ដើមត្នោត គឺជារុក្ខជាតិមួយប្រភេទដុះយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាតាំងពីយូរណាស់មកហើយ និងជាសម្បត្តិធម្មជាតិដ៏មានតម្លៃរបស់ដូនតាយើង ។ ដើមត្នោតមានកម្ពស់ចាប់ពី១០ម៉ែត្រ ទៅ១៥ម៉ែត្រ មានស្លឹករាងដូចផ្លិតធំៗ ផ្លែច្រើន និងផ្តល់នូវសារៈប្រយោជន៍ជាច្រើនរាប់មិនអស់សម្រាប់ពលរដ្ឋកម្ពុជា ។ ប៉ុន្តែថៃជាប្រទេសជិតខាងព្យាយាមបង្ហាញអត្តសញ្ញាណដើមត្នោតជារបស់ខ្លួនទៅកាន់ពិភពលោក តាមរយៈការយកផ្លែត្នោតមកធ្វើចំណីអាហារជាច្រើនមុខផ្សព្វផ្សាយទៅភ្ញៀវទេសចរ ។

ពលរដ្ឋកម្ពុជាយើងដែលរស់នៅក្នុងប្រទេសសម្បូរដើមត្នោត គួរតែជួយអភិរក្ស និងលើកស្ទួយសម្បត្តិធម្មជាតិដ៏មានតម្លៃនេះ ពីព្រោះដើមត្នោតក៏មានមុខងារយ៉ាងពិសេសក្នុងការផ្តល់ប្រាក់ចំណូលដល់កសិកររស់នៅតាមស្រុកស្រែចម្ការក្នុងការចិញ្ចឹមជីវិតដែលបានមកពីដើមត្នោត មិនថាផ្លែ ស្លឹក ធាង ទឹក និងផ្កា ។ រុក្ខជាតិប្រភេទនេះផ្តល់សារៈប្រយោជន៍ជាច្រើនសម្រាប់ពលរដ្ឋកម្ពុជា ដូចជា ៖

១-ស្លឹកត្នោត ៖ ធ្វើមួក កន្ត្រក កន្ទេល វត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ស្អាតៗ និងវេចខ្ចប់ចំណីអាហារ
២-ផ្លែត្នោត ៖ ធ្វើចំណីអាហារមានរសជាតិឈ្ងុយឆ្ងាញ់
៣-ដើមត្នោត ៖ ធ្វើទូក ស្លាបព្រាប វែក ថាស ចានស្រាក់ ត្បាល់ និងអង្រែ
៤-ទឹកត្នោត ៖ ធ្វើស្ករត្នោត និងទឹកត្នោតជូរ ទឹកត្នោតផ្អែម ។

បន្ទាប់ពីមើលឃើញសារៈប្រយោជន៍រាប់មិនអស់របស់ដើមត្នោត ខេត្តពេជ្របុរីរបស់ថៃ ក៏បានដាំដើមត្នោតជាច្រើនកន្លែងដើម្បីទាញយកសារៈប្រយោជន៍ផង និងបង្ហាញអត្តសញ្ញាណដើមត្នោតទៅកាន់ភ្ញៀវទេសចរផង ដោយអ្នកជំនាញដើមត្នោតក្នុងខេត្តនេះបានចែករំលែកចំណេះដឹងពីដើមត្នោតទៅកាន់ភ្ញៀវទេសចរដែលចាប់អារម្មណ៍ពីរបៀបដាំដុះ រហូតដល់ការកែច្នៃទឹកត្នោតជាស្ករ ។ ក្រៅពីនេះ ថៃបានធ្វើចំណីអាហារជាច្រើនមុខពីផ្លែត្នោតផ្សព្វផ្សាយទៅកាន់ភ្ញៀវទេសចរទៀតផង ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Nation Thailand កាលពីថ្ងៃទី២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ចំណីអាហារជាច្រើននៅខេត្តពេជ្របុរី ត្រូវបានធ្វើឡើងពីផ្លែត្នោត បន្ទាប់ពីខេត្តនេះបានដាំដើមត្នោជាច្រើនកន្លែង ជាពិសេស ដាំនៅស្រុកបានឡាត ។ ក្រៅពីនេះ នៅខេត្តពេជ្របុរី ក៏បានផលិតស្ករពីទឹកត្នោតផងដែរ ដែលជាវត្ថុធាតុដើមដ៏សំខាន់សម្រាប់ធ្វើចំណីអាហារជាច្រើនប្រភេទក្នុងខេត្ត ដូចជា ៖ សង់ខ្យា និងនំត្នោត ។

បច្ចុប្បន្ន ខេត្តពេជ្របុរី បានក្លាយជាខេត្តផលិតស្ករពីទឹកត្នោតដ៏ច្រើនបំផុតនៅប្រទេសថៃ ហើយខេត្តនេះបានចាត់ទុកដើមត្នោតគឺជាអត្តសញ្ញាណរបស់ខ្លួន ព្រមទាំងបណ្តុះបណ្តាលពលរដ្ឋ និងភ្ញៀវទេសចរបរទេសពីវិធីធ្វើស្ករ ។ នៅឃុំថាំរ៉ង ស្រុកបានឡាត ខេត្តពេជ្របុរី ពលរដ្ឋថៃបានដាំដើមត្នោតលើផ្ទៃដីចំនួន១០រ៉ៃ (ឬប្រមាណ៤ហិកតា) ស្មើនឹង៤៥០ដើម ដើម្បីទាញយកផលប្រយោជន៍ពីដើមឆ្នោត ។

ក្រៅពីផ្តល់សារៈប្រយោជន៍ ដើមត្នោតដែលដាំនៅខេត្តពេជ្របុរី បានក្លាយជាតំបន់ទេសចរណ៍ដ៏ទាក់ទាញមួយកន្លែង ដែលអ្នកមានចំណេះដឹងពីដើមត្នោតអនុញ្ញាតឱ្យភ្ញៀវទេសចររៀនសូត្រពីវិធីដាំដុះ និងការធ្វើចំណីអាហារជាច្រើនមុខដើម្បីផ្សព្វផ្សាយទៅកាន់ពិភពលោកថា ដើមត្នោតសម្បូរនៅប្រទេសថៃ តំណាងឱ្យអត្តសញ្ញាណរបស់ខ្លួន ។

លោក អាំណាច ផុងជើន ដែលមានចំណេះដឹងពីដើមត្នោតនៅខេត្តពេជ្របុរី ប្រាប់ថា ខ្លួនបានចែករំលែកចំណេះដឹងពីដើមត្នោតទៅកាន់ភ្ញៀវទេសចរដែលចាប់អារម្មណ៍ពីរបៀបដាំដុះ រហូតដល់ការកែច្នៃទឹកត្នោតជាស្ករ ។ ពលរដ្ឋក្នុងខេត្តនេះមិនបានបោះបង់មុខរបរឡើងដើមត្នោតដើម្បីយកទឹកមកផលិតស្ករទេ បើទោះជាហត់នឿយកម្លាំង ប៉ុន្តែអាចឱ្យពួកគេដោះស្រាយជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ ។

ពលរដ្ឋខេត្តពេជ្របុរីអាចទាញយកប្រយោជន៍ពីដើមត្នោតពេញមួយឆ្នាំ ជាពិសេស ចាប់ពីខែមករា រហូតដល់ខែមិថុនា ខណៈខ្លួនលោកយល់ថា ដើមត្នោតអាចឱ្យគ្រួសារលោក និងគ្រួសារអ្នកស្រុកផ្សេងទៀតមានប្រាក់ចំណូលគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ចិញ្ចឹមជីវិត ៕

ប្រតិបត្តិការវាយប្រ.ហារលើអ៊ីរ៉ង់ពីសំណាក់សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំកំពុងតែធ្វើឱ្យមានការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងពីការរីករាលដាលនៃភ្លើងសង្គ្រា.មនៅទូទាំងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ហើយស្ថានការណ៍នេះក៏បង្កផលប៉ះពាល់ខ្លាំងផងដែរទៅលើការដឹកជញ្ជូនប្រេងឥន្ធនៈ និងទំនិញឆ្លងតាមច្រកសមុទ្រ Hormuz គឺជាច្រកចេញចូលដ៏សំខាន់លើពិភពលោក ។ វាជាសុបិនអាក្រក់សម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកដែលធ្វើឱ្យតម្លៃប្រេងឆៅហក់ឡើងខ្ពស់ បើស្ថានការណ៍តានតឹងអូសបន្លាយនឹងបង្កជាវិបត្តិថាមពលមិនធ្លាប់មាន ។

តាមការអះអាងរបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កងឆ្មាំបដិវត្តន៍អ៊ីស្លាមអ៊ីរ៉ង់កាលពីថ្ងៃទី២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ច្រកសមុទ្រ Hormuz ត្រូវបានបិទមិនឱ្យនាវាទាំងអស់ឆ្លងកាត់ ហើយអ៊ីរ៉ង់នឹងបា.ញ់កំទេចនាវាណាដែលព្យាយាមបើកបរតាមច្រកសមុទ្រ ។ នេះជាការព្រមានខ្លាំងបំផុតរបស់អ៊ីរ៉ង់ បន្ទាប់ពីកាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ អ៊ីរ៉ង់បានជូនដំណឹងទៅកាន់នាវាទាំងអស់ថា នឹងបិទច្រកសមុទ្រ Hormuz ខណៈច្រកនេះគឺជាផ្លូវដឹកជញ្ជូនប្រេងឥន្ធនៈដ៏សំខាន់មួយក្នុងចំណោមច្រកដឹកជញ្ជូនទាំង៥លើពិភពលោក ។

ទីប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់របស់កងឆ្មាំបដិវត្តន៍អ៊ីស្លាមអ៊ីរ៉ង់ លោក Ibrahim Jabari និយាយថា ច្រកសមុទ្រ Hormuz ត្រូវបានបិទហើយ ប្រសិនបើនាវាណាហ៊ានបើកបរឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រនេះ កងឆ្មាំបដិវត្តន៍អ៊ីស្លាមអ៊ីរ៉ង់ និងកងកម្លាំងនាវារបស់យើងនឹងបាញ់នាវានោះឱ្យឆេះ ។

ការបិទច្រកសមុទ្រដោយសារសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលបើកប្រតិបត្តិការកងទ័ពវាយប្រហារអ៊ីរ៉ង់កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ដើម្បីផ្តួលរំលំរបបដឹកនាំទីក្រុងតេហេរ៉ង់ ខណៈប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump ជំរុញឱ្យពលរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់ក្រោកឈរឡើងបណ្តេញមេដឹកនាំសាសនាគ្រប់គ្រងប្រទេស ។ រីឯអ៊ីរ៉ង់បានសងសឹកវិញដោយការបាញ់មីស៊ីលទៅកាន់ប្រទេសនៅឈូងសមុទ្រអារ៉ាប់ដែលមានមូលដ្ឋានកងទ័ពសហរដ្ឋអាមេរិក រួមមាន ៖ កាតា គុយវ៉ែត និងបារ៉ែន ព្រមទាំងផ្លោងមីស៊ីលទៅកាន់អេមីរ៉ាត់អារ៉ាប់រួម, អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និងអូម៉ង់ ។

អ៊ីរ៉ង់បានព្រមានបិទច្រកសមុទ្រ Hormuz ជាច្រើនឆ្នាំហើយ ដែលការបិទច្រកសមុទ្រលើកនេះបណ្តាលឱ្យប៉ះពាល់ទីផ្សារប្រេងពិភពលោក ដោយសារអ៊ីរ៉ង់ផ្ទុះសង្គ្រាមជាមួយសត្រូវចាស់ គឺសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល ។ ពិភពលោកបារម្ភពីសង្គ្រាមនឹងផ្ទុះឡើងកាន់តែខ្លាំងប៉ះពាល់ការផ្គត់ផ្គង់ថាមពល និងបំផ្លាញស្ថិរភាពក្នុងតំបន់ ព្រមទាំងជំរុញឱ្យតម្លៃប្រេងឆៅកើនឡើងខ្ពស់ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ច្រកសមុទ្រ Hormuz គឺជាច្រកនាំចេញប្រេងដ៏សំខាន់លើពិភពលោក ដែលភ្ជាប់ទៅនឹងប្រទេសផលិតប្រេងសំខាន់ៗនៅឈូងសមុទ្រអារ៉ាប់ រួមមាន ៖ អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត, អ៊ីរ៉ង់, អ៊ីរ៉ាក់ និងអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម ព្រមទាំងជាកន្លែងតភ្ជាប់រវាងឈូងសមុទ្រពែរ្ស (ឬឈូងសមុទ្រអារ៉ាប់) ជាមួយឈូងសមុទ្រអូម៉ង់ ។

សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលកំពុងវាយប្រហារអ៊ីរ៉ង់ ច្រកសមុទ្រនេះក៏ក្លាយជាប្រធានបទជជែកគ្នាម្តងទៀត ពីព្រោះវាជាដូចជាសរសៃឈាមសម្រាប់នាំចេញប្រេងឆៅ និងបញ្ជូនទំនិញសំខាន់ៗទៅក្រៅតំបន់ ។ ច្រកនេះជាប់ដែនដីអ៊ីរ៉ង់នៅផ្នែកខាងជើង និងជាប់អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម និងអូម៉ង់ នៅផ្នែកខាងត្បូង ហើយការជាប់គាំងច្រក Hormuz គឺជាសុបិនអាក្រក់សម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ៕

ស្ថានការណ៍កាន់តែក្តៅគគុកហើយពេលនេះ មិនត្រឹមតែមិនព្រមចរចាទេ អ៊ីរ៉ង់បានវាយប្រ.ហារដោយដ្រូនមកលើស្ថានទូតអាមេរិកនៅប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតទាំងព្រឹកព្រលឹម ដែលបណ្តាលឱ្យស្ថានទូតប្រកាសអាសន្នទៅកាន់ពលរដ្ឋអាមេរិករកកន្លែងលាក់ខ្លួនជាបន្ទាន់ និងធ្វើឱ្យប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump ក្តៅស្លឹកត្រចៀកព្រមានសងសឹ.កវិញភ្លាមៗ ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសនៅថ្ងៃទី៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ លោកប្រធានាធិបតី Trump បានព្រមានសងសឹកវិញនាពេលឆាប់ៗចំពោះការវាយប្រ.ហារដោយដ្រូនរបស់អ៊ីរ៉ង់មកលើស្ថានទូតអាមេរិកនៅទីក្រុងរីយ៉ាដ (Riyadh) ប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ។ រីឯស្ថានទូតអាមេរិកបានប្រកាសអាសន្នទៅកាន់ពលរដ្ឋអាមេរិកទាំងអស់ស្វែងរកកន្លែងលាក់ខ្លួននៅទីក្រុងរីយ៉ាដ ជេដដា និងដាហារ៉ាន ។

ពេលផ្តល់សម្ភាសន៍ជាមួយស្ថានីយទូរទស្សន៍ News Nation លោកប្រធានាធិបតី Trump ថា អាមេរិកនឹងសងសឹកអ៊ីរ៉ង់វិញនាពេលឆាប់ៗនេះ ប៉ុន្តែលោកមិនបាននិយាយលម្អិតបន្ថែមពីការសងសឹកទេ ។ ការព្រមានសងសឹកពីសំណាក់មេដឹកនាំអាមេរិកក្រោយពីទទួលបានព័ត៌មានថា ស្ថានទូតអាមេរិកនៅទីក្រុងរីយ៉ាដ ត្រូវបានដ្រូនរបស់អ៊ីរ៉ង់វាយប្រហារ ខណៈអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតថា ភ្លើងបានឆេះផ្នែកខ្លះរបស់ស្ថានទូត និងខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិតិចតួច ។

ការវាយប្រហារស្ថានទូតអាមេរិកនៅទីក្រុងរីយ៉ាដ ស្របពេលអ៊ីរ៉ង់បាញ់មីស៊ីល និងបង្ហោះដ្រូនទៅកាន់ប្រទេសនានានៅឈូងសមុទ្រអារ៉ាប់ដែលមានទីតាំងមូលដ្ឋានកងទ័ពអាមេរិកឈរជើង បន្ទាប់ពីអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលធ្វើប្រតិបត្តិការកងទ័ពវាយប្រហារលើអ៊ីរ៉ង់កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ កន្លងមក ។

ក្រៅពីនេះ លោកប្រធានាធិបតី Trump ក៏ព្រមានសងសឹកចំពោះការបាត់បង់ជីវិតរបស់កងទ័ពអាមេរិកផងដែរក្នុងពេលធ្វើប្រតិបត្តិការជាមួយអ៊ីរ៉ង់ និងដាក់ទោសយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរចំពោះក្រុមពាក់ព័ន្ធនឹងការបាត់បង់ជីវិតកងទ័ពអាមេរិក ខណៈការធ្វើប្រតិបត្តិការកងទ័ពនៅអ៊ីរ៉ង់ លោកថា នឹងបន្តរយៈពេលប្រមាណ៤សប្តាហ៍ទៀត ដែលជាពេលវេលាកំណត់ដោយអាមេរិក ។

គួរបញ្ជាក់ថា នៅព្រឹកថ្ងៃទី៣ ខែមីនានេះ មានហេតុការណ៍ដ្រូនអ៊ីរ៉ង់ ចំនួន២គ្រឿង វាយប្រហារស្ថានទូតអាមេរិកនៅទីក្រុងរីយ៉ាត បណ្តាលឱ្យភ្លើងឆេះផ្នែកខ្លះនៃស្ថានទូត និងខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិមួយចំនួន ប៉ុន្តែគ្មានមនុស្សរងរបួសទេ ដោយសារពេលកើតហេតុជាពេលព្រឹកព្រលឹម ។ បើតាមប្រភពពីមនុស្ស៣នាក់ ពួកគេបានឮសំឡេងផ្ទុះយ៉ាងខ្លាំង និងឃើញអណ្តាតភ្លើងលាយផ្សែងខ្មៅឆេះស្ថានទូតអាមេរិកទាំងព្រឹក ប៉ុន្តែអណ្តាតភ្លើងមិនខ្លាំងទេ ។

ក្រោយកើតហេតុ ស្ថានទូតអាមេរិកបានប្រកាសអាសន្នទៅកាន់ពលរដ្ឋអាមេរិកស្វែងរកកន្លែងលាក់ខ្លួននៅទីក្រុងរីយ៉ាដ ជេដដា និងដាហារ៉ាន ព្រមទាំងហាមធ្វើដំណើរមកស្ថានទូតរហូតដល់មានការប្រកាសជាថ្មី ។ នៅថ្ងៃដដែល (ថ្ងៃទី៣ ខែមីនា) អ្នកនាំពាក្យស្ថានទូតអាមេរិក និងសារព័ត៌មានរបស់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត មិនបានបញ្ជាក់បន្ថែមពាក់ព័ន្ធនឹងហេតុការណ៍នេះឡើយ ៕

រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន លោក វ៉ាង យី បានប្រកាសប្រាប់សមភាគីអ៊ីរ៉ង់ថា ទីក្រុងប៉េកាំងគាំទ្រទីក្រុងតេអេរ៉ង់ ការពារខ្លួនប្រឆាំងនឹងការវា.យប្រហាររបស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល ខណៈដែលសង្គ្រាមដ៏គួរឲ្យខ្លាចកំពុងរីករាលដាលពាសពេញតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន The Times of Israel។

តាមការចុះផ្សាយរបស់ទូរទស្សន៍រដ្ឋ CCTV លោក វ៉ាងយី បានប្រាប់លោក Abbas Araghchi រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអ៊ីរ៉ង់ថា ទីក្រុងប៉េកាំង «ឲ្យតម្លៃចំពោះមិត្តភាពប្រពៃណីរវាងចិន និងអ៊ីរ៉ង់ គាំទ្រអ៊ីរ៉ង់ក្នុងការការពារអធិបតេយ្យភាព សន្តិសុខ បូរណភាពទឹកដី និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូរជាតិ និងគាំទ្រអ៊ីរ៉ង់ក្នុងការការពារសិទ្ធិ និងផលប្រយោជន៍ស្របច្បាប់របស់ខ្លួន។

ក្នុងន័យនេះគឺប្រទេសចិនបានជំរុញឲ្យសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលបញ្ឈប់ប្រតិបត្តិការយោធាជាបន្ទាន់ ជៀសវាងការកើនឡើងនៃភាពតានតឹងបន្ថែមទៀត និងការពារជម្លោះពីការរីករាលដាលដល់តំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាទាំងមូល។

នៅក្នុងការហៅទូរស័ព្ទដាច់ដោយឡែកមួយរវាងរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសចិន ជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអូម៉ង់ លោក វ៉ាង បានចោទប្រកាន់សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលថា «រំលោ.ភលើគោលបំណង និងគោលការណ៍នៃធម្មនុញ្ញរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ» តាមរយៈ «ការញុះញង់សង្គ្រាមប្រឆាំងនឹងអ៊ីរ៉ង់ដោយចេតនា»។

លោកបន្តថា «ប្រទេសចិនក៏មានឆន្ទៈក្នុងការដើរតួនាទីស្ថាបនាផងដែរ រួមទាំងការលើកកម្ពស់យុត្តិធម៌ ការខិតខំដើម្បីសន្តិភាព និងការបញ្ឈប់សង្គ្រាមតាមរយៈវេទិការបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ» នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់ CCTV។ ហើយនៅក្នុងការហៅទូរស័ព្ទមួយផ្សេងទៀតជាមួយលោក Jean-Noel Barrot មកពីប្រទេសបារាំង លោក វ៉ាង ថែមទាំងបានព្រមានថា ពិភពលោកទាំងមូលកំពុងប្រឈមនឹង «ការដើរថយក្រោយ ហើយវិលត្រឡប់ទៅរកទៅរកការប្រើប្រាស់ច្បាប់ព្រៃវិញ»៕