ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Opas Karikawinpong មកពីក្រសួងសុខាភិបាលថៃលើកឡើងថា បច្ចុប្បន្ននេះ តំបន់ជាច្រើនរបស់ប្រទេសថៃមានអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង និងមានសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ជាង៤០អង្សារសេ ដែលធ្វើឱ្យអ្នករស់នៅក្នុងតំបន់ទាំងនេះប្រឈមនឹងជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាលកាន់តែច្រើន ។

លោកវេជ្ជបណ្ឌិតបន្តថា វាជាអាការៈដែលរាងកាយមិនអាចសម្របខ្លួន ឬគ្រប់គ្រងកម្រិតសីតុណ្ហភាពក្នុងរាងកាយបាន ទើបធ្វើឱ្យកំដៅក្នុងរាងកាយកាន់តែខ្ពស់ឡើងៗ ។ ហេតុនេះ វានឹងធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធផ្សេងៗនៃរាងកាយធ្វើការពុំបានល្អ និងបណ្តាលឱ្យស្លាប់ ។ បើឃើញអ្នកណាម្នាក់មានរោគសញ្ញាដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល ត្រូវធ្វើការសង្គ្រោះបឋម ប៉ុន្តែហាមដាច់ខាតយកក្រណាត់សើមមកគ្របលើខ្លួនអ្នកជំងឺ ។

ចំណែករោគសញ្ញាបង្ហាញថា អ្នកណាម្នាក់ប្រឈមនឹងការដាច់សរសៃឈាមក្នុងខួរក្បាល គឺស្បែកពណ៌ក្រហម, ក្តៅខ្លួនខ្លាំង, ជីពចរដើរញាប់ និងខ្លាំង, មិនបែកញើស, ឈឺក្បាល, វិលមុខ, ក្អួតចង្អោរ, ថយចុះស្មារតី និងបាត់បង់ស្មារតី ។ រីឯអ្នកប្រឈមនឹងជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល រួមមាន ៖ មនុស្សចាស់, ក្មេងតូច និងអ្នកមានជំងឺប្រចាំកាយ ដូចជា ៖ ជំងឺបេះដូង, ជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល, សម្ពាធឈាមឡើងខ្ពស់ និងជំងឺធាត់ ជាដើម ។ ក្រៅពីនេះ គឺអ្នកធ្វើការនៅក្រោមកំដៅថ្ងៃ និងអ្នកហាត់ប្រាណខ្លាំង ឬប្រើប្រាស់កម្លាំងខ្លាំងរយៈពេលយូរ ។

លោកវេជ្ជបណ្ឌិតបន្ថែមថា ប្រទេសថៃជិតដល់ថ្ងៃប្រារព្ធពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ហើយតំបន់ជាច្រើននឹងរៀបចំកម្មវិធីផ្សេងៗ ឬមានការដង្ហែរក្បួននៅក្រោមកំដៅថ្ងៃ ។ ដូច្នេះ លោកសំណូមពរឱ្យពលរដ្ឋទាំងអស់ប្រុងប្រយ័ត្ន និងការពារខ្លួន ដោយស្លៀកសម្លៀកបំពាក់ពណ៌ស្រាល, សាច់ក្រណាត់ស្តើង និងសាច់ក្រណាត់ដែលអាចបញ្ចេញកំដៅបានល្អ ។ លើសពីនេះ គួរសម្រាកនៅកន្លែងម្លប់, ផឹកទឹកឱ្យបានញឹកញាប់ និងផឹកទឹកឱ្យច្រើន ដោយពុំរង់ចាំឱ្យស្រេកទឹក ។

ប្រសិនបើហាត់ប្រាណ ឬធ្វើការដោយប្រើប្រាស់កម្លាំងខ្លាំង គួរតែផឹកទឹកចាប់ពី២កែវ ទៅ៤កែវ ជារៀងរាល់ម៉ោង និងចៀសវាងផឹកភេសជ្ជៈមានជាតិកាហ្វេអ៊ីន, គ្រឿងស្រវឹង ឬភេសជ្ជៈមានជាតិស្ករខ្ពស់ ពីព្រោះវានឹងធ្វើឱ្យរាងកាយឆាប់ខ្វះទឹក ។ រីឯមនុស្សចាស់, ក្មេងតូច និងអ្នកមានជំងឺប្រចាំកាយ គួរតែចៀសវាងកន្លែងណាមានកំដៅខ្លាំង ហើយត្រូវនៅក្នុងបន្ទប់មានខ្យល់ចេញ-ចូលល្អ ។

ចំណែកវិធីសង្គ្រោះបន្ទាន់ នៅពេលប្រទះឃើញអ្នកណាម្នាក់មានរោគសញ្ញាដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល គឺត្រូវនាំអ្នកជំងឺមកកន្លែងម្លប់ និងឱ្យអ្នកជំងឺដេក ។ បន្ទាប់មក លើកជើងទាំងពីររបស់អ្នកជំងឺឡើងលើ និងដោះសម្លៀកបំពាក់បន្តិចឱ្យរលុង ព្រមទាំងកាត់បន្ថយសីតុណ្ហភាពរាងកាយឱ្យធ្លាក់ចុះតាមវិធីឆាប់រហ័សបំផុត ដូចជា ៖ យកក្រណាត់ជ្រលក់ទឹកត្រជាក់មកជូតខ្លួន, ក, ក្លៀក និងក្បាល រួមទាំងបើកកង្ហារបណ្តេញជាតិក្តៅ ។

ទោះយ៉ាងណា ពុំគួរប្រើប្រាស់ក្រណាត់សើមគ្របលើខ្លួនអ្នកជំងឺទេ ពីព្រោះវានឹងរារាំងការបញ្ចេញជាតិក្តៅចេញពីរាងកាយ ។ បើអ្នកជំងឺដឹងខ្លួនឡើងវិញ ចូរឱ្យអ្នកជំងឺផឹកទឹកឱ្យបានច្រើន ប៉ុន្តែបើអ្នកជំងឺពុំដឹងខ្លួនទេ ត្រូវទូរស័ព្ទមកមន្ទីរពេទ្យដើម្បីប្រញាប់នាំអ្នកជំងឺទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យ ៕

នៅក្នុងអាកាសធាតុក្តៅបែបនេះ “កង្ហារ” គឺជាឧបករណ៍ពិសេសមួយដែលមិនអាចខ្វះបាននៅគ្រប់គេហដ្ឋានទាំងអស់។ ទោះជាយ៉ាងណាកង្ហាមិនមែនចេះតែប្រើប្រាស់តាមតែចិត្តចង់បាននោះទេ ប្រសិនបើអ្នកប្រើប្រាស់វាតាមរបៀបមិនត្រឹមត្រូវ វាអាចជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានដល់សុខភាពរាងកាយអ្នក និងអាចបណ្តាលឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិតទៀតផង។ នេះបើយោងតាមវេជ្ជបណ្ឌិត Osamu Nishikazhi អគ្គនាយកនៃមន្ទីរពេទ្យ Nishizaki ប្រទេសជប៉ុនបានឱ្យដឹងថា ការប៉ះទង្គិចជាមួយនឹងខ្យល់កង្ហារយូរនឹងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សីតុណ្ហភាពធម្មជាតិរបស់រាងកាយ ក៏ដូចជាធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាពជាខ្លាំង។ ដូច្នេះខាងក្រោមនេះគឺជាទម្លាប់អាក្រក់ចំនួន ៤ នៃការប្រើប្រាស់កង្ហាដែលអាចបណ្តាលឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិត៖

១.កង្ហារបាញ់ខ្យល់ចំខ្លួន និងក្បាល៖ ខ្យល់កង្ហាបាញ់ជិតរាងកាយខ្លាំងពេក នឹងធ្វើឱ្យសីតុណ្ហភាពលើស្បែកធ្លាក់ចុះ បាត់ចំហាយទឹកលឿន ប្រព័ន្ធឈាមត្រូវជ្រួលច្របល់ ងាយកើតផ្ដាសាយ។ លើសពីនេះកង្ហារបាញ់ចំក្បាល ធ្វើឱ្យអ្នកឈឺក្បាល វិលមុខជាដើម ហេតុនេះអ្នកប្រើប្រាស់គួរដាក់កង្ហារ ព្យួរលើជញ្ជាំង ជាជាងការដាក់ជិតខ្លួនពេក។

២.ប្រើកង្ហារពេលរាងកាយបែកញើសខ្លាំង៖ នៅពេលរាងកាយមានសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ បែកញើសច្រើន ជាពិសេសគឺទើបមកពីក្រៅ អ្នកមិនគួរអង្គុយ ឬឈរមុខកង្ហារឡើយ។ ដោយអ្នកត្រូវជូតញើសឱ្យស្ងួតជាមុនសិន ព្រមទាំងបំប៉នជាតិទឹកឡើងវិញ រួចគួរប្រើកង្ហារពីចម្ងាយដើម្បីបន្ថយកម្ដៅរាងកាយ។

៣.ដាក់កម្រិតខ្យល់កង្ហារខ្លាំងពេក៖ អាកាសធាតុកាន់តែក្ដៅ មនុស្សកាន់តែបើកកង្ហារឱ្យខ្លាំង។ ការធ្វើដូចនេះនឹងធ្វើឱ្យជាតិទឹកលើស្បែកអ្នកហួតខ្លាំង បិទរន្ធរោមញើស ធ្វើឱ្យខ្លួនកាន់តែក្ដៅជាងមុន នាំឱ្យហត់ អស់កម្លាំងលើសដើម ឬសន្លប់តែម្ដង។ ដូចនេះហើយ ទោះក្ដៅយ៉ាងណាក៏គួរប្រើកម្រិតខ្យល់នៅមធ្យម ល្មមបែបត្រជាក់ មិនគួរប្រើខ្យល់ខ្លាំងពេកឡើយ។

៤.ប្រើកង្ហារពេលគេង៖ នៅពេលគេង ប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរបស់មនុស្សនឹងឈប់សម្រាក ហេតុនេះការត្រូវខ្យល់កង្ហារយូរម៉ោង នឹងធ្វើឱ្យច្រមុះរបស់អ្នកប្រតិកម្ម ហើយស្ងួតបំពង់ក ទោះជាយ៉ាងណាប្រសិនបើត្រូវប្រើកង្ហារយូរ គួរដាក់កង្ហារឃ្លាតឆ្ងាយពីខ្លួន ប្រហែល ២ ម៉ែត្រ៕

ម្រះព្រៅ គឺជាឈ្មោះរុក្ខជាតិមួយប្រភេទជាពួកជីរ ដែលស្លឹក និងផ្ការបស់វាមានក្លិនហាងឆួលខ្លាំង និងរសជាតិហឹរក្តៅ ។ ដើម និងស្លឹកតូចៗរបស់វាមានរោមឆ្មារៗ ដែលគេនិយមប្រើធ្វើជាបន្លែ, គ្រឿងទេស និងឱសថ ។ ដើមរបស់វាមានទំហំតូច និងមានកម្ពស់ចាប់ពី៣០សង់ទីម៉ែត្រ ទៅ៨០សង់ទីម៉ែត្រ ។

ម្រះព្រៅ មានឈ្មោះតាមវិទ្យាសាស្ត្រហៅថា Ocimum Tenuiflorum និងឈ្មោះទូទៅថា Holy basil, Sacred basil ។ ម្រះព្រៅសម្បូរទៅដោយអាហារូបត្ថម្ភយ៉ាងច្រើន ជាពិសេស វាផ្តល់នូវវីតាមីន A និងបេតាការ៉ូទីន ។ បន្ទាប់មក គឺកាបូអ៊ីដ្រាត, ខ្លាញ់, វីតាមីន B 1, វីតាមីន B 2, នីអាស៊ីន, ជាតិទឹក, វីតាមីន C, ជាតិដែក, កាល់ស្យូម និងផូស្វ័រ ។

គេបានបែងចែកម្រះព្រៅជា ៣ប្រភេទ ដូចជា ៖ ម្រះព្រៅក្រហម, ម្រះព្រៅស និងម្រះព្រៅក្រហមលាយស ។ ស្លឹកម្រះព្រៅមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នានឹងជីរនាងវងដែរ ប៉ុន្តែវាខុសគ្នានៅត្រង់ក្លិន គឺម្រះព្រៅមានក្លិនឆួលខ្លាំងជាងជីរនាងវង ។ តើដឹងឬទេថា ម្រះព្រៅបានផ្តល់នូវគុណសម្បត្តិផ្នែកឱសថអ្វីខ្លះ?

-ជួយការពារការកើតជំងឺផ្តាសាយ
-ការពារជំងឺមហារីក
-ថែរក្សាសុខភាពមាត់ធ្មេញ
-បំបាត់អាការៈក្អួតចង្អោរ
-ជួយបញ្ចេញខ្យល់ក្នុងក្រពះ និងការឆ្អល់ពោះ
-ជួយសម្លាប់មេរោគមួយចំនួន
-ជួយព្យាបាលជំងឺស្បែក និងរលាកស្បែក
-ជួយកាត់បន្ថយកម្រិតស្ករនៅក្នុងឈាម និងការពារជំងឺទឹកនោមផ្អែម
-បង្កើនទឹកដោះដល់ស្ត្រីក្រោយពីសម្រាលកូន
-កម្ចាត់ជាតិពុលដោយសារសត្វល្អិតខាំ
-ជួយបំបាត់ក្លិនឆ្អាបរបស់សាច់សត្វសម្រាប់មុខម្ហូបដាក់ស្លឹកម្រះព្រៅ ដូចជា ឆាសាច់ជ្រូកម្រេះព្រៅ ។

ទន្ទឹមនឹងនេះ យើងគួរតែប្រុងប្រយ័ត្នផងដែរពេលបរិភោគម្រះព្រៅ ពីព្រោះវាជារុក្ខជាតិមានរសជាតិហឹរក្តៅ ហើយបើយើងបរិភោគវាច្រើនពេក នឹងអាចបណ្តាលឱ្យក្តៅក្នុងខ្លួនបាន ។ ម្យ៉ាងទៀត បើយើងយកម្រះព្រៅមកធ្វើជាឱសថនោះ គួរតែប្រើប្រាស់ក្នុងបរិមាណសមស្រប និងពុំគួរប្រើប្រាស់បន្តបន្ទាប់គ្នាយូរថ្ងៃទេ ។ ម្រះព្រៅដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់សុខភាព គឺជាម្រះព្រៅគ្មានសារធាតុគីមីពុល ឬយើងអាចដាំវាដោយខ្លួនឯង ជាការល្អប្រសើរបំផុត ៕