ជាការពិតណាស់ សិល្បៈក្បាច់គុនតែងតែមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយវប្បធម៌ និងការពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ប្រជាជាតិនីមួយៗ ខណៈបច្ចុប្បន្នប្រជាជាតិជាម្ចាស់កំពុងខិតខំអភិរក្ស និងបង្ហាញក្បាច់គុនរបស់ខ្លួនទៅកាន់ពិភពលោកតាមរយៈការប្រកួតកីឡាអូឡាំពិក កីឡាស៊ីហ្គេម ការប្រកួតក្នុងសហព័ន្ធ ឬការប្រកួតមិត្តភាពជាដើម។ ខាងក្រោមនេះគឺជាក្បាច់គុនល្បីៗចំនួន ១០ ដែលមានប្រភពចេញពីប្រទេសនៃសមាជិកអាស៊ាន។

១.ប្រទេសកម្ពុជា៖ យើងគ្រប់គ្នាដឹងហើយថា កម្ពុជាមានសិល្បៈនៃការធ្វើសង្រ្គាមដែលមានប្រវត្តិជាង ១០០០ ឆ្នាំទៅហើយ ដែលបានឆ្លាក់នៅប្រាសាទអង្គរវត្តនិងប្រាសាទផ្សេងៗទៀតជាច្រើនកន្លែង។ ដូច្នេះក្បាច់គុណបុរាណខ្មែរល្បីៗមានដូចជា ល្បុក្កតោ, ក្បាច់គុណដំបង, បោកចំបាប់,និងប្រដាល់សេរី។

២.ប្រទេសប្រ៊ុយណេ៖ វប្បធម៌របស់ប្រ៊ុយណេភាគច្រើនបានមកពីប្រភពម៉ាឡេស៊ី ដែលជាទឹកដីគ្របដណ្តប់លើប្រជុំកោះម៉ាឡេ។ ដូច្នេះ ក្បាច់គុណដ៏ល្បីប្រចាំប្រទេសប្រ៊ុយណេគឺ Silat Brunei ដែលជាសិល្បៈក្បាច់គុនជនជាតិដើមពី Nusantara និងតំបន់ជុំវិញភូមិសាស្ត្រនៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍។

៣.ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី៖ ឥណ្ឌូនេស៊ីមានក្បាច់គុនបុរាណមួយដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថា pencak silat។ ក្បាច់គុននេះមានប្រវត្តិយូរអង្វែងណាស់មកហើយ ដែលមានតាំងពីសម័យបុរាណមកម្លេះ។

៤.ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី៖ ក្បាច់គុនបុរាណរបស់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ីវិញមានឈ្មោះថា Silat Melayu គឺជាសិល្បៈប្រយុទ្ធនៃការការពារខ្លួន និងការរស់រានមានជីវិតដែលមានឫសគល់នៅក្នុងប្រជុំកោះម៉ាឡេ។

៥.ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា៖ ក្បាច់គុនភូមា នៅលោកខាងលិច ជាធម្មតាត្រូវបានគេស្គាល់ដោយពាក្យថា Lethwei។ ក្បាច់គុនបុរាណមួយនេះ គឺបង្ហាញឡើងតាមរយៈចម្លាក់នៅតាមប្រាសាទមួយចំនួននៃតំបន់ប្រវត្តិសាស្ត្របាកាន ពោលគឺកើតមានតាំងពីសម័យចក្រភពបាកានរបស់ជនជាតិភូមាមកម្ល៉េះ។

៦.ប្រទេសឡាវ៖ ឡាវត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាប្រទេសដ៏ចំណាស់មួយ ប្រទេសនេះមានក្បាច់គុនបុរាណមួយហៅថា Muay Lao ជាប្រដាល់ក្បាច់ឡាវប្រើជើង កណ្ដាប់ដៃ កែង និងជង្គង់ ស្រដៀងនឹង Muay Thai មកពីប្រទេសថៃដែរ។ Muay Lao ត្រូវបានគេបន្សល់ទុកជាច្រើនជំនាន់ដោយផ្អែកលើស្មារតីដើម្បីនិរន្តរភាព ភាពរឹងមាំរបស់ជនជាតិ និងរក្សាប្រពៃណី។

៧.ប្រទេសហ្វីលីពីន៖ ហ្វីលីពីនក៏ជាប្រទេសមួយដែលគេស្គាល់ថាមានក្បាច់គុនដ៏ល្បីល្បាញហៅថា Kinamutay។ Kinamutay ពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រើដៃរបស់មនុស្សម្នាក់ដើម្បីច្របាច់ និងធ្វើឱ្យខូចខាតស្ទើរតែគ្រប់ផ្នែកនៃរាងកាយ រួមទាំងភ្នែក ក្រលៀន ក្បាលសុដន់ និងអ្វីៗជាច្រើនទៀត។ ក្បាច់គុននេះត្រូវបានគេស្គាល់ថា ជាក្បាច់គុនសាហាវបំផុត។

៨.ប្រទេសសិង្ហបុរី៖ ប្រទេសនេះមានសិល្បៈក្បាច់គុនចម្រុះ ឬហៅថា MMA គឺជាកីឡាប្រយុទ្ធហ្វឹកហាត់វាយសម្រុកដោយថាមពល និងភាពជាក់លាក់ ទប់ទល់នឹងការគ្រប់គ្រង និងការវាយលុកដោយភាពរហ័សរហួនបំផុត។

៩.ប្រទេសថៃ៖ ប្រទេសថៃមានក្បាច់ដ៏ល្បីល្បាញមួយដែលគេហៅថា Muay Thai។ ក្បាច់គុននេះគឺមិនគ្រាន់តែជាកីឡាឬសិល្បៈក្បាច់គុនសម្រាប់អ្នកទស្សនាប៉ុណ្ណោះទេ វាត្រូវបានបញ្ចូលយ៉ាងជ្រៅក្នុងវប្បធម៌ និងសង្គមថៃ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីស្មារតីនៃការតាំងចិត្ត ការតស៊ូ និងភាពធន់របស់ប្រជាជនថៃ។

១០.ប្រទេសវៀតណាម៖ សិល្បៈក្បាច់គុនរបស់វៀតណាមមានឈ្មោះថា Vovinam។ ក្បាច់គុននេះផ្អែកលើគោលការណ៍ “រឹង និងទន់” ពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រើវាយ កែង ទាត់ ជង្គង់ និងចលនាចំបាប់ ក៏ដូចជាប្រើអាវុធ ដាវ កាំបិត កំណាត់ ក្រញ៉ាំជើង និងកង្ហារ ដែលបម្រើជាឧបករណ៍ហ្វឹកហាត់សម្រាប់ ឈានដល់ការគ្រប់គ្រងល្អបំផុតនៃរាងកាយ និងចិត្ត៕

ក្នុងកិច្ចប្រជុំមួយស្តីពី «World Economic Forum 2024» នៅទីក្រុងដាវ៉ូស ប្រទេសស្វីស ដែលមានមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល និងក្រុមហ៊ុនឯកជនមកពីជុំវិញពិភពលោក បានមកចូលរួមជជែកពិភាក្សាអំពីបញ្ហាសំខាន់ៗផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ។ វាជាការពិភាក្សាគ្នាអំពីការកំណត់ទិសដៅរបស់ពិភពលោកផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចថា តើគួរតែដើរតាមផ្លូវណា?

ក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះដែរ គេបានពិភាក្សាថា តើបច្ចេកវិទ្យា AI នឹងផ្តល់ផលប្រយោជន៍ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមដូចម្តេចខ្លះ? ហើយមានប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយជាច្រើនបានសាកសួរទៅកាន់មន្ត្រីដែលមកចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ ។

សារព័ត៌មានរ៉យទ័របានលើកឡើងពីលទ្ធផលស្ទង់មតិរបស់ CEO មកពីស្ថាប័នចំនួន៤.៧០០ ដែលបានចូលរួមកិច្ចប្រជុំនៅទីក្រុងដាវ៉ូស បង្ហាញថា CEO ប្រមាណ៤៥% ជឿជាក់ថា ស្ថាប័នដែលពួកគេកំពុងគ្រប់គ្រងនោះអាចនឹងរលំរលាយបានដោយសារបច្ចេកវិទ្យា AI ។ ហេតុនេះ ពួកគេជឿថា AI នឹងបង្កបញ្ហាផ្នែកសុវត្ថិភាពរបស់ស្ថាប័ន រួមទាំងការផ្សាយព័ត៌មានលាក់បាំងរបស់ AI ផងដែរ ។ រីឯ CEO ប្រមាណ៧៥% ជឿជាក់ថា រយៈពេល៣ឆ្នាំទៀត បច្ចេកវិទ្យា AI នឹងចូលមកផ្លាស់ប្តូរវិធីធ្វើការរបស់មនុស្ស ។

ក្រុមហ៊ុន Meta ដែលជាក្រុមហ៊ុនផ្តល់សេវាកម្មហ្វេសប៊ុក ដែលបានផ្សាយពាណិជ្ជកម្មមកកាន់អ្នកប្រើប្រាស់យ៉ាងចំគោលដៅ ហាក់ដូចជាពួកគេបានស្តាប់ឮអ្នកប្រើប្រាស់ជជែកគ្នា ក៏បានមកចូលរួមប្រជុំនៅទីក្រុងដាវ៉ូសផងដែរ ។

នាយកគ្រប់គ្រងផ្នែកអាជីវកម្មអន្តរជាតិរបស់ក្រុមហ៊ុន Meta យល់ឃើញថា បច្ចេកវិទ្យា AI នឹងធ្វើឱ្យការជ្រើសរើសវិធីផ្សាយពាណិជ្ជកម្មងាយស្រួលជាងមុន និងផ្សាយចំក្រុមគោលដៅទៀតផង ។ ដូច្នេះ នៅឆ្នាំ២០២៤ ក្រុមហ៊ុន Meta នឹងប្រើប្រាស់ AI ក្នុងផ្នែកផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម ។ វាជាការរកប្រាក់ចំណូលពីការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា AI ។

ទោះយ៉ាងណា មានក្រុមហ៊ុនដែលមានគម្រោងទទួលប្រាក់ចំណូលពីការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា AI ដោយផ្ទាល់ គឺក្រុមហ៊ុន OpenAI ដែលផ្តល់សេវាកម្ម ChatGPT នាពេលបច្ចុប្បន្ន ក្រោយពីមានមតិរិះគន់កាលពីចុងឆ្នាំ២០២៣ ។

ចំណែក CEO របស់ក្រុមហ៊ុន Microsoft បានលើកឡើងក្នុងកិច្ចប្រជុំនៅទីក្រុងដាវ៉ូសថា ៖ «ខ្ញុំសប្បាយចិត្ត ហើយខ្ញុំគ្មានបញ្ហាអ្វីទេជាមួយការងារគ្រប់គ្រង» ។ CEO ក្រុមហ៊ុន Microsoft បន្តថា លោកយល់ស្របជាមួយក្រុមហ៊ុន OpenAI ដែលងាកមកស្វែងរកប្រាក់ចំណូលពិតប្រាកដ ខណៈកាលពីមុន ក្រុមហ៊ុននេះមិនស្វែងរកប្រាក់ចំណូលទេ ៕

កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤នេះ ប្រទេសប៉ាគីស្ថានបានបើកប្រតិបត្តិការវា.យប្រ.ហារតាមផ្លូវអាកាសប្រ.ឆាំងនឹងកន្លែងលា.ក់ខ្លួនរបស់ក្រុមភេរ.វកម្ម.និយមនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង ដោយបានស.ម្លាប់មនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ៩ នាក់។

ការបើកប្រតិបត្តិការលើកនេះគឺជាការសង.សឹក ព្រោះប៉ុន្មានថ្ងៃមុននេះ ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់បានបង្កហេ.តុជាមួយប្រទេសជិតខាងខ្លួន ពោលគឺអ៊ីរ៉ាក់និងស៊ីរី និងធ្វើឲ្យប៉ះ.ពាល់ដល់ប្រទេសប៉ាគីស្ថាន ខណៈបានធ្វើឲ្យជ.ម្លោះនៅទូទាំងតំបន់មជ្ឈឹមបូព៌ាកាន់តែខ្លាំងទៅៗ។

ការវា.យប្រហា.រដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក រវាងប៉ាគីស្ថាននិងអ៊ីរ៉ង់កំពុងតែប្រ.ឈមមុខដាក់គ្នានៅតាមបន្ទាត់ព្រំដែនរបស់ពួកគេទាំង២ ដែលការបា.ញ់គ្នាលើកនេះ ប្រទេសទាំង២បានចោ.ទគ្នាទៅវិញទៅមក ថាបានផ្តល់ជម្រកដល់ក្រុមក្រុមភេ.រវក.ម្មនិយម Baluch នៅលើទឹកដីរៀងៗខ្លួន។

ការផ្ទុះឡើងរវាងអ៊ីរ៉ង់និងប៉ាគីស្ថាននេះបានកើតឡើង ព្រោះតែទទួលបានឥទ្ធិពលពីស.ង្គ្រាមអ៊ីស្រាអែលនិងហាម៉ាស។ កាលដើមខែមករានេះ ក្រុមក្រុមភេ.រវក.ម្មរដ្ឋឥស្លាម បានបំ.ផ្ទុះគ្រាប់.បែកអ.ត្ត.ឃាតនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ធ្វើឲ្យមានមនុស្សស្លា.ប់ជាង ៩០ នាក់នៅទីនោះ។ ជាការស.ងសឹ.ក កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែមករានេះ ប្រទេសអ៊ីរ៉ងក៏បានធ្វើការវា.យប្រ.ហារទៅកាន់ពួកនោះវិញ ពោលនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់និងស៊ីរី ហើយវាបានប៉ះ.ពាល់ទៅដល់ប្រទេសប៉ាគីស្ថាន។ អ៊ីរ៉ង់និងប៉ាគីស្ថានបានធ្វើការចោ.តប្រ.កាន់ដាក់គ្នា ដោយសង្ស័យថាប្រទេសណាមួយជាអ្នកគាំទ្រដល់ក្រុមភេ.រវក.ម្មនេះ។

បច្ចុប្បន្ន អ៊ីរ៉ង់កំពុងតែមានបញ្ហាចលា.ចលប្រឆាំ.ងនឹងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យក្នុងប្រទេសខ្លួនផងដែរ ស្របពេលនោះក៏បានប្រឈម.មុខនឹងសម្ពា.ធនិងការខាតបង់ជាច្រើន បន្ទាប់ពីមានការបំ.ផ្ទុះគ្រាប់.បែ.កអត្ត.ឃា.តរបស់ក្រុមភេ.រវក.ម្មអ៊ីស្លាម។

រីឯប្រទេសប៉ាគីស្ថានមិនអាចចាត់ទុកថា ការវាយប្រហាររបស់ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់មុននេះគ្មានប.ញ្ហានោះទេ ព្រោះថាវាប៉ះ.ពាល់ដល់ការបោះឆ្នោតសកលដ៏សំខាន់របស់ខ្លួនក្នុងខែកុម្ភៈនេះ ដោយហេតុថាការបោះឆ្នោតនេះគឺត្រូវទុកសម្ព័ន្ធយោ.ធាធ្វើជាកម្លាំងនយោបាយដ៏មានឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួន។

ក្រសួងការបរទេសប៉ាគីស្ថានបាននិយាយថា ការវា.យប្រ.ហាររបស់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី១៨នេះថាជា “ការវា.យប្រ.ហារដែលមានការសម្របសម្រួលខ្ពស់ និងកំណត់គោលដៅជាក់លាក់” ។ ការស៊ើបការណ៍រក ភេរវ.ករ ទ្រង់ទ្រាយធំដែលនឹងកើតឡើង ហើយប៉ាគីស្ថានបានធ្វើការប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងមុតមាំដើម្បីការពារសន្តិសុខជាតិរបស់ខ្លួន ប្រឆាំ.ងនឹងការគំរា.មកំហែ.ងទាំងអស់។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា បញ្ហាជ.ម្លោះផ្សេងៗនៅតំបន់មជ្ឈឹមបូព៌ានេះ វាពិតជាទាក់ទងជាមួយនឹងឥទ្ធិពលនៃអំណាចយោធារបស់ក្រុមស.កម្មប្រយុទ្ធនីមួយៗ ដែលនឹងកំពុងព្យាយាមចង់ឡើងកាន់កាប់និងគ្រប់គ្រងតំបន់ ដូចជាក្រុមហាម៉ាសចង់កាន់កាប់តំបន់ហ្គាហ្សា, ក្រុមហេសបូឡាចង់កាន់កាប់ប្រទេសលីបង់ ,និងក្រុមឧទ្ទាម Houthi ចង់ដណ្តើមតំបន់យេម៉ែនជាដើម -ទាំងនេះហើយគឺកំពុងតែពង្រីកជ.ម្លោះរវាងអ៊ីស្រាអែលនិងប៉ាឡេស្ទីនឲ្យកាន់តែធំទៅៗ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ នៅថ្ងៃទី២០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា យន្តហោះ១គ្រឿងបានចាកចេញពីអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិទីក្រុង Miami រដ្ឋផ្លរីដា ទៅកាន់កោះ Puerto Rico ដែលស្ថិតនៅភាគខាងជើងមហាសមុទ្រ Caribbean របស់អាមេរិក ហើយក្នុងអំឡុងពេលហោះហើរនៅលើមេឃ ស្រាប់តែមានភ្លើងឆេះភ្លាមៗ ដោយសារម៉ាស៊ីនយន្តហោះមានបញ្ហា ។ ហេតុនេះ អ្នកបើកយន្តហោះបានសម្រេចចិត្តហោះទៅចុះចតនៅអាកាសយានដ្ឋានទីក្រុង Miami វិញ។

នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ នៅក្នុងបណ្តាញសង្គមអាមេរិកបានចែកចាយវីដេអូមួយដែលនារីម្នាក់បានថត ខណៈនាងបានឃើញយន្តហោះ១គ្រឿងមានភ្លើងឆេះយ៉ាងខ្លាំងពេលកំពុងហោះហើរ ។ នាងប្រាប់ថា បានឃើញភ្លើងឆេះយន្តហោះដោយផ្ទាល់ភ្នែក ហើយខ្លួននាងស្ទើរតែមិនជឿទេ ។

គេហទំព័រ Fox News រាយការណ៍ថា វាជាយន្តហោះដឹកទំនិញប្រភេទ Boeing 747-8 របស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Atlas Air ជើងហោះហើរ 5Y095 ដែលទើបហោះកហើរចេញពីអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិទីក្រុង Miami រដ្ឋផ្លរីដា ទៅកាន់កោះ Puerto Rico កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ ។ ក្នុងអំឡុងពេលហោះហើរ អ្នកបើកយន្តហោះដឹងថា ម៉ាស៊ីនយន្តហោះ១ ក្នុងចំណោម២ មានបញ្ហា និងមានភ្លើងឆេះរាលដាល ។ ហេតុនេះ អ្នកបើកយន្តហោះត្រូវបង្ខំចិត្តហោះទៅចុះចតនៅអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិក្នុងទីក្រុង Miami វិញ ។

សារព័ត៌មានរាយការណ៍ថា យន្តហោះនេះអាចចុះចតនៅអាកាសយានដ្ឋានដោយជោគជ័យ ហើយបុគ្គលិកបម្រើការក្នុងយន្តហោះចំនួន៥នាក់បានជម្លៀសចេញពីយន្តហោះដោយសុវត្ថិភាព ។ អ្នកបើកយន្តហោះប្រកាសថា យន្តហោះមានបញ្ហា និងត្រូវចុះចតជាបន្ទាន់ ខណៈពួកគេបានអនុវត្តតាមនីតិវិធីសុវត្ថិភាពអាកាសចរណ៍យ៉ាងត្រឹមត្រូវ ។

អ្នកនាំពាក្យរបស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍និយាយថា បុគ្គលិកបម្រើការក្នុងយន្តហោះគ្រប់រូបមានសុវត្ថិភាព ហើយគ្មានអ្នកណាម្នាក់រងរបួសទេ ។ រីឯមូលហេតុដែលបណ្តាលឱ្យមានភ្លើងឆាបឆេះយន្តហោះបែបនេះ ដោយសារម៉ាស៊ីនយន្តហោះដំណើរការខុសប្រក្រតី ហើយអ្នកជំនាញនឹងត្រួតពិនិត្យឱ្យបានលម្អិត ៕