ការផ្ទុះមីនលើទឹកដីថៃបានកើតឡើងម្តងហើយម្តងទៀត ជាពិសេស ពេលស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃស្ងប់ស្ងាត់ ឬទើបបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំចរចាពីព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ស្រាប់តែភាគីថៃផ្សាយបំភ្លៃថា កងទ័ពខ្លួនជាន់មីនដើម្បីទម្លាក់កំហុសលើកម្ពុជា និងធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍តានតឹង ។ ការផ្ទុះមីនលើកនេះក៏ដូចរាល់ដងដែរ ពេលពលរដ្ឋថៃធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងលទ្ធផលបោះឆ្នោតស្ទើរពេញប្រទេស ក៏មានកងទ័ពថៃជាន់មីន តើអ្វីនៅខាងក្រោយវាំងននខ្មៅនេះ?

កងទ័ពថៃបានដើរជាន់មីនរងរបួសធ្ងន់ម្នាក់ និងស្រាល២នាក់ នៅព្រំដែនស្រុកកាន់ថាឡាក់ ខេត្តស៊ីសាកេត កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ដែលហេតុការណ៍នេះកើតឡើងបន្ទាប់ពីស្ងប់ស្ងាប់មួយរយៈក្នុងពេលប្រទេសថៃរៀបចំការបោះឆ្នោត ។ ពេលនេះ ការបោះឆ្នោតរួចរាល់ ហើយលទ្ធផលបោះឆ្នោតបង្ហាញថា គណបក្សភូមិចៃថៃរបស់លោក Anutin Charnvirakul ឈ្នះឆ្នោតដោយការបន្លំសន្លឹកឆ្នោត គ្មានតម្លាភាព ធ្វើឱ្យពលរដ្ឋតាមបណ្តាខេត្តធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងលទ្ធផលបោះឆ្នោត ក៏មានហេតុការណ៍ផ្ទុះមីនឡើងវិញ ។

កងទ័ពថៃភូមិភាគទី២ បានជូនដំណឹងពីកងទ័ពថៃ ចំនួន៣នាក់ ជាន់មីននៅព្រំដែនស្រុកកាន់ថាឡាក់ ខេត្តស៊ីសាកេត កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែកុម្ភៈ នាវេលាម៉ោងខុសគ្នា ក្នុងនោះរងរបួសធ្ងន់ម្នាក់ និងស្រាល២នាក់ ហើយកងទ័ពថៃភូមិភាគទី២ ចោទប្រកាន់ថា គ្រាប់មីននេះបន្សល់ពីសង្គ្រាមកម្ពុជា-ថៃ កន្លងមក ។

កាលពីវេលាម៉ោង៤ និង៤០នាទីល្ងាច ថ្ងៃទី១១ ខែកុម្ភៈ កងទ័ពថៃម្នាក់មកពីកងពលថ្មើរជើង លេខ១៣២ បានដើរជាន់មីនបណ្តាលឱ្យរងរបួសធ្ងន់ដាច់ជើងឆ្វេង ក្នុងពេលកំពុងត្រួតពិនិត្យតំបន់ភូមិសាស្ត្រ ។ បន្ទាប់មក នាវេលាម៉ោង៥ និង៣០នាទី (ថ្ងៃដដែល) កងទ័ពថៃ២នាក់ទៀតបានដើរជាន់មីនដែរ ប៉ុន្តែរងរបួសស្រាល ដែលកងទ័ពទាំង២នាក់នេះមកពីកងវរសេនាតូចថ្មើជើង លេខ១៣ ។

ក្រោយកើតហេតុ កងទ័ពទាំង៣នាក់បានទទួលការជួយសង្គ្រោះបឋម និងបញ្ជូនទៅសង្គ្រោះមន្ទីរពេទ្យភ្លាមៗ ។ កងទ័ពភូមិភាគទី២ បានស្នើសុំឱ្យមន្ត្រីស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធចុះមកត្រួតពិនិត្យយ៉ាងលម្អិតនៅកន្លែងកើតហេតុដើម្បីកុំឱ្យកងទ័ពដើរជាន់មីនទៀត ព្រមទាំងទំនាក់ទំនងទៅក្រុមដោះមីនមកបោសសម្អាតមីននៅជុំវិញកន្លែងកើតហេតុ ។

គួរបញ្ជាក់ថា កងទ័ពថៃដើរជាន់មីនផ្ទុះរងរបួសធ្ងន់-ស្រាល ស្របពេលពលរដ្ឋថៃនៅខេត្តឈុនបុរី មហាសារ៉ាខាម ប៉ាធុមថានី សុផាន់បុរី និងស្រះបុរី បានធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងលទ្ធផលបោះឆ្នោត ដោយសារគ្មានភាពសេរី ត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌ រួមមាន ៖ ការកេងបន្លំសន្លឹកឆ្នោត, រាប់សន្លឹកឆ្នោតគ្មានតម្លាភាព, ហិបឆ្នោតបិទមិនជិត, សន្លឹកឆ្នោតក្នុងហិបច្រើនជាងចំនួនពលរដ្ឋពិតប្រាកដ និងមន្ត្រីមណ្ឌលមិនអនុញ្ញាតឱ្យពលរដ្ឋចូលក្បែរហិបឆ្នោត ដែលភាពមិនប្រក្រតីទាំងនេះធ្វើឱ្យគណបក្សភូមិចៃថៃរបស់លោក Anutin ទទួលបានផលប្រយោជន៍ ។

រហូតមកដល់ថ្ងៃទី១១ ខែកុម្ភៈ ការធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងលទ្ធផលបោះឆ្នោតកាន់តែខ្លាំងក្លាឡើងនៅតាមបណ្តាខេត្តទាំងនេះ ខណៈគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតមិនព្រមរាប់សន្លឹកឆ្នោតឡើងវិញក្រោមហេតុផលខុសច្បាប់ ថែមទាំងប្តឹងអ្នកមកចូលរួមតវ៉ាទៀតផង ។ រីឯលោក Anutin ដែលត្រៀមបន្តអំណាចនិយាយថា ការរាប់សន្លឹកឆ្នោតជាថ្មី គឺជាសិទ្ធិរបស់គណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោត លោកនឹងរង់ចាំការប្រកាសលទ្ធផលបោះឆ្នោតជាផ្លូវការ ទើបបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មី ៕

នៅសល់ពេលមិនច្រើនទៀតទេ! បើយោងតាមកំណត់ត្រាមួយដែលជាការព្យាករណ៍របស់បិតារូបវិទ្យាសម័យទំនើប លោក អ៊ីសាក់ ញូវតុន បានបង្ហាញថា ទីបញ្ចប់នៃពិភពលោកដែលមនុស្សកំពុងរស់នៅសព្វថ្ងៃនេះ នឹងមកដល់នៅឆ្នាំ 2060 ខាងមុខ។ នេះបើតាមការចេញផ្សាយដោយគេហទំព័រ Hashem Al-Ghaili នាពេលថ្មីៗនេះ។

ផ្អែកទៅលើខ្លឹមសារដែលបានដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅកំណត់ត្រាឯកជនមួយរបស់លោក អ៊ីសាក់ ញូវតុន ដែលបានព្យាករទុកតាំងពីឆ្នាំ 1704 បានឲ្យដឹងថា ដោយអនុវត្តតក្កវិជ្ជាដ៏ម៉ត់ចត់ ដែលគាត់បានប្រើសម្រាប់សិក្សាពីទំនាញផែនដី និងការគណនា លោក ញូវតុន ទាញបានការគណនាមួយដែលចង្អុលបង្ហាញថា ឆ្នាំ 2060 គឺជាចំណុចរបត់ដ៏ធំសម្រាប់មនុស្សជាតិ។

តាមរយៈការសន្និដ្ឋានរបស់អ្នកប្រាជ្ញរូបនេះ 1,260 ឆ្នាំបន្ទាប់ពីការកើនឡើងនៃចក្រភពរ៉ូមដ៏បរិសុទ្ធនៅឆ្នាំ 800 នៃគ.ស. សណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោកបច្ចុប្បន្ននឹងឈានដល់ទីបញ្ចប់ ដោយនាំមកនូវយុគសម័យថ្មីមានការញាំញីទៅដោយជម្លោះឥតឈប់ឈរ និងគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិ ដែលសុទ្ធតែបង្កឡើងដោយស្នាដៃមនុស្សខ្លួនឯង ។

នៅឆ្នាំ 2026 ពោលគឺនៅពេលដែលឆ្នាំ 2060 ខិតជិតមកដល់ ការគណនារបស់ អ៊ីសាក់ ញូវតុន មិនមែនត្រឹមតែជាការព្យាករណ៍បែបវិទ្យាសាស្ត្រប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាការមើលឃើញដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍មួយចូលទៅក្នុងចិត្តរបស់អ្នកប្រាជ្ញដ៏មានទេពកោសល្យម្នាក់ ដែលព្យាយាមភ្ជាប់គម្លាតរវាងភាពប្រាកដប្រជាខាងគណិតវិទ្យា ទៅនឹងការវិវត្តន៍នៃយុគសម័យរបស់មនុស្សលោក ។

ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នេះគ្រាន់តែជាការព្យាកររបស់លោក ញូវតុន ប៉ុណ្ណោះ ហើយចំពោះភាពពិតជាក់ស្ដែងយ៉ាងណាយើងមានតែរង់ចាំមើលទាំងអស់គ្នា។ តួយ៉ាងដូចជាទំនាយរបស់គ្រូទាយពិករភ្នែកដ៏ល្បី លោកយាយ Baba Vanga ដែលទំនាយរបស់គាត់ខ្លះ បានក្លាយជាការពិតមែន ប៉ុន្តែមិនមែនគ្រប់គ្នាត្រូវតែជឿនោះទេ ព្រោះអ្វីៗសុទ្ធតែមើលមិនឃើញ ហើយវាអាស្រ័យលើហេតុនិងផល៕

ឥណ្ឌូនេស៊ីជាប្រទេសក្នុងអាស៊ានតែមួយគត់ដែលមានគម្រោងបញ្ជូនទាហានរហូតដល់ 8,000 នាក់សម្រាប់ការដាក់ពង្រាយទៅកាន់តំបន់ហ្គាហ្សា ដើម្បីគាំទ្រផែនការសន្តិភាពរបស់លោក ដូណាល់ត្រាំ ដែលធ្វើឲ្យឥណ្ឌូណេស៊ីក្លាយជាប្រទេសដំបូងគេដែលបានបញ្ជូនទ័ពទៅកាន់តំបន់ហ្គាហ្សាតាមផែនការសន្តិភាពរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន BBC។

កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ ឧត្តមសេនីយ៍ Maruli Simanjuntak នាយសេនាធិការកងទ័ពឥណ្ឌូណេស៊ីបាននិយាយថា ការបណ្តុះបណ្តាលសម្រាប់ទាហានបានចាប់ផ្តើមរួចហើយ ហើយពួកគេនឹងផ្តោតលើតួនាទីផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រ និងវិស្វកម្មនៅក្នុងតំបន់ហ្គាហ្សាក្រោយពេលបញ្ជូនចេញពីឥណ្ឌូណេស៊ី។

តាមលោក Maruli ផែនការនេះនៅតែជាជំហានដំបូង ហើយព័ត៌មានលម្អិតដូចជាចំនួនកងទ័ពដែលនឹងត្រូវដាក់ពង្រាយមិនទាន់ត្រូវបានបញ្ជាក់នៅឡើយទេ លោកអះអាងទៀតថាកងពលតូចមួយ ដែលនឹងត្រូវដាក់ពង្រាយអាចមានចន្លោះពី ៥០០០ ទៅ ៨០០០នាក់។ លោកមិនបានបញ្ជាក់ថាកងទ័ពនឹងត្រូវបានដាក់ពង្រាយសម្រាប់សកម្មភាពអ្វីនោះទេ ប៉ុន្តែនឹងផ្តោតលើតម្រូវការមនុស្សធម៌ និងការកសាងឡើងវិញនៃតំបន់ដែលរងការខូចខាត។

ដោយឡែកចំពោះពេលវេលាជាក់លាក់នៃការដាក់ពង្រាយកងទ័ពឥណ្ឌូនេស៊ី និងតួនាទីពិតប្រាកដរបស់ពួកគេនៅក្នុងតំបន់ហ្គាហ្សា លោកប្រធានាធិបតី Prabowo Subianto នៅមិនទាន់បញ្ជាក់ច្បាស់នៅឡើយទេ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ Prabowo បានអះអាងថា ក្នុងនាមជាប្រទេសមូស្លីមធំជាងគេបំផុតរបស់ពិភពលោក ឥណ្ឌូនេស៊ីគួរតែជួយធ្វើឱ្យតំបន់ហ្គាហ្សាមានស្ថិរភាពឡើងវិញ ហើយបាននិយាយថា ការចូលរួមរបស់ខ្លួននឹងជាការបន្តដំណោះស្រាយរដ្ឋពីរនៅទីបំផុតចំពោះជម្លោះអ៊ីស្រាអែល-ប៉ាឡេស្ទីន។

ជាមួយគ្នានេះ ប្រទេសមូស្លីមផ្សេងទៀតដូចជាតួកគី និងប៉ាគីស្ថាន ក៏កំពុងពិចារណាបញ្ជូនកងទ័ពរបស់ពួកគេទៅតំបន់ ហ្គាហ្សា ផងដែរ ប៉ុន្តែបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា ពួកគេនឹងទៅក្នុងនាមជាអ្នករក្សាសន្តិភាពតែប៉ុណ្ណោះ ហើយនឹងមិនចូលរួមក្នុងការរំសាយអាវុធរបស់ក្រុមហាម៉ាសដែលបានគ្រោងទុកនោះទេ។

ប្រទេសគុយបា ៖ មន្ត្រីអាកាសចរណ៍គុយបា បានប្រកាសអាសន្នទៅកាន់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍នានា អំពីអាកាសយានដ្ឋានជាច្រើនកន្លែងក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួនខ្វះខាតប្រេងឥន្ធនៈសម្រាប់ចាក់យន្តហោះធ្វើដំណើរផ្លូវឆ្ងាយ ចាប់ពីថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ រហូតដល់ថ្ងៃទី១១ ខែមីនា ដោយសារអាមេរិកដាក់សម្ពាធយ៉ាងខ្លាំងលើអាមេរិកឡាទីន ព្រមទាំងហាមឃាត់វេណេស៊ុយអេឡា និងម៉ិកស៊ិក មិនឱ្យបញ្ជូនប្រេងឥន្ធនៈមកគុយបា ។

សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ថា មន្ត្រីអាកាសចរណ៍គុយបា បានជូនដំណឹងទៅក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍នានាពីការខ្វះខាតប្រេងឥន្ធនៈសម្រាប់ចាក់យន្តហោះ បើទោះជាគុយបាព្យាយាមសន្សំសំចៃប្រេងឥន្ធនៈក៏ដោយ ដោយសារអាមេរិករារាំងមិនឱ្យវេណេស៊ុយអេឡា និងម៉ិកស៊ិក ផ្គត់ផ្គង់ប្រេងឥន្ធនៈឱ្យគុយបា ។

រដ្ឋាភិបាលគុយបា បានជូនដំណឹងទៅក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ និងអាកាសយានិក កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែកុម្ភៈ ដោយបញ្ជាក់ថា អាកាសយានដ្ឋាននៅគុយបា ចំនួន៩កន្លែង ព្រមទាំងអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិ Jose Marti នៅទីក្រុងហាវ៉ាណា ខ្វះខាតប្រេងសម្រាប់ចាក់យន្តហោះ ចាប់ពីថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ រហូតដល់ថ្ងៃទី១១ ខែមីនា ។ ការខ្វះខាតបណ្តាលមកពីរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកប្រធានាធិបតី Donald Trump ដាក់សម្ពាធយ៉ាងខ្លាំងលើអាមេរិកឡាទីន និងហាមឃាត់វេណេស៊ុយអេឡា និងម៉ិកស៊ិក មិនឱ្យបញ្ជូនប្រេងមកគុយបា ។

លោកប្រធានាធិបតី Trump បានចុះហត្ថលេខាលើបទបញ្ជាប្រតិបត្តិកាលពីចុងខែមករា ដើម្បីដាក់ពន្ធទំនិញរបស់ប្រទេសណាដែលនៅតែលក់ ឬបញ្ជូនប្រេងឱ្យគុយបា ទើបធ្វើឱ្យគុយបាខ្វះខាតប្រេងយ៉ាងខ្លាំង ។ វាក៏ប៉ះពាល់ដល់យន្តហោះធ្វើដំណើរផ្លូវឆ្ងាយពីរុស្ស៊ី និងកាណាដា ដែលចូលមកកាន់គុយបាផងដែរ ខណៈគុយបាទទួលបានចំណូលសេដ្ឋកិច្ចចម្បងពីភ្ញៀវទេសចររុស្ស៊ី និងកាណាដា ។

កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែកុម្ភៈ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Air Canada បានប្រកាសផ្អាកជើងហោះហើរមកកាន់គុយបា ខណៈក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ផ្សេងៗប្រកាសពន្យារពេលហោះហើរ ព្រមទាំងត្រូវចុះចតយន្តហោះនៅសាធារណរដ្ឋដូមីនីកែន មុននឹងបន្តដំណើរទៅទីក្រុងហាវ៉ាណា ប្រទេសគុយបា ។

អាកាសយានិកចាត់ទុកការខ្វះខាតប្រេងនៅគុយបាពេលនេះខុសប្រក្រតីយ៉ាងខ្លាំង ខណៈគុយបាធ្លាប់ខ្វះខាតប្រេងសម្រាប់យន្តហោះកាលពីជាង១០ឆ្នាំមុន ដែលពេលនោះ យន្តហោះមានគោលដៅទៅតំបន់អឺរ៉ុប ត្រូវចុះចាក់ប្រេងនៅទីក្រុង Nassau ប្រទេស Bahamas ។ ពេលនេះ អាកាសយានិកណែនាំឱ្យក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ត្រៀមប្រេង ឬអាចចាក់ប្រេងនៅទីក្រុង Cancun ប្រទេសម៉ិកស៊ិក ឬចាក់ប្រេងនៅសាធារណរដ្ឋដូមីនីកែន ៕