ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែមិថុនា កន្លងមក ទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ថៃឈ្មោះ TOURLONG បានចុះផ្សាយថា កម្ពុជាមិនស្មោះត្រង់ ដោយបន្លំឈ្មោះទុរេនរបស់ថៃ និងនាំចេញទៅប្រទេសចិន ហើយរឿងនេះ ពលរដ្ឋថៃមិនយល់ព្រមទេ ។ ទំព័រហ្វេសប៊ុក TOURLONG និយាយថា ទុរេន គឺជាស្តេចផ្លែឈើដ៏ល្បីល្បាញនៅទូទាំងពិភពលោក បើអ្នកណាបានបរិភោគវា នឹងជាប់ចិត្តជាមួយរសជាតិមិនខាន ហើយបើតាមការស្វែងរកនៅក្នុង Wikipedia បង្ហាញថា ទុរេនជារុក្ខជាតិដុះនៅប្រទេសព្រុយណេ, ឥណ្ឌូណេស៊ី និងម៉ាឡេស៊ី និងមានការដាំដុះទុរេននៅភាគកណ្តាលប្រទេសថៃ តាំងពីសម័យអយុធ្យាមកម៉្លេះ ។ ចំណែកទុរេននាំចូលពីប្រទេសណាដំបូងគេ និងដោយវិធីណា គឺមិនបានបង្ហាញភស្តុតាងទេ ប៉ុន្តែព័ត៌មានគួរឱ្យទុកចិត្តបាន គឺទុរេនអាចនាំមកពីភាគខាងត្បូងប្រទេសថៃ ។

ទំព័រហ្វេសប៊ុក TOURLONG និយាយថា ពូជទុរេនរបស់ថៃពេញនិយមខ្លាំងមានដូចជា ពូជម៉ន់ថង, ឆៈនី, ផួងម៉ានី, ឡាប់លែ និងកានយ៉ាវ ហើយបើទោះជាក្លិនរបស់វាខ្លាំង ប៉ុន្តែអ្នកបរិភោគនឹងចូលចិត្តរសជាតិទុរេនថៃ ហើយជនបរទេសចូលចិត្តទុរេនថៃ ជាពិសេស ជនជាតិចិន ។ ប្រទេសថៃអាចលក់ទុរេនដាច់ខ្លាំង ហើយថៃក៏បាននាំចេញទុរេនទៅចិនផងដែរ គឺនាំចេញទុរេនជាផ្លែ, ទុរេនក្លាស្សេ និងទុរេនកែច្នៃ ។ លើសពីនេះ ប្រទេសចិនបានទិញទុរេនថៃច្រើនបំផុត ក្នុងនោះចិនបាននាំចូលទុរេនរហូតដល់៨០% នៃបរិមាណនាំចូលទុរេនសរុបនៅទូទាំងពិភពលោក ។ ដូច្នេះ អត្រាលក់ទុរេនថៃនៅចិនបានកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ហើយនៅពេលថៃទទួលបានប្រាក់ចំណូលដ៏ច្រើនបែបនេះធ្វើឱ្យប្រទេសជាច្រើនដូចជា វៀតណាម និងហ្វីលីពីន នាំគ្នាមកតម្រង់ជួរនាំចេញទុរេនទៅចិនដែរ ។

ទំព័រហ្វេសប៊ុក TOURLONG បន្តថា ទោះយ៉ាងណា ចិននៅតែចូលចិត្តទុរេនថៃដូចដើម ព្រោះទុរេនថៃមានគុណភាពល្អ ។ ប៉ុន្តែថៃទទួលបានព័ត៌មានថា អ៊ំនៅជិតផ្ទះ គឺប្រទេសកម្ពុជានឹងនាំចេញទុរេនទៅចិនដែរ និងប្រើប្រាស់ឈ្មោះរបស់ថៃ ។ សារព័ត៌មានល្បីឈ្មោះមួយរបស់កម្ពុជាបានចុះផ្សាយថា បើទោះជាកម្ពុជាពុំទាន់មានលទ្ធភាពនាំចេញទុរេនទៅទីផ្សារចិនដោយខ្លួនឯង ដោយសារហេតុផលច្រើនយ៉ាង ប៉ុន្តែមានវិនិយោគិនចិនមកចរចាជាមួយកម្ពុជា ដោយចង់នាំទុរេនសំឡូត ខេត្តបាត់ដំបងទៅកាន់ទីផ្សារចិន ។ កម្ពុជាបានចរចាជាមួយចិន តាមរយៈការប្រើប្រាស់ម៉ាកសម្គាល់របស់ថៃ ដូច្នេះ ការនាំចេញត្រូវឆ្លងកាត់ និងប្រើប្រាស់ម៉ាកសម្គាល់ថៃ ។

ទំព័រហ្វេសប៊ុក TOURLONG បន្តទៀតថា ប្រធានមន្ទីរកសិកម្មខេត្តបាត់ដំបង លោក ឈឹម វជិរា បានលើកឡើងថា នាពេលឆាប់ៗនេះ កម្ពុជា និងចិន នឹងឈានដល់ការចុះហត្ថលេខានាំចេញទុរេនទៅចិន ក្រោយពីចិនបានមកមើលទុរេននៅកម្ពុជា ហើយពេញចិត្តនឹងគុណភាពទុរេនកម្ពុជាយ៉ាងខ្លាំង ។ នៅឆ្នាំ២០២៣ មន្ទីរកសិកម្មខេត្តបាត់ដំបងមានគោលដៅដាំដុះទុរេននៅលើផ្ទៃដី៧០០ហិកតាបន្ថែមទៀត ។

ទំព័រហ្វេសប៊ុក TOURLONG និយាយថា កម្ពុជាមានគម្រោងនាំចេញទុរេនទៅចិន ធ្វើឱ្យថៃបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង តើវាអាចនឹងមានផលប៉ះពាល់ដល់ថៃដែរឬទេ ? ព្រោះមុននេះ ធ្លាប់មានព័ត៌មានមួយ គឺនៅឆ្នាំ២០១៩ មានអាជីវករលក់ទុរេនម្នាក់បានលួចយកទុរេនពីកម្ពុជា និងវៀតណាម ហើយប្រាប់ថាជាទុរេនថៃ រួចនាំចេញទៅប្រទេសចិន ។ ពេលនោះ ក៏មានអាជីវករថៃឃុបឃិតជាមួយអាជីវករបរទេសលួចលក់ទុរេនកម្ពុជា និងវៀតណាម ក្លែងបន្លំជាទុរេនថៃ ហើយនាំចេញទៅទីផ្សារចិន និងលក់ក្នុងតម្លៃទាបជាងទីផ្សារ ។ TOURLONG បញ្ជាក់ថា ល្អហើយដែលថៃចាប់អាជីវកររូបនេះបាន បើមិនដូច្នោះទេ នឹងមានបញ្ហាមិនខាន ហើយបើចិនរកឃើញថា មានសត្វល្អិតក្នុងទុរេននោះ គឺថៃនឹងប្រឈមមុខ ដោយសារចិនឈប់ទិញទុរេនថៃ ។

ទំព័រហ្វេសប៊ុក TOURLONG បានដកស្រង់យោបល់របស់ជនជាតិថៃមួយចំនួនមកចុះផ្សាយថា ទុរេនមានគុណភាពអន់ធ្វើឱ្យយើង (ថៃ) ខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះបាន ។ រីឯជនជាតិថៃម្នាក់ទៀតថា ប្រយ័ត្នវានាំចេញទុរេនគុណភាពអន់ទៅចិន ធ្វើឱ្យថៃខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះ ហើយខ្មែរវារមិលគុណ មិនចាំបាច់ឱ្យខ្មែរប្រើប្រេនថៃទេ ។ ជនជាតិថៃផ្សេងទៀតថា បើផលិតផលមានបញ្ហា តើអ្នកណាទទួលខុសត្រូវ ? ជនជាតិថៃម្នាក់ទៀតថា បើទុរេននោះនៅក្រោមស្តង់ដារ ប្រទេសថៃនឹងត្រូវបានចិនហាមឃាត់ ។ ចំណែកអ្នកបញ្ចេញមតិចុងក្រោយថា កម្ពុជាកុំធ្វើបែបនេះ ព្រោះនឹងធ្វើឱ្យគុណភាពទុរេនថៃធ្លាក់ចុះ ។

ចុងក្រោយ ទំព័រហ្វេសប៊ុក TOURLONG បន្ថែមថា ជនជាតិថៃទាំងអស់នៅទូទាំងប្រទេសថៃ មិនពេញចិត្តនឹងកម្ពុជានាំចេញទុរេន ប្រើប្រាស់ម៉ាកសម្គាល់ថៃទេ ហើយអ្វីគួរឱ្យខ្លាចជាងកម្ពុជាយកទុរេនរបស់ថៃនោះ គឺកម្ពុជាដាក់ប្រេនថៃ ហើយនាំចេញទុរេនគុណភាពអន់ទៅចិន និងធ្វើឱ្យមានគុណវិបត្តិ ច្រើនជាងគុណសម្បត្តិ ។ TOURLONG បានសំណូមពរឱ្យមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធរបស់ថៃជួយត្រួតពិនិត្យរឿងនេះ និងកុំបណ្តោយឱ្យសោះ ។

បច្ចុប្បន្ននេះ ទំព័រហ្វេសប៊ុកថៃ និងជនជាតិថៃមួយចំនួនតែងបង្កបញ្ហាមិនចេះចប់សោះជាមួយកម្ពុជា ហើយអស់ពីតវ៉ារឿងអាម៉ុក ពួកគេមកតវ៉ារឿងទុរេនទៀត ។ ទំព័រហ្វេសប៊ុក TOURLONG ព្យាយាមអះអាងថា ថៃបានដាំដុះទុរេននៅភាគកណ្តាលប្រទេសរបស់ខ្លួនតាំងពីសម័យអយុធ្យាមកម៉្លេះ ហើយចង់សួរពួកថៃវិញថា តើមានតែប្រទេសថៃមួយឬ ដែលបានដាំទុរេន ? បើពិតមែននោះ មិនយូរទេ ថៃនឹងអះអាងថា ផ្លែឈើ និងបន្លែនានាសុទ្ធតែជាកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្លួនទាំងអស់ មិនថាល្ហុង ត្រកួន ឬចេក ។ ការពិត ថៃបារម្ភខ្លាចកម្ពុជានាំចេញទុរេនទៅចិន ហើយដណ្តើមទីផ្សារចិនទៅវិញទេ ព្រោះបច្ចុប្បន្ន ថៃមានគូប្រជែងស្រាប់ទៅហើយ គឺវៀតណាម និងហ្វីលីពីន ៕

ប្រភព ៖ TOURLONG

ប្រទេសថៃ ៖ នាយកដ្ឋានពាណិជ្ជកម្មប្រទេសថៃបានឱ្យដឹងថា នាយកដ្ឋានបានចុះត្រួតពិនិត្យ និងតាមដានការលក់ជីកសិកម្ម និងថ្នាំក.ម្ចាត់សត្វល្អិតនៅស្រុកថៃណយ ខេត្តណុនថាបុរី ក្នុងនោះបានត្រួតពិនិត្យនៅតាមឃ្លាំងស្តុកទំនិញនានា និងជជែកជាមួយហាង រួមទាំងកសិករផងដែរ ។ នាយកដ្ឋានរកឃើញថា កសិករនៅខេត្តនេះចាប់ផ្តើមប្រើប្រាស់ជីគីមីកាន់តែច្រើន តាំងពីខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣ ។

មន្ត្រីនាយកដ្ឋានពាណិជ្ជកម្មលើកឡើងថា នៅពេលចូលដល់រដូវបង្កបង្កើនផលស្រូវដំបូង កសិករនិយមប្រើប្រាស់ជីអ៊ុយរ៉េ ហើយក្រោយមក កសិករភាគច្រើននិយមប្រើប្រាស់ជីប្រភេទ ១៦-២០-០ ។ ចំណែកជីផ្សេងទៀត កសិករទុកសម្រាប់ប្រើប្រាស់បន្ថែម ឬប្រើសម្រាប់ដាំដំណាំផ្សេងៗ ។ ដូច្នេះ បរិមាណជីកសិកម្មមានគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់បំពេញតម្រូវការកសិករ ហើយតម្លៃជីកសិកម្មគ្រប់ប្រភេទបានធ្លាក់ចុះជាបន្តបន្ទាប់ ។ ចំណែកនៅស្រុកថៃណយ ខេត្តណុនថាបុរី តម្លៃជីកសិកម្មក៏បានធ្លាក់ចុះដូចគ្នាដែរ ដូចជា កាលពីមុន តម្លៃជីអ៊ុយរ៉េបានឡើងដល់១.៦០០បាតក្នុង១បាវ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន តម្លៃនៅសល់ត្រឹម៨០០បាតប៉ុណ្ណោះក្នុង១បាវ ហើយមូលហេតុដែលធ្វើឱ្យតម្លៃជីកសិកម្មធ្លាក់ចុះ ដោយសារតម្លៃថាមពលនៅលើទីផ្សារពិភពលោកធ្លាក់ចុះ ។

ចំណែកតម្លៃថ្នាំក. ម្ចាត់សត្វល្អិតវិញបានធ្លាក់ចុះជាបន្តបន្ទាប់ បើធៀបនឹងពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២២ ដូចជា តម្លៃថ្នាំក.ម្ចាត់ស្មៅបានធ្លាក់ចុះពី១៩% ដល់២៨% ។ ក្រៅពីនេះ នាយកដ្ឋានពាណិជ្ជកម្មប្រទេសថៃ និងការិយាល័យពាណិជ្ជកម្មនៅតាមបណ្តាខេត្ត នឹងតាមដានពីតម្លៃជីកសិកម្ម និងថ្នាំក.ម្ចាត់សត្វល្អិតឱ្យបានដិតដល់បន្តទៀត ហើយនៅពេលការចំណាយដើមទុនក្នុងការនាំចូលធ្លាក់ចុះ ដូច្នេះ ការលក់ទំនិញនៅប្រទេសថៃ ក៏ត្រូវធ្លាក់ចុះតាមដែរ ។

មន្ត្រីនាយកដ្ឋានពាណិជ្ជកម្មបញ្ជាក់ថា បើពលរដ្ឋថៃប្រទះឃើញជនឆ្លៀតឱកាសលក់ទំនិញថ្លៃ ដោយគ្មានហេតុផលច្បាស់លាស់ ឬអាជីវករណាម្នាក់មិនបានបិទស្លាកប្រាប់ពីតម្លៃទំនិញឱ្យច្បាស់លាស់ទេនោះ ពលរដ្ឋថៃអាចប្តឹងមកកាន់នាយកដ្ឋានពាណិជ្ជកម្មប្រទេសថៃ ឬការិយាល័យពាណិជ្ជកម្មខេត្ត តាមរយៈលេខ ១៥៦៩ ឬតាម Line @MR.DIT ហើយមន្ត្រីនឹងចុះទៅត្រួតពិនិត្យអាជីវករទាំងនោះ រួចបើរកឃើញថា ពួកគេមិនបានអនុវត្តតាមការណែនាំទេនោះ នឹងត្រូវទទួលទោសតាមច្បាប់ ៕ ប្រភព ៖ Nation

ប្រទេសថៃ ៖ ក្រោយពីឆ្លងផុតរដូវប្រាំងចូលដល់រដូវវស្សាបានធ្វើឱ្យតម្លៃទំនិញ និងបន្លែស្រស់ជាច្រើនប្រភេទ ដែលដាក់លក់នៅតាមទីផ្សារនានាក្នុងប្រទេសថៃធ្លាក់ចុះជាបន្តបន្ទាប់ ជាពិសេស ផ្លែក្រូចឆ្មារ ។ មន្ត្រីមកពីអគ្គនាយកដ្ឋានពាណិជ្ជកម្មប្រទេសថៃលើកឡើងថា ការយកចិត្តទុកដាក់រឿងតម្លៃទំនិញ និងបន្លែបង្ការ គឺជារឿងចាំបាច់បំផុត ដើម្បីកុំឱ្យប៉ះពាល់ដល់ជីវភាពរបស់ពលរដ្ឋ ។

លោក Kornnit Nonshui អគ្គនាយករងនៃអគ្គនាយកដ្ឋានពាណិជ្ជកម្មប្រទេសថៃបានថ្លែងថា បច្ចុប្បន្ន តម្លៃទំនិញនានា និងតម្លៃបន្លែជាច្រើនប្រភេទបានធ្លាក់ចុះ ជាពិសេស បន្លែស្រស់ ខណៈប្រទេសថៃបានឆ្លងផុតរដូវប្រាំង និងឈានចូលរដូវវស្សា ហើយធ្វើឱ្យគេយកបន្លែ និងផ្លែឈើជាច្រើនមកលក់នៅទីផ្សារ ។

លោក Kornnit Nonshui បន្តថា កាលពីមុន ក្រូចឆ្មារ១ផ្លែមានតម្លៃ១០បាត ពេលនេះ ក្រូចឆ្មារធំៗកម្រិតលេខ១ និងលេខ២ ដែលលក់នៅទីក្រុងបាងកក បានធ្លាក់ថ្លៃនៅសល់ត្រឹម៨បាតប៉ុណ្ណោះ ។ ដូចគ្នានេះ ខាត់ណា ស្ពៃ ត្រកួនចិន ស្លឹកខ្ទឹម និងម្ទេសអាចម៍សត្វ បានធ្លាក់ថ្លៃទាំងអស់ ។ រីឯតម្លៃសាច់ជ្រូក សាច់មាន់ និងពងមាន់ បានកើនឡើងបន្តិច បើធៀបនឹងដើមខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣ ប៉ុន្តែតម្លៃនេះស្ថិតនៅក្រោមការពិនិត្យមើល និងតាមដានរបស់អគ្គនាយកដ្ឋានពាណិជ្ជកម្ម ។

ទោះយ៉ាងណា អគ្គនាយកដ្ឋានពាណិជ្ជកម្មប្រទេសថៃបានត្រៀមវិធានការទប់ស្កាត់ជាមួយបាតុភូត El Nino រួចហើយ ដែលវានឹងធ្វើឱ្យប្រទេសថៃជួបគ្រោះរាំងស្ងួត ហើយធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការដាំដំណាំ និងប៉ះពាល់តម្លៃទិន្នផលកសិកម្មទៀតផង ។

ចំណែកតម្លៃទំនិញប្រើប្រាស់នានាមានស្ថិរភាព និងមាននិន្នាការធ្លាក់ចុះផងដែរ ខណៈផ្នែកឯកជនបានសហការរៀបចំផ្សាយពាណិជ្ជកម្មជាបន្តបន្ទាប់ ។ អគ្គនាយកដ្ឋានពាណិជ្ជកម្ម និងមន្ទីរពាណិជ្ជកម្មនៅតាមបណ្តាខេត្តបានយកចិត្តទុកដាក់តាមដានលើតម្លៃទំនិញ និងបន្លែទាំងអស់ ហើយអគ្គនាយកដ្ឋានពាណិជ្ជកម្មបានស្នើឱ្យក្រុមហ៊ុនអាជីវកម្មកុំដំឡើងថ្លៃទំនិញចាំបាច់មួយចំនួន ៕

ប្រភព ៖ pptvhd36