ប្រទេសដាណឺម៉ាក ៖ កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ រដ្ឋាភិបាលដាណឺម៉ាកបានប្រកាសគម្រោងបញ្ជូនកងទ័ពទៅប្រចាំការនៅកោះហ្គ្រីនឡែន (Greenland) ដោយផ្តោតលើការហ្វឹកហាត់កងទ័ពជាមួយអង្គការសន្ធិសញ្ញាអាត្លង់ទិកខាងជើង (NATO) ដើម្បីទប់ស្កាត់ការគំរា.មកំហែង ឬប្រើប្រាស់កម្លាំងកងទ័ពរបស់អាមេរិកគ្រប់គ្រងកោះហ្គ្រីនឡែន ។ ការប្រកាសរបស់រដ្ឋាភិបាលដាណឺម៉ាក បន្ទាប់ពីប្រធានាធិបតីអាមេរិកបង្ហាញជំហរចង់បញ្ចូលកោះនេះទៅក្នុងទឹកដីអាមេរិកដើម្បីជាប្រយោជន៍សន្តិសុខជាតិ ពីព្រោះកោះស្ថិតនៅទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រតំបន់អាកទិក និងសម្បូររ៉ែធម្មជាតិសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងបច្ចេកវិទ្យាជាន់ខ្ពស់ ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីដាណឺម៉ាក លោកស្រី Mette Frederiksen បានបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី៤ ខែមករា កន្លងមក ដោយអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនឈប់គំរាមកំហែងអធិបតេយ្យភាពរបស់កោះហ្គ្រែនឡែនជាបន្ទាន់ ពីព្រោះវាគ្មានប្រយោជន៍ទេដែលអាមេរិកចង់គ្រប់គ្រងកោះនេះ ។

រដ្ឋាភិបាលដាណឺម៉ាកបានប្រកាសពីគម្រោងបញ្ជូនកងទ័ពទៅប្រចាំការនៅកោះហ្គ្រីនឡែន ព្រមទាំងបង្កើនការហ្វឹកហាត់ជាមួយអង្គការ NATO ដើម្បីការពារសន្តិសុខក្នុងតំបន់អាកទិក ។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិដាណឺម៉ាក លោក Troels Lund Poulsen បាននិយាយកាលពីថ្ងៃទី៧ ខែមករា ថា ៖ «យើងនឹងបញ្ជូនកងទ័ពទៅប្រចាំការនៅកោះហ្គ្រីនឡែន ហើយនឹងធ្វើការហ្វឹកហាត់ឱ្យខ្លាំងជាមួយអង្គការ NATO» ។

ចំណែកក្រសួងការបរទេសដាណឺម៉ាកបានបញ្ជាក់នាពេលកន្លងមកថា គណៈកម្មាធិការគោលនយោបាយការបរទេសរបស់សភានឹងពិភាក្សាអំពីទំនាក់ទំនងរវាងដាណឺម៉ាក និងអាមេរិក ដោយមានរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសដាណឺម៉ាក លោក Lars Lokke Rasmussen ចូលរួមផងដែរ ។

ថ្មីៗនេះ អ្នកស្រី Kathy Miller ភរិយារបស់លោក Stephen Miller ជានាយករងសេតវិមានអាមេរិក បានបង្ហោះរូបភាពកោះហ្គ្រីនឡែនដែលស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ដាណឺម៉ាកក្នុងបណ្តាញសង្គម X ដោយដាក់ទង់ជាតិអាមេរិក និងសរសេរយ៉ាងខ្លីថា «ឆាប់ៗនេះ» ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីដាណឺម៉ាក លោកស្រី Mette Frederiksen អំពាវនាវឱ្យអាមេរិកគោរពបូរភាពទឹកដីកោះហ្គ្រីនឡែន និងចាត់ទុកជាការបង្ហោះរូបភាពមិនសមរម្យ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ពេលឡើងកាន់តំណែងអាណត្តិទី២ លោកប្រធានាធិបតី Trump ស្នើឱ្យដាក់បញ្ចូលកោះហ្គ្រីនឡែនទៅក្នុងទឹកដីរបស់អាមេរិក ហើយបន្ទាប់ពីកងទ័ពអាមេរិកចាប់ខ្លួនប្រធានាធិបតីវេណេស៊ុយអេឡា លោក Nicolas Maduro និងភរិយា លោក Trump ក៏បានបង្ហាញគោលជំហរចង់បានកោះនេះម្តងទៀត ដោយអះអាងថា អាមេរិកអាចនឹងប្រើប្រាស់កម្លាំងកងទ័ពដើម្បីកាន់កាប់កោះ ។

កោះហ្គ្រីនឡែន ស្ថិតនៅចន្លោះតំបន់អឺរ៉ុប និងអាមេរិកខាងជើង ទើបធ្វើឱ្យកោះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រព័ន្ធការពារមីស៊ីលរបស់អាមេរិក ។ ជាមួយគ្នានេះ កោះហ្គ្រីនឡែនសម្បូរធនធានធម្មជាតិរ៉ែផ្សេងៗដែលអាមេរិកត្រូវការដើម្បីកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកនាំចូលរ៉ែពីប្រទេសចិន ។ កោះនេះស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ដាណឺម៉ាក និងមានសិទ្ធិប្រកាសឯករាជ្យក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងកាលពីឆ្នាំ២០០៩ ប៉ុន្តែត្រូវការប្រាក់ឧបត្ថម្ភយ៉ាងច្រើនពីដាណឺម៉ាក ៕

ឆ្មាំសមុទ្រអាមេរិកបានរឹបអូសកប៉ាល់១គ្រឿងដឹកប្រេងឥន្ធនៈមានទង់ជាតិរុស្ស៊ីនៅមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកបន្ទាប់ពីដេញតាមអស់រយៈពេលជាង២សប្តាហ៍ ដោយអះអាងថា កប៉ាល់នេះដឹកប្រេងដែលអាមេរិកដាក់ទណ្ឌ.កម្ម និងជាការអនុវត្តតាមគោលនយោបាយទប់ស្កាត់កប៉ាល់ដឹកប្រេងចេញពីវេណេស៊ុយអេឡា ខណៈរុស្ស៊ីចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថ្កោលទោ.សទង្វើអាមេរិកផ្ទុយនឹងអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិ ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសកាលពីថ្ងៃទី៧ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ។

កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែមករា ឆ្មាំសមុទ្រអាមេរិកឱ្យដឹងថា បានរឹបអូសកប៉ាល់១គ្រឿងដែលមានទង់ជាតិរុស្ស៊ី ដែលកប៉ាល់នេះពាក់ព័ន្ធនឹងវេណេស៊ុយអេឡា បន្ទាប់ពីឆ្មាំសមុទ្រអាមេរិកដេញតាមកប៉ាល់នេះក្នុងមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកអស់រយៈពេលជាង២សប្តាហ៍ ។ ការរឹបអូសកប៉ាល់ដឹកប្រេងអាចធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍កាន់តែតានតឹងខ្លាំងឡើងរវាងអាមេរិក និងរុស្ស៊ី ស្របពេលមាននាវាមុជទឹក និងនាវចម្បាំងរបស់រុស្ស៊ីនៅក្បែរនោះ ។

កប៉ាល់ដឹកប្រេងនេះឈ្មោះ Bella 1 ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នបានប្តូរឈ្មោះជាកប៉ាល់ Marinera ព្យាយាមគេចពីការត្រួតពិនិត្យរបស់ឆ្មាំសមុទ្រអាមេរិក ហើយត្រូវបានឆ្មាំសមុទ្រអាមេរិកកំណត់គោលដៅរឹបអូសតាមគោលនយោបាយទប់ស្កាត់កប៉ាល់ដឹកប្រេងចេញពីវេណេស៊ុយអេឡា ។ តាមការបង្ហោះសារក្នុងបណ្តាញសង្គម X របស់បញ្ជាការដ្ឋានតំបន់អឺរ៉ុបរបស់កងទ័ពអាមេរិក គឺរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកប្រធានាធិបតី Donald Trump បានបញ្ជាឱ្យរឹបអូសកប៉ាល់ដឹកប្រេងនេះ ដោយសារល្មើសនឹងការដាក់ទណ្ឌកម្មប្រេងរបស់អាមេរិក ។

លោក Pete Hegseth រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិអាមេរិកបានឆ្លើយតបនឹងការបង្ហោះសាររបស់បញ្ជាការដ្ឋានតំបន់អឺរ៉ុបរបស់កងទ័ពអាមេរិកថា ការបិទផ្លូវដឹកជញ្ជូនប្រេងខុសច្បាប់ និងដាក់ទណ្ឌកម្មលើពាណិជ្ជកម្មប្រេងវេណេស៊ុយអេឡានៅតែមានប្រសិទ្ធភាពពេញលេញ មិនថានៅទីណាទេលើពិភពលោក ។

ចំណែករុស្ស៊ីចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថ្កោលទោសអាមេរិកយ៉ាងខ្លាំងដែលរឹបអូសកប៉ាល់ដឹកប្រេងមានទង់ជាតិរុស្ស៊ី ។ ក្រសួងគមនាគមន៍រុស្ស៊ីបញ្ចាក់ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថា តាមអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិ ស្តីពីច្បាប់សមុទ្រ ឆ្នាំ១៩៨២ កប៉ាល់នានាមានសេរីភាពធ្វើចរាចរណ៍ក្នុងដែនទឹកអន្តរជាតិ និងគ្មានប្រទេសណាមានសិទ្ធិប្រើប្រាស់កម្លាំងរឹបអូសកប៉ាល់ដែលចុះបានចុះបញ្ជីស្របច្បាប់ក្រោមអំណាចរបស់ប្រទេសមួយទៀត ។

ក្រសួងគមនាគមន៍រុស្ស៊ីបញ្ជាក់ថា កប៉ាល់ដឹកប្រេងនេះទទួលបានការអនុញ្ញាតបណ្តោះអាសន្នឱ្យចរាចរណ៍ក្នុងសមុទ្រដោយដាក់ទង់ជាតិរុស្ស៊ី កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ។ អាជ្ញាធរបាត់ការទំនាក់ទំនងជាមួយកប៉ាល់ បន្ទាប់ពីកងទ័ពជើងទឹកអាមេរិកនសំរុកឡើងលើកប៉ាល់ដែលស្ថិតក្នុងដែនទឹកអន្តរជាតិ និងនៅក្រៅដែនទឹកប្រទេសណាមួយ ។ មន្ត្រីរុស្ស៊ីម្នាក់មិនបញ្ចេញឈ្មោះថា វាជាហេតុការណ៍ដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រដែលកងទ័ពជើងទឹកអាមេរិកព្យាយាមរឹបអូសកប៉ាល់ដាក់ទង់ជាតិរុស្ស៊ី ។

គួរបញ្ជាក់ថា ឆ្មាំសមុទ្រអាមេរិកព្យាយាមដេញតាមកប៉ាល់នេះកាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ដោយសារអ្នកនៅលើកប៉ាល់បដិសេធមិនឱ្យឆ្មាំសមុទ្រអាមេរិកត្រួតពិនិត្យ ហើយតាំងពីពេលនោះមក កប៉ាល់នេះក៏ប្តូរទង់ជាតិពីប្រទេសហ្គីយ៉ាណាទៅជាទង់ជាតិរុស្ស៊ី ប៉ុន្តែនៅតែគេចមិនផុតពីការរឹបអូសរបស់ឆ្មាំសមុទ្រអាមេរិក ៕

វ៉ាស៊ីនតោន៖ លោកប្រធានាធិបតី Trump កាលពីថ្ងៃពុធបានចុះហត្ថលេខា ដកសហរដ្ឋអាមេរិកចេញពីអង្គការអន្តរជាតិ និងសន្ធិសញ្ញាចំនួន 66 រួមទាំងអនុសញ្ញាក្របខ័ណ្ឌនៃអង្គការសហប្រជាជាតិផងដែរ បន្ទាប់ពីកត់សម្គាល់ឃើញថាអង្គការអន្តរជាតិ អនុសញ្ញា និងសន្ធិសញ្ញាទាំងនេះ មិនបានផ្ដល់ផលប្រយោជន៍អ្វីដល់សហរដ្ឋអាមេរិក។

យោងតាមសេចក្ដីប្រកាសនៅគេហទំព័ររបស់សេតវិមាន ថ្ងៃទី៧ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ បានឲ្យដឹងថា ការដកខ្លួនចេញរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ធ្វើឡើងចំពោះអង្គការអន្តរជាតិ អនុសញ្ញា និងសន្ធិសញ្ញាទាំងឡាយណា ដែលផ្ទុយនឹងផលប្រយោជន៍របស់សហរដ្ឋអាមេរិក ជាពិសេសអង្គការទាំងនេះភាគច្រើនផ្តោតលើបញ្ហាអាកាសធាតុ ការងារ និងសង្គម ដែលរដ្ឋបាលលោក Trump បានចាត់ទុកថាជាការលើកកម្ពស់របៀបវារៈ “ទើបភ្ញាក់ដឹងខ្លួន” របស់ពួកគេ បន្ទាប់ពីបានខ្ជះខ្ជាយនិងគ្រប់គ្រងមូលនិធិមិនបានល្អ។

ការសម្រេចចិត្តដ៏សំខាន់បំផុតមួយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក គឺការដកខ្លួនចេញពីអនុសញ្ញាក្របខ័ណ្ឌអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ (UNFCCC) ដែលជាសន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ 1992 ដែលគាំទ្រដល់កិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រព្រមា.នថា ការចាកចេញនេះអាចធ្វើឱ្យកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងជាសកលក្នុងការទប់ស្កាត់ការបំភាយឧស្ម័នថយចុះ និងមានការលំបាក បើគ្មានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពីសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេសដែលបញ្ចេញឧស្ម័ន និងសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេបំផុតរបស់ពិភពលោក។

រដ្ឋបាលលោកត្រាំ បានបញ្ជាក់ថា ខ្លួនមានបំណងបង្វែរថវិកាដែលបានពីអ្នកជាប់ពន្ធ ទៅពង្រឹងឥទ្ធិពលអាមេរិកក្នុងគំនិតផ្តួចផ្តើមដែលកំណត់ស្តង់ដារអន្តរជាតិ ជាទីដែលអាមេរិកត្រូវប្រកួតប្រជែងដោយផ្ទាល់ជាមួយប្រទេសចិន ដូចជាវិស័យទូរគមនាគមន៍ និងបទប្បញ្ញត្តិដែនសមុទ្រជាដើម។ ការផ្លាស់ប្តូរនេះ គឺជាការដើរចេញពីយុទ្ធសាស្រ្តការទូតបែបប្រពៃណីរបស់រដ្ឋបាលមុនៗ ហើយបានបង្ខំឲ្យអង្គការសហប្រជាជាតិចាប់ផ្តើម កាត់បន្ថយបុគ្គលិក និងកម្មវិធីរបស់ខ្លួនជាបន្តបន្ទាប់។

ទោះជាយ៉ាងណា ការដកខ្លួនចេញពី UNFCCC បានរងការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងពីអ្នកជំនាញផ្នែកអាកាសធាតុ និងអតីតមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល ដោយពួកគេបានព្រមានថា ការចាកចេញពីសន្ធិសញ្ញាដែលមានអាយុកាលជាង30ឆ្នាំនេះ នឹងធ្វើឲ្យអាមេរិកបាត់បង់ឥទ្ធិពលលើការវិនិយោគពិភពលោករាប់ទ្រីលានដុល្លារ ហើយអាចជាលេសឲ្យប្រទេសដទៃទៀតពន្យារពេលការប្តេជ្ញាចិត្តផ្នែកបរិស្ថានរបស់ពួកគេ៕