បរទេស៖ បេសកកម្មគំរូអាចម៍ផ្កាយ OSIRIS-REx របស់ NASA នឹងជួយឱ្យអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រយល់កាន់តែច្បាស់អំពីរបៀបការពារមនុស្សជាតិ ប្រសិនបើអាចម៍ផ្កាយ Bennu ហោះហើរឆ្លងកាត់ផែនដី។

អាចម៍ផ្កាយ Bennu គឺជា “ត្បូងដ៏មានតម្លៃ” សម្រាប់សហគមន៍វិទ្យាសាស្ត្រ ប៉ុន្តែវាមានគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងណាស់ ដោយគ្មានអាចម៍ផ្កាយណាមួយមានឱកាសវាយប្រហារផែនដីខ្ពស់ជាង Bennu ក្នុងរយៈពេល ២០០ ឆ្នាំខាងមុខនោះទេ នេះបើយោងតាម Space ។ Bennu ត្រូវបានរកឃើញក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៩ គឺជាអាចម៍ផ្កាយប្រភេទ B ដ៏កម្រដែលសម្បូរទៅដោយសារធាតុកាបូន ដែលជឿថាមានផ្ទុកនូវសមាសធាតុគីមីពីប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យដំបូង។ លើសពីនេះទៅទៀត គន្លងរបស់អាចម៍ផ្កាយមានទទឹង ៤៩២ ម៉ែត្រ ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាវត្ថុគ្រោះថ្នាក់បំផុតក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ។

Bennu មានទំហំធំល្មមអាចបង្កការខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើផែនដី ប្រសិនបើវាធ្លាក់មកលើភពផែនដី នោះអាចម៍ផ្កាយនេះនឹងបង្កើតជារណ្ដៅដែលមានទទឹងជាច្រើនគីឡូម៉ែត្រនៅលើដី។ ផលប៉ះពាល់ក៏បណ្តាលឱ្យមានការរញ្ជួយដី និងរលកឆក់ដែលធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់បរិយាកាសផែនដី ដោយបំផ្លាញអគារជាច្រើនពីកន្លែងផលប៉ះពាល់។
យោងតាមការស្រាវជ្រាវរបស់អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ NASA បានឱ្យដឹងថា គំរូនៃផ្លូវហោះហើររបស់អាចម៍ផ្កាយ Bennu និងគន្លងរបស់ផែនដីបង្ហាញថា សាកសពសេឡេស្ទាលទាំងពីរទំនងជានឹងបុកគ្នានៅឆ្នាំ ២១៨២។ ដូច្នេះ ទិន្នន័យដែលប្រមូលបានដោយយានអវកាស OSIRIS-REx នឹងដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការរៀបចំបេសកកម្មដើម្បីប្តូរទិសដៅអាចម៍ផ្កាយ Bennu ប្រសិនបើចាំបាច់។

យានអវកាស OSIRIS-REx បានចុះចតនៅលើអាចម៍ផ្កាយ Bennu ដើម្បីប្រមូលសំណាកនៅខែតុលា ឆ្នាំ ២០២០ ដោយផ្ទៃរបស់អាចម៍ផ្កាយមិនមានប្រតិកម្មដូចការរំពឹងទុកនោះទេ។ ទោះជាយ៉ាងណា អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រដឹងថាស្រទាប់ផ្ទៃរបស់អាចម៍ផ្កាយមានដង់ស៊ីតេទាបដែលមិននឹកស្មានដល់។ យោងតាមរូបថតដែលថតចេញពីកាមេរ៉ានៅលើយន្តហោះ OSIRIS-REx ក៏បានបង្ហាញពីពពកដ៏ធំនៃក្រួស និងខ្សាច់ដែលកំពុងកើនឡើងខ្ពស់ ដែលគំរាមកំហែងដល់ភពផែនដីនាពេលអនាគត។

បច្ចុប្បន្ននេះ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រកំពុងប្រៀបធៀបការវាស់វែងពីអាចម៍ផ្កាយ Bennu ជាមួយនឹងទិន្នន័យដែលប្រមូលបាននៅក្នុងការពិសោធន៍ដើម្បីបង្វែរទិសអាចម៍ផ្កាយរបស់ NASA។ ការស្រាវជ្រាវស៊ីជម្រៅដោយផ្អែកលើចំណេះដឹងជាមួយនឹងយានអវកាស OSIRIS-REx បានបង្ហាញពីផ្ទាំងថ្មដ៏ប៉ិនប្រសប់លើផ្ទៃរបស់អាចម៍ផ្កាយអាចការពារ Bennu ពីផលប៉ះពាល់នៃសាកសពសេឡេស្ទាលតូចៗផ្សេងទៀត ក៏ដូចជាការពារវាពីការបុកជាមួយផែនដីនាពេលអនាគត៕
ប្រភព៖vnexpress

បរទេស៖ យោងតាមប្រធានាធិបតីបារាំងលោក Emmanuel Macron ដែលបាននិយាយនៅថ្ងៃទី ២៤ ខែកញ្ញាថា “ប្រទេសបារាំងបានសម្រេចចិត្តដកឯកអគ្គរដ្ឋទូតរបស់ខ្លួននៅប៉ុន្មានម៉ោងខាងមុខនេះ ដោយឯកអគ្គរដ្ឋទូត និងមន្ត្រីការទូតមួយចំនួននៅនីហ្សេ នឹងត្រឡប់ទៅប្រទេសបារាំងវិញ”។ប្រធានាធិបតី Macron បានបន្ថែមទៀតថា កិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធារបស់បារាំងជាមួយនីហ្សេនឹងត្រូវ “បានបញ្ចប់”។ បារាំងនឹងចាប់ផ្តើមដកទ័ពនៅប៉ុន្មានខែខាងមុខ ហើយបញ្ចប់ការដកទ័ពទាំងអស់នៅចុងឆ្នាំនេះ។ មេដឹកនាំបារាំងបានបន្ថែមថា លោកនឹងពិគ្រោះជាមួយរដ្ឋាភិបាលយោធានីហ្សេ ដើម្បីឱ្យដំណើរការដកចេញប្រព្រឹត្តទៅដោយសន្តិវិធី។

មូលហេតុចម្បងនៃការដកឯកអគ្គរដ្ឋទូតបារាំងចេញពីប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា គឺដោយសារ ប្រធានាធិបតីបាហ្ស៊ូមរបស់ប្រទេសនីហ្សេ ឡើងកាន់អំណាច ហើយអះអាងថាទីក្រុងប៉ារីសនឹងរួមចំណែកគ្រប់គ្រងសហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចនៃរដ្ឋអាហ្វ្រិកខាងលិច (ECOWAS) ។ ដូច្នេះហើយ ECOWAS បានប្រកាសពីសកម្មភាពនៃកម្លាំងឈរជើងរបស់ខ្លួនត្រៀមធ្វើអន្តរាគមន៍នៅប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា។ទោះជាយ៉ាងណា ប្រជាជននីហ្សេមានការមិនពេញចិត្ត និងរងសម្ពាធខ្លាំង ក៏បានធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់រដ្ឋាភិបាលរបស់ខ្លួនគឺលោកប្រធានាធិបតីបាហ្ស៊ូម ចេញពីសហគមន៍សេដ្ឋកិច្ច អាហ្វ្រិកខាងលិច និងស្តារឡើងវិញនូវលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។

ប្រទេសនីហ្សេបានធ្វើរដ្ឋប្រហារនៅចុងខែកក្កដា ដោយរដ្ឋាភិបាលយោធានីហ្សេបានលុបចោលកិច្ចព្រមព្រៀងយោធាជាមួយបារាំង និងបានប្រកាសបណ្តេញឯកអគ្គរដ្ឋទូតបារាំងគឺលោក Sylvain Itte ចេញពីប្រទេសរបស់ខ្លួន។ បន្ទាប់ពីធ្វើរដ្ឋប្រហារទទួលបានជោគជ័យ ថ្នាក់ដឹកនាំយោធារបស់នីហ្សេបានប្រកាសថាប្រទេសនេះបានឈានដល់ “ជំហានថ្មីឆ្ពោះទៅមុខក្នុងអធិបតេយ្យភាព”។ រដ្ឋាភិបាលយោធានីហ្សេរីយ៉ាបាននិយាយថា នេះជាពេលវេលាប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏អស្ចារ្យបំផុតរបស់ប្រជាជននីហ្សេ៕
ប្រភព៖vnexpress

ប្រទេសថៃ ៖ បច្ចុប្បន្ន សំរាមជាច្រើនប្រភេទត្រូវបានគេបោះចោលនៅលើវាលស្មៅខាងក្រោយវត្តព្រះធាតុ ឃុំប្រាក់ទូឆ័យ ស្រុកព្រះនគរស្រីអយុធ្យា ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់បរិវេណប្រាសាទបុរាណរបស់ខេត្ត ។ បរិវេណនេះ គឺជាផ្លូវថ្មើរជើងទៅកាន់កន្លែងបុរាណផ្សេងទៀត ដែលមានភ្ញៀវទេសចរធ្វើដំណើរទៅមកជាប្រចាំ ។ ពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងតំបន់បានស្នើឱ្យអាជ្ញាធរជួយដោះស្រាយបញ្ហាសំរាមនេះជាបន្ទាន់ ដើម្បីកុំឱ្យប៉ះពាល់ដល់វិស័យទេសចរណ៍ ។

បញ្ហាសំរាមទាំងនេះមកពីភ្ញៀវទេសចរជាអ្នកបោះចោលខ្លួនឯង ព្រមទាំងអ្នករស់នៅក្នុងតំបន់ផងដែរ ។ លើសពីនេះ តែងមានក្រុមយុវវ័យមកអង្គុយជក់បារីនៅលើផ្លូវជាញឹកញាប់ រហូតដល់ភ្ញៀវទេសចរមិនហ៊ានដើរឆ្លងកាត់ ។ អភិបាលខេត្តព្រះនគរស្រីអយុធ្យាធ្លាប់បានជូនដំណឹងជាច្រើនលើកឱ្យពលរដ្ឋថៃ និងភ្ញៀវទេសចរទាំងអស់ជួយគ្នាថែរក្សាអនាម័យនៅបរិវេណប្រាសាទបុរាណ ប៉ុន្តែនៅតែមានការចោលសំរាមជាហូរហែ ។

ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មាន Thai PBS បានដើរត្រួតពិនិត្យមើលបរិវេណនៅក្បែរៗនោះឃើញថា ខ្វះខាតធុងសំរាមដាក់នៅចំណុចនីមួយៗ ។ កន្លងមក អ្នកលេងបណ្តាញសង្គមបានចែកចាយរូបភាពសំរាម និងសម្លៀកបំពាក់ ដែលគេបានបោះចោលនៅបរិវេណចេតិយព្រះស័ង្ខាបាត់ រហូតដល់បាត់បង់សោភ័ណភាព និងមិនគួរឱ្យមើលទេ ។ ប៉ុន្តែក្រោយមក ភ្នាក់ងារសម្អាតបានប្រមូលសំរាមចេញពីបរិវេណនេះរួចអស់ហើយ ។

ពាក់ព័ន្ធនឹងការចោលសំរាមផ្តេសផ្តាសនៅបរិវេណប្រាសាទបុរាណ ពលរដ្ឋរស់នៅខេត្តអយុធ្យាបានសម្តែងក្តីបារម្ភថា វានឹងប៉ះពាល់ដល់វិស័យទេសចរណ៍ ក្នុងឋានៈប្រាសាទបុរាណនេះជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ។ ប្រសិនបើបញ្ហាចោលសំរាមកាន់តែរាលដាលច្រើនជាងនេះ ប្រាសាទបុរាណអាចត្រូវបានគេដកចេញពីសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ។ ហេតុនេះ ពលរដ្ឋសំណូមពរឱ្យស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធជួយដោះស្រាយបញ្ហានេះ ដោយអនុវត្តវិធានការតឹងរ៉ឹង និងដោះស្រាយជាបន្តបន្ទាប់ ៕ ប្រភព ៖ Thai PBS

ប្រទេសថៃ ៖ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣ គឺជាថ្ងៃដំបូងដែលប្រទេសថៃចាប់ផ្តើមអនុវត្តវិធានការលើកលែងទិដ្ឋាការ (Free Visa) សម្រាប់ទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរចិន និងកាហ្សាក់ស្ថានឱ្យមកកម្សាន្តនៅប្រទេសថៃ ហើយនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក សេដ្ឋា ថាវីស៊ិន បានធ្វើដំណើរទៅទទួលភ្ញៀវទេសចរចិននៅអាកាសយានដ្ឋានសុវណ្ណភូមិដោយផ្ទាល់ ។ ចំណែកក្រុមហ៊ុនឯកជនបានស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលដំឡើងកម្មវិធី PromptPay ដើម្បីទូទាត់ប្រាក់តាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក ។

ប្រទេសថៃបានកំណត់វិធានការលើកលែងទិដ្ឋាការ (Free Visa) សម្រាប់ទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរចិន និងកាហ្សាក់ស្ថាន ដោយអនុវត្តចាប់ពីថ្ងៃទី២៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣ រហូតដល់ថ្ងៃទី២៩ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ សរុបមានរយៈពេល៥ខែ ។

លោក សេដ្ឋា ថាវីស៊ិន នាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ ព្រមទាំងមន្ត្រីមកពីស្ថាប័នផ្សេងៗបានធ្វើដំណើរមកកាន់អាកាសយានដ្ឋានសុវណ្ណភូមិ ដើម្បីទទួលស្វាគមន៍ភ្ញៀវទេសចរចិន ដោយការប្រគល់កម្រងផ្កា និងវត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ដល់ភ្ញៀវទេសចរចិន ដែលបានធ្វើដំណើរតាមជើងហោះហើរ Thai Air Asia X និងជើងហោះហើរ XJ 761 ពីទីក្រុងសៀងហៃ មកកាន់អាកាសយានដ្ឋានសុវណ្ណភូមិ ចំនួន៣៦៧នាក់ ។

ចំណែកក្រសួងដឹកជញ្ជូន និងក្រុមហ៊ុនផ្តល់សេវាកម្មការទូទាត់ប្រាក់ពីប្រទេសចិន បានត្រៀមខ្លួនរួចរាល់នៅអាកាសយានដ្ឋាន ដោយក្រុមហ៊ុនជឿថា វិធានការលើកលែងទិដ្ឋាការ (Free Visa) នឹងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរចិន និងកាហ្សាក់ស្ថាន មកកាន់ប្រទេសថៃ និងបង្កើនការចំណាយនៅថៃជាង២០% ។ លើសពីនេះ ពួកគេបានស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលដំឡើងកម្មវិធី PromptPay សម្រាប់ហាងលក់ដូរផ្សេងៗទទួលការទូទាត់ប្រាក់តាមរយៈ E-wallet ផងដែរ ។

ការត្រៀមខ្លួនទទួលភ្ញៀវទេសចរ គឺក្រោយពីរដ្ឋាភិបាលថៃបានប្រកាសអនុវត្តវិធានការលើកលែងទិដ្ឋាការ (Free Visa) ហើយក្រសួងគមនាគមន៍បញ្ជាក់ថា អាកាសយានដ្ឋានទាំងអស់ត្រៀមទទួលភ្ញៀវទេសចរចិន និងកាហ្សាក់ស្ថាន ជាពិសេស នៅខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ ព្រោះវាត្រូវនឹងពិធីបុណ្យជាតិរបស់ចិន ។ ក្រសួងគមនាគមន៍សង្ឃឹមថា នឹងមានជើងហោះហើរពីប្រទេសចិនកើនឡើង ពីជាមធ្យម៧២ជើងក្នុង១ថ្ងៃ មកស្មើនឹង៩៦ជើងក្នុង១ថ្ងៃ ខណៈចំនួនអ្នកដំណើរនឹងកើនឡើងពី៩.៦៨០នាក់ក្នុង១ថ្ងៃ មកស្មើនឹង១៨.៦៥៦នាក់ក្នុង១ថ្ងៃ ។

ការជួយសម្រួលក្នុងការទូទាត់ប្រាក់តាមរយៈ E-wallet ជាពិសេស ភ្ញៀវទេសចរចិន ដោយសារនៅប្រទេសចិនជំរុញការទូទាត់ប្រាក់តាម E-wallet នៅលើទូរស័ព្ទស្មាតហ្វូន ។ ក្រុមហ៊ុនផ្តល់សេវាកម្មទូទាត់ប្រាក់ឌីជីថលតាមរយៈ Alipay Plus និយាយថា បានបើកកន្លែងទូទាត់ប្រាក់សម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរចិន ប្រមាណ៥សែនកន្លែងនៅប្រទេសថៃ ដូចជា នៅតាមហាងលក់ទំនិញតូចធំ និងនៅអាកាសយានដ្ឋាន ។

លើសពីនេះ ក្រុមហ៊ុននឹងត្រៀមពង្រីកកន្លែងទូទាត់ប្រាក់បន្ថែមទៀតនៅតាមហាងលក់ទំនិញក្នុងតំបន់ និងទីប្រជុំជន ។ ដូច្នេះ ក្រុមហ៊ុនបានពិភាក្សាជាមួយធនាគារជាតិ និងអាជ្ញាធរទេសចរណ៍ថៃ ដើម្បីតភ្ជាប់ប្រព័ន្ធ Alipay Plus និង PromptPay ឱ្យហាងលក់ទំនិញថៃអាចទូទាត់ប្រាក់តាមរយៈ E-wallet របស់ចិន ។ ក្រុមហ៊ុនជឿថា បើអាចធ្វើបាន វានឹងជួយពង្រីកហាងលក់ទំនិញក្នុងស្រុក និងក្លាយជាប្រយោជន៍សម្រាប់ហាងលក់ទំនិញ ក្រុមហ៊ុន និងសេដ្ឋកិច្ចថៃ ៕ ប្រភព ៖ Thai PBS

សត្វបក្សី នៅលើផែនដីរបស់យើង គឺមានរាប់លានប្រភេទឯណោះ ដែលវាសុទ្ធតែមានលក្ខណៈពិសេសផ្សេងៗគ្នា ដោយបក្សីខ្លះអាចហើរខ្ពស់ៗបាន ហើយខ្លះទៀតក៏អាចសម្លឹងបានឆ្ងាយ និងបក្សីខ្លះក៏បំបៅដោះកូន រីឯបក្សីខ្លះទៀតក៏អាចចាប់ចំណីក្នុងទឹកបានទៀតផង ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បក្សីដែលអាចហើរថយក្រោយបានគឺកម្រណាស់។ ដូច្នេះហើយ តើបក្សីប្រភេទណាដែលមានសមត្ថភាពហើរថយក្រោយបាន?

សត្វបក្សីដែលមានសមត្ថភាពហើរថយក្រោយបានគឺ បក្សីហាំមីងបឺដ (Hummingbird) គឺជាអម្បូរសត្វបក្សីដែលមានលក្ខណៈពិសេសដ៏គួរឱ្យចាប់អាម្មណ៍ និងមានសមត្ថភាពយ៉ាងអស្ចារ្យ។ យោងតាមតាមការស្រាវជ្រាវផ្នែកជីវសាស្ត្ររបស់បក្សីហាំមីងបឺដ គឺគេបានរកឃើញថាពពួកបក្សីនេះមានដើមកំណើតដំបូងនៅទ្វីបអាមេរិក។ ពួកវាមិនត្រឹមជាពពួកបក្សីដែលផ្លាស់ប្តូរទីជម្រកតាមរដូវកាល និងមានទំហំតូចជាងគេប៉ុណ្ណោះទេ តែវាក៏ជាសត្វបក្សីតែមួយគត់លើផែនដីដែលអាចហើរថយក្រោយបានផងដែរ។ បក្សីហាំមីងបឺដទទះស្លាបក្នុងទម្រង់ដូចទៅនឹងរាងលេខ ៨ ដែលនាំឱ្យពួកវាអាចហើរថយក្រោយបានដោយងាយ។

ល្បឿននៃការទទះស្លាបរបស់សត្វបក្សីហាំមីងបឺដ អាចឈានដល់ ២០០ ដងក្នុងមួយវិនាទី ហើយចង្វាក់បេះដូងរបស់ពួកវាបានលោតដល់ ១,២៦០ ដងក្នុងមួយនាទី។ ការទទះស្លាបមហាសែនលឿនដូច្នេះហើយ ទើបធ្វើឱ្យបក្សីនេះបញ្ចេញសំឡេងរំញ័រនៅពេលហើរ និងត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះឱ្យថា «Hummingbird» តែម្តង។

ការធ្វើសកម្មភាពដ៏រហ័សបែបនេះបានជួយឱ្យរាងកាយពួកវាធ្វើប្រតិកម្មមេតាបូលីសិម (Metabolism) ដែលជាកត្តានាំឱ្យពពួកបក្សីប្រភេទនេះអាចមានអាយុវែងផងដែរ។ អម្បូរបក្សីហាំមីងបឺដញីមួយក្បាលធ្លាប់ត្រូវគេកត់ត្រាថារស់នៅបានរហូតដល់អាយុ ១២ ឆ្នាំឯណោះ។ សម្រាប់ក្រុមបក្សីហាំមីងបឺដនៅទ្វីបអាមេរិកខាងជើង គឺអាចរស់នៅបានជាមធ្យមចន្លោះពី ៣-៥ ឆ្នាំ៕