បរទេស៖ យោងតាម Time Higher Education (THE) ដែលជាស្ថាប័នចាត់ថ្នាក់សាកលវិទ្យាល័យធំជាងគេមួយក្នុងចំនោមអង្គការលំដាប់ពិភពលោកទាំងបី ក្រៅពី QS និងសាកលវិទ្យាល័យ Shanghai Jiaotong គេហទំព័រនេះហើយគឺជាអ្នករាយការណ៍ជាពិសេសលើព័ត៌មាន និងបញ្ហាទាក់ទងនឹងការអប់រំឧត្តមសិក្សា។ ដោយកាលពីថ្ងៃទី ១ ខែឧសភា (THE) បានប្រកាសពីចំណាត់ថ្នាក់សាកលវិទ្យាល័យល្អបំផុតនៅអាស៊ីប្រចាំឆ្នាំ ២០២៤។ ក្នុងចំណោមសកលវិទ្យាល័យអាស៊ីចំនួន ៧៣៩ មកពី ៣១ ប្រទេស មានត្រឹមតែ ១០ ប៉ុណ្ណោះដែលជាប់ឈ្មោះជាសាកលវិទ្យាល័យល្អបំផុតរបស់អាស៊ី។ ដូច្នេះខាងក្រោមនេះគឺជាបញ្ជីសាកលវិទ្យាល័យល្អបំផុតទាំង ១០ នៅអាស៊ីក្នុងឆ្នាំ ២០២៤៖

១. Tsinghua University ប្រទេសចិន តម្លៃសិក្សាពីជាង ៣.៥០០-៩.៦០០ ដុល្លារអាមេរិកក្នុងមួយឆ្នាំ
២. Peking University ប្រទេសចិន តម្លៃសិក្សាពីជាង ៣.៥០០-៤.០០០ ដុល្លារអាមេរិកក្នុងមួយឆ្នាំ
៣. National University of Singapore ប្រទេសសិង្ហបុរី តម្លៃសិក្សាពីជាង ១៣.០០០-៥២.០០០ ដុល្លារអាមេរិកក្នុងមួយឆ្នាំ
៤. Nanjing Tech University ប្រទេសសិង្ហបុរី តម្លៃសិក្សាពីជាង ១៣.០០០-៥៧.០០០ ដុល្លារអាមេរិកក្នុងមួយឆ្នាំ
៥. The University of Tokyo ប្រទេសជប៉ុន តម្លៃសិក្សាពីជាង ៤.៧០០ ដុល្លារអាមេរិកក្នុងមួយឆ្នាំ
៦. The University of Hong Kong ហុងកុង តម្លៃសិក្សាពីជាង ២៣.០០០ ដុល្លារអាមេរិកក្នុងមួយឆ្នាំ
៧. Shanghai Jiao Tong University ប្រទេសចិន តម្លៃសិក្សាពីជាង ៣.៤០០-១១.០០០ ដុល្លារអាមេរិកក្នុងមួយឆ្នាំ
៨. Fudan University ប្រទេសចិន តម្លៃសិក្សាពីជាង ៣.១០០-១១.០០០ ដុល្លារអាមេរិកក្នុងមួយឆ្នាំ
៩.Zhejiang University ប្រទេសចិន តម្លៃសិក្សាពីជាង ២.០០០-២៧.០០០ ដុល្លារអាមេរិកក្នុងមួយឆ្នាំ
១០. Chinese University of Hong Kong ហុងកុង តម្លៃសិក្សាពីជាង ១៨.០០០ ដុល្លារអាមេរិកក្នុងមួយឆ្នាំ។

គួរបញ្ជាក់ដែរថា សកលវិទ្យាល័យ Tsinghua និង Peking របស់ប្រទេសចិនទាំងពីរនៅតែស្ថិតក្នុងលំដាប់កំពូលអស់រយៈពេល ៣ ឆ្នាំហើយ។ យោងតាមគេហទំព័រ THE បាននិយាយថា ពួកគេបានវាយតម្លៃសាកលវិទ្យាល័យតាមលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យចំនួន ១៨ ដោយបែងចែកជា ៥ ក្រុមគឺ៖ គុណភាពស្រាវជ្រាវ (៣០%) បរិយាកាសស្រាវជ្រាវ (២៨%) ការបង្រៀន (២៤.៥%) ប្រាក់ចំណូលពីការផ្ទេរចំណេះដឹង និងសមត្ថភាពក្នុងការទាក់ទាញមូលនិធិ (១០ %) និងទស្សនវិស័យអន្តរជាតិ (៧.៥%)។ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងចំណាត់ថ្នាក់មុន ចំនួននៃលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យបានកើនឡើងចំនួន ៥ ហើយទម្ងន់នៃលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យនីមួយៗក៏បានផ្លាស់ប្តូរផងដែរ៕

ប្រទេសអាមេរិក៖ កាលពីពេលថ្មីៗនេះយោងតាម CNN បានឱ្យដឹង ប្រទេសសហរដ្ឋអាមេរិកបាននឹងកំពុងសាងសង់ស្ពានអាកាសដ៏ធំបំផុតរបស់ពិភពលោកសម្រាប់សត្វព្រៃឆ្លងកាត់ ក្នុងគោលបំណងដោះស្រាយជម្លោះរវាងសត្វ និងមនុស្ស ខណៈសត្វរាប់ស៊ិបក្បាលបានចេញពីព្រៃរត់បុករថយន្តបណ្តាលឱ្យមនុស្ស ២០០ នាក់ស្លា.ប់ និង ២៦.០០០ នាក់ទៀតរងរបួសជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ដូច្នេះអាជ្ញាធរកំពុងសាងសង់ស្ពានអាកាសប្រវែង ៦៤ ម៉ែត្រលាតសន្ធឹងលើផ្លូវហាយវេចំនួន ៨ ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាស្ពានអាកាសដ៏ធំបំផុតរបស់ពិភពលោកមានតែមួយគត់នៅអាមេរិកក្នុងទីក្រុង Los Angeles ដោយគេជឿថាគម្រោងនេះនឹងបញ្ចប់ជាផ្លូវការនៅឆ្នាំ ២០២៥។

នៅពេលដែលគម្រោងនេះត្រូវបានបញ្ចប់នៅឆ្នាំ ២០២៥ ស្ពានដែលបង្កើតដោយមនុស្សនឹងផ្តល់ការឆ្លងកាត់ប្រកបដោយសុវត្ថិភាពសម្រាប់សត្វព្រៃរាប់ស៊ិបក្បាលដូចជាតោ ខ្លា ចចក និងក្តាន់ជាដើម ដើម្បីផ្លាស់ទីរវាងភ្នំ Santa Monica និង Simi Hills ក្នុងជួរ Santa Susana ។ គម្រោងនេះមានឈ្មោះថា Wallis Annenberg Wildlife Crossing មានតម្លៃ ៩២ លានដុល្លារដែលបានមកពីភាពជាដៃគូរវាងអង្គភាពជាច្រើនរួមមាន Caltrans សេវាឧទ្យានជាតិ និងសហព័ន្ធសត្វព្រៃជាតិ។ បច្ចុប្បន្នគម្រោងនេះបានឈានដល់ចំណុចសំខាន់មួយនៅពេលដែលផ្នែកស្ពានទីមួយត្រូវបានគេដាក់នៅលើផ្លូវហាយវ៉េ។

ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែខាងមុខនេះ ក្រុមសំណង់នឹងដំឡើងធ្នឹមបេតុងបន្ថែមទៀត ដែលនីមួយៗមានទម្ងន់ពី ១២៦ ទៅ ១៤០ តោន។ ស្ពានអាកាសប្រវែង ៦៤ ម៉ែត្រនឹងលាតសន្ធឹងលើ ៨ គន្លងចរាចរណ៍ ហើយក្រុមការងារសាងសង់ក៏នឹងដាំដើមឈើលើផ្ទៃដីជិត ៥ ហិកតានៅសងខាងស្ពានអាកាស ដែលធ្វើឱ្យរចនាសម្ព័ននេះពោរពេញទៅដោយបន្លែ រួមទាំងរុក្ខជាតិជាងមួយលានដើម ដើម្បីទាក់ទាញសត្វព្រៃ។ ខណៈពេលដែលស្ពាននេះនឹងនាំមកនូវអត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើនដល់សត្វ អ្នកជំនាញក៏សង្ឃឹមដែរថា គម្រោងនេះនឹងធ្វើឱ្យជីវិតសត្វតោភ្នំកាន់តែប្រសើរឡើង។ នៅក្នុងព្រៃ ពួកគេតែងតែដើរលេងក្នុងទឹកដីដែលមានទំហំជិត ២៦០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ។ ប៉ុន្តែដោយសារតែផ្លូវល្បឿនលឿនជាច្រើននៅក្នុងទីក្រុង Los Angeles ពួកគេមានការលំបាកក្នុងការផ្លាស់ទីដោយសេរី។

ជាលទ្ធផល សត្វតោភ្នំនៅតំបន់ខ្លះកំពុងបង្កាត់ពូជ ដែលធ្វើឱ្យវាងាយនឹងមានបញ្ហាសុខភាព។ អ្នកជំនាញជឿថា តោធំនេះអាចនឹងបាត់ពីតំបន់ ប្រសិនបើភាពចម្រុះនៃហ្សែនមិនប្រសើរឡើង។ គួរបញ្ជាក់ដែរថា ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ រឿងរបស់សត្វតោភ្នំដ៏ល្បីឈ្មោះ P-22 ក៏បានទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍ជាពិសេសផងដែរ។ ក្នុងឆ្នាំ ២០១០ តោ P-22 ត្រូវធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ផ្លូវដ៏មមាញឹកយ៉ាងតិចពីរ ដើម្បីទៅដល់លំនៅដ្ឋានរបស់ខ្លួននៅសួន Griffith ក្នុងទីក្រុង Los Angeles ។ វាបានចំណាយពេលជាងមួយទស្សវត្សរ៍ដើរលេងជុំវិញទឹកដីដ៏តូច និងដាច់ស្រយាលដោយគ្មានសង្ឃឹមក្នុងការស្វែងរកគូ។

នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០២២ អាជ្ញាធរបានសម្លាប់តោ P-22 នេះបន្ទាប់ពីវាបានវាយប្រហារសត្វឆ្កែក្នុងស្រុកពីរក្បាល។ លទ្ធផលធ្វើកោសល្យវិច័យក្រោយមកបានបង្ហាញថា តោមានរបួសច្រើនដោយសារត្រូវរថយន្តបុក បាក់ឆ្អឹងក្បាល ជំងឺតម្រងនោម រលាកសន្លាក់ និងជំងឺរ៉ាំរ៉ៃជាច្រើនមុខទៀត។ រឿងរបស់វាបានបំផុសគំនិតបុគ្គល និងអង្គការជាច្រើនឱ្យចូលរួមចំណែកក្នុងគម្រោងសាងសង់ស្ពាន Wallis Annenberg Wildlife Crossing សម្រាប់សត្វព្រៃដើម្បីឆ្លងកាត់ដោយសេរីនិងដាច់ដោយឡែកពីមនុស្ស៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ យោងតាមលទ្ធផលស្ទង់មតិមួយបង្ហាញថា ពលរដ្ឋអាមេរិកភាគច្រើនជឿថា ប្រទេសចិនប្រើប្រាស់ TikTok ធ្វើជាឧបករណ៍តាមដាន និងមានឥទ្ធិពលលើគំនិតរបស់ពលរដ្ឋអាមេរិក ស្របពេលរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកបានព្យាយាមហាមឃាត់ការប្រើប្រាស់កម្មវិធីដ៏ពេញនិយមនេះ ។

លទ្ធផលការស្ទង់មតិធ្វើឡើងដោយ Reuters/Ipsos បង្ហាញថា ពលរដ្ឋអាមេរិកឆ្លើយតបការស្ទង់មតិប្រមាណ៥៨% និយាយថា រដ្ឋាភិបាលចិនបានប្រើប្រាស់ TikTok ដើម្បីបង្កើតឥទ្ធិពលដល់គំនិតពលរដ្ឋអាមេរិក ។ រីឯអ្នកឆ្លើយតប១៣% មិនយល់ស្របនឹងការលើកឡើងនេះ ខណៈអ្នកផ្សេងទៀតមិនប្រាកដចិត្ត ឬពុំបានឆ្លើយតបសំណួរ ។

លទ្ធផលស្ទង់មតិបង្ហាញទៀតថា ពលរដ្ឋអាមេរិក៤៦% និយាយថា ចិនប្រើប្រាស់ TikTok ដើម្បីតាមដានពីជីវិតពលរដ្ឋអាមេរិក ។ វាជាការចោទប្រកាន់មួយ ដែលរដ្ឋាភិបាលចិនបានបដិសេធរហូតមក ។

ក្រុមហ៊ុន TikTok និយាយថា បានវិនិយោគប្រាក់ជាង១.៥០០លានដុល្លារអាមេរិក ដើម្បីធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាពព័ត៌មាន និងគ្មានការចែកចាយព័ត៌មានរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ TikTok នៅអាមេរិក ចំនួន១៧០លាននាក់ទៅឱ្យរដ្ឋាភិបាលចិន ដូចការបារម្ភរបស់អ្នកនយោបាយអាមេរិកទេ ។ នៅឆ្នាំ២០២៣ CEO របស់ក្រុមហ៊ុន TikTok បានបញ្ជាក់ជាមួយរដ្ឋសភាអាមេរិកថា TikTok ពុំធ្លាប់ជំរុញ ឬលុបខ្លឹមសារតាមការបញ្ជារបស់រដ្ឋាភិបាលចិនឡើយ ។

កាលពីចុងខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ចូ បៃដិន បានចុះហត្ថលេខាលើច្បាប់បង្ខំឱ្យ ByteDance ជាក្រុមហ៊ុនមេរបស់ TikTok លក់ភាគហ៊ុនទាំងអស់ក្នុងរយៈពេល២៧០ថ្ងៃ បើមិនដូច្នោះទេ TikTok អាចត្រូវហាមប្រើប្រាស់នៅអាមេរិក ។

ចំណែកក្រុមហ៊ុន TikTok ប្រកាសថា នឹងជំទាស់ជាមួយច្បាប់នេះ ព្រោះវាផ្ទុយនឹងរដ្ឋធម្មនុញ្ញអាមេរិក ស្តីពីការការពារសេរីភាព និងការបញ្ចេញមតិ ។ រីឯអ្នកប្រើប្រាស់ TikTok ជាច្រើននាក់គ្រោងអនុវត្តវិធានការតាមច្បាប់ រួមទាំងលើកឡើងពីបញ្ហានេះដើម្បីឱ្យតុលាការកំពូលអាមេរិកកាត់ក្តី ។

លទ្ធផលស្ទង់មតិរបស់ Reuters/Ipsos បង្ហាញថា ពលរដ្ឋអាមេរិក៥០% គាំទ្រការហាមឃាត់ប្រើប្រាស់ TikTok ខណៈ៣២% មិនយល់ស្រប ។ ទោះយ៉ាងណា លទ្ធផលស្ទង់មតិនេះបានសាកសួរពលរដ្ឋអាមេរិកស្មើជាង១.០០០នាក់ប៉ុណ្ណោះ (មិនមែនយុវជន) ហើយវាមិនអាចឆ្លុះបញ្ចាំងពីគំនិតរបស់យុវជនអាមេរិកមានអាយុក្រោម១៨ឆ្នាំទេ ដែលជាក្រុមប្រើប្រាស់ TikTok ច្រើនជាងគេ ។

ច្បាប់ដែលលោក ចូ បៃដិន ចុះហត្ថលេខានេះ បានផ្តល់ពេលវេលាឱ្យក្រុមហ៊ុន ByteDance ត្រឹមថ្ងៃទី១៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ ក្នុងការលក់ភាគហ៊ុនរបស់ TikTok ។ ប៉ុន្តែការកំណត់រយៈពេលនេះ អាចពន្យារពេល៣ខែទៀត បើរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកយល់ឃើញថា TikTok ចង់លក់កម្មវិធីដ៏ពេញនិយមឱ្យអាមេរិក ៕

បច្ចេកវិទ្យាទំនើប AI នាពេលបច្ចុប្បន្នបានផ្តល់នូវប្រយោជន៍យ៉ាងច្រើនសម្រាប់មនុស្ស ប៉ុន្តែវាក៏អាចផ្តល់ផលប៉ះពាល់ដល់មនុស្សដូចគ្នាដែរ បើជនខិលខូចយកបច្ចេកវិទ្យានេះទៅប្រើប្រាស់ក្នុងផ្លូវខុស ។ ជាក់ស្តែង ករណីបោកប្រា.ស់ មួយបានកើតឡើង គឺមានហាងលក់កូនរុក្ខជាតិ និងពូជផ្កាផ្សេងៗនៅប្រទេសចិនបានប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា AI បង្កើតជារុក្ខជាតិគ្មានរូបរាងពិតប្រាកដលើផែនដី មកលក់តាមអនឡាញឱ្យអតិថិជនដែលចូលចិត្តរុក្ខជាតិប្លែកៗ ។

ពូជរុក្ខជាតិពេញនិយមដែលហាងផ្កាទាំងនេះយកមកលក់ ឈ្មោះថា «ផ្កាមុខឆ្មា/Cat’s Eye Dazzle» ហើយហាងផ្កាបានបង្ហោះរូបផ្កាមុខឆ្មានេះលក់នៅលើគេហទំព័រជាច្រើន ថែមទាំងបង្ហោះលក់លើគេហទំព័រពេញនិយមឈ្មោះ eBay និង Etsy ផងដែរ ។

កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ អ្នកលេងហ្វេសប៊ុកម្នាក់ឈ្មោះ «StorieSpot» បានបង្ហោះរូបភាពផ្កាមុខឆ្មាក្នុងក្រុមហ្វេសប៊ុកឈ្មោះ «National Geographic Wild Planet» ប៉ុន្តែក្រុមហ្វេសប៊ុកនេះមិនពាក់ព័ន្ធនឹងទស្សនាវដ្តី ឬកម្មវិធី National Geographic ទេ ។ រីឯរូបភាពទាំងនេះមើលទៅដូចមុខឆ្មាបេះបិទ និងគួរឱ្យស្រឡាញ់យ៉ាងខ្លាំង ។

មនុស្សគ្រប់គ្នាដែលបានឃើញរូបទាំងនេះហើយសរសើរមិនដាច់ពីមាត់ថា ផ្កាមុខឆ្មាពិតជាស្រស់ស្អាតណាស់ រហូតដល់ពួកគេពុំចាប់អារម្មណ៍ត្រួតពិនិត្យថា តើវាមានរូបរាងពិតប្រាកដនៅលើផែនដីដែរឬទេ? ហើយហេតុអ្វីពុំមានអ្នកណាម្នាក់ធ្លាប់បានឃើញផ្កាប្រភេទនេះពីមុន ។ រូបភាពខាងលើមានអ្នកប្រើប្រាស់ហ្វេសប៊ុកចុច Like រហូតដល់ជាង៨ម៉ឺនលើក និងមានអ្នក Share រូបភាពរាប់ពាន់នាក់ ។ ក្រៅពីនេះ អ្នកប្រើប្រាស់ហ្វេសប៊ុកយ៉ាងច្រើនចាប់អារម្មណ៍ចង់ទិញពូជផ្កាមុខឆ្មាយកទៅដាំទៀតផង ។

តាមការត្រួតពិនិត្យបង្ហាញថា ហាងផ្កាបានលក់ពូជផ្កាមុខឆ្មាឱ្យអតិថិជននៅលើគេហទំព័រគួរឱ្យទុកចិត្តជាច្រើន គឺក្នុងតម្លៃចាប់ពី១៥ដុល្លារ ទៅ៣០ដុល្លារអាមេរិកក្នុង១គុម្ព ។ ប៉ុន្តែពូជផ្កាប្រភេទនេះ គ្មានដុះនៅកន្លែងណាទេលើផែនដី គឺវាគ្រាន់តែជារូបភាពបង្កើតឡើងដោយបច្ចេកវិទ្យា AI ប៉ុណ្ណោះ ។

គេហទំព័រមួយឈ្មោះ Snopes ធ្វើការផ្នែកស្រាវជ្រាវព័ត៌មានក្លែងក្លាយបញ្ជាក់ថា ដើមផ្កាមុខឆ្មា ឬ Cat’s Eye Dazzle ដែលបានបង្ហោះលើគេហទំព័រជាច្រើនថា មានច្រើនពូជនោះគ្មានភស្តុតាងបញ្ជាក់ថា វាជារុក្ខជាតិមានពិតប្រាកដលើផែនដីទេ ។ រីឯរូបភាពដើមផ្កាមុខឆ្មាក្នុងគេហទំព័រដែលគ្រប់គ្នានាំគ្នាចែកចាយនោះមើលទៅ ដូចឆ្មាខ្លាំងណាស់ ហើយមិនគួរជឿថា វាជាដើមផ្កាពិតប្រាកដទេ ។

ក្រោយមក មហាជនសន្និដ្ឋានថា ផ្កាមុខឆ្មាទាំងនេះជារូបភាពបង្កើតឡើងដោយបច្ចេកវិទ្យា AI ដើម្បីបោកប្រាស់លក់ឱ្យអតិថិជន ហើយហាងលក់ផ្កាទាំងនេះភាគច្រើនជាហាងនៅប្រទេសចិន ។ អតិថិជនម្នាក់បានចំណាយប្រាក់ទិញពូជផ្កាមុខឆ្មាយកមកដាំប្រាប់ថា ខ្លួនបានកុម្ម៉ង់ផ្កាចម្លែកនេះ ហើយហាងផ្កាក៏បានបញ្ជូនគ្រាប់ផ្កាមកឱ្យខ្លួន ប៉ុន្តែវាបែរជាចេញផ្កាផ្សេងទៅវិញ ។

កន្លងមក ជនខិលខូចធ្លាប់បានប្រើប្រាស់កម្មវិធីបច្ចេកវិទ្យាបោកប្រាស់អ្នកចូលចិត្តរុក្ខជាតិឱ្យទិញផ្កា ឬកូនរុក្ខជាតិគ្មានពិតប្រាកដ ។ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន ពេលបច្ចេកវិទ្យា AI បានប្រើប្រាស់ទូលំទូលាយ វាធ្វើឱ្យមានការបង្កើតរូបភាពក្លែងក្លាយបោកប្រាស់កាន់តែច្រើន ៕