ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ៖ សារព័ត៌មាន Reuters រាយការណ៍ថា កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ លោក Frank-Walter Steinmeier ប្រធានាធិបតីអាល្លឺម៉ង់ និងជាអតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស បានរិះគ.ន់គោលនយោបាយការបរទេសរបស់អាមេរិកក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកប្រធានាធិបតី Donald Trump និងអំពាវនាវទៅកាន់សហគមន៍អន្តរជាតិកុំបណ្តោយឱ្យខូចសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោក ។ ប្រធានាធិបតីអាល្លឺម៉ង់រិះគ.ន់អាមេរិកនេះ បន្ទាប់ពីកងទ័ពអាមេរិកចា.ប់ខ្លួនប្រធានាធិបតីវេណេស៊ុយអេឡា លោក Nicolas Maduro និងភរិយា ដោយចោទរត់ពន្ធគ្រឿងញៀនចូលទឹកដីអាមេរិក ។

ប្រធានាធិបតីអាល្លឺម៉ង់ លោក Steinmeier ថ្លែងថា ប្រព័ន្ធប្រជាធិបតេយ្យរបស់ពិភពលោក មិនធ្លាប់រងការវាយប្រហារយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរទេ ហើយរុស្ស៊ីធ្វើសង្គ្រាមឈ្លានពានអ៊ុយក្រែនជាការផ្លាស់ប្តូរមួយដ៏សំខាន់ ខណៈទង្វើរបស់អាមេរិកមកលើវេណេស៊ុយអេឡាជាការបែកបាក់ប្រវត្តិសាស្ត្រលើកទី២ ។ អាមេរិកជាសម្ព័ន្ធមិត្តសំខាន់បំផុតរបស់អាល្លឺម៉ង់ ប៉ុន្តែអាមេរិកបានបំផ្លាញគុណតម្លៃ និងសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោក ។

ហេតុនេះ សហគមន៍អន្តរជាតិត្រូវតែជួយគ្នាការពារកុំឱ្យសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោកត្រូវបំផ្លាញដោយមហាអំណាចដែលចង់បានអ្វីតាមតម្រូវការ ហើយមហាអំណាចមួយចំនួនចាត់ទុកប្រទេសនានាដូចជាទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពួកគេ ។ ការចូលរួមចំណែកថែទាំសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោកយ៉ាងច្បាស់លាស់ គឺជារឿងចាំបាច់ដែលប្រទេសនានា ដូចជា ៖ ប្រេស៊ីល និងឥណ្ឌា គួរតែជួយគ្នារៀបចំសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោកឡើងវិញ ។

បើទោះជាលោក Steinmeier គ្រាន់តែជាប្រធានាធិបតីអាល្លឺម៉ង់មួយរូប ប៉ុន្តែពាក្យសម្តីរបស់លោកត្រូវបានគេមើលឃើញថាពិតជាមានទម្ងន់ និងជាសេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិពាក់ព័ន្ធនឹងពិភពលោក គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ ។

គួរបញ្ជាក់ថា លោកប្រធានាធិបតី Trump បានចោទប្រកាន់ប្រធានាធិបតីវេណេស៊ុយអេឡា លោក Maduro ជួញដូរគ្រឿងញៀន, ឃុបឃិតកាន់កាប់អាវុធបំផ្លាញអាមេរិក, មានទំនាក់ទំនងជាមួយក្រុមជួញដូរគ្រឿងញៀន និងរត់ពន្ធគ្រឿងញៀនចូលទឹកដីអាមេរិក ។ ប៉ុន្តែលោក Maduro បដិសេធនឹងការចោទប្រកាន់ថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនយកលេសដើម្បីធ្វើប្រតិបត្តិការកងទ័ពផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលវេណេស៊ុយអេឡា ។

កងទ័ពពិសេសអាមេរិកបានវាយប្រហារទីក្រុង Caracas ប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា និងចាប់ខ្លួនលោកប្រធានាធិបតី Maduro និងភរិយា ទាំងកណ្តាលអធ្រាត្រកាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមករា បានធ្វើឱ្យពិភពលោកភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង អ្វីគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍បំផុត គឺកងទ័ពអាមេរិកប្រើពេលមិនដល់៣ម៉ោងក្នុងការចាប់ខ្លួនប្រធានាធិបតីវេណេស៊ុយអេឡាដោយរលូន ។

ទោះជាអាមេរិកទទួលបានជោគជ័យក្នុងប្រតិបត្តិការនេះ ប៉ុន្តែសហគមន៍អន្តរជាតិបានថ្កោលទោសទង្វើរបស់អាមេរិក ដោយអំពាវនាវឱ្យអាមេរិកគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ និងដោះលែងប្រធានាធិបតីវេណេស៊ុយអេឡា និងភរិយា ខណៈលោកប្រធានាធិបតី Trump ប្រកាសថា លោក Maduro និងភរិយា ប្រឈមមុខនឹងទោសព្រហ្មទណ្ឌដែលត្រូវកាត់ក្តីដោយតុលាការអាមេរិក ។

កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែមករា ក្រសួងការបរទេសចិនបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍អំពាវនាវឱ្យអាមេរិកធានាសុវត្ថិភាព និងឱ្យអាមេរិកដោះលែងប្រធានាធិបតីវេណស៊ុយអេឡា លោក Nicolas Maduro និងភរិយា បន្ទាន់ ខណៈរដ្ឋាភិបាលចិនអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកបញ្ឈប់ការព្យាយាមផ្តួលរំលំរបបដឹកនាំវេណេស៊ុយអេឡា និងងាកមកដោះស្រាយបញ្ហាដោយការចរចា ។

ដូចគ្នានេះ មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង លោក គឹម ជុងអ៊ុន បានថ្កោលទោសអាមេរិកធ្វើប្រតិបត្តិការកងទ័ពដោយឥតខ្មាស់អៀនក្នុងការចាប់ខ្លួនប្រធានាធិបតីវេណស៊ុយអេឡា ដែលជាការស្វែងរកអំណាចរបស់អាមេរិក និងជាគំរូអាក្រក់ ។ រីឯនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar Ibrahim បានបង្ហោះសារកាលពីថ្ងៃទី៤ ខែមករា បារម្ភពីកងទ័ពអាមេរិកវាយប្រហារវេណេស៊ុយអេឡា ថាល្មើសច្បាប់អន្តរជាតិ និងអំពាវនាវឱ្យអាមេរិកដោះលែងប្រធានាធិបតីវេណេស៊ុយអេឡា ៕

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានបញ្ជាឱ្យកងទ័ពអាមេរិកធ្វើប្រតិបត្តិការទ្រង់ទ្រាយធំវាយប្រ.ហារទីក្រុង Caracas ប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា និងចា.ប់ខ្លួនលោកប្រធានាធិបតី Nicolas Maduro និងភរិយាបានសម្រេចកាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ និងមានផែនការបញ្ចូនក្រុមហ៊ុនប្រេងឥន្ធនៈអាមេរិកមកប្រកបអាជីវកម្មនៅវេណេស៊ុយអេឡាម្តងទៀត ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ប្រធានាធិបតីអាមេរិកប្រកាសចង់គ្រប់គ្រងកោះហ្គ្រីនឡែនដែលបច្ចុប្បន្នកំពុងស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ប្រទេសដាណឺម៉ាក ដោយចំណាយប្រាក់ទិញ ឬប្រើប្រាស់កម្លាំងកងទ័ព ។

កាលពីឆ្នាំ២០១៩ លោកប្រធានាធិបតី Trump ធ្លាប់មានគំនិតចង់ទិញកោះហ្គ្រីនឡែន ប៉ុន្តែត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលដាណឺម៉ាក និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីកោះហ្គ្រីនឡែនបដិសេធជាមួយសំណើនេះ ដោយអះអាងថា កោះហ្គ្រីនឡែនមិនមែនសម្រាប់លក់ឱ្យអាមេរិកទេ ។ វាធ្វើឱ្យលោក Trump មិនពេញចិត្តនឹងការបដិសេធ ហើយក៏លុបចោលដំណើរទស្សនកិច្ចទៅប្រទេសដាណឺម៉ាកភ្លាមៗនាពេលនោះ ។

នៅឆ្នាំ២០២៦នេះ លោក Trump បានផ្លាស់ប្តូរគោលជំហរលែងចង់ទិញកោះហ្គ្រីនឡែន ដោយលោកថា អាមេរិកចាំបាច់ត្រូវតែគ្រប់គ្រងកោះនេះជាបន្ទាន់ដើម្បីសន្តិសុខជាតិ ហើយអាមេរិកអាចនឹងប្រើប្រាស់កម្លាំងទ័ពដណ្តើមកាន់កាប់តែម្តង ។

ប៉ុន្តែតើដឹងឬទេថា លោក Trump មិនមែនជាមនុស្សដំបូងដែលចាប់អារម្មណ៍ចង់ទិញកោះនេះទេ កាលពីឆ្នាំ១៩៤៦ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Harry S. Truman ក៏ធ្លាប់សុំទិញកោះនេះដែរ ។

តើកោះហ្គ្រីនឡែនមានអ្វីពិសេសទើបធ្វើឱ្យប្រធានាធិបតីអាមេរិកចង់បានខ្លាំង? កោះហ្រ្គីនឡែនមានទីតាំងស្ថិតនៅភាគខាងជើងបំផុតនៃពិភពលោក ស្ថិតនៅចន្លោះមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក និងអាកទិក ដែលមានផ្ទៃដីធំទូលាយ ។ តាមទិន្នន័យចុងក្រោយ កោះនេះមានពលរដ្ឋរស់នៅត្រឹមតែ៥ម៉ឺន ៧ពាន់នាក់ប៉ុណ្ណោះ ដែលជាទឹកដីមានមនុស្សរស់នៅតិចបំផុតលើពិភពលោក ។

កាលពីមុន កោះនេះស្ថិតនៅក្រោមអាណានិគមរបស់ប្រទេសដាណឺម៉ាក ក្រោយមក ក៏បានទទួលសិទ្ធិគ្រប់គ្រងខ្លួនឯងនៅឆ្នាំ១៩៧៩ ប៉ុន្តែវិស័យការពារជាតិ និងគោលនយោបាយការបរទេសរបស់ហ្គ្រីនឡែន នៅតែស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ដាណឺម៉ាក ។ បច្ចុប្បន្ន កោះនេះទទួលប្រាក់ចំណូលចម្បងពីការនេសាទ គឺស្មើរហូតដល់ជាង៩០% នៃការនាំចេញបង្គា និងត្រី ។

ចំណែកវិស័យទេសចរណ៍វិញចាប់ផ្តើមរីកចម្រើនតាមរយៈការទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរមកទស្សនាពន្លឺព្រះអាទិត្យ និងផ្ទាំងទឹកកក ហើយវិស័យទេសចរណ៍ផ្តល់ប្រាក់ចំណូលដល់កោះហ្គ្រីនឡែន ស្មើ៥% នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) និងការជួលកម្លាំងពលកម្មកើនឡើង ។ ក្រៅពីនេះ ថវិកាជាងពាក់កណ្តាលរបស់កោះនៅតែពឹងផ្អែកការផ្តល់ជំនួយពីរដ្ឋាភិបាលដាណឺម៉កជារៀងរាល់ឆ្នាំ ។

កំណប់ទ្រព្យដ៏ធំសម្បើមរបស់កោះហ្គ្រីនឡែន គឺធនធានធម្មជាតិ! កោះនេះសម្បូររ៉ែមានតម្លៃជាច្រើនប្រភេទ ដូចជា ៖ រ៉ែស័ង្កសី និងមាសក្រហម និងជាប្រភពប្រេងឥន្ធនៈ ឧស្ម័នធម្មជាតិយ៉ាងច្រើន ដែលងាយស្រួលក្នុងការរុករកដោយសារផ្ទាំងទឹកកករលាយ ។កោះថែមទាំងមានរ៉ែកម្រ (Rare Earth) ដែលចាំបាច់សម្រាប់ផលិតថ្មរថយន្តអគ្គិសនី បន្ទះឈីប បច្ចេកវិទ្យាទំនើប និងបច្ចេកវិទ្យាផ្នែកយោធា ដែលបច្ចុប្បន្ន ចិនបាននាំចេញរ៉ែកម្រច្រើនជាងគេទៅកាន់អាមេរិក ទើបអាមេរិកចង់កាន់កាប់កោះនេះដើម្បីកាត់បន្ថយការនាំចូលរ៉ែកម្រពីចិន ។

អាមេរិក ចិន និងរុស្ស៊ី ចាត់ទុកកោះនេះជាទីតាំងសំខាន់នៃយុទ្ធសាស្ត្រតំបន់អាកទិក ពីព្រោះពេលផ្ទាំងទឹកកករលាយនឹងបង្កើតផ្លូវដឹកជញ្ជូនទំនិញឆ្លងកាត់តំបន់អាកទិក ដែលជួយឱ្យការដឹកទំនិញរវាងតំបន់អាស៊ី និងអឺរ៉ុបងាយស្រួលជាងមុន មិនចាំបាច់ដឹកទំនិញជុំវិញព្រែកជីកស៊ុយអេ ឬប្រឡាយប៉ាណាម៉ា ។ លើសពីនេះ កោះស្ថិតនៅក្បែររុស្ស៊ី និងជាផ្លូវហោះហើរជុំវិញពិភពលោក ទើបធ្វើឱ្យវាក្លាយជាទីតាំងឈរជើងកងទ័ព និងមជ្ឈមណ្ឌលប្រកាសអាសន្នពីមីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយ ទើបអាមេរិកចាត់ទុកហ្គ្រីនឡែនមានសារៈសំខាន់សម្រាប់សន្តិសុខរបស់ខ្លួន ។

អាមេរិកមានទីតាំងកងទ័ពនៅហ្គ្រីនឡែនរួចហើយឈ្មោះ «Thule Air Base» សម្រាប់ត្រួតពិនិត្យអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ។ ហេតុនេះ ការគ្រប់គ្រងហ្គ្រីនឡែន គឺជាការគ្រប់គ្រងតំបន់អាកទិក, បង្កើនអំណាចចរចាជាមួយអង្គការ NATO, កាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកដាណឺម៉ាក, បង្កើតទីតាំងកងទ័ព និងប្រព័ន្ធរ៉េដាបន្ថែមយ៉ាងងាយស្រួល ។

ចំណែកចិនធ្លាប់វិនិយោគក្នុងគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងអាកាសយានដ្ឋាននៅហ្គ្រីនឡែន ដែលអាមេរិកចាត់ទុកប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខរបស់ខ្លួន ហើយមិនពេញចិត្តនឹងការវិនិយោគរបស់ចិន ។ ទោះជានាយករដ្ឋមន្ត្រីដាណឺម៉ាក លោកស្រី Mette Frederiksen បានថ្លែងនៅឆ្នាំ២០២៦ ថា អាមេរិកគំរាមចង់គ្រប់គ្រងហ្គ្រីនឡែន គឺជាការបំផ្លាញមូលដ្ឋានគ្រិះរបស់អង្គការ NATO ប៉ុន្តែលោក Trump មិនចាប់អារម្មណ៍នឹងការរិះគន់ទេ ហើយលោកពិភាក្សាជាមួយមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកស្វែងរកវិធីផ្សេងៗដើម្បីគ្រប់គ្រងហ្គ្រីនឡែនឱ្យបាន ។

វិធីមួយដែលលោកនឹងអនុវត្ត គឺប្រើប្រាស់កម្លាំងកងទ័ពដណ្តើមយក ប្រសិនបើការចរចាសុំទិញហ្គ្រីនឡែនមិនជោគជ័យ ។ យើងនឹងរង់ចាំមើលថា តើលោក Trump នឹងជាមួយហ្គ្រីនឡែនដូចវេណេស៊ុយអេឡាដែរឬទេ ឬត្រូវធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងសេដ្ឋកិច្ច ប៉ុន្តែគួរតែសួរពលរដ្ឋហ្គ្រីនឡែនថា តើពួកគេចង់បានឯករាជ្យពីដាណឺម៉ាក និងចង់ក្លាយជាពលរដ្ឋអាមេរិកឬអត់ ។

គួរបញ្ជាក់ថា អាមេរិកធ្លាប់ទិញអាឡាស្កាពីរុស្ស៊ីកាលពីឆ្នាំ១៨៦៧ ក្នុងតម្លៃត្រឹមតែ ៧លាន ២សែនដុល្លារប៉ុណ្ណោះ ខណៈប្រទេសនានាសើចចំអកថា អាមេរិកទិញអាឡាសា្កជាដែនទឹកកក ។ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន អាឡាស្កាក្លាយជាដែនទឹកកកដែលមានប្រេង មាស និងទីតាំងឈរជើងកងទ័ពអាមេរិក ហើយនេះអាចជាមូលហេតុធ្វើឱ្យលោក Trump សុខចិត្តធ្វើគ្រប់យ៉ាងដើម្បីទទួលបានហ្គ្រីនឡែនជាដែនទឹកកកធំជាងអាឡាស្កា ៕

ទីក្រុងសេអ៊ូល៖ មេខ្លោងជនជាតិចិន ដែលជាជនសង្ស័យសំខាន់ពាក់ព័ន្ធនឹងការធ្វើទារុ.ណក.ម្ម និងឃា.តកម្មលើនិស្សិតកូរ៉េខាងត្បូងម្នាក់នៅខេត្តកំពត ប្រទេសកម្ពុជា ត្រូវបានទីភ្នាក់ងារប៉ូលីសកូរ៉េចាប់ខ្លួនបាន នៅប៉ាតាយ៉ា ប្រទេសថៃ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Yonhap នៅថ្ងៃទី៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦។

ក្រសួងយុត្តិធម៌ ទីភ្នាក់ងារប៉ូលីសជាតិ និងភ្នាក់ងារស៊ើបការណ៍សម្ងាត់របស់កូរ៉េ បានប្រកាសនៅថ្ងៃទី ៨ មករានេះថា ពួកគេបានសហការជាមួយអាជ្ញាធរថៃដើម្បីចាប់ខ្លួនជនជាតិចិនម្នាក់ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ឈ្មោះថា Ham អាយុ៤២ឆ្នាំ បានរត់គេចមកស្នាក់នៅប៉ាតាយ៉ា ប្រទេសថៃ កាលពីថ្ងៃមុន។

តាមការសួរចម្លើយ បុគ្គលឈ្មោះ Ham នេះបានបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលបោកប្រាស់មួយនៅកម្ពុជាជាមួយបក្ខពួកជាជនជាតិចិន និងជនជាតិកូរ៉េ ហើយបានល្បួងជនរងគ្រោះជនជាតិកូរ៉េឱ្យមកកម្ពុជាចាប់ពីខែឧសភាដល់ខែកក្កដា ឆ្នាំមុន ដោយសន្យាថានឹងផ្តល់ការងារក្រៅម៉ោងដែលមានប្រាក់ខែខ្ពស់ឲ្យពួកគេ។

ក្រោយការចាប់ខ្លួននេះ ក្រសួងយុត្តិធម៌កូរ៉េខាងត្បូងបានបញ្ជាក់ពីការត្រៀមធ្វើបត្យាប័នជនសង្ស័យរូបនេះទៅកូរ៉េខាងត្បូងវិញ ហើយការសម្រេចចិត្តធ្វើបត្យាប័ននេះត្រូវតែទទួលបានតាមរយៈការព្រមព្រៀងជាមួយប្រទេសថៃ។

គួររម្លឹកថា ករណីធ្វើទារុ.ណក.ម្ម និងសម្លា.ប់និស្សិតកូរ៉េខាងត្បូងម្នាក់នៅកម្ពុជាកាលពីឆ្នាំ២០២៥នេះ បានកក្រើក និងធ្វើឲ្យរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូងដាក់ចេញចំណាត់ការក្ដៅ ធ្វើប្រតិបត្តិការទ្រង់ទ្រាយធំ ដើម្បីដោះស្រាយឧក្រិដ្ឋកម្ម ដែលកំពុងកើនឡើងលើជនជាតិកូរ៉េខាងត្បូង នៅប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ក្នុងខែតុលា កូរ៉េខាងត្បូង បានធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍ដ៏ធំមួយ ដោយមានជនសង្ស័យចំនួន ៦៤នាក់ ដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់ថាពាក់ព័ន្ធនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មស្រដៀងគ្នានេះ៕

ប្រទេសថៃ៖ នៅចន្លោះថ្ងៃទី៧ និងទី៨ ខែមករា ហេតុការណ៍អគ្គីភ័យឆាបឆេះដ៏សន្ធោសន្ធៅ និងគួរឲ្យតក់ស្លុ.តចំនួន ២ករណី បានកើតមាននៅក្នុងខេត្តភូកេត និងខេត្តឈៀងម៉ៃ ប្រទេសថៃ ដែលបង្កឲ្យមានមនុស្សស្លា.ប់ចំនួន ៥នាក់ និងខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិគិតជាទឹកប្រាក់អស់រាប់រយលានបាត។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Khaosod ថ្ងៃទី០៧ខែមករាឆ្នាំ២០២៦នេះ កំពង់ផែChalong នៅខេត្ត Phuket ប្រទេសថៃ ត្រូវបានភ្លើងឆេះនៅមុនពេលថ្ងៃរះ ដោយបង្កើតបានជាអណ្ដាតភ្លើងឆាបឆេះ និងផ្សែងយ៉ាងខ្មួលស្មាញ់លើឆ្នេរសមុទ្រ។ ក្នុងហេតុការណ៍នេះ អាជ្ញាធរបានបរាជ័យក្នុងការញែកទូកដែលនៅជាប់ច្រាំងចេញពីគ្នាឲ្យបានទាន់ពេលវេលា ជាហេតុធ្វើឲ្យទូកល្បឿនលឿនចំនួន ២០ គ្រឿង ត្រូវភ្លើងឆាបឆេះខូចខាតទាំងស្រុង។

តាមសំដីម្ចាស់ទូកបាននិយាយថា ទូកមួយគ្រឿងៗមានតម្លៃខ្ទង់៥លានបាត ឬប្រហែលជាង១៦ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិក ហើយដោយសារតែគ្រោះអគ្គិភ័យដ៏អាក្រក់នេះ សេវាទេសចរណ៍ដ៏ពេញនិយមតាមរយៈការជិះទូកនៅតំបន់នេះ ត្រូវបានលុបចោលបណ្តោះអាសន្ន ដែលធ្វើឱ្យម្ចាស់អាជីរកម្មរងការខាតបង់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។

ដោយឡែក នៅខេត្តឈៀងម៉ៃ ឯណោះវិញ នាយប់រំលងអាធ្រាតឈានចូលថ្ងៃទី៨ ខែមករា ហេតុការណ៍អគ្គីភ័យឆេះផ្ទះដ៏សោកសៅមួយ បានឆក់យកជីវិតមនុស្សអស់មួយគ្រួសារ ដែលមានសមាជិក ៥នាក់ រួមមានម្ដាយ ឪពុក ជីដូនចាស់ និងក្មេងស្រីភ្លោះមួយគូរ ឲ្យអស់បុណ្យទៅទាំងអស់គ្នាតែម្ដងក្នុងអំឡុងពេលដែលពួកគេកំពុងលង់លក់ក្នុងដំណេក។

របាយការណ៍ចុងក្រោយបំផុតបានបង្ហាញថា នៅពេលសមត្ថកិច្ចបានទៅដល់ គេបានប្រទះឃើញមានអ្នករងរបួសទាំង ៥ នាក់ ប៉ុន្តែក្រោយមកបានស្លា.ប់បន្ទាប់ពីត្រូវបានគេជួយសង្គ្រោះនៅមន្ទីរពេទ្យ។ ចំណែកសភាពផ្ទះដែលភ្លើងបានរឆាបឆេះ បានទទួលរងការខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ និងទ្រព្យសម្បត្តិដែលមាននៅក្នុងផ្ទះមួយភាគធំត្រូវបានភ្លើងឆាបឆេះស្ទើទាំងស្រុង។

រដ្ឋបាលស្រុកឈៀងម៉ៃ បានបង្ហាញថា មូលហេតុនៃគ្រោះអគ្គីភ័យ អាចបណ្ដាលមកពីការឆ្លងចរន្តអគ្គិសនី ដែលកើតឡើងខណៈពេលអ្នកនៅក្នុងផ្ទះទាំងអស់កំពុងដេកលក់ ជាហេតុនាំឲ្យពួកគេមិនអាចរត់គេចខ្លួនទាន់ពេលវេលា។ ជុំវិញគ្រោះថ្នាក់អគ្គីភ័យដ៏កាចសា.ហាវទាំង២ករណីខាងលើនេះ បានជំរុញឲ្យក្ដីបារម្ភរបស់សាធារណជនកាន់តែកើនមានឡើង ខណៈកន្លងទៅថ្មីៗនេះតែងមានការចុះផ្សាយអំពីហេតុការណ៍ភ្លើងឆេះវត្ត ផ្សារ និងលំនៅឋានរបស់ពលរដ្ឋជាច្រើនកន្លែង៕

ប្រទេសថៃ ៖ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thai Post នៅថ្ងៃទី៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ រលកសមុទ្រធំៗបានបោកបក់ខ្លាំងៗបណ្តាលឱ្យផ្ទះសម្បែងជាច្រើនខ្នងរបស់ពលរដ្ឋថៃខូចខ្ទេចខ្ទី ជាពិសេស នៅស្រុកប៉ាកផាណាំង និងស្រុកហួសៃ ខេត្តណាខនស្រ៊ីថាំម៉ារាជ ។ ពលរដ្ឋរស់នៅក្បែរមាត់សមុទ្ររងផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំង និងប្រឈមនឹងការបាត់បង់ទីលំនៅ បានអំពាវនាវឱ្យអាជ្ញាធរជួយដោះស្រាយបញ្ហាជាបន្ទាន់ ។

ស្ថានការណ៍នៅឈូងសមុទ្រថៃនាថ្ងៃទី៨ ខែមករា គឺមានរលកសមុទ្រធំៗបោកបក់យ៉ាងខ្លាំង បន្ទាប់ពីឧតុនិយមថៃប្រកាសពីការផ្លាស់ប្តូរអាកាសធាតុ ។ វាធ្វើឱ្យនៅផ្ទះពលរដ្ឋជាច្រើនខ្នងនៅមាត់សមុទ្រខេត្តណាខនស្រ៊ីថាំម៉ារាជ ជាពិសេស ស្រុកប៉ាកផាណាំង និងស្រុកហួសៃ ខូចខាតខ្ទេចខ្ទីដោយសាររលកសមុទ្របោកបក់ខ្លាំងៗពេញមួយថ្ងៃ ដែលធ្វើឱ្យពលរដ្ឋបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងពីការបាត់បង់ទីលំនៅ ។

នៅតំបន់ខ្លះត្រូវរលកសមុទ្របោកបក់បំផ្លាញផ្លូវធ្វើដំណើរ ប៉ះពាល់បរិស្ថាន និងលិចផ្ទះ ដែលធ្វើឱ្យពលរដ្ឋជាច្រើនគ្រួសារបង្ខំចិត្តដឹកជញ្ជូនទ្រព្យសម្បត្តិទៅកាន់កន្លែងសុវត្ថិភាព ។ ពលរដ្ឋថៃមានផ្ទះនៅមាត់សមុទ្រប្រាប់ថា បញ្ហារលកសមុទ្របោកបក់បំផ្លាញផ្ទះ និងសំណឹកឆ្នេរ បានកើតឡើងជាច្រើនឆ្នាំហើយ បើទោះជាមានការតវ៉ា និងស្នើការជួយអន្តរាគមន៍ពីស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធជាបន្តបន្ទាប់ក៏ដោយ ប៉ុន្តែបញ្ហាមិនទាន់ដោះស្រាយទេ ទើបពេលខ្យល់ខ្លាំងធ្វើឱ្យរលកសមុទ្របោកបក់បំផ្លាញផ្ទះ និងទ្រព្យសម្បត្តិពលរដ្ឋនៅមាត់សមុទ្រជាញឹកញាប់ ។

ទោះជាមានមន្ត្រីមកពីស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធចុះមកពិនិត្យមើលការខូចខាតផ្ទះ និងតាមដានស្ថានការណ៍យ៉ាងដិតដល់ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋនៅតែទាមទារឱ្យជួយស្វែងរកវិធានការដោះស្រាយបញ្ហាយូរអង្វែង ដើម្បីកាត់បន្ថយការខូចខាតផ្ទះ និងផ្លូវ ដោយសាររលកសមុទ្រនាថ្ងៃអនាគត ។

មន្ត្រីឧតុនិយមបានដាស់តឿនពលរដ្ឋរស់នៅមាត់សមុទ្រឱ្យប្រុងប្រយ័ត្នគ្រោះថ្នាក់កើតឡើងដោយសាររលកសមុទ្រ, ចៀសវាងនេសាទតាមទូកពេលខ្យល់ខ្លាំង និងតាមដានការប្រកាសរបស់ឧតុនិយមយ៉ាងដិតដល់ដើម្បីសុវត្ថិភាព និងការពារការខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិ ។ ខ្យល់មូសុងឦសានបានគ្របដណ្តប់លើឈូងសមុទ្រថៃ និងភាគខាងត្បូង រីឯរលកសមុទ្រក្នុងឈូងសមុទ្រថៃមានកម្លាំងខ្លាំង កម្ពស់ពី២ម៉ែត្រ ទៅ៣ម៉ែត្រ ។ តំបន់មានផ្គររន្ទះ រលកសមុទ្រមានកម្ពស់ដល់ជាង៣ម៉ែត្រ ខណៈរលកសមុទ្រនៅសមុទ្រអាន់ដាម៉ាន់ មានកម្ពស់ពី១ម៉ែត្រ ទៅ២ម៉ែត្រ ។

មន្ត្រីឧតុនិយមសំណូមពរឱ្យពលរដ្ឋចេញទូកនេសាទដោយការប្រុងប្រយ័ត្ន រីឯទូកនេសាទតូចៗនៅឈូងសមុទ្រថៃគួរតែផ្អាកនេសាទ ។ ដូចគ្នានេះ ពលរដ្ឋរស់នៅមាត់សមុទ្រភាគខាងត្បូង និងខាងកើត ក៏ត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នគ្រោះថ្នាក់ដោយសាររលកសមុទ្រផងដែរ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ប្រទេសណាដែលឈ្លានពានទន្ទ្រានទឹកដី បំផ្លាញផ្ទះ និងទ្រព្យសម្បត្តិពលរដ្ឋប្រទេសជិតខាង គឺប្រទេសនោះនឹងទទួលកម្មពៀរភ្លាមៗដែលខ្លួនបានប្រព្រឹត្ត ឬត្រូវធម្មជាតិបំផ្លាញវិញ ។ ផ្ទះសម្បែងពលរដ្ឋថៃជាច្រើនខ្នងត្រូវបានរលកសមុទ្របោកបក់ខូចខ្ទេចខ្ទីនេះ ស្របពេលកងទ័ពថៃបាននិងកំពុងប្រើប្រាស់គ្រឿងចក្រឈូសឆាយបំផ្លាញផ្ទះ និងប្លន់ទ្រព្យសម្បត្តិពលរដ្ឋខ្មែរនៅជាប់ព្រំដែនថៃ ។ កងទ័ពថៃពង្រាយទូរកុងតឺន័រ និងរាយបន្លាលួសដោតទង់ជាតិថៃព័ទ្ធយកទឹកដីកម្ពុជាដោយខុសច្បាប់ និងជាការបំពានលើខ្សែព្រំដែនអន្តរជាតិរវាងប្រទេសទាំងពីរ ។

កងទ័ពថៃបានរំលោភបំពានមកលើទឹកដីកម្ពុជាក្រោយបទឈប់បាញ់ចូលជាធរមាន ហើយប្រកាសថា ទឹកដីដែលខ្លួនពង្រាយកុងតឺន័រ និងរាយបន្លាលួសដោតទង់ជាតិថៃដោយខុសច្បាប់នោះជាទឹកដីរបស់ខ្លួន ។ កងទ័ពថៃបានវាយកំទេចផ្ទះពលរដ្ឋខ្មែរ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ គឺជាការរំលោភយ៉ាងជាក់ច្បាស់ចំពោះគោលការណ៍ជាមូលដ្ឋាននៃច្បាប់អន្តរជាតិ ក៏ដូចជាច្បាប់មនុស្សធម៌ និងច្បាប់សិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ ៕