ប្រទេសថៃ ៖ បរិយាកាសពិធីជប់លៀងស្វាប្រចាំឆ្នាំនៅខេត្តលុបបុរី ប្រទេសថៃ ពោរពេញទៅដោយសភាពអ៊ូអរ ខណៈភ្ញៀវទេសចរថៃ និងភ្ញៀវទេសចរបរទេសជាច្រើននាក់បានធ្វើដំណើរមកចូលរួមក្នុងពិធីនេះ ។ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋ និងអ្នកប្រកបអាជីវកម្មនៅក្នុងតំបន់បានបង្ហាញក្តីបារម្ភពីផលប៉ះពាល់ដោយសារសត្វស្វា ។

ពិធីជប់លៀងស្វានៅឆ្នាំ២០២៣ គឺជាពិធីជប់លៀងបុហ្វេ ដើម្បីឱ្យស្វាមានអាហារស៊ីគ្រប់គ្រាន់ ។ គេបានរៀបចំអាហាររហូតដល់១០មុខ ក្នុងនោះមានបន្លែ និងផ្លែឈើជាច្រើនប្រភេទ ដូចជា ស្ពៃ, ទុរេន, ឪឡឹក និងទំពាំងបាយជូរ ។ លើសពីនេះ ក៏មានទឹកផ្លែឈើ និងនំថៃមួយចំនួនទៀតដែលស្វាចូលចិត្តស៊ីទៀតផង ។

អ្នកស្រី គ្រីស វៀល ជាភ្ញៀវទេសចរបរទេសនិយាយថា ៖ «ពួកស្វាចូលចិត្តស៊ីស្វាយជាងគេ គឺលំដាប់ទី១» ។ រីឯលោក ខេតធី វៀល ជាស្វាមីរបស់អ្នកស្រី គ្រីស វៀល និយាយថា ៖ «ខ្ញុំគិតថា ផ្លែចេក គឺលំដាប់ទី២ បន្ទាប់មក តាសក់ ។ បើពួកស្វាធំៗមិនចូលចិត្តស៊ីផ្លែឈើណាមួយ ពួកវានឹងទុកផ្លែឈើនោះនៅខាងៗ ហើយបណ្តោយឱ្យស្វាតូចៗស៊ី» ។

ពិធីជប់លៀងស្វា ត្រូវបានគេរៀបចំឡើងនៅថ្ងៃអាទិត្យ ក្នុងសប្តាហ៍ចុងក្រោយនៃខែវិច្ឆិកា ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ។ សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៣ គេបានរៀបចំពិធីជប់លៀងស្វាចំនួន៤ពេល រួមមាន ៖ នៅវេលាម៉ោង១០ព្រឹក, ម៉ោង១២ថ្ងៃត្រង់, ម៉ោង២រសៀល និងម៉ោង៤ល្ងាច ។ ចំណែកការចំណាយប្រាក់សម្រាប់រៀបចំពិធីជប់លៀងស្វា គឺស្មើប្រមាណ៣សែនបាត ។

ពិធីជប់លៀងស្វានៅខេត្តលុបបុរី គឺជាវិធានការមួយដើម្បីលើកកម្ពស់វិស័យទេសចរណ៍នៅប្រទេសថៃ ព្រមទាំងផ្តល់ប្រាក់ចំណូលឱ្យពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងតំបន់ ក៏ដូចជាជំរុញអាជីវកម្មនានាពាក់ព័ន្ធនឹងវិស័យទេសចរណ៍ផងដែរ ។

នៅពេលរដ្ឋាភិបាលថៃព្យាយាមរៀបចំកម្មវិធីផ្សេងៗដើម្បីទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងតំបន់បានបង្ហាញការបារម្ភអំពីចំនួនស្វាកើនឡើង ដោយសារប៉ះពាល់ដល់ការរស់នៅរបស់ពួកគេ ។ គេបានព្យាយាមពន្យារកំណើតស្វា ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាចំនួនស្វាកើនឡើងតាំងពីឆ្នាំ២០១៨ មកម៉្លេះ ប៉ុន្តែស្វាទាំងនេះពុំបានថយចុះទេ ។

លោក ផុងសាថន ក្រងឡាំជីក ជាបុគ្គលិកក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនក្នុងតំបន់និយាយថា ៖ «ពេលខ្លះ អតិថិជនមិនហ៊ានមកទេ ព្រោះពួកគេខ្លាចស្វាដណ្តើមរបស់របរ ។ យើងរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងណាស់ ប៉ុន្តែយើងត្រូវយល់ព្រមទទួលយកនូវស្ថានភាពបែបនេះ ។ យើងដឹកភ្ញៀវតាំងពីឆ្នាំ១៩៩៨ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន យើងនៅតែរងផលប៉ះពាល់ដដែល» ៕

ប្រទេសថៃ ៖ លោក Phongphon Yodmuangcharoen អ្នកនាំពាក្យក្រសួងថាមពលថៃលើកឡើងថា តម្លៃអគ្គិសនីចាប់ពីខែមករា រហូតដល់ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ គឺមិនលើសពី៤,២០បាតក្នុង១គីឡូវ៉ាត់ ។ តួលេខនេះជាតួលេខដែលបានស្នើសុំ ចំណែកតម្លៃអគ្គិសនីជាក់ស្តែង គឺអាស្រ័យលើផ្នែកគ្រប់គ្រងរបស់ក្រសួងថាមពល ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ នៅថ្ងៃទី៣០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ ។

លោក Phongphon លើកឡើងថា ៖ «លោក Peeraphan Saleerathaviphak ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងថាមពលបានជំរុញឱ្យក្រុមការងារស្វែងរកវិធីបញ្ចុះតម្លៃអគ្គិសនីឱ្យពលរដ្ឋនៅទូទាំងប្រទេស ហើយលោកនឹងព្យាយាមធ្វើឱ្យតម្លៃអគ្គិសនីធ្លាក់ចុះច្រើនជាងនេះទៀត ។ ហេតុនេះ តម្លៃអគ្គិសនីអាចស្មើប្រមាណ៤,២០បាតក្នុង១គីឡូវ៉ាត់ តាមរយៈការប្រើប្រាស់វិធានការជាច្រើនដើម្បីជួយសម្រួលតម្លៃអគ្គិសនីនៅប្រទេសថៃ» ។

លោក Peeraphan Saleerathaviphak ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងថាមពលបានបញ្ជាក់ថា ពលរដ្ឋថៃទាំងអស់ដែលប្រើប្រាស់អគ្គិសនីមិនចាំបាច់ទទួលបន្ទុកបង់ថ្លៃអគ្គិសនីខ្ពស់ រហូតដល់វិលមុខនោះទេ ។ គម្រោងបញ្ចុះតម្លៃអគ្គិសនីជូនពលរដ្ឋ ក្នុងគោលបំណងកុំឱ្យប្រឈមមុខនឹងការប្រតិកម្មក្រោយពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំសកលនាពេលខាងមុខ ។

ទោះយ៉ាងណា វិធានការនេះគ្រាន់តែជាការជួយសម្រាលបន្ទុកក្នុងជីវភាពរស់នៅរបស់ពលរដ្ឋប៉ុណ្ណោះ ។ ក្រសួងថាមពលបញ្ជាក់ថា ការកែលម្អរចនាសម្ព័ន្ធឧស្ម័នធម្មជាតិ គឺជាកត្តាចម្បងពាក់ព័ន្ធនឹងការបញ្ចុះតម្លៃអគ្គិសនី ហើយវានឹងគាំទ្រថាមពលអគ្គិសនីស្អាតរយៈពេលយូរបន្តទៀត ៕

ប្រទេសវៀតណាម ៖ សារព័ត៌មាន Reuters រាយការណ៍ថា លោក Wang Yi មន្ត្រីទូតជាន់ខ្ពស់របស់ចិនបានធ្វើដំណើរទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសវៀតណាម នាថ្ងៃទី៣០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ ។ ប៉ុន្តែសារព័ត៌មាន Reuters មិនទទួលបានការបកស្រាយពីក្រសួងការបរទេសវៀតណាម និងចិនទេ ។

យោងតាមប្រភពព័ត៌មានពីជនជាតិវៀតណាម២នាក់និយាយថា ៖ «លោក Wang Yi នឹងចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំរវាងរដ្ឋាភិបាលវៀតណាម និងចិន នៅទីក្រុងហាណូយ នៅថ្ងៃទី១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣» ។

ប្រទេសចិនមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងរឹងមាំជាមួយវៀតណាមផ្នែកការទូត តាំងពីឆ្នាំ១៩៥០ មកម៉្លេះ បើទោះជាកើតមានសង្គ្រាមរយៈពេលខ្លី នៅឆ្នាំ១៩៧៩ ក្តី ។ លើសពីនេះ ចិនគឺជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មដ៏ធំបំផុតរបស់វៀតណាម និងជាប្រទេសនាំចូលដ៏សំខាន់សម្រាប់ផ្នែកផលិតវៀតណាម ។

នៅថ្ងៃទី២៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មចិនដែលបានទៅធ្វើទស្សនកិច្ចនៅវៀតណាម សន្យាថា នឹងបើកទីផ្សារចិនសម្រាប់ផលិតផលកសិកម្មវៀតណាម ខណៈប្រទេសទាំងពីរព្យាយាមជំរុញទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅ ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់មន្ត្រីក្រសួងឧស្សាហកម្ម និងពាណិជ្ជកម្មវៀតណាម ។

កាលពីខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ សារព័ត៌មាន Reuters រាយការណ៍ថា ប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជិនពីង អាចនឹងធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីក្រុងហាណូយ ហើយពេលនោះ គម្រោងធ្វើដំណើរអាចនៅចុងខែតុលា ឬដើមខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ ។ ប៉ុន្តែមន្ត្រីទូតប្រចាំទីក្រុងហាណូយ ចំនួន៣រូបបាននិយាយនាពេលបន្ទាប់ថា ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះនឹងពន្យារពេលរហូតដល់ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ ។

ពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីរវាងវៀតណាម និងចិន បានកើនឡើង៥,៥% នៅឆ្នាំ២០២២ ស្មើនឹងទឹកប្រាក់១៧៥.៥០០លានដុល្លារអាមេរិក ខណៈការដឹកជញ្ជូនពីចិនមកកាន់វៀតណាម ស្មើនឹង៦៧% ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់ក្រសួងឧស្សាហកម្ម និងពាណិជ្ជកម្មវៀតណាម ៕

អ្នកដឹកនាំគោលនយោបាយអាមេរិក លោក Henry Kissinger ដែលជាអ្នកនៅពីក្រោយខ្នងការពិភាក្សាលើព្រឹត្តិការណ៍ទម្លាក់គ្រាប់បែករបស់អាមេរិកមកលើទឹកដីកម្ពុជា អំឡុងសង្រ្គាមវៀតណាមចូលមកកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ១៩៦៩-១៩៧០ បានទទួលមរណភាពហើយនៅក្នុងវ័យ១០០ឆ្នាំ។
លោក Kissinger បានទទួលមរណភាពនៅក្នុងផ្ទះនៃរដ្ឋ Connecticut ដោយមូលហេតុនៃការស្លាប់ មិនត្រូវបានប៉ូលិសរដ្ឋអាមេរិកបង្ហាញឱ្យដឹងនោះទេ។

អាមេរិក បានទម្លាក់គ្រាប់បែកនៅកម្ពុជា ចាប់ពីដើមឆ្នាំ១៩៦៩ ដល់ដើមឆ្នាំ១៩៧៣ ចំនួន២លាន៨សែនតោន ដែលគ្រានោះ លោក Kissinger ក៏បានទទួលស្គាល់ពីទង្វើរបស់លោក ដែលបណ្ដាលឱ្យប្រជាជនកម្ពុជារាប់សែននាក់បានបាត់បង់ជីវិត និងមានពិការភាពរាប់មុឺននាក់ផងដែរ។សូមបញ្ជាក់ថា ការដែលអាមេរិក ទម្លាក់គ្រាប់បែកជាច្រើនតោនមកកម្ពុជាដូច្នេះ ដោយបានយកលេសថា កំទេចពួកយៀកកុង៕

ប្រភព៖ Britannica 

ប្រទេសវៀតណាម ៖ សារព័ត៌មានបរទេសបានចុះផ្សាយថា វៀតណាមជាប្រទេសមួយដែលការធ្វើចរាចរមានភាពរញ៉េរញ៉ៃបំផុត និងមានសំឡេងស៊ីប្លេរំខានទៀតផង ។ លើសពីនេះ នៅមានបញ្ហាផ្សេងទៀតដែលធ្វើឱ្យវៀតណាមខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ គឺបញ្ហាសំរាម និងភាពកខ្វក់ក្នុងទីក្រុង ។

នៅតាមបណ្តាខេត្តផ្សេងៗ ក៏ដូចជាទីក្រុងហាណូយ និងទីក្រុងដាណាង ពិបាកដោះស្រាយបញ្ហាបរិស្ថានកខ្វក់ណាស់ ហើយក៏ពិបាកផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់ការចោលសំរាមរបស់ពួកគេផងដែរ ដោយសារពួកគេមិនបានខ្វល់ខ្វាយពីបរិស្ថាន និងទទួលការអប់រំមិនត្រឹមត្រូវ ។ ជនបរទេសនិយាយថា ពួកគេគ្មានទំនួលខុសត្រូវចំពោះសង្គមទេ ហើយម្នាក់ៗគិតតែពីការសប្បាយរៀងៗខ្លួន ។ ជនបរទេសប្រាប់ថា ពួកគេបានទៅកម្សាន្តនៅតាមប្រទេសនានាលើពិភពលោក ប៉ុន្តែគ្មានប្រទេសណាមួយកខ្វក់ដូចវៀតណាមទេ ។

ការចោលសំរាមផ្តេសផ្តាសនៅវៀតណាមត្រូវបានគេថតបង្ហោះក្នុងបណ្តាញសង្គម ហើយអ្នកលេងបណ្តាញសង្គមនិយាយថា ប្រទេសថៃ និងប្រទេសផ្សេងៗ ក៏មានសំរាមផ្លាស្ទិកដែរ ដូចជា ថង់ដាក់ចំណីអាហារ, កែវកាហ្វេ, បំពង់បឺត និងដបទឹកសុទ្ធ ។ លើសពីនេះ ក៏មានបញ្ហាចរាចរណ៍ និងស្រវឹងក្នុងពេលបើកបរ ប៉ុន្តែប្រទេសថៃបានដោះស្រាយបញ្ហានេះ ដោយការអប់រំពលរដ្ឋឱ្យចូលរួមសម្អាតបរិស្ថាន ទើបធ្វើឱ្យបច្ចុប្បន្ន ជនជាតិថៃមានទម្លាប់កើបសំរាមនៅតាមផ្លូវ សូម្បីតែក្រដាស១សន្លឹក ។ ពេលខ្លះ ពួកគេដាក់កាកសំណល់មួយចំនួនចូលហោប៉ៅខោ រួចយកទៅបោះចោលក្នុងធុងសំរាមដោយខ្លួនឯង ។

ហេតុនេះ បើចង់ឱ្យប្រទេសមានបរិស្ថានស្អាត និងគ្មានការចោលសំរាមផ្តេសផ្តាសនៅតាមកន្លែងសាធារណៈ ឬតាមផ្លូវ រដ្ឋាភិបាលប្រទេសនីមួយៗត្រូវអប់រំកុមារតាំងពីថ្នាក់មត្តេយ្យ អំពីការបោះចោលសំរាមឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ទើបពួកគេមានទម្លាប់ល្អជាប់ខ្លួន និងប្រកាន់យកទម្លាប់ល្អនេះនៅពេលពួកគេធំឡើង ។

ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាសំរាម ជនបរទេសនិយាយថា នៅតាមឆ្នេរសមុទ្រវៀតណាមមានសំរាមច្រើនណាស់ ។ ហេតុនេះ វៀតណាមគួរតែពិន័យអ្នកចោលសំរាមផ្តេសផ្តាស និងអប់រំពីការចោលសំរាមនៅតាមសាលារៀនទូទាំងប្រទេស ។ បើធ្វើបែបនេះបាន នៅតាមភូមិតូចៗ ឬទីសាធារណៈផ្សេងៗនឹងមានខ្យល់អាកាសបរិសុទ្ធ ហើយភ្ញៀវទេសចរបរទេសចង់មកកម្សាន្ត ។

ជនបរទេសខ្លះទៀតប្រាប់ថា នៅប្រទេសវៀតណាមស្ទះចរាចរណ៍ខ្លាំង និងមានគំនរសំរាមច្រើនបណ្តាលឱ្យឆ្លងជំងឺផ្សេងៗ ។ ជនជាតិវៀតណាមនិយាយឮសំឡេងខ្លាំងជាងគេនៅលើពិភពលោក រីឯភាពកខ្វក់ គឺវៀតណាមកខ្វក់បំផុត ។ ចំណែកនៅតាមភោជនីយដ្ឋានវៀតណាមវិញបានបោសសម្អាតតែម្តងប៉ុណ្ណោះ គឺបោសសម្អាតនៅពេលបិទទ្វារឈប់លក់ឱ្យអតិថិជន ។ ដូច្នេះ ជនបរទេសទៅលេងវៀតណាមតែម្តងប៉ុណ្ណោះ ពួកគេមិនចង់ទៅលេងទីនោះទៀតទេ ។

សរុបមក រដ្ឋាភិបាលវៀតណាមគួរចេញច្បាប់ឱ្យតឹងរ៉ឹងដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាសំរាម និងអប់រំពីការចោលសំរាមចាប់ពីក្មេងថ្នាក់មត្តេយ្យឡើងទៅ ក៏ដូចជាអប់រំក្នុងក្រុមគ្រួសារផងដែរ ។ ការចោលសំរាមផ្តេសផ្តាសបានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់មុខមាត់ប្រទេសជាតិ ជាពិសេស វិស័យទេសចរណ៍ ៕

ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ៖ នៅចុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ គេហទំព័រ World of Buzz បានចុះផ្សាយពីវីដេអូមួយកំពុងតែល្បីល្បាញនៅក្នុងបណ្តាញសង្គម TikTok ក្រោយពីស្វាមីបាននាំភរិយារបស់ខ្លួនទៅប្រគល់ឱ្យម្តាយក្មេកវិញ ដោយសារភរិយាមិនចេះធ្វើការងារផ្ទះ ហើយនាងពូកែតែរឿងម្យ៉ាងប៉ុណ្ណោះ ។

ហេតុការណ៍នេះបានកើតឡើងនៅប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ហើយក្នុងវីដេអូគេឃើញស្វាមីរូបនេះបាននាំភរិយាទៅប្រគល់ឱ្យម្តាយក្មេកដល់មុខផ្ទះ ។ ក្រោយមក បុរសជាស្វាមីបានហៅម្តាយក្មេកមកជជែកជាមួយខ្លួន និងទទួលយកកូនស្រីទៅនៅជាមួយវិញ ។ ស្វាមីនិយាយថា ៖ «នាងមិនចេះធ្វើម្ហូបទេ ហើយបោកខោអាវក៏អត់ចេះដែរ នាងពូកែតែខាងទិញទំនិញអនឡាញប៉ុណ្ណោះ» ។

ស្វាមីបន្តថា ៖ «ខ្ញុំសោកស្តាយណាស់ដែលបានរៀបការជាមួយនាង ។ ខ្ញុំបានចំណាយប្រាក់យ៉ាងច្រើនដើម្បីរៀបចំពិធីមង្គលការ ហើយអ្វីដែលខ្ញុំទទួលបាន គឺនាងចេះតែទិញទំនិញអនឡាញប៉ុណ្ណោះ» ។

ស្វាមីបន្ថែមថា ៖ «ខ្ញុំប្រគល់នាងឱ្យម្តាយនាងហើយ ។ ខ្ញុំមិនដឹងថា ហេតុអ្វីត្រូវមករៀបការជាមួយមនុស្សមិនចេះធ្វើការងារផ្ទះ ។ ខ្ញុំបានប្រគល់អ្វីគ្រប់យ៉ាងឱ្យនាង ប៉ុន្តែខ្ញុំមិនទទួលអ្វីត្រឡប់មកវិញសោះ» ។

លើសពីនេះ ស្វាមីក៏បានរិះគន់ម្តាយក្មេកផងដែរ ដែលគាត់មិនបានអប់រំកូនស្រីអំពីការធ្វើជាភរិយា និងជាមេគ្រួសារដ៏ល្អ ។ ប៉ុន្តែម្តាយក្មេកឆ្លើយតបថា ៖ «អ្នកមិនគួរធ្វើដាក់កូនស្រីខ្ញុំដូចអ្នកបម្រើទេ ពីព្រោះយ៉ាងហោចណាស់ កូនស្រីខ្ញុំស្រស់ស្អាត» ។

ម្តាយក្មេកសួរត្រឡប់ទៅវិញថា ៖ «កាលពីមុន នៅពេលសេពគប់ឃើញថា ស្រុះស្រួលគ្នា ហេតុអ្វីពេលនេះ បែរជាផ្លាស់ប្តូរគ្រប់យ៉ាងអស់? តើបានគិតច្បាស់លាស់ហើយឬនៅថា សម្រេចចិត្តលែងលះគ្នា? តើឱ្យកូនស្រីខ្ញុំធ្វើជាអ្នកបម្រើរបស់អ្នក មែនទេ?» ។

ទោះយ៉ាងណា កូនប្រសាររូបនេះនៅតែប្រកាន់ជំហរតាមការសម្រេចចិត្តរបស់ខ្លួន ព្រមទាំងប្រាប់ថា ភាពស្រស់ស្អាតរបស់ភរិយាមិនអាចជួយនាងឱ្យចេះធ្វើការងារផ្ទះនោះទេ ៕