បរទេស៖ សម្រាប់គ្រួសារដែលមានកូនតូចៗ ត្រូវតែមានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ ដើម្បីកុំឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់នេះកើតឡើង ព្រោះបើធ្វេសប្រហែសបន្តិច រឿងអាក្រក់ៗអាចនឹងកើតមានគ្រប់ពេល។ ដូចករណីដែលថ្មីៗនេះបានបង្កភាពចលាចលនៅក្នុងភូមិមួយក្នុងខេត្ត Zhejiang ប្រទេសចិន នៅពេលដែលឪពុកម្តាយបានទុកកូនស្រីអាយុ ៦ ខែឱ្យគេងជាមួយកូនប្រុសអាយុ ៤ ឆ្នាំរបស់ពួកគេត្រឹមតែកន្លះម៉ោងប៉ុណ្ណោះ ស្រាប់តែកូនស្រីអាយុ ៦ ខែរបស់ពួកគេបានបាត់បង់ជីវិតជារៀងរហូត។

កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ យោងតាមសារព័ត៌មានបរទេសមួយបានឱ្យដឹងថា ហេតុការណ៍នេះបានកើតឡើងនៅក្នុងគ្រួសារមួយនៃខេត្ត Zhejiang ប្រទេសចិន ដោយគ្រួសារនោះមានកូនតូចពីរនាក់ ដែលកូនប្រុសអាយុ ៤ ឆ្នាំ និងកូនស្រីទើបកើតអាយុ ៦ ខែ។ នៅពេលនោះ ឪពុកម្តាយនិងកូនតូចទាំងពីររបស់ពួកគេបាននៅជុំគ្នាក្នុងបន្ទប់គេងមួយ ហើយក៏បានប្រលែងគ្នារហូតដល់អស់កម្លាំង កូនតូចទាំងពីរនោះក៏បានគេងលក់។ ឆ្លៀតឱកាសនេះម្តាយក៏បានចេញទៅផ្ទះបាយដើម្បីរៀបចំអាហារថ្ងៃត្រង់ ដោយដាក់កូនតូចទាំងពីរឱ្យគេងក្នុងបន្ទប់និងគ្រែជាមួយគ្នា ខណៈឪពុកកំពុងមើលទូរទស្សន៍នៅក្នុងបន្ទប់ទទួលភ្ញៀវផ្សេងទៀត។

បន្ទាប់មកអស់រយៈពេលកន្លះម៉ោង ម្តាយក៏បានបញ្ចប់ការងារនៅក្នុងផ្ទះបាយ ហើយដើរចូលទៅក្នុងបន្ទប់គេងដោយមានបំណងដាស់កុមារឱ្យភ្ញាក់ឡើងដើម្បីញ៉ាំអាហារថ្ងៃត្រង់។ ភ្លាមនោះនៅពេលបើកទ្វារបន្ទប់គេង ស្រាប់តែកូនប្រុសអាយុ ៤ ឆ្នាំរបស់ពួកគេ បានគេងសង្កត់កូនស្រីអាយុ ៦ ខែរហូតដល់បាត់បង់ជីវិត ដែលធ្វើឱ្យម្តាយឪពុកភ្ញាក់ផ្អើលនិងភ័យស្លន់ស្លោយ៉ាងខ្លាំង រួចក៏ប្រញាប់ប្រញាល់ដឹកកូនស្រីទៅមន្ទីរពេទ្យភ្លាមៗ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ កូនស្រីអាយុ ៦ខែរបស់ពួកគេមិនអាចសង្គ្រោះជីវិតបានទាន់ពេលវេលាទេ ដោយសារកុមារបានដាច់ខ្យល់យូរហើយ។

ហេតុការណ៍ដ៏រន្ធត់នេះបានធ្វើឱ្យឪពុកម្តាយជាច្រើនសម្តែងការឈឺចាប់យ៉ាងខ្លាំង និងចូលរួមរំលែកទុក្ខដល់គ្រួសារនេះផងដែរ។ ដូច្នេះហើយ ឧបទ្ទវហេតុនេះនឹងក្លាយជាមេរៀនដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់គ្រួសារដែលមានកូនតូចៗដែលមិនត្រូវធ្វេសប្រហែសឡើយ ឪពុកម្តាយគួរតែធានាថាកូនរបស់ពួកគេគេងក្នុងទីតាំងល្អ និងជាកន្លែងដែលមានសុវត្ថិភាព។ សម្រាប់ការដកដង្ហើម ដើម្បីបញ្ចៀសស្ថានភាពខាងលើកុំឱ្យកើតមាន អាចប្រើគ្រែដាច់ដោយឡែក ដើម្បីការពារកុំឱ្យប៉ះគ្នាដោយចៃដន្យពេលកំពុងគេ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ សមត្ថកិច្ចប្រចាំការិយាល័យស៊ើបអង្កេតកណ្តាលប្រទេសថៃ បានដឹកនាំកងកម្លាំងចាប់ខ្លួនបុរសអ្នកបើកបររថយន្តម្នាក់ ដែលបើករថយន្តដឹកជនជាតិចិនចូលមករស់នៅ និងធ្វើការងារខុសច្បាប់នៅប្រទេសថៃ ចំនួន៥នាក់ ។ បុរសអ្នកបើកបររថយន្តនេះឈ្មោះ ឈុលឡាថាន អាយុ៤៧ឆ្នាំ ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចចោទប្រកាន់ពីបទលាក់បាំង ឬជួយជនជាតិចិនខុសច្បាប់ឱ្យរួចផុតពីការចាប់ខ្លួនរបស់សមត្ថកិច្ច ។

សមត្ថកិច្ចបានចាប់ខ្លួនអ្នកបើកបររថយន្ត និងជនជាតិចិនចំនួន៥នាក់ នៅបរិវេណផ្លូវសាយតាក-សុខោទ័យ ស្ថិតក្នុងឃុំណាមរឹម ស្រុកមឿង ខេត្តតាក ក្រោយពីសមត្ថកិច្ចទទួលបន្ទុកផ្លូវគោកបានត្រួតពិនិត្យរថយន្តនានាដែលបើកបរនៅតាមផ្លូវ ហើយប្រទះឃើញរថយន្តតូច១គ្រឿងគួរឱ្យសង្ស័យ ដែលដាក់ស្លាកឈៀងរ៉ាយ ។ រថយន្តនេះបានបើកបរក្នុងល្បឿនលឿន ហើយមើលទៅ ដូចជាដឹកអ្វីខុសប្រក្រតី ។ ហេតុនេះ សមត្ថកិច្ចក៏បានបើករថយន្តដេញតាម ដើម្បីឱ្យរថយន្តនេះឈប់ ។

តាមរយៈការត្រួតពិនិត្យក្នុងរថយន្តខាងលើ សមត្ថកិច្ចបានរកឃើញជនជាតិចិនចំនួន៥នាក់ជិះក្នុងរថយន្ត ហើយពួកគេគ្មានលិខិតឆ្លងដែន ឬឯកសារសម្គាល់ខ្លួនទេ ។ ហេតុនេះ សមត្ថកិច្ចសន្និដ្ឋានថា ពួកគេជាជនបរទេសចូលមករស់នៅប្រទេសថៃដោយគ្មានការអនុញ្ញាត ។

បុរសអ្នកបើកបររថយន្តឈ្មោះ ឈុលឡាថាន សារភាពប្រាប់សមត្ថកិច្ចថា មានស្ត្រីម្នាក់បានជួលឱ្យខ្លួនទៅទទួលជនជាតិចិនទាំង៥នាក់ នៅបរិវេណខាងមុខស្ថានីយចាក់ប្រេងមួយកន្លែងក្នុងស្រុកមឿង ខេត្តតាក ។ ស្ត្រីម្នាក់នេះនឹងផ្តល់ប្រាក់ឱ្យខ្លួនចំនួន១ម៉ឺនបាត សម្រាប់ការដឹកជនបរទេស១លើក ហើយខ្លួនបានដឹកជនបរទេសជាង១០លើកហើយ ។

រីឯជនជាតិចិនទាំង៥នាក់វិញ សមត្ថកិច្ចបានរកឃើញសៀវភៅកក់ត្រា និងទូរស័ព្ទដៃមិនដាក់ស៊ីមកាត ចំនួនជាង២០គ្រឿង ។ ក្រោយពីបានសួរចម្លើយជនជាតិចិនតាមរយៈអ្នកបកប្រែ សមត្ថកិច្ចឱ្យដឹងថា ពួកគេអាចជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការលេងល្បែងស៊ីសងតាមអនឡាញ ឬក្រុម Call Center ។ បច្ចុប្បន្ន ពួកគេកំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលស៊ើបអង្កេតរបស់សមត្ថកិច្ច ។

សមត្ថកិច្ចបានបញ្ជូនភស្តុតាង គឺទូរស័ព្ទដៃ ទៅឱ្យនាយកដ្ឋានប្រឆាំងបទល្មើសបច្ចេកវិទ្យាដើម្បីធ្វើការត្រួតពិនិត្យ ព្រមទាំងបញ្ជូនខ្លួនជនសង្ស័យទាំងអស់ទៅកាន់ភ្នាក់ងារស៊ើបអង្កេតប្រចាំស្ថានីយប៉ូលិសខេត្តតាក ឱ្យចាត់វិធានការតាមផ្លូវច្បាប់បន្តទៀត ៕

ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវរបស់អង្គការ NASA បាននិយាយថា ត្រី បង្គា និង tardigrades អាចជាសត្វដំបូងគេដែលរស់នៅលើឋានព្រះច័ន្ទ និងភពអង្គារជាមួយនឹងមនុស្ស។ ដោយសារអង្គការ NASA គ្រោងនឹងសាងសង់លំនៅឋានអចិន្ត្រៃយ៍នៅលើឋានព្រះច័ន្ទនៅចុងសតវត្សន៍ ហើយបន្តដោយការនាំយកមនុស្សទៅរស់នៅលើភពអង្គារក្នុងរយៈពេល ១០ ២០ ឆ្នាំខាងមុខ។ ដូច្នេះនៅពេលដែលយើងបង្កើតមូលដ្ឋានក្រៅភព មនុស្សនឹងត្រូវនាំយកមកជាមួយនូវប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី រួមទាំងសត្វផងដែរ។

យ៉ាងណាមិញ សត្វអាចជួយបំពេញការងារសំខាន់ៗដូចជា ការចិញ្ចឹមក្នុងរន្ធតូចៗសម្រាប់ជាអាហារ ក៏ដូចជាជួយស្វែងរកវិធីដោះស្រាយវិទ្យុសកម្មទៀតផង។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នេះគ្រាន់តែជាការលើកឡើងរបស់ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែមិនទាន់មានអ្វីជាក់លាក់នោះទេថាសត្វទាំងអស់នេះអាចរស់នៅលើឋានព្រះច័ន្ទ និងលើភពព្រះអង្គារបានឬមិនបាន ដោយសារប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីក្រៅភពគឺមានភាពស្មុគស្មាញ ហើយច្បាស់ណាស់ ទំនាញអាចជាឧបសគ្គដ៏ធំមួយ។

លោក Christopher McKay អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រភពផែនដីនៅមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវ Ames របស់ NASA បាននិយាយថា “បញ្ហាសំខាន់គឺការថយចុះទំនាញផែនដី” ។ ទំនាញរបស់ព្រះច័ន្ទ និងភពអង្គារ គឺត្រឹមតែ ១/៦ និង ១/៣ នៃផែនដីប៉ុណ្ណោះ។ លំនៅឋានអាចសាងសង់បានតាមសីតុណ្ហភាព សម្ពាធ និងបរិយាកាសដែលធ្លាប់រស់នៅលើផែនដី ប៉ុន្តែមិនមានវិធីផ្លាស់ប្តូរទំនាញផែនដីឡើយ។

លោក McKay បានបន្តទៀតថា ការប្រែប្រួលទំនាញផែនដីអាចប៉ះពាល់ដល់ការលូតលាស់សាច់ដុំ និងឆ្អឹង ដែលធ្វើឱ្យសត្វនៅក្រៅភពមិនអាចឈរ ឬដើរបានធម្មតា។ នៅក្នុងលក្ខខណ្ឌទាំងនេះ សត្វតូចៗដូចជាកណ្តុរ និងប្រភេទសត្វក្នុងទឹកទំនងជាជម្រើសដ៏ល្អបំផុត ដោយសារវាមានភាពធន់ជាង។ នេះយោងតាមរបាយការណ៍ឆ្នាំ ២០២០ របស់សាកលវិទ្យាល័យ South Australia និង International Space University ក្នុងប្រទេសបារាំង សត្វល្អិតក៏ជាសត្វចិញ្ចឹមដែលអាចឋិតឋេរបាននៅក្នុងលំហផងដែរ។

ហេតុនេះហើយ ដើម្បីធ្វើអាណានិគមលើព្រះច័ន្ទ ឬភពអង្គារអ្នកស្រាវជ្រាវកំពុងបង្វែរការយកចិត្តទុកដាក់របស់ពួកគេទៅ tardigrades ដែលជាសត្វដ៏តូច និងមានអាយុវែងនេះ បង្ហាញពីសមត្ថភាពក្នុងការទប់ទល់នឹងលក្ខខណ្ឌធ្ងន់ធ្ងរ រួមទាំងកំដៅ និងត្រជាក់ខ្លាំង វិទ្យុសកម្ម និងការខ្វះចន្លោះ។ បេសកកម្មកន្លងមកបានបង្ហាញថា ពួកវារស់បានរយៈពេល ១២ ថ្ងៃនៃការប៉ះពាល់នឹងកន្លែងទំនេរ ហើយអាចបន្តពូជបានដោយគ្មានផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមាននៃការហោះហើរក្នុងលំហ។

ទោះបីជាមិនបានចូលរួមដោយផ្ទាល់នៅក្នុងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីរបស់មនុស្សក៏ដោយ ការសិក្សាអំពីសត្វ tardigrades នៅក្នុងលំហអាចបង្ហាញពីរបៀបដែលពួកគេស៊ូទ្រាំនឹងលក្ខខណ្ឌធ្ងន់ធ្ងរដូចជាវិទ្យុសកម្ម ដោយហេតុនេះសត្វទាំងនោះត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងអាចរស់រានមានជីវិត ក៏ដូចជានឹងក្លាយជាប្រភពអាហារដ៏មានប្រសិទ្ធភាព និងសម្បូរប្រូតេអ៊ីនជាងសត្វពាហនៈ៕

យោងតាមការបកប្រែក្រៅផ្លូវការដែលក្រុមការងារផ្សាយទទួលបានពីប្រទេសថៃ ដែលបានចុះផ្សាយពីកម្ពុជាឱ្យដឹងថា រដ្ឋាភិបាលប្រទេសថៃត្រៀមចរចាពីតំបន់ប្រេងត្រួតស៊ីគ្នាក្នុងដែនសមុទ្រជាមួយប្រទេសកម្ពុជា ។

កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ សារព័ត៌មានថៃឈ្មោះ Thansettakij រាយការណ៍ថា រដ្ឋាភិបាលថៃបញ្ជាក់ថា នឹងត្រៀមចរចាពីតំបន់ប្រេងត្រួតស៊ីគ្នាក្នុងដែនសមុទ្រជាមួយកម្ពុជា ដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់ប្រទេសទាំងពីរនឹងពិភាក្សាគ្នា នៅថ្ងៃទី៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ ។ ការពិភាក្សាគ្នានេះក្នុងគោលបំណងស្វែងរកដំណោះស្រាយ និងទទួលស្គាល់ពីពលរដ្ឋនៃប្រទេសទាំងពីរ ក៏ដូចជាបង្កើនសុវត្ថិភាពថាមពល ។

ការចរចាអំពីតំបន់ប្រេងត្រួតស៊ីគ្នាក្នុងដែនសមុទ្ររវាងប្រទេសថៃ និងកម្ពុជា (Overlapping Claims Areas – OCA) គឺជាគោលនយោបាយសំខាន់របស់រដ្ឋាភិបាល និងបានដំណើរការទៅមុខជាលំដាប់ ក្រោយពីលោក Srettha Thavisin នាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុប្រទេសថៃ បានបញ្ជាក់ពីការត្រៀមខ្លួនស្តាប់ និងពិភាក្សាជាមួយសម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ក្នុងឱកាសសម្តេចធ្វើដំណើរមកប្រទេសថៃជាផ្លូវការ នៅថ្ងៃទី៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ ។

លោក Chai Watcharong មន្ត្រីនាំពាក្យការិយាល័យនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃលើកឡើងថា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានត្រៀមខ្លួនពិភាក្សាជាមួយកម្ពុជា ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាដែលប្រទេសថៃ និងកម្ពុជា អះអាងពីភាពជាកម្មសិទ្ធិលើតំបន់ប្រេងត្រួតស៊ីគ្នា (Overlapping Claims Areas – OCA) ។ ប្រទេសទាំងពីរនឹងឈរលើគោលការណ៍ច្បាប់អន្តរជាតិ និងប្រើប្រាស់ប្រយោជន៍រួមគ្នាពីធនធានធម្មជាតិនៅបាតសមុទ្រ ។ ហេតុនេះ វាមានសក្តានុពលខ្ពស់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ។

រដ្ឋាភិបាលថៃជឿជាក់ថា វានឹងជួយលើកកម្ពស់គុណភាពជីវិតរបស់ពលរដ្ឋទាំងពីរប្រទេស និងបង្កើនសុវត្ថិភាពថាមពលផងដែរ ។ លោក Srettha Thavisin នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ នឹងព្យាយាមស្វែងរកដំណោះស្រាយមួយ ដែលមានការទទួលស្គាល់ពីពលរដ្ឋទាំងពីរប្រទេស ក៏ដូចជាជំរុញកិច្ចសហការជិតស្និទ្ធរវាងគ្នាទៅវិញទៅមក ។

លោក Chai Watcharong មន្ត្រីនាំពាក្យការិយាល័យនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបន្តថា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Srettha Thavisin ជឿជាក់ថា មិត្តភាព និងការអនុវត្តគោលនយោបាយការបរទេសប្រកបដោយភាពស្និទ្ធស្នាលជាមួយប្រទេសទាំងអស់ នឹងធ្វើឱ្យភាគីទាំងពីរឈានដល់ការធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងមួយដើម្បីផលប្រយោជន៍រួមគ្នាដល់ប្រទេសទាំងពីរ និងពលរដ្ឋថៃ និងកម្ពុជា ។ រដ្ឋាភិបាលថៃនឹងពន្លឿនការចរចាករណីតំបន់ប្រេងត្រួតស៊ីគ្នាក្នុងដែនសមុទ្ររវាងថៃ និងកម្ពុជា ព្រមទាំងនាំយកធនធានធម្មជាតិនៅតំបន់ប្រេងត្រួតស៊ីគ្នាមកចែករំលែកដើម្បីប្រើប្រាស់ជាប្រយោជន៍ ។

ប្រទេសថៃជឿជាក់ថា វានឹងក្លាយជាឱកាសមួយទៀតក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាតម្លៃថាមពលនៅប្រទេសថៃ ដោយសារឧស្ម័ននៅតំបន់ប្រេងត្រួតស៊ីគ្នានេះ នឹងធ្វើឱ្យប្រទេសថៃអាចផលិតអគ្គិសនីក្នុងតម្លៃថោកជាងមុន, ជួយកាត់បន្ថយការចំណាយរបស់ពលរដ្ឋថៃ និងបង្កើនសមត្ថភាពការប្រកួតប្រជែងរបស់ប្រទេសថៃផងដែរ ។

មុននេះ លោក Panpree Phitthanukorn ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃលើកឡើងថា បញ្ហាតំបន់ប្រេងត្រួតស៊ីគ្នារវាងថៃ និងកម្ពុជា គឺជាបញ្ហាដែលប្រទេសទាំងពីរបានចរចាគ្នាអស់រយៈពេលយូរមកហើយ ។ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន ពុំទាន់ប្រាកដចិត្តថា តើភាគីណានឹងលើកឡើងពីបញ្ហានេះ? ប្រសិនបើកម្ពុជាលើកឡើងពីបញ្ហានេះ គឺយើងត្រូវយកមកពិចារណា និងរង់ចាំឱ្យលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីទាំងពីររូបពិភាក្សាគ្នាជាមុនសិន ។ បន្ទាប់មក វាជាកាតព្វកិច្ចរបស់ក្រសួងត្រូវចាត់វិធានការបន្តទៀត ។

សូមបញ្ជាក់ថា រាល់អត្ថន័យនៃការផ្សាយខាងលើ គឺជាខ្លឹមសារបកប្រែទាំងស្រុងពីការចុះផ្សាយរបស់ភាគីថៃ ដែលបានផ្សាយនៅក្នុងបណ្តាញសង្គមរបស់ខ្លួនតែម្ខាងប៉ុណ្ណោះ ៕