សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ សារព័ត៌មានរ៉យទ័របានរាយការណ៍ថា ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ចូ បៃដិន បានបង្ហាញថា លោកនឹងពិភាក្សាជាមួយប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជិនពីង នៅពេលឆាប់ៗនេះ ករណីបាឡុងរបស់ប្រទេសចិនបានហោះចូលមកដែនអាកាសអាមេរិក ដែលចិនអះអាងថា ប្រើសម្រាប់ពិនិត្យអាកាសធាតុ ហើយត្រូវយន្តហោះចម្បាំងរបស់កងទ័ពអាមេរិកបាញ់ធ្លាក់កាលពីសប្តាហ៍កន្លងមក ។

លោក ចូ បៃដិន បានបញ្ជាក់ថា គម្រោងការជជែកគ្នាជាមួយលោក ស៊ី ជិនពីង លោកនឹងមិនសូមទោសចិនទេ ករណីអាមេរិកបានបាញ់បាឡុងនោះធ្លាក់ ព្រោះវាជាអ្វីដែលត្រូវធ្វើក្រោមច្បាប់អន្តរជាតិ ។ ទោះយ៉ាងណា មេដឹកនាំអាមេរិកនៅតែផ្តោតលើគំនិតថា លោកមិនត្រូវការបង្កើតសង្គ្រាមត្រជាក់ជាថ្មីជាមួយចិនទេ ។ លោកថ្លែងថា ៖ «ខ្ញុំត្រៀមនឹងជជែកជាមួយមេដឹកនាំចិននាពេលឆាប់ៗនេះ ហើយយើងនឹងសាកល្បងពិភាក្សាគ្នាថា រឿងបាឡុងនេះវាកើតឡើងដោយរបៀបណា ប៉ុន្តែរឿងមួយដែលខ្ញុំមិនធ្វើនោះ គឺការសូមទោសដែលអាមេរិកបានបាញ់បាឡុងចិនធ្លាក់» ។

បើទោះជាអាមេរិកនិយាយថា បាឡុងរបស់ចិនមានបំណងស៊ើបការណ៍ពីអាមេរិក ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងបញ្ជាក់ថា បាឡុងនេះជាកម្មសិទ្ធិឯកជនដែលប្រើសម្រាប់ពិនិត្យមើលអាកាសធាតុតែប៉ុណ្ណោះ ហើយការឈ្លានពានលើដែនអាកាសអាមេរិកនោះ គឺជាការចៃដន្យ និងគ្មានបំណងទេ ព្រមទាំងសុំឱ្យអាមេរិកប្រើហេតុផលក្នុងការពិចារណា និងមិនធ្វើហួសហេតុពេក ។

កាលពីសប្តាហ៍កន្លងមក កងទ័ពអាមេរិកបានប្រកាសថា មានវត្ថុគួរឱ្យសង្ស័យហោះរំលោភលើដែនអាកាសអាមេរិករហូតដល់៤ដង ហើយអាមេរិកបានបាញ់កម្ទេចវាចោលទាំងអស់ ក្នុងនោះវត្ថុចម្លែក៣ចុងក្រោយ ដែលបានបាញ់ធ្លាក់នៅរដ្ឋអាឡាស្កា ស្ថិតនៅព្រំដែនអាមេរិក, ប្រទេសកាណាដា និងរដ្ឋមីឈីហ្គែន (តាមលំដាប់) នៅមិនទាន់មានព័ត៌មានលម្អិតបន្ថែមទេ ៕

ប្រភព ៖ beartaiBRIEF

ប្រទេសចិន ៖ គណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍នៃការិយាល័យនយោបាយបក្សកុម្មុយនិស្តចិនបានថ្លែងក្នុងកិច្ចប្រជុំកាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែកុម្ភៈថា ចិនទទួលបានជោគជ័យដ៏ធំក្នុងការការពារ និងទប់ស្កាត់ការរាតត្បាតនៃជំងឺកូវីដ-១៩ តាំងពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ កន្លងមក ។

ប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជិនពីង និងជាលេខាបក្សកុម្មុយនិស្ត បានធ្វើជាប្រធានកិច្ចប្រជុំ ថ្លែងថា ក្នុងរយៈពេល៣ឆ្នាំកន្លងមក ចិនបានកែលម្អលើវិធានការទប់ស្កាត់ជំងឺកូវីដជាបន្តបន្ទាប់ ដោយបានការពារ និងគ្រប់គ្រងការរាតត្បាតយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព ស្របគ្នានឹងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម ។ លើសពីនេះ ចិនបានទទួលជោគជ័យលើការទប់ស្កាត់ការរាតត្បាតរបស់មេរោគបង្កាត់ពូជថ្មីដែលបានឆ្លងខ្លាំងក្លា ហើយមានអត្រាការស្លាប់ខ្ពស់ក្នុងចំណោមពលរដ្ឋ ដោយចិនបានការពារជីវិត និងសុខភាពពលរដ្ឋយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព ។ លោកបន្តថា មានពលរដ្ឋជាង២០០លាននាក់ឆ្លងជំងឺកូវីដ និងទទួលបានការព្យាបាល ហើយអ្នកជំងឺធ្ងន់ធ្ងរចំនួន៨០ម៉ឺននាក់ទទួលបានការព្យាបាលយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព ហើយអត្រាការស្លាប់ដោយសារកូវីដរបស់ចិនចិន នៅតែស្ថិតក្នុងកម្រិតទាបបំផុតក្នុងពិភពលោក ។

កិច្ចប្រជុំនេះបានផ្តោតទៅលើថា បើទោះជាចិនបានបង្ការ និងគ្រប់គ្រងការឆ្លងរាលដាលនៃជំងឺកូវីដទូទាំងប្រទេសល្អប្រសើរឡើង ហើយត្រឡប់មកស្ថានភាពធម្មតាវិញក្តី ប៉ុន្តែនៅតែមានការឆ្លងរាតត្បាតច្រើនក្នុងពិភពលោក ហើយជំងឺកូវីដនៅតែបង្កាត់ពូជថ្មីៗទៀត ។

កិច្ចប្រជុំក៏បានផ្តោតលើការពង្រឹងសមត្ថភាពតាមដានការឆ្លងរាតត្បាត និងដាស់តឿនជាមុន ។ លើសពីនេះ ចិននឹងដាក់ផែនការចាក់វ៉ាក់សាំងនៅពេលខាងមុខ បង្កើនការចាក់វ៉ាក់សាំងដល់មនុស្សចាស់ ព្រមទាំងពង្រឹងការផលិតវ៉ាក់សាំង និងផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រផងដែរ ៕

ប្រភព ៖ TNN World

លោក Antonio Guterres អគ្គលេខាធិការនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) បានដាស់តឿនពីការគំរាមកំហែងដោយសារកម្រិតទឹកសមុទ្រកើនឡើង ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ពលរដ្ឋជាច្រើនលាននាក់រស់នៅឆ្នេរសមុទ្រ និងប្រទេសជាដែនកោះតូច បន្ទាប់ពីមានព័ត៌មានថ្មីបង្ហាញថា បច្ចុប្បន្ន កម្រិតទឹកសមុទ្របានកើនឡើងខ្ពស់យ៉ាងឆាប់រហ័ស រាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩០០ មក ។

លោក Guterres បានថ្លែងក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ លើប្រធានបទ ៖ «ផលប៉ះពាល់នៃកម្រិតទឹកសមុទ្រកើនឡើងខ្ពស់ និងសន្តិសុខអន្តរជាតិ» ថា បច្ចុប្បន្ន ប្រទេសនានាដូចជា បង់ក្លាដែស ឥណ្ឌា និងហូឡង់ កំពុងទទួលរងការគំរាមកំហែង ដូចគ្នានឹងក្រុងបាងកក, Buenos Aires, ហ្សារកាតា, ឡាហ្គោស, ទីក្រុងឡុងដ៍, ឡូសអង់ជឺឡែស, បុមបៃ, ម៉ាពូតូ, ញូវយ៉ក និងសៀងហៃ កំពុងប្រឈមនឹងបញ្ហានេះដូចគ្នា ។

លោក Guterres បញ្ជាក់ថា បម្រែបម្រួលអាកាសធាតុមានចំណែកធ្វើឱ្យពិភពលោកកាន់តែក្តៅ ហើយផ្ទាំងទឹកកកបានរលាយយ៉ាងឆាប់រហ័ស ។ តាមទិន្ន័យពីអង្គការ NASA បង្ហាញថា ផ្ទាំងទឹកកកអង់តាកទិកបានរលាយជាមធ្យមប្រហែល១,៥សែនលានតោនក្នុង១ឆ្នាំ ខណៈផ្ទាំងទឹកកកនៅលើកោះហ្គ្រីនឡែនក៏កំពុងរលាយយ៉ាងរហ័សផងដែរ គឺស្មើ២,៧សែនលានតោនក្នុង១ឆ្នាំ ។

លោក Guterres បន្ថែមថា បច្ចុប្បន្ន សីតុណ្ហភាពក្នុងមហាសមុទ្របានឡើងកំដៅយ៉ាងលឿន គឺលើសពេលណាៗទាំងអស់ក្នុងរយៈពេល១១.០០០ឆ្នាំ ហើយសីតុណ្ហភាពជាមធ្យមក្នុងពិភពលោកក៏កើនឡើងផងដែរ គឺស្មើ១,៥អង្សារសេ បើធៀបនឹងពេលមុនបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្ម ។ សព្វថ្ងៃនេះ មាននិន្នាការថា អាចនឹងឡើងដល់២,៨អង្សារសេឯណោះ ។ បើដូច្នេះមែន វាក៏មិនខុសគ្នាពីទោសប្រហារជីវិតដែរសម្រាប់ពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងប្រទេសរងផលប៉ះពាល់ ជាពិសេស ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ និងអាចធ្វើឱ្យមានការជម្លៀសខ្លួនរបស់ពលរដ្ឋពិភពលោក ។

ក្រៅពីនេះ លោកបានលើកឧទាហរណ៍ពីផលប៉ះពាល់ដោយសារការឡើងកំដៅផែនដី និងកម្រិតទឹកសមុទ្រកើនឡើងខ្ពស់នៅតាមសហគមន៍ និងប្រទេសផ្សេងៗថា ពេលផ្ទាំងទឹកកកលើភ្នំហិម៉ាឡៃរលាយ ហើយផ្ទាំងទឹកកកនោះកាន់តែមានទំហំតូចនៅថ្ងៃអនាគត ទន្លេនានាក៏ប្រែប្រួលទំហំដូចគ្នាដែរ ធ្វើឱ្យពលរដ្ឋជាច្រើនលាននាក់ដែលរស់នៅតាមដងទន្លេរងផលប៉ះពាល់ដោយសារកម្រិតទឹកសមុទ្រកើនឡើង និងទឹកសមុទ្រហូរមកកាន់កន្លែងពួកគេរស់នៅ ។ បច្ចុប្បន្ន គេឃើញការគំរាមកំហែងស្រដៀងគ្នានេះនៅតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គ និងបរិវេណជាច្រើន ដែលធ្វើឱ្យប្រទេសស្ថិតនៅតំបន់ទំនាបប្រឈមនឹងគ្រោះមហន្តរាយជារៀងរហូត ។

ចុងក្រោយ លោកបន្ថែមថា វិបត្តិអាកាសធាតុចាំបាច់ត្រូវតែដោះស្រាយ ជាដំបូង ត្រូវបញ្ឈប់ការបំភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ដើម្បីទប់ស្កាត់ការឡើងកំដៅផែនដី និងអភិវឌ្ឍន៍ប្រព័ន្ធប្រាប់ពីគ្រោះធម្មជាតិជាមុន ។ លើសពីនេះ ត្រូវជំរុញឱ្យមានច្បាប់ និងគោលការណ៍សិទ្ធិមនុស្ស ដើម្បីគាំទ្រការផ្លាស់ទីលំនៅរបស់ពលរដ្ឋ ចៀសវាងការបាត់បង់ទឹកដី និងកន្លែងរស់នៅពេលអនាគត ៕

ប្រភព ៖ The Standard

សហភាពអារ៉ាប់រួម ៖ ផ្ទៃដីនៅសហភាពអារ៉ាប់រួម (United Arab Emirates) មានសភាពស្ងួតហួតហែងមិនអំណោយផលក្នុងការធ្វើកសិកម្មដាំដុះអ្វីឡើយ ធ្វើឱ្យប្រទេសនេះត្រូវនាំចូលស្បៀងអាហារស្ទើរ៩០% ដើម្បីមកផ្គត់ផ្គង់ពលរដ្ឋរបស់ខ្លួន ។ រដ្ឋាភិបាលរបស់សហភាពអារ៉ាប់រួមបានព្យាយាមដោះស្រាយបញ្ហាសន្តិសុខស្បៀងសម្រាប់ពលរដ្ឋ ដោយការកែច្នៃតំបន់វាលខ្សាច់នៅទីក្រុងម៉ាលីហា ធ្វើជាកសិដ្ឋានដាំដុះស្រូវសាឡីដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាខ្វះខាតស្បៀង ដោយរដ្ឋាភិបាលបានចាប់ផ្តើមគម្រោងនេះតាំងពីឆ្នាំ២០២២ មកម៉្លេះ ។

គេសង្កេតឃើញថា កសិដ្ឋានដាំស្រូវសាឡីនៅទីក្រុងម៉ាលីហា គឺមានរាងជារង្វង់មូលពណ៌បៃតងចំនួន៨ ស្ថិតនៅចំកណ្តាលសមុទ្រខ្សាច់ ។ បច្ចុប្បន្ន មានផ្ទៃដីទាំងអស់ចំនួន២.៥០០រ៉ៃ ដែលគេបានប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធផលិតទឹកសាបពីសមុទ្រមកប្រើប្រាស់សម្រាប់ការដាំដុះស្រូវសាឡីទាំងអស់ ។ លើសពីនេះ គេបានប្រើបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) រួមទាំងឧបករណ៍បញ្ចេញកំដៅផងដែរសម្រាប់ប្រមូលទិន្នន័យពីអាកាសធាតុ និងសណ្ឋានដី ដើម្បីគ្រប់គ្រងបរិមាណការស្រោចទឹក និងពិនិត្យលើការលូតលាស់របស់ដើមស្រូវសាឡី ។

គេរំពឹងថា សហភាពអារ៉ាប់រួមនឹងអាចផលិតស្រូវសាឡីបានចំនួន១.៦០០តោនក្នុង១ឆ្នាំ ហើយអនាគត ប្រទេសនេះនឹងមានផែនការពង្រីកផ្ទៃដីដាំដុះបន្ថែមទៀតរហូតដល់៨.៧៥០រ៉ៃនៅត្រឹមឆ្នាំ២០២៥ និងពង្រីកផ្ទៃដីដាំដុះរហូតដល់ជាង១ម៉ឺន២ពាន់រ៉ៃ ។

ក្រៅពីនេះ សហភាពអារ៉ាប់រួមនៅមានផ្ទៃដីចំនួន១២,៥រ៉ៃទៀតទុកសម្រាប់សាកល្បងដាំដុះស្រូវសាឡីចំនួន៣៥ប្រភទ ដែលបានយកគ្រាប់ពូជមកពីប្រទេសទូទាំងពិភពលោក ។ ការសាកល្បងដាំដុះពូជផ្សេងៗគ្នានេះ គឺក្នុងគោលបំណងស្វែងរកពូជណាដែលសមស្របជាមួយសណ្ឋានដី និងអាកាសធាតុនៅសហភាពអារ៉ាប់រួម ៕

ប្រភព ៖ TNN Earth