បរទេស៖ ប្រទេសចិនគ្រោងនឹងបាញ់បង្ហោះផ្កាយរណបរុករកព្រះអាទិត្យទៅកាន់គន្លងដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក ដើម្បីស៊ើបអង្កេតផ្កាយ និងតាមដានអាកាសធាតុក្នុងលំហ។

យោងតាមប្រភពព័ត៌មាន CGTN ដែលបានរាយការណ៍កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែកញ្ញាថា យានអវកាសនេះនឹងហោះហើរទៅកាន់គន្លងតារាវិថីនៅឆ្នាំ ២០២៦ ក្នុងគោលបំណងស្វែងយល់ពីប្រភពដើម និងការវិវត្តនៃដែនម៉ាញេទិកនៅក្នុងតំបន់សកម្មខ្ពស់របស់ព្រះអាទិត្យ ដោយបង្ហាញពីរចនាសម្ព័ន្ធបីវិមាត្រ និងយន្តការរូបវិទ្យានៃអណ្តាតភ្លើងព្រះអាទិត្យ។

ដូច្នេះហើយ បច្ចុប្បន្នការវាយតម្លៃនៃបេសកកម្មរុករកព្រះអាទិត្យ Xihe-២ នៅចំណុច Lagrange L៥ រវាងផែនដី និងព្រះអាទិត្យជិតរួចរាល់ហើយ នេះបើយោងតាម សាស្រ្តាចារ្យ Fang Cheng មកពីសាកលវិទ្យាល័យ Nanning ដែលជាអ្នករចនាផ្កាយរណបម្នាក់បានចែករំលែកនៅក្នុងសន្និសីទបច្ចេកវិទ្យាអវកាសកម្រិតខ្ពស់លើកទី ១០ នៅទីក្រុងសៀងហៃ។Xihe-២ គឺជាយានស៊ើបអង្កេតបង្កើតដោយមនុស្សដំបូងគេរបស់ពិភពលោកដែលហោះដល់ចំណុច Lagrange L៥។ Lagrange L៥ មានចំងាយប្រហែល ១៥០ លានគីឡូម៉ែត្រពីផែនដី គឺជាទីតាំងដែលមានអត្ថប្រយោជន៍ពិសេសសម្រាប់ការសិក្សា និងតាមដានអាកាសធាតុក្នុងលំហ ព្រោះវាអនុញ្ញាតឱ្យមានរូបភាពសកម្មភាពព្រះអាទិត្យយ៉ាងហោចណាស់ ៣ ថ្ងៃ មុនពេលវាអាចអង្កេតបានពីផែនដី និងវាស់ស្ទង់ព្រះអាទិត្យ ស្ថានភាពខ្យល់ប្រហែល ៣-៤ ថ្ងៃមុនពេលបក់មកផែនដី។

ក្រៅពីការស៊ើបអង្កេតលើព្រះអាទិត្យ គម្រោងរុករកព្រះច័ន្ទរបស់ចិនក៏កំពុងដំណើរការជាលំដាប់ដែរ។ យោងតាមអ្នកជំនាញក្នុងសន្និសីទបានចែករំលែកនៃដំណើរការសាងសង់ស្ថានីយស្រាវជ្រាវព្រះច័ន្ទក្រោមដីរយៈពេលវែង បើប្រៀបធៀបទៅនឹងផែនដី ព្រះច័ន្ទគ្មានបរិយាកាស ដែលនាំឱ្យមានភាពខុសប្លែកគ្នាខ្លាំងរវាងសីតុណ្ហភាពពេលថ្ងៃ និងពេលយប់។ លោក Zhang Chongfeng នាយករងផ្នែករចនាស្ថានីយរុករកតាមព្រះច័ន្ទរបស់ប្រទេសចិន បាននិយាយថា ការរចនាស្ថានីយ៍ដើម្បីស្រាវជ្រាវភពព្រះច័ន្ទគឺមានការលំបាកជាងទៅគន្លងព្រះអាទិត្យ ដែលវាត្រូវការមជ្ឈមណ្ឌលជំនួយថាមពល និងឧបករណ៍ជាច្រើន រួមទាំងទំនាក់ទំនងនៅច្រកចូល ផ្លូវចូល និងចេញសម្រាប់បុគ្គល៕
ប្រភព៖vnexpress

រដ្ឋធានីតេអ៊ីរ៉ង់៖ អ៊ីរ៉ង់ បានសម្រេចដោះលែងអ្នកទោសអាមេរិកាំង ចំនួន៥នាក់ ជាមួយនឹងកិច្ចព្រមព្រៀងមួយ រវាងរដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន និង ក្រុងតេអ៊ីរ៉ង់ ហើយសហរដ្ឋអាមេរិក បានយល់ព្រមដោះលែងជនជាតិអ៊ីរ៉ង់ និង លុយបង្កកចំនួន៦ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក។

សារព័ត៌មាន BBC បានចេញផ្សាយ កាលពីថ្ងៃចន្ទ ទី១៨ ខែកញ្ញា ថា ការិយាល័យប្រេសិតពិសេសរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ប្រចាំនៅប្រទេសអ៊ីរ៉ង៉ បានកោតសរសើរ ចំពោះការដោះលែងអ្នកទោស ចំនួន៥នាក់ ពីប្រទេសមជ្ឈិមបូព៌ាមួយនេះ ដោយបេសកជនរងពិសេស លោក អាប្រាម ផាឡេ (Abram Paley) កំពុងតែស្វាគមន៍ ដល់ពួកគេ នៅក្នុងប្រទេសកាតារ។

ប្រជាជនអាមេរិកាំង ចំនួនប្រាំនាក់ ត្រូវបានកាត់ទោសដាក់ពន្ធនាគារ នៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ ហើយពួកគេត្រូវបានចាត់ទុក ជាចំណាប់ខ្មាំង។ ប៉ុន្ដែឥឡូវ ពលរដ្ឋអាមេរិកាំងទាំងនោះ កំពុងតែធ្វើដំណើរ ឆ្ពោះទៅកាន់ប្រទេសកំណើតរបស់ពួកគេវិញ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក។

ការដោះលែងអ្នកទោសអាមេរិកាំង ទាំង៥នាក់នេះ ក្លាយជាការផ្លាស់ប្ដូរដ៏ចម្រូងចម្រាសមួយ ក្រោមការសម្របសម្រួល ពីប្រទេសកាតារ ខណៈមូលនិធិរបស់អ៊ីរ៉ង់ ចំនួន៦ពាន់លានដុល្លារ ដែលបានបង្កក នៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង បានបញ្ជូនទៅដល់ធនាគារ នៅក្នុងទីក្រុងដូហា (Doha) ប្រទេសកាតារ។

បុរស៤នាក់ និង ស្ត្រីម្នាក់ ជាពលរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់ បានធ្វើដំណើរតាមជើងហោះហើររបស់យន្ដហោះជួល ចាកចេញពីរដ្ឋធានីតេអ៊ីរ៉ង់ ឆ្ពោះទៅកាន់ទីក្រុងដូហា ប្រទេសកាតារ។ ពួកគេបានជួបជាមួយនឹងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អាមេរិក ហើយឥឡូវនេះកំពុងធ្វើដំណើរ ឆ្ពោះទៅកាន់ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។

ជនជាតិអាមេរិកាំងទាំងនោះ រួមមាន លោក ស៊ាម៉ាក ណាម៉ាហ្ស៊ី (Siamak Namazi) ជាពាណិជ្ជករ វ័យ៥១ឆ្នាំ ដែលបានចំណាយពេលជិត៨ឆ្នាំ នៅក្នុងពន្ធនាគារអេវីន (Evin) ដ៏ល្បីល្បាញរបស់ក្រុងតេអ៊ីរ៉ង់ (Tehran) ក៏ដូចជា លោក អេម៉ាដ សាហ្គី (Emad Shargi) ជាពាណិជ្ជករ វ័យ៥៩ឆ្នាំ និង លោក ម៉ូរ៉ាដ តាសបាស ( Morad Tahbaz) សកម្មជនបរិស្ថាន វ័យ៦៧ឆ្នាំ ដែលមានសញ្ជាតិអង់គ្លេស ផងដែរ។

សហរដ្ឋអាមេរិក បានអះអាង ថា ពលរដ្ឋរបស់ខ្លួន ត្រូវបានអ៊ីរ៉ង ចាប់ដាក់ពន្ធនាគារ ដោយការចោទប្រកាន់គ្មានមូលដ្ឋានច្បាប់ច្បាស់លាស់ ក្រោមហេតុផលនយោបាយ។ រីឯការចង្អុលបង្ហាញជាលើកដំបូង បានឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងមួយ រហូតនាំអ្នកទោសទាំងនេះ ចាកចេញពីពន្ធនាគារអេវីន នាំទៅដាក់នៅក្នុងផ្ទះដ៏មានសុវត្ថិភាព ស្ថិតក្នុងទីក្រុងតេអ៊ីរ៉ង់។

ជាមួយគ្នានេះ លោក ចូ បៃដិន ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក បានថ្លែងអំណរគុណដល់ប្រទេសកាតារ អូម៉ង់ ស្វីស និង កូរ៉េខាងត្បូង សម្រាប់ការដើរតួនាទីដ៏សំខាន់របស់ពួកគេ នៅក្នុងការចរចា ដោះលែងអ្នកទោស នៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។លោកប្រធានាធិបតី បៃដិន បានបញ្ជាក់ នៅក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយ ថា «ខ្ញុំសូមថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ចំពោះស្ដេចកាតារ សេក តាមីម ប៊ីន ហាម៉ាដ (Sheikh Tamim bin Hamad) និង ស្ដេចស៊ុលតង់អូម៉ង់ ហៃថាម ប៊ីន តារីគ (Haitham bin Tariq) ដែលបានជួយសម្រួលដល់កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ដោយចំណាយពេលជាច្រើនខែ សម្រាប់ការដោះស្រាយបញ្ហាការទូតដ៏លំបាក និង ជាគោលការណ៍របស់អាមេរិក»។

ដោយឡែក លោក អេប្រាហ៊ីម រ៉ៃស៊ី (brahim Raisi) ប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់ បានហៅការដោះលែងពលរដ្ឋអាមេរិកាំងទាំង៥នាក់នេះ ជាសកម្មភាពមនុស្សធម៌ដ៏សុទ្ធសាធ។ ប៉ុន្ដែកាលពីសប្តាហ៍មុន លោកប្រធានាធិបតី Raisi បានប្រាប់បណ្តាញផ្សព្វផ្សាយអាមេរិក ថា បញ្ហាអាស្រ័យលើប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ នៅក្នុងការសម្រេចចិត្ត ថាតើត្រូវធ្វើអ្វីជាមួយមូលនិធិ ចំនួន៦ពាន់លានដុល្លារ ដែលចេញជាផ្នែក នៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ៕

ផ្កាមានច្រើនប្រភេទណាស់នៅលើផែនដី ហើយផ្កាដែលធំៗបំផុតនោះ ភាគច្រើនគឺស្ថិតនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែនកោះ ប៉ុន្តែតើអ្នកដឹងទេថា តើផ្កាប្រភេទណាដែលមានទំហំធំជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក? ដូច្នេះហើយ ខាងក្រោមនេះគឺជាផ្កាពីរប្រភេទដែលធំជាងគេបំផុតលើផែនដី៖

១.ផ្ការ៉ាហ្វហ្វលឡេស៊ី-អារណុលឌី (Rafflesia Arnoldii)៖ គឺជាប្រភេទផ្កាដែលមានដើមកំណើតនៅក្នុងព្រៃទឹកភ្លៀងនៃប្រទេសម៉ាឡេស៊ី និងឥណ្ឌូណេស៊ី។ ផ្កាយក្សនេះ មានទំហំជាង ១០០ សង់ទីម៉ែត្រ និងមានទម្ងន់រហូតដល់ ៧ គីឡូក្រាម។ ជាប្រភេទរុក្ខជាតិប៉ារ៉ាសិតដែលវាតែងភ្ជាប់ខ្លួនទៅនឹងរុក្ខជាតិធំៗដទៃទៀត ដើម្បីបឺតយកទឹកមកចិញ្ចឹមសរីរាង្គរបស់វា។ ជាធម្មតាផ្កា Rafflesia Arnoldii ប្រើពេលប្រហែល ៩ ខែទើបអាចរីកលូតលាស់បាន ប៉ុន្តែវានឹងងាប់ទៅវិញក្នុងរយៈពេលត្រឹម ១ សប្តាហ៍ប៉ុណ្ណោះ។ នៅពេលរីក ផ្កានេះបញ្ចេញក្លិនស្អុយដូចសាកសពរលួយ ទើបគេឱ្យឈ្មោះវាម្យ៉ាងទៀតថា «ផ្កាសាកសព»។

២.ផ្កាអាម៉ូរហ្វូហ្វាលលូស-ទីតាញ៉ូម (Amorphophallus titanum)៖ គឺជាប្រភេទផ្កាដ៏ធំបំផុតទីពីរនៅលើពិភពលោក។ ផ្កាយក្សនេះ មានដើមកំណើតនៅកោះស៊ូម៉ាត្រា ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ដែលវាអាចលូតដល់កម្ពស់ជាង ២ ម៉ែត្រទៅ ៣.៦ ម៉ែត្រ ហើយអាចមានទម្ងន់រហូតដល់ ៨០ គីឡូក្រាម។ ដោយសារតែក្លិនដ៏អាក្រក់របស់វា ផ្កាទីតាញ៉ូមក៏ជាប់រហស្សនាមថាជាផ្កាសាកសពផងដែរ៕

ប្រទេសឥណ្ឌា៖ យោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថ្មីៗនេះដោយអគ្គនាយកក្រុមប្រឹក្សាស្រាវជ្រាវវេជ្ជសាស្ត្រឥណ្ឌា (ICMR) Rajeev Bahl បានឱ្យដឹងថា ខណៈពេលដែលអត្រាមរណភាពដោយសារ COVID-១៩ គឺមានត្រឹមតែ ២ ទៅ ៣% ប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែចំពោះមេរោគ Nipah វិញមានអត្រាស្លាប់ពី ៤០ ទៅ ៧០% ដូច្នេះ អត្រាមរណភាពរបស់អ្នកឆ្លងមេរោគ Nipah គឺខ្ពស់ជាង COVID-១៩ ច្រើន។

តាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ប្រធាន ICMR ត្រូវបានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីប្រទេសឥណ្ឌាបានរកឃើញការកើនឡើងចំនួននៃការឆ្លងមេរោគ Nipah នៅក្នុងរដ្ឋ Kerala ដោយបង្ខំឱ្យរដ្ឋាភិបាលដាក់វិធានការរឹតត្បិត រួមទាំងបិទសាលារៀន និងការិយាល័យមួយចំនួនក្នុងសប្តាហ៍នេះផងដែរ។ ICMR បានបញ្ជាក់ថា ទីភ្នាក់ងារកំពុងខិតខំប្រឹងប្រែង ដើម្បីការពារការរីករាលដាលនៃមេរោគដ៏សាហាវនេះ ដែលស្ថិតនៅក្នុងរដ្ឋ Kerala ភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសឥណ្ឌា។

ដើម្បីទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលនៃមេរោគនេះ ICMR បានសម្រេចចិត្តទិញអង់ទីករចំនួន ២០ បន្ថែមទៀតពីប្រទេសអូស្ត្រាលី បើទោះបីជានៅទូទាំងពិភពលោក អង់ទីករនេះត្រូវបានចាក់ដោយជោគជ័យទៅក្នុងអ្នកជំងឺ ១៤ នាក់ក៏ដោយ រហូតមកដល់ពេលនេះ មិនទាន់មានករណីណាមួយនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា ដែលថ្នាំនេះត្រូវបានប្រើប្រាស់នោះទេ។

យោងតាមអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) មេរោគ Nipah គឺជាជំងឺដែលចម្លងពីសត្វប្រចៀវដែលទុំលើផ្លែឈើមកមនុស្ស។ ជំងឺនេះក៏អាចឆ្លងតាមរយៈអាហារដែលមានមេរោគផងដែរ។ រោគសញ្ញានៃមេរោគ Nipah គឺស្រដៀងទៅនឹង COVID-១៩ រួមមាន ក្អក ឈឺសាច់ដុំ ឈឺក្បាល វិលមុខ អស់កម្លាំង ឬច្របូកច្របល់ផ្លូវចិត្ត និងប្រកាច់ជាដើម។

គួរបញ្ជាក់ដែរថាមេរោគ Nipah បានរីករាលដាលក្នុងប្រទេសឥណ្ឌាតាំងពីថ្ងៃទី១៣ ខែកញ្ញា កន្លងទៅ ដែលបណ្តាលឱ្យមនុស្សពីរនាក់ស្លាប់ និង ៧០០ នាក់ទៀតឆ្លងមេរោគនេះ៕
ប្រភព៖cafef.com