ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោកចូបៃដិនបានព្រមានចំពោះចិនថាអាមេរិកនឹងប្រើសិទ្ធរបស់ខ្លួនក្នុងការគាំពារហ្វីលីពីនទាក់ទងនឹងការវាយប្រហារក្នុងជម្លោះនៃសមុទ្រចិនខាងត្បូង។

ដោយសង្កេតឃើញថារយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃកន្លងមកនេះគឺមានការប្រឆាំងគ្នារវាងនាវាហ្វីលីពិននិងចិននៅតាមដែនសមុទ្រ។ លោកចូបៃដិនក៏បានថ្លែងទៅកាន់សាធារណៈជនថា ខ្លួននឹងប្រើសិទ្ធរបស់ខ្លួនក្នុងការការពារហ្វីលីពីន។ លោកបន្តថា ភាពតានតឹងនេះបានកើតមានឡើងរវាងទីក្រុងប៉េកាំងនិងទីក្រុងម៉ានីលដែលបានកើតឡើងកាលពីប៉ុន្មានខែមុន។

លោកចូដៃឌិន ក៏បាននិយាយកាលពីថ្ងៃពុធនៅក្នុងសេដ្ឋវិមានក្រោមជំនួបរវាងនាយករដ្ឋមន្ត្រីអូស្ត្រាលីថា បើទោះបីជាមានការវាយប្រហារនៅតាមដែនអាកាស ដែនសមុទ្រ ឬ មកលើមូលដ្ឋានផ្ទាល់របស់ហ្វីលីពីនទេ គឺអាមេរិកត្រូវធានារ៉ាប់រងនិងគាំពារហ្វីលីពីនតាមរយៈកិច្ចសន្ធិសញ្ញាមួយដែលបានចុះជាមួយគ្នាជានិច្ច។ ព្រោះហ្វីលីពីនធ្លាប់ស្ថិតក្រោមអាណានិគមរបស់អាមេរិក ហើយនៅឆ្នាំ១៩៥១ អាមេរិកនិងហ្វីលីពីនបានចុះសន្ធិសញ្ញារវាងគ្នាមួយ ដែលខ្លឹមសារនៅក្នុងសន្ធិសញ្ញានោះបានបញ្ជាក់ថាអាមេរិកនឹងជួយការពារឃុំគ្រងហ្វីលីពីនមិនថាមានការវាយប្រហារជាមួយនឹងគូរបក្សសម្ព័ន្ធណាមួយនោះទេ។

ហើយកាលពីថ្ងៃអាទិត្យទី២២ខែតុលាកន្លងទៅថ្មីៗនេះ ហ្វីលីពីនបាននិយាយថាសមយុទ្ធដ៏គ្រោះថ្នាក់មួយរបស់ចិនគឺបង្ករឲ្យមានការប៉ះទង្គិចគ្នាមួយរវាងនាវាចិននិងទូកហ្វីលីពីននៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសមួយរបស់ហ្វីលីពីន។ នៅក្នុងឧប្បត្តិវហេតុនោះ ទីភ្នាក់ងារនាទីក្រុងម៉ានីលបានរាយការណ៍ថា ទូកក្រុមជីវពលចិនគឺបានបើកបុកក្រុមនាវាឆ្មាំសមុទ្ររបស់ហ្វីលីពីន។

ក្រសួងការពារជាតិហ្វីលីពីនក៏បានលើកឡើងដែរថា នាវាចិន គឺមានចេតនាបើកបំបុកយកតែម្តងទៅកាន់នាវាហ្វីលីពីន ហើយក៏បានចោទប្រកាន់ថា ចិនបំភ្លៃរឿងដែលខ្លួនឯងបានខុសដើម្បីយករួចខ្លួន។

លោកចូបៃដិនក៏បានបន្តទៀតថា នាវាចិនគឺបានធ្វើសកម្មភាពខុសច្បាប់និងគ្រោះថ្នាក់បំផុតនៅលើដែនសមុទ្រទើបធ្វើដែលជជាដើមហេតុនៃជម្លោះនេះ។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ប្រទេសហ្វីលីពីនគឺជាសមមិត្តយុទ្ធសាស្រ្តដ៏សំខាន់បំផុតមួយសម្រាប់សហរដ្ឋអាមេរិកព្រោះប្រទេសនេះមានព្រំដែនជាប់នឹងតំបន់សក្តានុពល២គឺមួយនៅតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វីក (សមុទ្រចិនខាងត្បូង) និងមួយទៀតគឺតៃវ៉ាន់៕BBC News

ប្រទេសថៃ ៖ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ នាបរិវេណក្បែរស្រះចិញ្ចឹមត្រីមួយកន្លែងស្ថិតក្នុងស្រុកស្វែងហា ខេត្តអាងថង ប្រទេសថៃ គេសង្កេតឃើញអ្នកភូមិនាំគ្នាផ្ទៀងមើលលេខឆ្នោតនៅលើដើមដូងចម្លែក១ដើម ដែលមានកម្ពស់ប្រមាណ៧០សង់ទីម៉ែត្រ ។ អ្នកភូមិមានជំនឿថា ដើមដូងនេះនឹងនាំមកនូវលាភសំណាងដល់ពួកគេ ព្រោះកម្រឃើញដើមដូងណាមានរូបរាងដូចសត្វនាគ ។

អ្នកភូមិប្រាប់ថា វាចម្លែកខ្លាំងណាស់ ដែលដើមដូងបានប្រែរូបរាងទៅជាសត្វនាគបែបនេះ ។ វាគួរតែដុះពន្លកដូចដើមដូងធម្មតា ប៉ុន្តែដើមនេះបែរជាមានរូបរាងស្រដៀងគ្នានឹងនាគក្បាល៣ ។ រីឯពលរដ្ឋផ្សេងទៀត នៅពេលពួកគេបានដឹងរឿងនេះ ក៏នាំគ្នាធ្វើដំណើរមកមើលដើមដូងមានរូបរាងចម្លែកខុសគេ ហើយវាកាន់តែដូចនាគគ្មានខុស បើគេកាន់តែសម្លឹងមើលវា ។

លោកតាម្នាក់ឈ្មោះតឿន អាយុ៧៣ឆ្នាំ រៀបរាប់ឱ្យស្តាប់ថា ក្រោយពីទទួលបានដំណឹងនេះ លោក និងអ្នកភូមិផ្សេងទៀតក៏ប្រញាប់មកមើលដើមដូងឱ្យឃើញផ្ទាល់ភ្នែក ។ តាំងពីកើតមក លោកទើបតែប្រទះឃើញដើមដូងចម្លែកជាលើកដំបូង ហើយភាគច្រើន លោកបានឃើញតាមទូរទស្សន៍ប៉ុណ្ណោះ ។ បើយើងកាន់តែមើលវា គឺវាកាន់តែដូចសត្វនាគក្បាល៣ ។

លោកតាបន្តថា ពេលបានមកដល់ទីនេះ លោកក៏បានសម្លឹងរកលេខឆ្នោត និងបានឃើញលេខយ៉ាងច្បាស់នៅត្រង់បរិមាណក្បាលនាគ ។ ដូច្នេះ លោកនឹងយកលេខនេះទៅផ្សងសំណាង បើលើកនេះសម្រេចបំណងមែននោះ លោកនឹងរៀបចំគ្រឿងថ្វាយមួយឈុតធំមកថ្វាយតែម្តង ។

ក្រៅពីដើមដូងមានរាងដូចសត្វនាគហើយ នៅបរិវេណក្បែរគ្នានេះ គេប្រទះឃើញដើមចេកណាំវ៉ា១ដើម ដែលគេបានកាត់ដើមរបស់វាចេញហើយ ប៉ុន្តែវាបានចេញត្រយ៉ូងចេកនៅត្រង់ពាក់កណ្តាលដើម ៕ ប្រភព ៖ khaosod

ប្រទេសថៃ ៖ ក្រោយពីប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាបានហាមឃាត់ពលរដ្ឋដឹកជញ្ជូនទំនិញ ដែលមានតម្លៃលើស១ម៉ឺនបាតឆ្លងកាត់ព្រំដែនស្ពានម៉ែសាយជាប់ប្រទេសថៃ តើវាធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការលក់ដូរនៅតំបន់ព្រំដែនដែរឬទេ ? នៅចុងខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ ក្រុមការងារសារព័ត៌មានថៃឈ្មោះ Thai PBS បានចុះទៅពិនិត្យមើលតំបន់សេដ្ឋកិច្ចនៅស្រុកម៉ែសាយ ។

សារព័ត៌មាន Thai PBS រាយការណ៍ថា ពលរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ាជាច្រើននាក់នៅតែឆ្លងព្រំដែនចូលមកទិញទំនិញផ្សេងៗនៅប្រទេសថៃ ចំណែកការដឹកជញ្ជូនទំនិញឆ្លងកាត់ព្រំដែន គឺពួកគេប្រើប្រាស់ម៉ូតូសណ្តោង និងរទេះរុញតូចៗក្នុងលក្ខណៈជាទំនិញដាក់តាមខ្លួនប៉ុណ្ណោះ ។ កន្លងមក អាជ្ញាធរព្រំដែនមីយ៉ាន់ម៉ាបានជូនដំណឹងឱ្យអ្នកដឹកជញ្ជូនទំនិញជ្រាបថា ចាប់ពីថ្ងៃទី៤ ដល់ថ្ងៃទី៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ អាជ្ញាធរមីយ៉ាន់ម៉ានឹងរឹតបន្តឹងការនាំចូលទំនិញពីថៃ ដោយកំណត់ឱ្យនាំចូលទំនិញឆ្លងកាត់ព្រំដែន ក្នុងតម្លៃមិនលើស១ម៉ឺនបាតក្នុង១លើក ។

បុរសអាជីវករនៅផ្សារម៉ែសាយ ខេត្តឈៀងរ៉ាយ និយាយថា ៖ «ការលក់ដូរទំនិញនានាអាចលក់បានតាមធម្មតា ហើយអ្នកមកទិញទំនិញនៅទីនេះ ភាគច្រើនជាពលរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ា បន្ទាប់មក ពលរដ្ឋថៃមកពីទីក្រុងបាងកក» ។

ដូចគ្នានេះ ស្ត្រីអាជីវករនៅស្រុកម៉ែសាយ ខេត្តឈៀងរ៉ាយ ប្រាប់ថា ៖ «រាល់ថ្ងៃ មានអ្នកមកទិញទំនិញតាមធម្មតា ហើយការលក់ទំនិញមិនបានធ្លាក់ចុះនោះទេ ។ ចំណែកពលរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ាដែលយកទំនិញមកលក់ឱ្យថៃអាចជួបនឹងឧបសគ្គខ្លះៗ ។ រីឯអតិថិជនខ្លះដែលបានទិញទំនិញច្រើនមុខ ពួកគេនឹងពិបាកយកទំនិញទាំងនេះឆ្លងកាត់ស្ពានព្រំដែន ប៉ុន្តែសម្រាប់អ្នកទិញទំនិញតិចតួចមិនប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរទេ» ។

ស្ពានទី២ នៅតំបន់ព្រំដែនថៃ និងមីយ៉ាន់ម៉ា បានសាងសង់ឡើងតាំងពីឆ្នាំ២០០៤ ហើយរដ្ឋាភិបាលថៃ និងមីយ៉ាន់ម៉ាបានឯកភាពគ្នាប្រើប្រាស់ស្ពាននេះជាកន្លែងដឹកជញ្ជូនទំនិញឆ្លងកាត់ព្រំដែន ។ ចំណែកស្ពានទី១ គឺសម្រាប់ប្រើប្រាស់ការធ្វើដំណើរចេញ-ចូលរបស់ពលរដ្ឋទាំងពីរប្រទេស ព្រមទាំងភ្ញៀវទេសចរផងដែរ ។ ចំណែកការលក់ដូរទំនិញនៅតំបន់ព្រំដែនថៃ និងមីយ៉ាន់ម៉ា មានដូចជា ផ្លែឈើស្រស់, ប្រេងឥន្ធនៈ, ភេសជ្ជៈ, សម្ភារៈប្រើប្រាស់ និងសម្ភារៈអគ្គិសនី ៕ ប្រភព ៖ ThaiPBS North

បរទេស៖ យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់គេហទំព័រ Reuters កាលពីថ្ងៃទី ២៦ ខែតុលាថា ជនបរទេសជាងពាក់កណ្តាលត្រូវបានក្រុមហាម៉ាសចាប់ជាចំណាប់ខ្មាំង ក្នុងនោះ ចំណាប់ខ្មាំងដែលជាជនជាតិថៃមានចំនួន ៥៤នាក់។

ប្រភពដដែលបានឱ្យដឹងទៀតថា ក្នុងចំណោមចំណាប់ខ្មាំងទាំង ២២០ នាក់មានជាងពាក់កណ្តាលជាជនបរទេស ដែលមនុស្សចំនួន ១៣៨ នាក់សុទ្ធតែមកពីក្រៅប្រទេសទាំងអស់ ក្នុងនោះមានជនជាតិអាហ្សង់ទីន ១៥នាក់, អាល្លឺម៉ង់ ១២នាក់, អាមេរិក ១២នាក់, បារាំង ៦នាក់, រុស្ស៊ី ៦នាក់, ចិន ១នាក់, ស្រីលង្កាតង់ហ្សានី ២ នាក់, ហ្វីលីពីន ២ នាក់, និងថៃ ៥៤នាក់ដែលជាចំនួនច្រើនជាងគេក្នុងចំណោមជនបរទេសទាំងអស់ ចំណែកឯមួយចំនួនផ្សេងទៀតគឺមានសញ្ជាតិពីរ។

យោងតាមរបាយការណ៍បានបញ្ជាក់ទៀតថា មូលហេតុដែលធ្វើឱ្យប្រជាជនថៃមួយចំនួនធំត្រូវបានចាប់ជាចំណាប់ខ្មាំង គឺដោយសារតែមានពលករថៃប្រមាណ ៣ ម៉ឺននាក់ធ្វើការក្នុងវិស័យកសិកម្មក្នុងប្រទេសអ៊ីស្រាអែល ទន្ទឹមនឹងនោះក៏មានពលករថៃជាក្រុមដែលបានស្លាប់ និងបាត់ខ្លួនច្រើនជាងគេក្នុងប្រទេសផងដែរ។
លើសពីនេះ ជនបរទេសសរុបចំនួន ៣២៨ នាក់មកពី ៤០ ប្រទេសត្រូវបានបញ្ជាក់ថាបានស្លាប់ ឬបាត់ខ្លួនចាប់តាំងពីការវាយប្រហារកាលពីថ្ងៃទី ៧ ខែតុលា ឆ្នាំ ២០២៣៕