាមួយតៃវ៉ាន់ អំពីតម្រូវការការពាររបស់ក្រុងតៃប៉ិ សម្រាប់ការរារាំងជម្លោះ។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន បានប្តេជ្ញាចិត្ត ចំពោះការសន្យារបស់ខ្លួន ដែលបានចុះហត្ថលេខា នៅក្នុងច្បាប់ទំនាក់ទំនងតៃវ៉ាន់ (ហៅកាត់ TRA) រួមទាំងការផ្តល់ឱ្យគ្រឿងយុទ្ធោបករណ៍ ជួយដល់តៃវ៉ាន់ ដើម្បីបង្កើននូវសមត្ថភាពស្វ័យការពារ និង ការរក្សាសមត្ថភាពផ្ទាល់ខ្លួនរបស់យើង នៅក្នុងការទប់ទល់នឹងការប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធាណាមួយ បង្កឲ្យគ្រោះថ្នាក់ ដល់សន្តិសុខរបស់ប្រជាជនតៃវ៉ាន់»។

លោក ចន ឃើរប៊ី (John Kirby) អ្នកសម្របសម្រួល ក្រុមប្រឹក្សាសន្ដិសុខជាតិ សម្រាប់ទំនាក់ទំនងយុទ្ធសាស្រ្ដរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក បានថ្លែងទៅកាន់សន្និសីទសារព័ត៌មាន កាលពីថ្ងៃពុធ ថា សហរដ្ឋអាមេរិក ទទួលខុសត្រូវយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ សម្រាប់ជួយដល់តៃវ៉ាន់ ឲ្យមានសមត្ថភាពការពារខ្លួន។ ទន្ទឹមគ្នានេះ ក្រសួងការពារជាតិតៃវ៉ាន់ ក៏បានប្រកាស នៅថ្ងៃដដែលនោះ ថា តៃវ៉ាន់ បានចុះហត្ថលេខា លើកិច្ចព្រមព្រៀងចំនួន២ ជាមួយនឹងសហរដ្ឋអាមេរិក មានតម្លៃ៨៥,៣២លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីធានាដល់ការជួសជុសយន្ដហោះចម្បាំង ប្រភេទ F-16 ជាច្រើនគ្រឿងរបស់ខ្លួន។

សារព័ត៌មាន Defense News បានរាយការណ៍ ថា សភា និង ព្រឹទ្ធសភារបស់សហរដ្ឋអាមេរិក កាលពីខែធ្នូ បានអនុម័ត លើការចំណាយមួយ ដោយរាប់បញ្ចូលទាំងប្រាក់កម្ចី សម្រាប់ទិញគ្រឿងសព្វាវុធ មានទំហំទឹកប្រាក់២ពាន់លានដុល្លារ សម្រាប់តៃវ៉ាន់។ ដោយឡែក កញ្ចប់ថវិកា មានទំហំ ១,៧លានលានដុល្លារ សម្រាប់ការចំណាយរបស់រដ្ឋាភិបាលអាមេរិក នាឆ្នាំ២០២៣ ហើយត្រូវបានចុះហត្ថលេខា ដោយលោក ចូ បៃដិន ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក កាលពីថ្ងៃ២៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២នោះ ក៏មានចំណែកចំនួន១០ពាន់លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក សម្រាប់ជំនួយសន្ដិសុខ ជួយដល់កោះតៃវ៉ាន់ រយៈពេល៥ឆ្នាំផងដែរ។

ដោយឡែក ការគំរាមកំហែងរបស់ចិន ទៅលើកោះតៃវ៉ាន់ បានជំរុញឲ្យក្រុងតៃប៉ិ បង្កើននូវកញ្ចប់ថវិកាការពារជាតិរបស់ខ្លួន រាប់ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក សម្រាប់ទិញគ្រឿងយុទ្ធោករណ៍ ពីលោកខាងលិច ជាពិសេស សហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីយកមកត្រៀមទប់ទល់ ប្រឆាំងនឹងការវាយលុករបស់ក្រុងប៉េកាំង។ ក្រៅពីនេះ តៃវ៉ាន់ ក៏បានបង្កើន និង បាញ់សាកល្បងមីស៊ីលរបស់ខ្លួន ហើយវាមានសមត្ថភាព វាយប្រហារដល់តំបន់ភាគកណ្ដាល ប្រទេសចិន ថែមទៀតផង។ បច្ចុប្បន្ន ក្រុងតៃប៉ិ កំពុងតែផ្ដោតយ៉ាងសំខាន់ ទៅលើការបង្កើតដ្រូន សម្រាប់ឈ្លបយកការណ៍ និង វាយប្រហារ ជាច្រើនប្រភេទ ដើម្បីប្រើប្រាស់ នៅក្នុងវិស័យយោធារបស់ខ្លួន៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែកុម្ភៈ លោក ណាខន តាកវីរ៉ាផាត អាជ្ញាធរជ័រកៅស៊ូប្រទេសថៃ បានបង្ហាញថា សមាគមផលិតជ័រកៅស៊ូធម្មជាតិបានប្រកាសពីការធ្លាក់ចុះនៃផលិតកម្មជ័រកៅស៊ូទូទាំងពិភពលោក ដោយសារដើមកៅស៊ូមានជំងឺជ្រុះស្លឹកពេញមួយឆ្នាំ អាចធ្វើឱ្យពិភពលោកផលិតជ័រកៅស៊ូបានត្រឹមតែ១៤,៣១លានតោនប៉ុណ្ណោះ ។ ទិន្នផលនេះតិចជាងតម្រូវការប្រើប្រាស់ក្នុងពិភពលោក ដែលបានកើនឡើងប្រមាណ៩% ឬមានតម្រូវការប្រើប្រាស់ជ័រកៅស៊ូប្រមាណ១៥.៥៦៣លានតោន ដែលធ្វើឱ្យតម្លៃជ័រកៅស៊ូកើនឡើងខ្ពស់ ខណៈនៅឆ្នាំ២០២២ តម្លៃជ័រកៅស៊ូស្រស់ស្មើ៥៤.៧៩បាត/១គីឡូក្រាម រីឯជ័រកៅស៊ូបន្ទះស្មើ៥៨.៥១បាត/១គីឡូក្រាម ។

លោក ណាខន បន្តថា ផលប៉ះពាល់ដោយសារជំងឺជ្រុះស្លឹក ធ្វើឱ្យការផលិតជ័រកៅស៊ូនៅឆ្នាំ២០២៣ ធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង ដូចជា ប្រទេសហ្វីលីពីន ការផលិតធ្លាក់ចុះ៩០% ធ្វើឱ្យកសិករហ្វីលីពីនងាកទៅដាំទុរេនជំនួសវិញ រីឯឥណ្ឌូណេស៊ី ការផលិតធ្លាក់ចុះ៣-៥សែនតោន ចំណែកប្រទេសថៃ ការផលិតធ្លាក់ចុះប្រមាណ១,៩% នៃការផលិតនៅឆ្នាំ២០២២ ឬធ្លាក់ចុះប្រមាណ២សែនតោន ។ លើសពីនេះ កសិករដាំកៅស៊ូក៏បានប្រឈមនឹងអាកាសធាតុមិនល្អផងដែរ ។ គេឃើញថា ទិន្នផលកៅស៊ូមិនច្បាស់លាស់ ហើយជួបបញ្ហាខ្វះខាតកម្លាំងពលកម្មក្នុងចម្ការកៅស៊ូផងដែរ ។

គេរំពឹងថា ការនាំចេញជ័រកៅស៊ូរបស់ថៃនៅឆ្នាំ២០២៣ នឹងធ្លាក់ចុះស្មើត្រឹម៤,៤លានតោនប៉ុណ្ណោះ បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២២ ដែលការនាំចេញជ័រកៅស៊ូ និងផលិតផលពីកៅស៊ូស្មើ៦,៥សែនលានបាត ក្នុងនោះកៅស៊ូបន្ទះស្មើ២,៨សែនលានបាត ហើយនៅសល់ គឺផលិតផលពីកៅស៊ូ ។ គេសង្ឃឹមថា ជ័រកៅស៊ូនឹងឡើងថ្លៃ ដោយសារផលិតកម្មធ្លាក់ចុះ ហើយតម្រូវការខ្ពស់ជាងទិន្នផល ដោយនៅខែមករា ឆ្នាំ២០២៣ ផលិតកម្មកៅស៊ូថៃបានថយចុះ២៦% ដោយសារអាកាសធាតុប្រែប្រួល ដូចជា ភ្លៀងធ្លាក់ច្រើនបណ្តាលឱ្យខូចជ័រកៅស៊ូ ។

លោក ណាខន បន្ថែមថា នៅឆ្នាំ២០២៣ គឺជាឱកាសរបស់ជ័រកៅស៊ូក្នុងទីផ្សារពិភពលោក ខណៈសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកមានសញ្ញាកើនឡើង ដោយសារចិនប្រកាសបើកប្រទេស និងលុបចោលវិធានការកូវីដស្មើសូន្យ (Zero-covid) ដែលបង្កលក្ខណៈល្អប្រសើរដល់សេដ្ឋកិច្ច ជំរុញតម្រូវការសម្បកកង់ និងជ័រកៅស៊ូធម្មជាតិ ។ ទោះយ៉ាងណា កៅស៊ូនៅតែមានបញ្ហាប្រឈម ដោយសារសង្គ្រាមរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែនអាចអូសបន្លាយប៉ះពាល់ដល់តម្លៃថាមពល និងអតិផរណានៅអឺរ៉ុប រួមទាំងរបាំងពាណិជ្ជកម្មរបស់ប្រទេសទិញជ័រកៅស៊ូ ៕

ប្រភព ៖ khaosod

តៃវ៉ាន់ ៖ សារព័ត៌មានរ៉យទ័ររាយការណ៍ថា លោកស្រី Tsai Ing-wen ប្រធានាធិបតិតៃវ៉ាន់ និងលោក William Lai Ching-te អនុប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់ បានត្រៀមបរិច្ចាគប្រាក់ខែ១ខែរបស់ខ្លួន ដើម្បីជួយជនរងគ្រោះដោយសាររញ្ជួយដីនៅប្រទេសតួកគី និងស៊ីរី ។

ការបរិច្ចាគប្រាក់របស់មេដឹកនាំតៃវ៉ាន់ទាំងពីររូបនេះ គឺជាការជួយដល់ជនរងគ្រោះបន្ថែមទៀត ក្រោយពីតៃវ៉ាន់បានប្រគល់ប្រាក់ជិត២លានដុល្លារអាមេរិកសម្រាប់ជួយជនរងគ្រោះដោយសាររញ្ជួយដី រួមទាំងបានបញ្ជូនភ្នាក់ងារសង្គ្រោះតៃវ៉ាន់២ក្រុមទៅកាន់កន្លែងកើតហេតុ ដើម្បីសហការជាមួយអាជ្ញាធរប្រទេសតួកគី ក្នុងការស្វែងរកអ្នកនៅរស់រានមានជីវិត ។

កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែកុម្ភៈ កន្លងមក ប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់ លោកស្រី Tsai Ing-wen បានជជែកជាមួយភ្នាក់ងារសង្គ្រោះរបស់តៃវ៉ាន់ ដែលបានធ្វើដំណើរទៅកាន់តំបន់រញ្ជួយដីនៅប្រទេសតួកគី តាមវីដេអូខល ដើម្បីអរគុណពួកគេនូវការលះបង់ និងផ្តល់កម្លាំងចិត្តផងដែរ ។

នេះក៏មិនមែនជាលើកទី១ទេ ដែលមេដឹកនាំតៃវ៉ាន់ទាំងពីររូបបរិច្ចាគប្រាក់ខែរបស់ខ្លួនជួយសង្គ្រោះប្រទេសផ្សេងទៀត មុននេះ ប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់ លោកស្រី Tsai Ing-wen និងលោក William Lai Ching-te អនុប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់ ក៏ធ្លាប់បានបរិច្ចាគប្រាក់ខែរបស់ខ្លួនសម្រាប់ផ្តល់ជំនួយមនុស្សធម៌ដល់ប្រទេសអ៊ុយក្រែនផងដែរ ។

គួរបញ្ជាក់ថា តួកគី និងប្រទេសផ្សេងទៀត ភាគច្រើនគ្មានទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយតៃវ៉ាន់ទេ ដោយសារប្រទេសចិនអះអាងថា តៃវ៉ាន់គឺជាកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្លួន ៕

ប្រភព ៖ beartaiBRIEF

ភ្នំពេញ៖ ពិតជាមោទនៈភាពបំផុតក្នុងនាមជាជនជាតិខ្មែរ បើយើងនិយាយពី IQ របស់ប្រជាជនកម្ពុជា ធៀបទៅនិងប្រជាជននៅលើពិភពលោក។

IQ សំដៅទៅលើពាក្យ ដែលជាបញ្ញាញាណ ឬភាពវៃឆ្លាតនៃការគិតពិចារណារបស់មនុស្សយើងម្នាក់ៗ។
យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ គេហទំព័រ World Population Review បានបញ្ជាក់ថាកម្ពុជាស្ថិតនៅលេខរៀងទី១៥ ក្នុងចំណោមបណ្តាប្រទេសទាំងអស់នៅទូទាំងពិភពលោក ខណៈដែលប្រជាជនដែលមាន IQ លេខរៀងទី១ បានទៅលើប្រជាជនប្រទេសជប៉ុន, លំដាប់លេខ២ បានទៅលើកោះតៃវ៉ាន់ និងលេខ៣ ប្រទេសសិង្ហបុរី។

ដោយឡែកចំណាត់IQ ថ្នាក់ក្រោមគេបំផុតគឺប្រជាជននៃប្រទេសនេប៉ាល់ ដែលមានលេខរៀងទី១៩៩ ប្រទេសលីបេរី លេខរៀងទី១៩៨ និងប្រទេសស៊ីរ៉ាឡេអូន លេខរៀងទី១៩៧។

សូមបញ្ជាក់ថាស្ថិតនៅលេខរៀងទី១៥នេះ កម្ពុជានៅក្រោមកោះម៉ាកាវ របស់ប្រទេសចិន ប៉ុន្តែនៅលើប្រទេសកាណាដាផងដែរ។

បន្ថែមពីលើនេះ យោងតាមការព្យាករណ៍របស់ World Population Review ចំនួនប្រជាជនកម្ពុជាត្រូវបានគេ ប៉ាន់ប្រមាណថានឹងកើនឡើងដល់ជាង ២២ លាននាក់ នៅឆ្នាំ២០៦៩ ខណៈនៅពេលបច្ចុប្បន្ននេះមានចំនួន ជាង១៦លាននាក់ ហើយសន្មត់ថានឹងកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់៕

សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា បញ្ហាបរិស្ថាន គឺជាបញ្ហាប្រឈមមួយនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ព្រោះការផលិតផ្លាស្ទិកប្រើតែម្តងរួចបោះចោល (Single-Use Plastic) បានកើនឡើងចំនួន៦លានតោនក្នុង១ឆ្នាំនៅទូទាំងពិភពលោក ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៩ ដល់ឆ្នាំ២០២១ ។ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ ប្រទេសនានាមានយុទ្ធនាការកាត់បន្ថយការប្រើផ្លាស្ទិកដើម្បីជួយរក្សាបរិស្ថានពិភពលោក ។

ប្រទេសមួយចំនួនមានយុទ្ធនាការកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ផ្លាស្ទិកតែម្តងបោះចោលដូចជា អង់គ្លេសបានហាមឃាត់ការប្រើស្លាបព្រា និងសមផ្លាស្ទិកនៅឆ្នាំ២០២៣នេះ ព្រោះបណ្តាលឱ្យមានសំរាមផ្លាស្ទិកស្លាបព្រា-សមប្រមាណ២.៧០០ដុំក្នុង១ឆ្នាំ ក្នុងនោះមានតែ១០%ប៉ុណ្ណោះដែលគេយកទៅកែច្នៃប្រើឡើងវិញ ។ រីឯបារាំងក៏បានអនុវត្តច្បាប់ហាមប្រើផ្លាស្ទិកសម្រាប់វេចខ្ចប់ម្ហូបអាហារ បន្លែ និងផ្លែឈើផងដែរ តាំងពីថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៣ ដោយបារាំងបានប្រកាសបញ្ឈប់ការប្រើផ្លាស្ទិកទាំងអស់នៅឆ្នាំ២០៤០ ហើយដូចគ្នានេះ ប្រទេសជាច្រើននៅអឺរ៉ុបក៏ប្រកាសឈប់ប្រើផ្លាស្ទិកកាន់តែច្រើនដែរ ។

តួលេខកាកសំណល់ផ្លាស្ទិកគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល និងទើបមានការផ្សព្វផ្សាយ គឺសំរាមផ្លាស្ទិកបានកើនឡើងនៅទូទាំងពិភពលោក ចំនួន៦លានតោនក្នុង១ឆ្នាំ ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៩ ដល់ឆ្នាំ២០២១ ។ នៅឆ្នាំ២០២១ គេបានផលិតផ្លាស្ទិក (Single-Use Plastic) ក្នុងបរិមាណច្រើនមហាសាលរហូតដល់១៣៩លានតោនឯណោះ ។

តាមការវិភាគរបស់ Plastic Waste Makers Index ធ្វើឡើងដោយ Minderoo Foundation បង្ហាញថា រយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ គេបានផលិតផ្លាស្ទិកយ៉ាងច្រើន ដែលធ្វើឱ្យពិភពលោកប្រឈមនឹងបញ្ហាសំរាមកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ ។

សំរាមផ្លាស្ទិក គឺជាបញ្ហាធំមួយរបស់ពិភពលោក ជាពិសេស ផ្លាស្ទិកប្រើប្រាស់តែម្តងរួចបោះចោល ដូចជា ថង់ ទុយោ កែវ ចាន ស្លាបព្រា សម និងវត្ថុផ្សេងៗ ដែលគេបានប្រើក្នុងបរិមាណច្រើន ប៉ុន្តែមិនបានយកវាទៅកែច្នៃប្រើឡើងវិញ ។ វាបង្កើតសំណល់បរិស្ថាន ដោយសារតែពិបាករលាយក្នុងដី ហើយធ្វើឱ្យប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់ភាវៈរស់ ។

ទោះយ៉ាងណា គួរតែមានជម្រើសថ្មីៗក្នុងការកាត់បន្ថយការប្រើផ្លាស្ទិកសម្រាប់អ្នកស្រឡាញ់បរិស្ថាន ហើយមេដឹកនាំប្រទេសនីមួយៗត្រូវគាំទ្រអ្វីខ្លះលើការការពារបរិស្ថាន ខណៈគេនៅតែផលិតផ្លាស្ទិក ហើយយកមកប្រើប្រាស់ និងបោះចោលបន្តទៀតគ្មានថ្ងៃបញ្ចប់ ៕

ប្រភព ៖ springnews

ទីក្រុងប៊្រុចសែល៖ ក្រោយពេលកងទ័ពសហរដ្ឋអាមេរិក បានប្រើប្រាស់យន្ដហោះចម្បាំងបំបាំងកាយដ៏ទំនើប ប្រភេទ F-22 បាញ់ទម្លាក់បាឡុងរបស់ចិន ដែលសង័្សយ ពីការឈ្លបយកការណ៍នោះមក រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង នៅតែអះអាង អំពីបាឡុងរបស់ខ្លួន ជាយានអវកាស ប្រើប្រាស់ សម្រាប់ស្រាវជ្រាឧតុនិយម ប៉ុន្ដែផ្ទុយទៅវិញ ប្រមុខអង្គការសន្ធិសញ្ញាអាត្លង់ទិកខាងជើង ហៅកាត់ ណាតូ ឬ អូតង់ នៅតែចាត់ទុក ថា វាជាឥរិយាបថ បង្កការគំរាមកំហែង ដល់បណ្ដាប្រទេសជាសមាជិករបស់អង្គការសម្ពន្ធមិត្តយោធារបស់ខ្លួន។

សារព័ត៌មាន The Hill បានចេញផ្សាយ កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី៩ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ ថា លោក ជេនស៍ ស្ដូលថែនប៊ឺគ (Jens Stoltenberg) អគ្គលេខាធិការអង្គការណាតូ បានបញ្ជាក់ ថា បាឡុងចារកម្មរបស់ចិន ដែលបានហោះពាសពេញដែនអាកាសរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក កាលពីសប្តាហ៍មុន កំពុងតែបង្ហាញ អំពីអាកប្បកិរិយា បង្កនូវការគំរាមកំហែង ដល់សមាជិក សម្ពន្ធមិត្តរបស់លោកខាងលិច។

លោកប្រមុខ អង្គការណាតូ បានថ្លែង នៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាន ជាមួយនឹងលោក អេនតូនី ប៊ីលនខែន (Antony Blinken) រដ្ឋមន្រ្ដីក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិក កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ថា ឧបទ្ទវហេតុនេះ បញ្ជាក់ អំពីគំរូមួយ ដែលចិនបាន និង កំពុងតែវិនិយោគយ៉ាងសំខាន់ ទៅលើសមត្ថភាពយោធា ដោយរួមទាំងទម្រង់រង់ចាំឃ្លាំមើល និង ចារកម្មថែមទៀតផង។

លោកប្រធានអង្គការណាតូ រូបនេះ បានសង្កត់ធ្ងន់ ថា ប្រតិបត្ដិការស៊ើបអង្កេតរបស់ចិន កំពុងតែបង្កើន នៅតំបន់អឺរ៉ុប ជាមួយបណ្ដាញផ្កាយរណប សកម្មភាពចារកម្មតាមអ៊ិនធើរណេត និង បាឡុងនានា ដូចជា ករណីបាឡុងហោះ នៅពីលើដែនអាកាសរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ជាដើម។

លោក Stoltenberg បានបន្ថែម ថា «យើងត្រូវដឹង អំពីហានិភ័យឥតឈប់ឈរ ចំពោះការស៊ើបការណ៍សម្ងាត់របស់ចិន។ បន្ទាប់មកយើងត្រូវបង្កើននូវអ្វីដែលយើងអាចធ្វើទៅបាន សម្រាប់ការពារខ្លួនរបស់យើង។ យើងក៏ត្រូវតែមានប្រតិកម្ម នៅក្នុងវិធីសាស្រ្ដប្រុងប្រយ័ត្ន ទទួលខុសត្រូវ និង ប្រុងប្រយ័ត្នបំផុតផងដែរ ដូចអ្វីដែលយើងបានឃើញ គឺសហរដ្ឋអាមេរិក បានប្រតិកម្ម ចំពោះបាឡុង នៅពីលើដែនអាកាសរបស់អាមេរិកខាងជើង និង សហរដ្ឋអាមេរិក»។

ការអត្ថាធិប្បាយរបស់ប្រមុខអង្គការណាតូ បានកើតឡើង ក្រោយពេលអ្នកនាំពាក្យ មន្ទីរបញ្ចកោណ នៃក្រសួងការពារជាតិសហរដ្ឋអាមេរិក បានបញ្ជាក់ ថា បាឡុងនោះ បានភ្ជាប់ទៅនឹងកម្មវិធីឃ្លាំមើល ដែលកំពុងតែរីករាលដាលបន្ថែមទៀត ត្រូវបានដំណើរការ ដោយកងទ័ពរំដោះប្រជាជនចិន។

អ្នកនាំពាក្យ មន្ទីរបញ្ចកោណ បានប្រាប់ដល់ក្រុមអ្នករាយការណ៍ព័ត៌មាន ថា ក្រសួងការពារជាតិ សហរដ្ឋអាមេរិក យ៉ាងហោចណាស់ ក៏បានដឹង អំពីបាឡុងចំនួន៤ផ្សេងទៀត បានហោះហើរ ពីលើដែនអាកាសរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ កម្មវិធីនេះ បានដំណើរការ អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំកន្លងមកហើយ។ បាឡុងទាំងនោះ ក៏ត្រូវគេអង្កេតឃើញ ហោះនៅពីលើទ្វីប និង តំបន់ទាំង៥។ ប៉ុន្ដែអ្នកនាំពាក្យ រូបនេះ មិនបានបញ្ជាក់ ថា ជាបាឡុងរបស់ប្រទេសណានោះដែរ។

ដោយឡែក ចិន បានបញ្ជាក់ ថា បាឡុងរបស់ខ្លួន មានគោលបំណង ប្រតិបត្ដិការលើការស្រាវជ្រាវ លើផ្នែកឧតុនិយម ហើយវាបានរសាត់ទៅលើដែនអាកាសសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយសារខ្យល់។ ប៉ុន្ដែក្រុមមន្រ្ដីសហរដ្ឋអាមេរិក បានទាត់ចោលនូវការលើកឡើងរបស់ក្រុងប៉េកាំង។ ចិន បានចាត់ទុកការបាញ់ទម្លាក់បាឡុងរបស់ខ្លួន ពីកងទ័ពសហរដ្ឋអាមេរិក ជាការប្រតិកម្មដ៏ហួសហេតុបំផុតរបស់ក្រុងវ៉ាស៊ីតោន។

លោក Stoltenberg បានបន្ថែម ថា ឧបទ្ទវហេតុនេះ បង្ហាញ ថា សន្តិសុខ ត្រូវតែជាសកលជំនួសឱ្យការត្រឹមតែក្នុងតំបន់។ លោកប្រធានណាតូ បាននិយាយថា គាត់បានទៅបំពេញទស្សនកិច្ច នៅតាមបណ្តាប្រទេសអាស៊ីបូព៌ា រួមទាំង ប្រទេសជប៉ុន និង កូរ៉េខាងត្បូង កាលពីសប្តាហ៍មុន។ មេដឹកនាំ នៃប្រទេសទាំងនេះ បានសង្កត់ធ្ងន់ ទៅលើតួនាទីដ៏មានសារៈសំខាន់បំផុតរបស់អង្គការណាតូ និង ដៃគូរបស់ខ្លួន នៅក្នុងការបង្កើននូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរបស់ពួកគេ សម្រាប់ទប់ទល់នឹងបញ្ហាប្រឈមនានា បង្កឡើង ពីប្រទេសចិន។ ដូច្នេះអ្វីដែលកើតឡើង នៅអាស៊ី ក៏ជាបញ្ហាប្រឈម សម្រាប់អឺរ៉ុប ហើយអ្វីដែលកើតឡើង នៅអឺរ៉ុប ក៏ជាបញ្ហាដ៏សំខាន់ សម្រាប់អាស៊ី ហើយក៏សម្រាប់អាមេរិកខាងជើង ផងដែរ។

ជាមួយគ្នានេះដែរ ជប៉ុន កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ក៏បានអះអាង ថា ក្រុងតូក្យូ ក៏កំពុងតែតាមដានយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ ទៅលើគោលដៅ នៅលើអាកាស មានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នា ទៅនឹងអ្វីដែលបានកើតឡើង នៅលើដែនអាកាសរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក អ៊ីចឹងដែរ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ កាលពីខែមករា មន្ត្រីយោធាជាន់ខ្ពស់របស់អាមេរិកបានផ្ញើលិខិតទៅកាន់សភាថា បច្ចុប្បន្ន ប្រទេសចិនមានប្រព័ន្ធបាញ់កាំជ្រួចឆ្លងទ្វីបច្រើនជាងអាមេរិក ហើយវាជាបញ្ហាសំខាន់មួយទៀតដែលអាមេរិកមើលឃើញថា ចិនបានបង្កើនសមត្ថភាពយោធារបស់ខ្លួនជាបន្តបន្ទាប់ ។

លិខិតរបស់លោកឧត្តមសេនីយ៍ Anthony Cotton មេបញ្ជាការយុទ្ធសាស្ត្រទ័ព ដែលលោកជាអ្នកគ្រប់គ្រងឃ្លាំងអាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់អាមេរិកនិយាយថា តាមទិន្នន័យកាលពីខែតុលា ឆ្នាំ២០២២ បង្ហាញថា ប្រព័ន្ធបាញ់កាំជ្រួចឆ្លងទ្វីបដែលមានមូលដ្ឋាននៅលើដី និងចល័តរបស់ចិន គឺមានចំនួនច្រើនជាងប្រព័ន្ធបាញ់កាំជ្រួចឆ្លងទ្វីបរបស់អាមេរិក ។ ទោះយ៉ាងណា អាមេរិកមានកាំជ្រួចឆ្លងទ្វីប និងក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរច្រើនជាងចិន ។

បើទោះជាអាមេរិកមានឃ្លាំងនុយក្លេអ៊ែរធំជាងចិនក្តី ប៉ុន្តែការព្យាយាមរបស់ចិនក្នុងការកែលម្អ និងបង្កើនសមត្ថភាពនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនជាបន្តបន្ទាប់ បានធ្វើឱ្យសមាជិកសភា និងមេទ័ពអាមេរិកបារម្ភពីបញ្ហានេះ ។ ប៉ុន្តែរាយការណ៍ពីសារព័ត៌មាន CNN មិនបានបញ្ជាក់ថា ប្រព័ន្ធបាញ់កាំជ្រួចឆ្លងទ្វីបរបស់ចិនមានចំនួនប៉ុន្មានទេ ។

ព័ត៌មាននេះកើតឡើងស្របពេលមានស្ថានការណ៍កាន់តែតានតឹងរវាងអាមេរិក និងចិន ដោយសារបាឡុងចារកម្មរបស់ចិនបានហោះបំពានលើដែនអាកាសអាមេរិក ដែលធ្វើឱ្យលោក Anthony Blinken រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសអាមេរិក ប្រកាសផ្អាកការធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីក្រុងប៉េកាំង ប្រទេសចិន ដោយលើកហេតុផលថា បាឡុងរបស់ចិនជាការរំលោភលើអធិបតេយ្យភាពរបស់អាមេរិក និងច្បាប់អន្តរជាតិយ៉ាងច្បាស់ក្រឡែត ។

តាមទិន្នន័យក្នុងឆ្នាំ២០២២ បញ្ជាក់ថា អាមេរិកមានក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរទាំងអស់ជាង៥.០០០គ្រាប់ ខណៈចិនមានជាង៤០០គ្រាប់ ។ រីឯរបាយការណ៍របស់មន្ទីរបញ្ចកោណចេញផ្សាយកាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ ថា ចិនកំពុងជំរុញការសាងសង់ឃ្លាំងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរយ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយបើចិននៅតែរក្សាល្បឿនផលិតនុយក្លេអ៊ែរដូចបច្ចុប្បន្ននេះ ចិននឹងអាចមានក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែររហូតដល់១.៥០០គ្រាប់ក្នុងឆ្នាំ២០៣៥ ៕

ប្រភព ៖ thestandard