យុវជនល្ខោនខោលកម្ពុជា បង្ហាញអារម្មណ៍រំភើបចិត្តយ៉ាងខ្លាំងបន្ទាប់ពីក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈបានផ្តល់ឱកាសឱ្យសិល្បករល្ខោនខោលបានបញ្ចេញស្នាដៃបង្ហាញពីសិល្បៈល្ខោនខោលដ៏អស្ចារ្យរបស់កម្ពុជាលើឆាកអន្តរជាតិ ដោយនឹងចូលរួមក្នុងកម្មវិធី International Mask Festival ទីក្រុងសូឡូ ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី នាខែវិច្ឆិកា ខាងមុខនេះ។

ទន្ទឹមនឹងទទួលបានឱកាសដ៏ពិសេសនេះ យុវជនល្ខោនខោលកម្ពុជា បេ្តជ្ញាចិត្តនឹងធ្វើឱ្យបានល្អអស់ពីសមត្ថភាពដើម្បីបង្ហាញអន្តរជាតិថា ល្ខោនខោលខ្មែរអស្ចារ្យ ជាពិសេសគឺយុវជនរបស់កម្ពុជា មានសមត្ថភាព និងស្មើមុខស្មើមាត់លើឆាកអន្តរជាតិ ក្នុងកិច្ចថែរក្សា ការពារ និងផ្សព្វផ្សាយសិល្បៈវប្បធម៌ជាតិ។

ជាមួយគ្នានេះដែរ យុវជនល្ខោនខោលក៏មិនភ្លេចថ្លែងអំណរគុណចំពោះ លោកជំទាវបណ្ឌិសភាចារ្យ ភឿង សកុណា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវប្បធម៌ និង ឯកឧត្តម ហ៊ុន ម៉ានី ប្រធានសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា និងជារដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមុខងារសាធារណៈដែលបានឧបត្ថម្ភការធ្វើដំណើរពី ភ្នំពេញ-សូឡូ-ភ្នំពេញ។ ឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី សាយ សំអាល់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ ដែលបាន ឧបត្ថម្ភផ្នែកសម្លៀកបំពាក់ និងថតភ្លេង នូវទឹកប្រាក់ចំនួន ១,២០០,០០០រៀល ។ ឯកឧត្តម សរ សុពុត្រា ប្រធានកិត្តិយសយុវជនល្ខោនខោលកម្ពុជា ដែលបានឧបត្ថម្ភសិល្បករចំនួន ៦រូប ក្នុងម្នាក់ចំនួន ៤០០,០០០រៀល។

ល្ខោនខោលជាប្រភេទល្ខោនយ៉ាងចំណាស់មួយក្នុងចំណោមទម្រង់សិល្បទស្សនីយភាពនៅកម្ពុជា ដែលមាននៅដើមសម័យអង្គរដែលគេជឿថាល្ខោនពាក់មុខខ្មុកសំដែងនេះកើតឡើងនាអំឡុងសតវត្សទី៩ ដោយសំអាងលើចម្លាក់នៅជញ្ជាំងប្រាសាទអង្គរវត្ត។ បើតាមសៀវភៅ «បញ្ជីសារពើភ័ណ្ឌបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីកម្ពុជា» (Inventory of Intangible Cutural Heritage of Cambodia) ល្ខោនខោល បានវិវឌ្ឍចេញពីល្ខោនព្រះរាជទ្រព្យទៅជាល្ខោនដែលសំដែងដោយមនុស្សប្រុសសុទ្ធ។

គួរបញ្ជាក់ថា ល្ខោនខោលត្រូវបានចុះក្នុងបញ្ជីសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីយនៃមនុស្សជាតិ កាលពីថ្ងៃទី ២៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៨ នៅទីក្រុងព័រល្វីស ប្រទេសម៉ូរីស៕

ថ្មីៗនេះមានការបង្ហោះក្នុងបណ្ដាញសង្គម Facebook របស់ម្ចាស់គណនីឈ្មោះ ឈិន គឹមឡាដែលបានលើកឡើងអំពីផ្លូវមួយខ្សែនៅក្នុងខេត្តបាត់ដំបង ដែលបានរងការខូចខាតអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ ក៏ប៉ុន្តែហាក់មិនមានការជួសជុលអ្វីសោះ។ម្ចាស់គណនីឈ្មោះ ឈិន គឹមឡា បានបង្ហោះថា៖”ចង់ឱ្យមេភូមិ មេឃុំ……ជិះម៉ូតូមកបង្រៀនជាមួយ ខ្ញុំម្តង មើលហាក់មិនពិបាក តែការពិត ពិតជាពិបាក ប្រជាជនរអ៊ូជាង១០ឆ្នាំហើយ ហ៊ឹម!!! ស្រុកខ្ញុំពេលជិះម្តងៗ សឹងតែបកក្រោយទៅផ្ទះវិញ តែដើម្បីសិស្ស គឺត្រូវតែទៅមុខ ទោះត្រូវរអិលដួលយ៉ាងណាក៏ដោយ ពេលខ្លះ លួចយំតិចៗដែរ ទេវតាអើយ សុំផ្លូវ១ខ្សែមក ពិបាកជិះទៅបង្រៀនខ្លាំងណាស់! ភូមិព្រែកត្រប់ ឃុំព្រែកនរិន្ទ ស្រុកឯកភ្នំ ខេត្តបាត់ដំបង”។
ក្រោយពីឃើញការបង្ហោះនេះ មន្ទីរមន្ទីរសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូនខេត្តបាត់ដំបង បានចេញសេចក្តីបំភ្លឺថា៖ “យោងតាមការព្យាករអាកាសធាតុ មានប្រព័ន្ធសម្ពាធទាប មួយបានកើតឡើង អូសកាត់លើព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលធ្វើឱ្យមានភ្លៀងធ្លាក់ជោគជាំស្ទើរពេញ ផ្ទៃប្រទេស ក្នុងនោះខេត្តបាត់ដំបងក៏មានភ្លៀងធ្លាក់ជាបន្តបន្ទាប់ដែរ ដែលធ្វើឱ្យក្រុមការងារពិបាក ក្នុងការជួសជុលអំឡុងពេលនេះ។ ក្រុមការងារមន្ទីរនឹងចុះទៅធ្វើការជួសជុល ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ បន្ទាប់ពីអាកាសធាតុអំណោយផល ។ អាស្រ័យហេតុនេះ សូមបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ និងសាធារណជនមេត្តាជ្រាបជាព័ត៌មាន និង មានការយោគយល់ដល់ក្រុមការងារមន្ទីរ”៕

បន្ទាប់ពីពីបានធ្វើការសង្កេត តាមដានលើស្ថានភាពធាតុអាកាសរួចមក ឃើញថានៅថ្ងៃទី២៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២៣ មានប្រព័ន្ធសម្ពាធទាបមួយបានកើតឡើង អូសកាត់លើព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ។ យោងតាមការព្យាករសម្ពាធសកម្មមួយ (ស្ថិតនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង )នៃប្រពន្ធ័សម្ពាធទាប ខាងលើ នឹងរំកិលចូលមកតំបន់ព្រំប្រទល់កម្ពុជា-ឡាវ រួចបន្តដំណើរពីកើតមកលិចស្របជួរភ្នំដងរែក។ជាក់ស្ដែងនៅក្នុងខេត្តពោធិ៍សាត់ស្ថានភាពកំពស់ទឹកស្ទឹងពោធិ៍សាត់ បានកើនឡើងក្នុងកំរិតមួយ ដែលត្រូវប្រកាសអាសន្ន។ ដើម្បីត្រៀមលក្ខណ:ការពារគ្រោះធម្មជាតិទឹកជំនន់តាមដងស្ទឹងដែលអាចកើតមានក្នុងខេត្តពោធិ៍សាត់ មន្ទីរធនធានទឹក និងឧតុនិយមខេត្ត ឃើញថាស្ថានភាពអាកាសធាតុមានភ្លៀងធ្លាក់នៅតំបន់ជួរភ្នំក្រវាញ ស្ទឹងអារ៉ៃ និងស្ទឹងធំ បង្កឱ្យមានកំរិតខ្ពស់មកលើដងស្ទឹងពោធិ៍សាត់។ ឥទ្ធិពលនៃស្ទឹងខាងលើនេះ នឹងធ្វើអោយទឹកស្ទឹងពោធិ៍សាត់ មានសន្ទុះកើនឡើងបន្តបន្ទាប់ និងអាចបង្កអោយមានទឹកជំនន់នៅក្នុងខេត្តពោធិ៍សាត់។

ហេតុដូច្នេះមន្ទីរធនធានទឹក និងឧតុនិយមខេត្ត បានជូនដំណឹងដល់អាជ្ញាធរ ក្រុង ស្រុក ឃុំ សង្កាត់គ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ និងប្រជាពលរដ្ឋទូទាំងខេត្តពោធិ៍សាត់ ពិសេសប្រជាពលរដ្ឋ រស់នៅតាមដងស្ទឹងពោធិ៍សាត់ និងស្ទឹងពាក់ព័ន្ធ សូមបង្កើនការយកចិត្តទុកដាក់ប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ ដើម្បីជៀសវាង នូវគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ ដែលអាចកើតមានឡើងដោយយថាហេតុ និងត្រៀមរកទីទួលសុវត្ថិភាព សម្រាប់ជម្លៀស ប្រជាពលរដ្ឋដែលងាយរងគ្រោះ៕

រដ្ឋាភិបាល សម្រេចបន្ថែម២ដុល្លារ លើប្រាក់ឈ្នួលដល់កម្មករនិយោជិត ក្នុងវិស័យកាត់ដេរ ឯកឧត្តម ហេង សួរ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ បានបង្ហាញពីរបាយការណ៍លទ្ធផលបោះឆ្នោតរបស់ក្រុមប្រឹក្សាជាតិប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមា លើតួលេខចំនួន ៣ គឺតួលេខ២០២ដុល្លារតួលេខ២០៤ដុល្លារ និងតួលេខ២១៣ដុល្លារ ដោយក្នុងនោះ តួលេខ២០២ដុល្លារ ទទួលបានសម្លេង៤៦លើ៥១សម្លេង និងតួលេខ២១៣ដុល្លារទទួលបានសម្លេង ៥លើ៥១សម្លេង។យោងលើសម្លេងបោះឆ្នោតលើតួលេខនីមួយៗ និងយោងតាមច្បាប់ស្តីពីប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមា ក្រុមប្រឹក្សាជាតិប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមានឹងកំណត់តួលេខ ២០២ដុល្លារ ជាតួលេខប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមាសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៤។នៅក្នុងនោះសម្តេចធិបតីនាយករដ្ឋមន្រ្តី បានសម្រេចបន្ថែម ២ដុល្លារ ក្នុង ១ខែ ទៅលើតួលេខ ២០២ដុល្លា ដែលជាលទ្ធផលបោះឆ្នោតរបស់ក្រុមប្រឹក្សាជាតិប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមាខាងលើ។ ដូច្នេះ ប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមាថ្មីសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៤ គឺ ២០៤ដុល្លារ ក្នុង១ខែ៕

នៅរសៀលថ្ងៃទី២៨ ខែកញ្ញា នេះក្រសួងសុខាភិបាលបានចេញសេចក្តីប្រកាសសម្រេច បិទមន្ទីរព្យាបាលឯកជន «តូច យ៉ាន» ដោយមូលហេតុមន្ទីរសម្រាកព្យាបាលនេះប្រើប្រាស់បុគ្គលិកមិនមានគុណវុឌ្ឍស្របទៅនឹងច្បាប់ស្តីពីការគ្រប់គ្រងអ្នកប្រកបវិជា្ជជីវៈ សុខាភិបាល និងបានក្លែងបន្លំវិញ្ញាបនបត្របញ្ជាក់ការចុះឈ្មោះគណៈគ្រូពេទ្យក្លែងក្លាយ ព្រមទាំងអនុវត្តមិនបានត្រឹម ត្រូវតាមបទដ្ឋានស្តង់ដារអប្បបរមាសម្រាប់មូលដ្ឋានសុខាភិបាលឯកជន។

លិខិតចុះថ្ងៃទី២៧ កញ្ញា បានបញ្ជាក់ថាយោងតាមការចាំបាច់របស់ក្រសួងសុខាភិបាល
សម្រេចការបិទ និងដកហូតសេចក្ដីសម្រេចឱ្យបើកមន្ទីរសម្រាកព្យាបាលឯកជនឈ្មោះ តូច យ៉ាន ដែលមានទីតាំងនៅផ្ទះលេខ ១៦-១៨-២០-២២ ផ្លូវលេខ១៦ សង្កាត់ចោមចៅទី១ ខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ ដោយយោងទៅតាមមូលហេតុខាងលើនេះ។

ក្រសួងបានបញ្ជាក់ថា ត្រូវទុកជានិរាករណ៍នូវសេចក្តីសម្រេចលេខ ២០៥/២០ អបស/មព ចុះថ្ងៃទី១៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០ របស់ក្រសួងសុខាភិបាល។ អគ្គនាយកបច្ចេកទេសសុខាភិបាល ប្រធាននាយកដ្ឋានមន្ទីរពេទ្យ ប្រធានមន្ទីរសុខាភិបាលនៃរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ និង លោកវេជ្ជបណ្ឌិត តូច យ៉ន មានភារកិច្ចអនុវត្តសេចក្តីសម្រេចនេះតាមភារកិច្ចរៀងៗខ្លួនឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព ចាប់ពីថ្ងៃចុះហត្ថលេខាតទៅ៕ 

ឯកឧត្តម ហ៊ុន ម៉ានី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមុខងារសាធារណៈបានបង្ហាញការគាំទ្រមួយទំហឹងនូវការលើកឡើងរបស់អ្នកបង្កើតមាតិកាឯករាជ្យ Rick KH ទៅលើមតិបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនមិនឱ្យតម្លៃ ប្រមាថលើប្រទេសជាតិខ្លួនឯង។

នៅក្នុងវីដេអូដែលឯកឧត្តមយកមកបង្ហោះបន្តលើបណ្តាញសង្គមហ្វេកប៊ុក គឺជាវីដេអូមួយរបស់លោក Rich KH ដែលជាអ្នកបង្កើតមាតិកាមួយរូបចូលចិត្តធ្វើដំណើរកម្សាន្ត រៀបរាប់ពីប្រវត្តិសាស្រ្ត វប្បធម៌ អរិយធម៌ ទាំងក្នុងនិងក្រៅប្រទេស។ វីដេអូដែលមានគាំទ្រនោះ Rich KH បានបញ្ជាក់ថាលោកមិនបានចូលនយោបាយវប្បធម៌ទេ លោករស់នៅប្រទេសកម្ពុជា ស្រលាញ់ព្រះពុទ្ធសាសនា ស្រលាញ់ ជាតិ សាសនា ព្រះមហាក្សត្រ ស្រលាញ់ក្រសួងវប្បធម៌ ស្រលាញ់ការដឹកនាំប្រទេសជាតិ។ ថ្វីដ្បិតប្រទេសកម្ពុជាយើងកំពុងអភិវឌ្ឍមិនល្អឥតខ្ចោះដូចសហរដ្ឋអាម៉េរិក សិង្ហបុរី យើងកើតជាជនជាតិខ្មែរ យើងអត់អាចហាមាត់ថាខ្មែរថោកទាប ខ្មែរមិនចេះមើល ខ្មែរល្ងង់ មិនអភិវឌ្ឍ ជាជនជាតិខ្មែររស់នៅលើទឹកដីខ្មែរ និយាយបែបនេះដូចមើលងាយម្តាយឪពុកខ្លួនឯងអ៊ីចឹង។

Rich KH បាននិយាទៀតថា រស់លើទឹកដីខ្មែរកន្លែងណាខ្វះការអភិវឌ្ឍអត់ទាន់ច្បាស់លាស់យើងខំប្រឹងរៀនខ្លួនឯងថែមថយកន្លែងហ្នឹងមក ក្រសួងធ្វើការកន្លែងណាអត់គ្រប់គ្រាន់យើងប្រាប់ក្រសួងធ្វើការឱ្យគ្រប់គ្រាន់ទៅយើងជួយគ្នាម្នាក់មួយដៃមួយជើងដើម្បីឱ្យប្រទេសយើងអភិវឌ្ឍ។ លោកបន្តទៀតថា មិនចាំតែម្នាក់ប្រឹង គេខំសព្វគ្រប់បែបយ៉ាងយើងទៅស្តីថាឱ្យគេមិនត្រូវនោះទេ យើងបុគ្គលខ្លួនឯងខំប្រឹងរៀន ជួយក្រសួង ជួយរដ្ឋាភិបាល ឈប់យកការគិតអវិជ្ជមាន គិតអាក្រក់លើប្រទេសជាតិ បើយើងនាំគ្នាជាន់ប្រទេសជាតិដុនដាប ។

អ្នកបង្កើតមាតិកា រូបនេះបន្ថែមទៀតថា «ប្រទេសខ្មែរមានសំរាម យើងរើសសំរាមទៅដាក់កំណត់ខ្លួនឯងកុំចោលសំរាម កន្លែងណាមិនអភិវឌ្ឍចូលរួមជាមួយក្រសួងទាំងអស់គ្នាបើរវល់តែស្អប់ជាតិមានតែទៅនៅអាម៉េរិក។ Rich KH បញ្ជាក់ច្បាស់ៗថា លោកមិនមែនជាអ្នកធ្វើការនៅខាងក្រសួងអ្វីនោះទេ តែហួសចិត្ត ហាឡើងជេរខ្មែរ ហាឡើងដៀលក្រសួង ទោះក្រសួងធ្វើមិនល្អឥតខ្ចោះតែក្រសួងធ្វើការអស់ពីសមត្ថភាពដែរ។

សូមបញ្ជាក់ថា អ្វីដែលអ្នកបង្កើតមាតិកា Rich KH លើកឡើងខាងលើនេះគឺជាប់ទាក់ទងនឹងបញ្ហាប្រតិកម្មរបស់ប្រជាជនកម្ពុជាទៅលើការសាងសង់ប្រាសាទថ្មរបស់ថៃដែលលេចរូបរាងស្រដៀលប្លង់ស្ថាបត្យកម្មប្រាសាទអង្គរវត្តនៅពេលដែលក្រសួងពុំទាន់បានចេញសេចក្តីប្រកាសស្របពេលកំពុងតែមានកម្តៅខ្លាំងលើបណ្តាញសង្គម៕