មហាអំណាចអាមេរិកបានអំពាវនាវជាថ្មីម្តងទៀតកាលពីថ្ងៃទី២១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យបញ្ចប់សង្គ្រា.មរវាងកម្ពុជា-ថៃ និងដកអាវុ.ធធុនធ្ងន់ចេញពីព្រំដែនប្រទេសទាំងពីរជាបន្ទាន់ ដែលនេះជាការអំពាវនាវលើកចុងក្រោយបង្អស់ បន្ទាប់ពីមើលឃើញកងទ័ពថៃនៅតែផ្គើនសម្រុកផ្លោងគ្រាប់ និងប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំង F-16 ទម្លាក់គ្រាប់បែ.កតាមទំនើងចិត្តក្នុងទឹកដីកម្ពុជា ដោយមិនស្តាប់ការសម្របសម្រួលរបស់មហាអំណាចនានា និងទាត់ចោលការអំពាវនាវរបស់សហគមន៍អន្តរជាតិ ។

មហាអំណាចអាមេរិកបានព្យាយាមសម្របសម្រួលម្តងហើយម្តងទៀតឱ្យបញ្ចប់សង្គ្រាមអូសបន្លាយ ដែលបង្កឡើងជាថ្មីដោយកងទ័ពថៃកាលពីថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ដោយអំពាវនាវឱ្យប្រទេសទាំងពីរដកអាវុធធុនធ្ងន់ចេញពីព្រំដែន និងឈប់ចោទប្រកាន់ការបង្កប់មីនថ្មីដែលធ្វើឱ្យសង្គ្រាមកាន់តែក្តៅគគុកខ្លាំងឡើង ។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអាមេរិក លោក Tommy Pigott និយាយកាលពីថ្ងៃទី២១ ខែធ្នូ ថា «យើងរីករាយដែលមេដឹកនាំអាស៊ាននឹងចូលរួមកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានពិសេស នៅថ្ងៃទី២២ ខែធ្នូ នេះ ដើម្បីជំរុញឱ្យកម្ពុជា-ថៃបញ្ចប់សង្គ្រាមជាថ្មី និងងាកមកគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពយ៉ាងពេញលេញ» ។

ការអំពាវនាវរបស់មហាអំណាចអាមេរិកលើកចុងក្រោយនេះ គឺមុនពេលកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានពិសេស ដែលពិភាក្សាពីការបញ្ចប់សង្គ្រាមរវាងកម្ពុជា-ថៃបានអូសបន្លាយជាច្រើនថ្ងៃ ដែលកិច្ចប្រជុំនេះធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២២ ខែធ្នូ នៅទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ។

ចំណែកលោក Sihasak Phuangketkeow រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃបាននិយាយមុនពេលធ្វើដំណើរទៅចូលរួមកិច្ចប្រជុំថា បណ្តាប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន និងប្រទេសនានាមិនអាចដាក់សម្ពាធថៃបានទេ ដោយសារថៃបានបញ្ជាក់ពីគោលជំហរបញ្ចប់សង្គ្រាមរហូតមក ។ លោកបាននិយាយទម្លាក់កំហុសលើកម្ពុជាបង្កសង្គ្រាមមុន ដើម្បីកុំឱ្យរងការស្តីបន្ទោសពីអន្តរជាតិក្នុងកិច្ចប្រជុំនៅទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ ។

លោកបន្តថា ក្រសួងការបរទេសថៃបានដាក់លក្ខខណ្ឌ ៣ចំណុចសម្រាប់កម្ពុជា ទើបថៃយល់ព្រមបញ្ចប់សង្គ្រាមឈ្លានពានលើកនេះ រួមមាន ៖ ១-កម្ពុជាត្រូវតែប្រកាសឈប់បាញ់មុន ២-ត្រូវតែឈប់បាញ់ពិតប្រាកដ ឈប់បាញ់ជារៀងរហូត និងមានក្រុមសង្កេតការណ៍ត្រួតពិនិត្យ និង៣-កម្ពុជាត្រូវសហការដោះមីនជាមួយថៃដោយស្មោះត្រង់ ។

កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែធ្នូ លោក Marco Rubio រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសអាមេរិកថា នឹងជំរុញឱ្យបញ្ចប់សង្គ្រាមរវាងកម្ពុជា-ថៃឱ្យបាន យ៉ាងយូរត្រឹមថ្ងៃទី២២ ឬ២៣ ខែធ្នូ (ជាអំឡុងពេលកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានពិសេស) ពីព្រោះមេដឹកនាំថៃបានសន្យាជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ និងចុះហត្ថលេខារួមគ្នាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពរួចហើយ ក្រោមវត្តមានប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar Ibrahim ។ បច្ចុប្បន្ន ថៃមិនគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព ថែមទាំងចោទប្រកាន់កម្ពុជាមិនឈប់ឈរ ដូច្នេះ អាមេរិកមានតួនាទីជំរុញឱ្យប្រទសទាំងពីរចរចាឡើងវិញ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ឯកឧត្តម ប្រាក់ សុខុន ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកម្ពុជា នឹងអញ្ជើញចូលរួមកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានពិសេស ស្តីពីស្ថានការណ៍បច្ចុប្បន្នរវាងកម្ពុជា-ថៃ នៅទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ។ រីឯភាគីថៃទៅចូលរួមកិច្ចប្រជុំ គឺលោក Sihasak រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស ដោយលោកថា កិច្ចប្រជុំនេះ ថៃនឹងដាក់លក្ខខណ្ឌ ៣ចំណុច បើកម្ពុជាមិនទទួលយកទេ កងទ័ពថៃនឹងមិនបញ្ចប់សង្គ្រាមឡើយ ។

ថៃចោទប្រកាន់អស់ពីរឿងមួយចូលរឿងមួយទម្លាក់កំហុសលើកម្ពុជា ដើម្បីយកលេសធ្វើសង្គ្រាមទន្ទ្រានទឹកដីដោយការប្រើប្រាស់អាវុធធុនធ្ងន់គ្រប់ប្រភេទ រួមទាំងយន្តហោះចម្បាំង F-16 ទម្លាក់គ្រាប់បែកតាមទំនើងចិត្តក្នុងដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជា បែរជាដាក់លក្ខខណ្ឌឱ្យកម្ពុជាប្រកាសឈប់បាញ់មុន ។ ថៃចោទប្រកាន់កម្ពុជាឈ្លានពាន ប៉ុន្តែសង្គ្រាមជាច្រើនថ្ងៃនេះ ឃើញតែកងទ័ពថៃយកទង់ជាតិមកដោតក្នុងទឹកដីកម្ពុជា ហើយត្រូវបានវីរកងទ័ពកម្ពុជាបណ្តេញទៅវិញ ។ ថៃថាខ្លួនការពារអធិបតេយ្យ និងសុវត្ថិភាពពលរដ្ឋ ប៉ុន្តែប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំង F-16 ទម្លាក់គ្រាប់បែកក្នុងដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជាយ៉ាងជ្រៅ បំផ្លាញវត្តអារ៉ាម សាលារៀន ផ្លូវ ស្ពាន និងផ្ទះសម្បែងពលរដ្ឋ ។

កងទ័ពថៃបានប្រើប្រាស់អាវុធធុនធ្ងន់គ្រប់ប្រភេទ រួមទាំងយន្តហោះចម្បាំង F-16 ឈ្លានពានចូលទឹកដីកម្ពុជារាល់ថ្ងៃ ដែលនេះជាទង្វើផ្គើន និងចំអកឡកឡឺយចំពោះអន្តរជាតិ ជាពិសេស ផ្គើនមហាអំណាចអាមេរិក-ចិន សហគមន៍អឺរ៉ុប និងអាស៊ាន ដែលបានអំពាវនាវឱ្យថៃបញ្ចប់សង្គ្រាមឈ្លានពាន និងងាកមកគោរពបទឈប់បាញ់ គោរពកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព ៕

ប្រទេសថៃ ៖ នៅប្រទេសថៃ អ្នកណាៗក៏ដឹងដែរថា សង្គ្រា.មរវាងកម្ពុជា-ថៃលើកនេះ គឺរៀបចំដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃចាំផ្ទះសហការជាមួយកងទ័ព ក្នុងគោលបំណងរកសំឡេងគាំទ្រសម្រាប់ការបោះឆ្នោតនៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ក្រោយរងការស្តីបន្ទោសពីសង្គមយ៉ាងខ្លាំងដែលអសមត្ថភាពដឹកនាំប្រទេសគ្រប់វិស័យ ជាពិសេស បណ្តោយឱ្យពលរដ្ឋភាគខាងត្បូងស្លា.ប់ដោយសារទឹកជំនន់រហូតជាង១,០០០នាក់ ។ លើសពីនេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយមេឧក្រិដ្ឋ.កម្មឆ្លងដែនបរទេស និងព្យាយាមលាក់បាំងព័ត៌មាន បើមិនបង្កសង្គ្រា.មឈ្លានពា.នកម្ពុជា នឹងគ្មានផ្លូវបន្តតំណែងឡើយ ។

ស្របពេលពលរដ្ឋថៃមួយចំនួនគាំទ្រសង្គ្រាមបង្ហូរឈាម ប៉ុន្តែក៏មានពលរដ្ឋថៃជាច្រើនបានបញ្ចេញមតិក្នុងបណ្តាញសង្គមទាមទារឱ្យមេដឹកនាំរបស់ខ្លួនបញ្ចប់សង្គ្រា.មឈ្លានពានដោយការចរចាឆាប់ៗ ដោយសារវាគ្មានប្រយោជន៍អ្វី ក្រៅពីចង់យកឈ្នះកម្ពុជាដោយប្រើប្រាស់អាវុធ និងយន្តហោះចម្បាំង F-16 ហើយសុខចិត្តលះបង់ជីវិតកងទ័ព និងពលរដ្ឋឱ្យស្លាប់ដោយសារសង្គ្រាម ។ ម្យ៉ាងទៀត សង្គ្រាមមិនផ្តល់លទ្ធផលល្អឡើយ មានតែធ្វើឱ្យពលរដ្ឋខាតបង់ពេលវេលារកស៊ី បាត់បង់ការងារ គ្មានប្រាក់សងបំណងធនាគារ ដោយស្នាក់នៅក្នុងជំរំភៀសសឹករង់ចាំប្រាក់សំណងតិចតួចពីរដ្ឋាភិបាល ។

ពលរដ្ឋថៃម្នាក់មានឈ្មោះក្នុង TikTok ថា «kasitisantalunai» និយាយថា គ្រប់សង្គ្រាមក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនាពេលកន្លងមក គឺសុទ្ធតែបញ្ចប់ដោយការចរចាសន្តិភាព ដូចជា ៖ សង្គ្រាមលោកលើកទី១ បានសម្លា.ប់ជីវិតមនុស្សចាប់ពី១៥លាន ទៅ៤០លាននាក់ ចុងក្រោយ បញ្ចប់ដោយការចរចា ។ រីឯសង្គ្រាមលោកលើកទី២ បាត់បង់ជីវិតមនុស្សចាប់ពី៥០លាន ទៅ៨៥លាននាក់ ក៏បញ្ចប់ដោយការចរចាដែរ ។

ចំណែកពលរដ្ឋថៃវិញបែរជាទាមទារឱ្យកងទ័ពធ្វើសង្គ្រាមវាយប្រហារកម្ពុជាឱ្យធ្ងន់ធ្ងរបំផុត តើពួកគេនឹងឱ្យកងទ័ពបញ្ចប់សង្គ្រាមពេលណា? តើប្រទេសថៃទទួលបានអ្វីមកវិញបន្ទាប់ពីឈ្នះសង្គ្រាម ខណៈកងទ័ពថៃស្លាប់ជាច្រើននាក់? យើងដឹងច្បាស់ថា សង្គ្រាមទាំងអស់ត្រូវតែបញ្ចប់ដោយការចរចា ប៉ុន្តែមនុស្សមួយចំនួនញុះញង់ឱ្យបង្កសង្គ្រាមដោយប្រើប្រាស់អាវុធធុនធ្ងន់កាន់តែខ្លាំងឡើងៗ រហូតបាត់បង់ជីវិតកងទ័ពនៅសមរភូមិ ដោយមិនខ្វល់ពីក្រុមគ្រួសារកងទ័ពសោកសង្រេងដោយសារបាត់បង់សមាជិកគ្រួសារ ។

ពលរដ្ឋថៃគួរស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលធ្វើសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មវិញ ដែលមិនមែនជាសង្គ្រាមដូចពេលបច្ចុប្បន្នបណ្តាលឱ្យបាត់បង់ជីវិតកងទ័ព និងជនស៊ីវិល ឬស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលប្រញាប់ចរចាសន្តិភាពដើម្បីបញ្ចប់សង្គ្រាមឆាប់ៗ ល្អជាងញុះញង់ឱ្យវាយប្រហារកម្ពុជាយ៉ាងចាស់ដៃ ។ តើថៃធ្វើសង្គ្រាមដើម្បីអ្វី ឬដើម្បីឱ្យកម្ពុជាចុះចាញ់មិនអាចតបតវិញ ហើយនឹងមានមនុស្សប៉ុន្មាននាក់ទៀតដែលត្រូវស្លាប់មុនបញ្ចប់សង្គ្រាម ។

ហេតុនេះ ពលរដ្ឋត្រូវជួយគ្នាដាក់សម្ពាធរដ្ឋាភិបាលថៃ និងដាក់សម្ពាធនាយករដ្ឋមន្ត្រីចាំផ្ទះ លោក Anutin Charnvirakul ឱ្យប្រញាប់សុំចរចាសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជាឱ្យលឿនបំផុតដើម្បីកុំឱ្យមនុស្សស្លាប់បន្តទៀត មិនមែនញុះញង់ឱ្យធ្វើសង្គ្រាមយ៉ាងចាស់ដៃដើម្បីបំពេញចិត្តអ្នកណាម្នាក់ ឬបំពេញចិត្តមនុស្សមួយក្រុម ។ ការសំណូមពរនេះ មិនមែនខ្ញុំមិនស្រឡាញ់ប្រទេសជាតិនោះទេ ប៉ុន្តែខ្ញុំមិនចង់ឱ្យបាត់បង់ជីវិតមនុស្សច្រើនជាងនេះ ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់ម្ចាស់ TikTok ឈ្មោះ «kasitisantalunai» ។

គួរបញ្ជាក់ថា កន្លងមក ពលរដ្ឋនៅខេត្តឈៀងម៉ៃបាននាំគ្នាតវ៉ាឱ្យមេដឹកនាំបញ្ចប់សង្គ្រាមឈ្លានពានកម្ពុជាផងដែរដែរ ពីព្រោះមិនមែនពលរដ្ឋថៃទាំងអស់សុទ្ធតែគាំទ្រសង្គ្រាមទេ ពីព្រោះសង្គ្រាមមានតែនាំមកនូវការខាតបង់ទ្រព្យសម្បត្តិ និងជីវិតមនុស្ស ពលរដ្ឋកម្ពុជានិងថៃសុទ្ធតែជាមនុស្សដូចគ្នា ហើយសោកស្តាយដែលសាច់ញាតិស្លាប់ដោយសារសង្គ្រាម ។ អ្នកដែលជំរុញឱ្យកងទ័ពធ្វើសង្គ្រាមឈ្លានពាន ដោយសារមិនបានភៀសសឹក រស់នៅសុខស្រួល មិនធ្លាប់ឆ្លងកាត់សង្គ្រាម ដោយចង់បំពេញមហិច្ឆតាវាតទីទឹកដីតាមរយៈការអប់រំប្រវត្តិសាស្ត្រក្លែងក្លាយ ។

បើតាមពលរដ្ឋនៅជំរំភៀសសឹកនានានៅព្រំដែនប្រាប់ថា ពិបាកខ្លាំងណាស់ ពីព្រោះគ្មានប្រាក់សងបំណងធនាគារ គ្មានប្រាក់បង់រំលោះយានជំនិះ ដោយសារមិនបានប្រកបមុខរបរ ឬធ្វើស្រែចម្ការ ។ ពួកគេចាប់ផ្តើមធុញទ្រាន់នឹងមេដឹកនាំរបស់ខ្លួន មិនព្រមបញ្ចប់សង្គ្រាម និងបារម្ភខ្លាចសង្គ្រាមនេះអូសបន្លាយរហូតដល់ឆ្នាំ២០២៦ ៕