ព្រះករុណា ព្រះបាទ សម្តេចព្រះ បរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រនៃកម្ពុជា បានចេញព្រះរាជក្រឹត្យត្រាស់បង្គាប់តែងតាំងលោកស្រី ជា សិរី ជាអគ្គទេសាភិបាលធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា មានឋានៈស្មើទេសរដ្ឋមន្ត្រី ជំនួសលោក ជា ចាន់តូ ដែលត្រូវជាឪពុក។

មុននឹងទទួលបានការតែងតាំងនេះ អ្នកស្រី ជា សិរី ធ្លាប់ជាអគ្គទេសាភិបាលរងធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា ដោយកាលនោះនៅឆ្នាំ១៩៩៩ លោកស្រី ជា សិរី ចាប់ផ្ដើមបម្រើការងារនៅធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា ហើយនៅឆ្នាំ២០០២ ក្រោយបញ្ចប់ការសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ គឺលោកស្រី បម្រើការងារនៅនាយកដ្ឋានត្រួតពិនិត្យធនាគាររបស់ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា។ ជាបន្តបន្ទាប់ លោកស្រី កាន់តំណែងជាអគ្គនាយករងបច្ចេកទេស ក្រោយមកឡើងជាអគ្គនាយកបច្ចេកទេស និងជាឧបការីទេសាភិបាលធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា។

ក្រៅពីនេះ លោកស្រី ជា សិរី ក៏កាន់តំណែង និងការងារសំខាន់ៗ ជាច្រើនទៀតនៅធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា រួមមាន ៖

• សមាជិកគណៈកម្មាធិការកម្រិតខ្ពស់សម្រាប់ការបញ្ចូលហិរញ្ញវត្ថុយេនឌ័រ និងស្ត្រី (២០១៦-២០១៨)
• សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាភិបាលមូលនិធិខ្មែរ (២០១៧-២០២១)
• សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាប្រឹក្សាអាស៊ីអាគ្នេយ៍ធនាគារពិភពលោករបស់ស្ត្រី (២០១៨-២០២១)
• ស្ថាបនិកមូលនិធិរស្មីកុមារ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាសមាគមសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា សមាជិកវេទិកាអ្នកដឹកនាំពិភពលោកវ័យក្មេង និងជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាអន្តរជាតិវិទ្យាស្ថាន Global FinTech ជាដើម៕

ស៊ីន ស៊ីសាមុត  កេីតនៅថ្ងៃទី២៣ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៣៣ ​លោកគឺ​ជា អ្នក​និពន្ធ​បទ​ចម្រៀង និង​ជា​អ្នក​ចម្រៀង​ខ្មែរ​ដ៏​ល្បី​ល្បាញ​​ នា​អំឡុង​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ ៥០ ដល់ ៧០។ លោក​មាន​រហស្សនាម​ថា អធិរាជ​សំឡេង​មាស  ដែលត្រូវបានបំពាក់មេដាយមាសកិត្តិយស ពីព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា ព្រះបាទ នរោត្តម សីហនុ ។ លោក​ “ស៊ីន ស៊ីសាមុត” ទទួល​មរណៈភាពក្នុងរបប​ប្រល័យ​ពូជ​សាសន៍​ខ្មែរ​ក្រហម នៅ​ថ្ងៃ​ទី១៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៧៦។

ក្រោយពីការបាត់បង់ជីវីតរបស់លោក មានមនុស្ស៣រូបបានអះអាងថាខ្លួនជាអធិរាជសំលេងមាស​ ស៊ីន ស៊ីសាមុត ចាប់​ជាតិ​ ដែលអ្នកទាំងបីសុទ្ធតែមានអំណះអំណាងរៀងខ្លួន។

ទី១៖ព្រះសង្ឃមួយអង្គដែលមាន ព្រះនាមថា ព្រែក គន្ធី ដែលគង់នៅវត្តឧណ្ណាឡោម ក្នុងកុដិលេខ២៣ ។បានអះអាងថាលោកជា លោកតា ស៊ីន ស៊ីសាមុត ចាប់ជាតិ ដោយព្រះអង្គបានរៀបរាប់ប្រាប់ថា៖”ព្រះអង្គតែងតែសុបិន និមិត្តឃើញខ្លួនឯង ក្នុងពេលត្រូវគេសម្លាប់ ហើយលោកបានអះអាងខុសពីអ្វីដែលមហាជនបានដឹងនោះគឺ លោក ស៊ិន ស៊ីសាមុត មិនស្លាប់ដោយការចាក់នឹងកាំបិតនោះឡើយ តែត្រូវគេបាញ់សម្លាប់”។

ទី២៖ឈ្មោះ ជិន គង់ មានមុខរបរជាកសិករ រស់នៅភូមិពាម ឃុំកំពង់រាប ស្រុកព្រៃកប្បាស ខេត្តតាកែវ បច្ចុប្បន្នលោកមានអាយុ ៤២ឆ្នាំ និងមានកូន២នាក់។ លោកបានអះអាងខ្លួនថាជាលោកតា ស៊ិន ស៊ីសាមុត ប៉ុណ្ណោះទេ នឹងបានចងជាបដាសរសេរថា៖”ផ្ទះ ស៊ិន ស៊ីសាមុត ចាប់ជាតិ”។

ទី៣៖ឈ្មោះ ពេជ្រ សាមុតពិសិដ្ឋ ដែលអះអាងថាខ្លួនជាអធិរាជសំឡេងមាស ស៊ិន ស៊ីសាមុត ចាប់ជាតិ។ បុរសទីពីរដែលអះអាងថាខ្លួនជា អធិរាជ ស៊ិន ស៊ីសាមុត ចាប់ជាតិមានស្រុកកំណើតនៅស្រុកល្វាឯម ខេត្តកណ្ដាល បច្ចុប្បន្នមានអាយុ២៨ បញ្ចប់ការសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រកាលពីឆ្នាំ២០១៨ ជំនាញនីតិសាស្ត្រ នៅសកលវិទ្យាភ្នំពេញអន្តរជាតិ។ យុវជនដែលអះអាងថាខ្លួនជាលោកតា ស៊ិន ស៊ីសាមុតចាប់ជាតិ មានបងប្អូន៣នាក់ ប្រុស២នាក់ស្រី១នាក់ ដែលលោកជាកូនច្បង៕

តាមការចុះផ្សាយតម្លៃបោះដុំផលិតផលកសិកម្ម ប្រចាំថ្ងៃនៅលើគេហទំព័រក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ បានឱ្យដឹងថា គិតចាប់ពីខែមករា ដល់ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣នេះ ម្ទេសស្រស់មានតម្លៃប្រែប្រួលចន្លោះពី ៤០០០រៀល ទៅ៩០០០រៀល ក្នុងមួយគីឡូក្រោម។

បើមើលពីនិន្នាការតម្លៃរយៈ៥ឆ្នាំ ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៨ ដល់ឆ្នាំ២០២៣ នេះតម្លៃម្ទេសអាចហក់ខ្ពស់បំផុតដល់ទៅ ២០ ០០០រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាមក្នុងខែមិថុនា និងខែមករា និងធ្លាក់ថ្លៃទាបបំផុតត្រឹមតម្លៃ ៦០០រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាមនៅក្នុងខែតុលា លើសពីនេះតម្លៃម្ទេសមានការប្រែប្រួលគម្លាតតម្លៃខ្លាំងនៅក្នុងរដូវប្រាំង និងប្រែប្រួលតិចតួចនៅរដូវវស្សា។ នេះបើតាមការបង្ហោះរបស់ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ នាថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា នៅលើបណ្តាញសង្គមហ្វេកប៊ុក។

ម្ទេសជាប្រភេទបន្លែដែលពេញនិយមប្រើប្រាស់ និងបានដាំដុះពាសពេញពិភពលោក ដែលមានលក្ខណៈពិសេសម្យ៉ាងគឺមានជាតិហឹរ ហើយកម្រិតហឹររបស់វាទៅតាមប្រភេទរបស់ម្ទេសនីមួយៗ។ ដំណាំម្ទេសមានច្រើនប្រភេទ ដែលនៅប្រទេសកម្ពុជាគេនិយមដាំប្រភេទ ម្ទេសដៃនាង ម្ទេសអាចម៍សត្វ ម្ទេសផ្លោក ម្ទេសហាវ៉ៃ ដោយឡែកម្ទេសផ្សេងៗទៀតដែលឃើញលក់នៅតាមទីផ្សារ ជាប្រភេទម្ទេសនាំចូលមកដាំដុះដែលពុំទាន់មានការសិក្សាពីបច្ចេកទេសដាំដុះសមស្របនៅឡើយទេ។
ម្ទេសជាបន្លែដែលសម្បូរវីតាមីនដូចជា A B C E និងសារធាតុរ៉ែ ដែលមានមុខងារជួយដល់សារពាង្គកាយមនុស្ស ដូចជាជួយបន្សាបជាតិពុល បំបាត់ការឈឺចាប់ ជាថ្នាំអង់ទីប៊ីយ៉ូទិចធម្មជាតិ ជួយភ្ញោចខួរក្បាលក្នុងការបញ្ចេញអ៊័រម៉ូន endorphins ជួយកាត់បន្ថយមហារីកពោះវៀនធំ និងជួយបញ្ចុះជាតិកូឡេស្តេរ៉ូលក្នុងឈាមដែលអាចកាត់បន្ថយជំងឺគាំងបេះដូង ប៉ុន្តែមិនត្រូវពិសារលើសកម្រិតនោះទេ៕

គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍គឺជាឃា.តករលាក់មុខហើយបានសម្លា.ប់មនុស្សជារៀងរាល់ថ្ងៃដែលទាមទារឱ្យអ្នកបើកបរប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ចូលរួមគោរពច្បាប់ចរាចរណ៍ទាំងអស់គ្នាជៀសវាងគ្រោះថ្នាក់ខូចខាតសម្ភារៈ បាត់បង់ប្រាក់កាក់ និងអាយុជីវិតខ្លួនឯងនិងអ្នកដទៃ។

មូលហេតុដែលនាំឱ្យកើតមានគ្រោះថ្នាក់ចរារណ៍មានច្រើនករណីដូចជា បើកជែងក្នុងស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ បញ្ហាផ្លូវ អាកាសធាតុ មិនគោរពច្បាប់ បើកបរក្នុងស្ថានភាពស្រវឹងជាដើម។ នៅពេលមានគ្រោះថ្នាក់ មួយក្នុងចំណោមករណីជាច្រើនគេសង្កេតឃើញថាមានអ្នកបើកបរខ្លះបានព្យាយាមដោះស្លាកលេខយានយន្តទុកហើយរឿងនេះបានកើតឡើងជារឿយៗ។

ជុំវិញការដោះស្លាកលេខយានយន្តទុកពេលមានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នេះក៏មានមតិពីប្រជាពលរដ្ឋ បង្ហាញពីការងឿងឆ្ងល់ថាជនដែលបានប្រព្រឹត្តទង្វើបែបនេះអាចមានទោសដែរឬទេ?
តាមអនុក្រឹត្យលេខ៧៣ ស្តីពី ការចុះបញ្ជីផ្តល់បណ្ណសម្គាល់យានជំនិះ និងបំពាក់ផ្លាកលេខសម្គាល់យានជំនិះ អនុក្រឹត្យនេះមានគោលបំណងកំណត់បទប្បញ្ញត្តិពាក់ព័ន្ធនឹងការចុះបញ្ជីផ្តល់បណ្ណសម្គាល់យានជំនិះ និងបំពាក់ផ្លាកលេខសម្គាល់យានជំនិះ ដើម្បីធានាឱ្យបានរឹងមាំនូវសន្តិសុខសណ្តាប់ធ្នាប់ សុវត្ថិភាពសង្គម និងផ្តល់ភាពងាយស្រួលលើការងារគ្រប់គ្រងយានជំនិះគ្រប់ប្រភេទនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

ដោយឡែក លោក ថី វិសាល អនុប្រធាននាយកដ្ឋាននគរបាលចរាចរណ៍ និងសណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណៈ ធ្លាប់បានបញ្ជាក់ថាច្បាប់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោក មានចែងពីការដាក់ទោសទណ្ឌ និងការពិន័យករណីភាគីណាមួយ ព្យាយាមកែប្រែស្ថានភាពដើមទីតាំងកន្លែងកើតហេតុ ដូចករណីដោះស្លាកលេខចេញនេះជាដើម។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានក្នុងស្រុកមួយដែលបានសម្រង់សម្តីរបស់លោក ថី វិសាល។

ក្នុងករណីមានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ហើយម្ចាស់រថយន្តដោះស្លាកលេខចេញ អាចរងការចោទប្រកាន់មានទោសតាមក្រមព្រហ្មទណ្ឌនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ អំពើលុបបំបាត់ ផ្លាស់ប្ដូរទីកន្លែង ឬយកវត្ថុណាមួយក៏ដោយនៅទីកន្លែងប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋ ឬបទមជ្ឈិមធ្វើជាឧបសគ្គស្វែងរកការពិត អាចជាប់ទោសពី ១ឆ្នាំទៅ ៣ឆ្នាំ ហើយរងការពិន័យជាប្រាក់ពី ២លានរៀល ទៅ ៦លានរៀល។

លោកបញ្ជាក់ថា ការដោះស្លាកលេខចេញជាប់បណ្ដឹងអាជ្ញា ពាក់ព័ន្ធដល់ការធ្វើជាឧបសគ្គដល់ការស្វែងរកការពិត ឬអត្តសញ្ញាណយានយន្ត ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការស៊ើបអង្កេតរបស់មន្ត្រីយុត្តិធម៌៕