ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ សារព័ត៌មានថៃផ្សាយថា មហាជនភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំងដោយសារយន្តហោះពិសេសមីយ៉ាន់ម៉ា បានចុះចតនៅអាកាសយានដ្ឋានថៃទាំងកណ្តាលយប់ ។ ប៉ុន្តែគេរាយការណ៍ថា រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាបានទំនាក់ទំនងមកកាន់ក្រសួងការបរទេសថៃ ដោយស្នើសុំឱ្យយន្តហោះប្រភេទ ATR 72-600 ចុះចតនៅអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិ ម៉ែសត (Mae Sot International Airport) នៅខេត្តតាក ។

ការចុះចតបន្ទាន់នេះ ក្នុងគោលបំណងឱ្យមន្ត្រីរាជការ, ទាហាន និងក្រុមគ្រួសារទាហានមីយ៉ាន់ម៉ា ភៀសខ្លួនពីការប្រយុទ្ធគ្នានៅខេត្ត Myawaddy ក្រោយក្រុមប្រឆាំងដឹកនាំដោយកងកម្លាំងសហភាពជាតិការ៉ែន (KNU) និងកងកម្លាំងការពារប្រជាជន (PDF) បានវាយលុក និងដណ្តើមយកខេត្ត Myawaddy ដោយជោគជ័យ ។

សារព័ត៌មានមីយ៉ាន់ម៉ាឈ្មោះ Khit Thit Media បានបង្ហោះលិខិតរបស់ឯកអគ្គរដ្ឋទូតមីយ៉ាន់ម៉ាប្រចាំប្រទេសថៃ ដាក់ជូនក្រសួងការបរទេសថៃ ដើម្បីសុំការអនុម័តឱ្យយន្តហោះពិសេសមីយ៉ាន់ម៉ាប្រភេទ ATR 72-600 ចុះចតនៅអាកាសយានដ្ឋាន ម៉ែសត ។ ការស្នើសុំចុះចតនៅថៃ គឺយន្តហោះនេះផ្ទុកអ្នកដំណើរ និងសម្ភារៈ ដែលធ្វើដំណើរទៅ-មករវាងស្រុកម៉ែសត ខេត្តតាក ជាមួយទីក្រុងយ៉ាំងហ្គន ចាប់ពីថ្ងៃទី៧ ដល់ថ្ងៃទី៩ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ ស្មើនឹង៧២ម៉ោងប៉ុណ្ណោះ ។

បើតាមសេចក្តីរាយការណ៍ឱ្យដឹងថា អ្នកជំនាញ និងសមាជិកតំណាងរាស្ត្រនៅប្រទេសថៃមួយចំនួននិយាយដូចគ្នាថា ហេតុការណ៍យន្តហោះចុះចតនៅប្រទេសថៃ អាចធ្វើឡើងដោយផ្អែកតាមច្បាប់អន្តរជាតិ ។

លោក ចាក់ក្រាផុង សែងម៉ានី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃបានសរសេរក្នុងបណ្តាញសង្គម X ថា ខាងមីយ៉ាន់ម៉ាបានស្នើសុំថៃ ឱ្យយន្តហោះមីយ៉ាន់ម៉ាចុះចតនៅលើទឹកដីថៃ ដើម្បីដឹកជញ្ជូនសម្ភារៈផ្នែកការទូតតាមធម្មតា ហើយគ្មានការដឹកជញ្ជូនកម្លាំងទាហាន, អាវុធ ឬជនភៀសខ្លួន ដូចការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានទេ ។

រីឯលោក Srettha Thavisin នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ ថ្លែងថា គ្មានការដឹកជញ្ជូនអាវុធ ឬជម្លៀសទាហានមីយ៉ាន់ម៉ាអ្វីទេ ហើយគ្រប់យ៉ាងដំណើរការទៅតាមដំណាក់កាល ។

លោក ថាណាវ៉ាត់ សិរិគុន មន្ត្រីនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសថៃនិយាយថា ក្រសួងការបរទេសបានទទួលការស្នើសុំពីឯកអគ្គរដ្ឋទូតមីយ៉ាន់ម៉ា កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែមេសា កន្លងមក ហើយចំណុចលម្អិតពាក់ព័ន្ធនឹងយន្តហោះមីយ៉ាន់ម៉ា គឺដូចគ្នានឹងឯកសារបានចេញផ្សាយនាពេលមុននេះ ។ លោកបញ្ជាក់ថា បើកើតហេតុការណ៍បន្ទាន់ គឺអាចជម្លៀសមន្ត្រីរាជការមីយ៉ាន់ម៉ា និងគ្រួសារទៅកាន់កន្លែងមានសុវត្ថិភាព ។ រដ្ឋាភិបាលថៃអាចសម្រេចចិត្តធ្វើតាមការស្នើសុំរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា ដោយហេតុផលមនុស្សធម៌ ។

គួរបញ្ជាក់ថា យន្តហោះពិសេសរបស់មីយ៉ាន់ម៉ាបានចុះចតនៅប្រទេសថៃតាមការស្នើសុំ និងចាកចេញពីប្រទេសថៃ នាថ្ងៃដដែល ។ ក្រោយមក ខាងមីយ៉ាន់ម៉ាបានសុំលុបចោលជើងយន្តហោះនៅសល់ ដែលគ្រោងហោះហើរ ចាប់ពីថ្ងៃទី៨ ដល់ថ្ងៃទី៩ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ ។

អ្វីដែលរដ្ឋាភិបាលថៃធ្វើនាពេលបច្ចុប្បន្ន គឺតាមដានស្ថានការណ៍នៅមីយ៉ាន់ម៉ាយ៉ាងដិតដល់ ជាពិសេស នៅខេត្ត Myawaddy ហើយរដ្ឋាភិបាលថៃនឹងដោះស្រាយបញ្ហាតាមភាពចាំបាច់ ដើម្បីរក្សាសន្តិសុខ សណ្តាប់ធ្នាប់ និងសុវត្ថិភាពពលរដ្ឋថៃរស់នៅតំបន់ព្រំដែន ព្រមទាំងការពារផលប្រយោជន៍ប្រទេសថៃ ។

បើតាមទិន្នន័យរបស់ក្រសួងការបរទេសថៃឱ្យដឹងថា កន្លងមក ប្រទេសថៃបានជួយគ្រប់ភាគីនៅមីយ៉ាន់ម៉ាតាមគោលការណ៍មនុស្សធម៌ និងគ្មានការរើសអើង ។ ភ្នាក់ងារសន្តិសុខត្រៀមខ្លួនជានិច្ច ករណីមានអ្នករងរបួស និងមានជនភៀសខ្លួនមីយ៉ាន់ម៉ាចូលមកប្រទេសថៃ ហើយថៃមិនអនុញ្ញាតឱ្យយកអាវុធឆ្លងកាត់ព្រំដែនជាដាច់ខាត ។

ចំណែកស្ថានការណ៍នៅប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលត្រូវតាមដានបន្តទៀត គឺតើរដ្ឋាភិបាលកងទ័ពមីយ៉ាន់ម៉ានឹងត្រៀមកងកម្លាំងរំដោះខេត្ត Myawaddy មកវិញដែរឬទេ? ខណៈខេត្តនេះត្រូវបានក្រុមប្រឆាំងវាយដណ្តើមយក ៕

មនុស្សជាច្រើនប្រហែលជាបានដឹងរួចមកហើយថា ការទុករបស់របរអេឡិចត្រូនិចដូចជា power bank, lighters, air fresheners នៅក្នុងរថយន្តនារដូវក្តៅបែបនេះអាចបណ្តាលឱ្យឧបករណ៍ទាំងនេះឆេះបាន។ ដូច្នេះអ្នកមិនគួរទុកក្នុងឡានទេ នៅពេលដែលវាត្រូវទុកចោលក្រោមពន្លឺថ្ងៃក្នុងរដូវក្តៅ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាមិនមែនមានតែឧបករណ៍ទាំងនេះទេដែលទុកក្នុងឡានមិនបាន គឺនៅមានច្រើនទៀតដែលរបស់របរទាំងនោះក៏អាចបណ្តាលឱ្យខូចខាតដោយមិនបានរំពឹងទុកប្រសិនបើទុកក្នុងឡាននៅរដូវក្តៅ តោះទៅមើលថាតើរបស់ទាំងនោះមានអ្វីខ្លះ?

១.ភេសជ្ជៈកំប៉ុង ឬអាហារកំប៉ុង៖ ភេសជ្ជៈកំប៉ុង ឬអាហារកំប៉ុងគឺមិនអាចទុកក្នុងឡានបានទេ ប្រសិនបើកំដៅប្រមូលផ្តុំជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងរយៈពេលយូរ ដោយសារវាអាចធ្វើឱ្យមានសម្ពាធនៅក្នុងដប ឬអាចបណ្តាលឱ្យផ្ទុះ។

២.ផលិតផលទឹកដោះគោដែលវេចខ្ចប់ក្នុងដបកែវ៖ ដោយសារតែផលិតផលទឹកដោះគោងាយខូច មិនថាទឹកដោះគោ ឬទឹកសណ្តែកនោះទេ នេះអាចបង្កើតសម្ពាធដ៏ធំសម្បើមនៅក្នុងដបកែវ រហូតដល់វាផ្ទុះយ៉ាងខ្លាំងក្លា។ ក្រៅពីទឹកដោះគោដែលខូចរាលដាលពាសពេញរថយន្ត ផ្តល់ក្លិនស្អុយ និងធ្វើឱ្យពិបាកក្នុងការសម្អាត សម្ពាធដ៏ធំសម្បើមរបស់វាក៏អាចបណ្តាលឱ្យកញ្ចក់រថយន្តបែកផងដែរ។

៣.វ៉ែនតា៖ កញ្ចក់នៃវ៉ែនតាអាចបណ្តាលឱ្យពន្លឺប្រមូលផ្តុំទៅចំណុចជាក់លាក់មួយនៅក្នុងកាប៊ីន រហូតដល់មានកម្ដៅខ្លាំងដែលអាចបំផ្លាញឧបករណ៍នៅក្នុងរថយន្ត។ ទោះបីជាឱកាសនៃការកើតឡើងនេះតូចក៏ដោយ ប៉ុន្តែអ្នកមិនគួរដាក់ក្នុងឡានចំពន្លឺថ្ងៃទេ យល់ល្អអ្នកគួរតែរក្សាវ៉ែនតារបស់អ្នកនៅក្នុងប្រអប់នៃរថយន្តរបស់អ្នកឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។

៤.ប្រដាប់ប្រដាក្មេង៖ប្រដាប់ប្រដារបស់ក្មេងដូចជា ខូល័រទៀន ឬដីសគឺមិនអាចរក្សាទុកក្នុងឡានបាននោះទេ ព្រោះនៅក្នុងរថយន្តដែលចតក្រោមពន្លឺថ្ងៃ វាអាចបំផ្លាញផ្នែកខាងក្នុងនៃកាប៊ីន។ ខូល័រទៀន ដែលជាសម្ភារៈផាត់ពណ៌ដ៏ពេញនិយមរបស់ក្មេង ត្រូវបានចាត់ទុកថាជារបស់ដែលងាយរលាយបំផុត ដោយសារក្រមួននឹងចាប់ផ្តើមទន់នៅសីតុណ្ហភាព ៤០ អង្សាសេ ហើយនឹងផ្លាស់ប្តូរទៅជាសភាពរាវនៅសីតុណ្ហភាព ៤៩ អង្សាសេ និងខ្ពស់ជាងនេះ ដែលអាចបណ្តាលឱ្យរថយន្តរបស់អ្នកប្រឡាក់និងពិបាកក្នុងការលាងសម្អាតបំផុត៕

បរទេស៖ ម៉ាករថយន្តចំនួន ៩ ក្នុងចំណោមម៉ាករថយន្តដែលលក់ដាច់បំផុតទាំង ១០ នៅក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ីសុទ្ធតែជាម៉ាករថយន្តរបស់ប្រទេសចិនទាំងអស់ ទោះជាយ៉ាងណាម៉ូឌែល Lada តែមួយគត់របស់រុស្ស៊ីនៅតែឈរលំដាប់កំពូល។
នៅក្នុងខែមីនានៃឆ្នាំនេះ រថយន្តថ្មីៗរបស់ចិនសរុបចំនួន ១៤៦,៥២៦ ត្រូវបានលក់នៅក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ី ២.១ ដងច្រើនជាងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ នេះបើយោងតាមទិន្នន័យពីទីភ្នាក់ងារវិភាគ Autostat របស់រុស្ស៊ី។ ទោះជាយ៉ាងរថយន្តដែលលក់ដាច់បំផុតនៅប្រទេសអឺរ៉ុបនេះ នៅតែជាម៉ាករថយន្តរុស្ស៊ី Lada ដែលជាម៉ាកយីហោរបស់ក្រុមហ៊ុនរថយន្តក្នុងស្រុក AvtoVAZ ដែលមានចំណែកទីផ្សារច្រើនជាង ២៧% ។

បើប្រៀបធៀបទៅនឹង ៣ ខែដំបូងនៃឆ្នាំ ២០២៣ ការលក់រថយន្តក្នុងរយៈពេល ៣ ខែដំបូងនៃឆ្នាំនេះនៅក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ីបានកើនឡើងជាង ៩៣% ដោយរាប់បញ្ចូលទាំងត្រីមាសទី ១ ការលក់សរុបនៅលើទីផ្សារមានចំនួន ៣៣០,៦៩២ គ្រឿង ដែលក្នុងនោះ Lada របស់រុស្ស៊ីលក់បាន ៩០,៨៧០ គ្រឿង ដែលជាចំនួនច្រើនជាងគេបំផុតជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ១ នៅក្នុងលំដាប់កំពូលទាំង ១០ ប៉ុន្តែសម្រាប់មុខតំណែងលេខ ២ ដល់លេខ ១០ ដែលនៅសល់សុទ្ធតែជាម៉ូឌែលរថយន្តរបស់ប្រទេសចិនទាំងអស់។

ក្នុងនាមជាម៉ាកដែលលក់រថយន្តច្រើនជាងគេនៅទីផ្សារក្នុងស្រុក Lada មានការកើនឡើងទាបបំផុតក្នុងចំណាត់ថ្នាក់កំពូលទាំង ១០ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ ដែលមាន ៤៣.២% ប៉ុណ្ណោះ។ ខណៈដែលយីហោរថយន្តចិនទាំង ៩ មានការកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងរហូតដល់ ៤៩.១% ហើយការកើនឡើងខ្ពស់បំផុតគឺ Li Auto ដែលជាការចាប់ផ្តើមរថយន្តអគ្គិសនីដែលបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ និងមានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅទីក្រុងប៉េកាំង ដែលមាន ១៩,៥៣១,៧% ឬប្រហែល ២,០០០ ដង។

ហេតុនេះហើយ ម៉ាករថយន្តទាំង ៩ របស់ចិនដែលលក់ដាច់បំផុតក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ីរួមមាន Hoval, Geely, Chery, Changan, AIDS, Omoda, Li Auto, Geely Belgee, និង Jetour ។ ទោះជាយ៉ាងណា ម៉ាកពីរចុងក្រោយរបស់ចិននៅក្នុងកំពូលទាំង ១០ មិនមានការប្រៀបធៀបជាមួយនឹងឆ្នាំ ២០២៣ ទេ ដោយសារពួកគេទើបតែបានដាក់លក់នៅក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ីក្នុងប៉ុន្មានខែថ្មីៗនេះ។ Geely Belgee គឺជាក្រុមហ៊ុនបណ្តាក់ទុនរួមគ្នារវាងក្រុមហ៊ុនរថយន្ត Geely និងក្រុមហ៊ុនរថយន្តបេឡារុស្ស BelAZ រីឯ Jetour គឺជាម៉ាករងរបស់ Chery៕

ប្រទេសថៃ ៖ ក្រុមតម្បាញសហគមន៍ប្រចាំខេត្តត្រាំង ប្រទេសថៃ បានពន្លឿនការត្បាញក្រម៉ា និងកាត់ក្រម៉ាធ្វើជាផលិតផលផ្សេងៗដើម្បីលក់ឱ្យភ្ញៀវទេសចរថៃ និងភ្ញៀវទេសចរបរទេស ក្រោយពីទទួលការកុម្ម៉ង់ពីអតិថិជន ស្មើជាង២.០០០មុខ ។ ភ្ញៀវទេសចរបានទិញក្រម៉ាយកទៅធ្វើជាកាដូផ្តល់ឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងឱកាសឆ្នាំថ្មី ខណៈក្រម៉ា ត្រូវបានប្រទេសថៃចាត់ទុកថា គឺជា Soft Power ដ៏សំខាន់ ដែលបានបង្ហាញពីអត្តសញ្ញាណជាតិទៅកាន់ពិភពលោក ។

កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ សមាជិកក្រុមតម្បាញសហគមន៍ប្រចាំខេត្តត្រាំង បាននាំគ្នាពន្លឿនការត្បាញក្រម៉ា ដើម្បីឱ្យទាន់តម្រូវការទិញរបស់អតិថិជន ។ សមាជិកក្រុមតម្បាញសហគមន៍និយាយថា នៅមុនពេលបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី មានការកុម្ម៉ង់ទិញក្រម៉ាច្រើនណាស់ ។ រីឯតម្លៃវិញ គឺចាប់ពី១០០បាត ទៅ៤០០បាត ហើយតម្លៃអាស្រ័យលើសាច់ក្រណាត់ និងម៉ូដ ។

នៅឆ្នាំ២០២៤នេះ មានអតិថិជនទូទាំងប្រទេសថៃបានកុម្ម៉ង់ទិញក្រម៉ា និងផលិតផលធ្វើពីក្រម៉ាតាមអនឡាញ ស្មើជាង២.០០០មុខ ។ ចំនួនការកុម្ម៉ង់ទិញក្រម៉ា គឺច្រើនកាលពីឆ្នាំ២០២៣ ជិត៣ដងឯណោះ ។

គេសង្កេតឃើញថា ក្រោយពីគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃបានចុះបញ្ជីក្រម៉ា ជាវត្ថុតំណាងឱ្យបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីនៃមនុស្សជាតិទៅអង្គការយូណេស្កូ កាលពីឆ្នាំ២០២៣ វាបានធ្វើឱ្យតម្រូវការក្រម៉ាកើនឡើង ។ ហេតុនេះ សមាជិកក្រុមតម្បាញសហគមន៍មានប្រាក់ចំណូលកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ តាមរយៈការព្យាយាមកែច្នៃក្រម៉ាឱ្យមានពណ៌ស្រស់ស្អាត, ម៉ូដចម្រុះគ្នា និងទាន់សម័យ ។

ក្រៅពីនេះ សមាជិកក្រុមតម្បាញសហគមន៍បានយកក្រម៉ាមកកាត់ធ្វើជាអាវ, កាបូប, បូពាក់លើសក់, កន្សែងជូតមុខ, មួក, ឆ័ត្រ និងវត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ផ្សេងៗ ដើម្បីឱ្យអតិថិជនមានជម្រើសច្រើន ។ ផលិតផលធ្វើពីក្រម៉ាទាំងនេះ បានលក់ដាច់យ៉ាងខ្លាំងមុនពេលពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី រហូតដល់សមាជិកក្រុមតម្បាញសហគមន៍ញាប់ដៃញាប់ជើងបង្កើនការផលិតបន្ថែមទៀត ។

លោកស្រី Suphanee Cheichunjit មកពីផ្នែកគ្រប់គ្រងក្រុមតម្បាញនិយាយថា អតិថិជននៅទីក្រុងបាងកក បានកុម្ម៉ង់ទិញក្រម៉ាច្រើន ហើយក្រម៉ាមាន៣ទំហំ គឺទំហំតូច, កណ្តាល និងធំ ។ កាលពីឆ្នាំ២០២៣ ក្រុមតម្បាញអាចលក់ក្រម៉ា ចាប់ពី៥០០ដុំ ទៅ៦០០ដុំប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ២០២៤ មានការកុម្ម៉ង់ទិញច្រើនរហូតដល់២.០០០ដុំ ។

ពលរដ្ឋថៃចាត់ទុកថា ក្រម៉ាមានគុណសម្បត្តិយ៉ាងសំខាន់ ហើយគេមិនអាចខ្វះក្រម៉ាក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃបានទេ ដូចជា ៖ គ្របក្បាលការពារពន្លឺថ្ងៃ, ដណ្តប់រាងកាយ, ស្លៀកងូតទឹក, ជូតញើស និងគ្របលើតុ ជាដើម ។ នៅពេលប្រើប្រាស់ក្រម៉ាយូរឆ្នាំ វានឹងធ្វើឱ្យសាច់ក្រម៉ាកាន់តែទន់, ជ្រាបទឹកបានល្អ និងហាលថ្ងៃឆាប់ស្ងួត ។

កន្លងមក ប្រទេសថៃបានស្នើចុះបញ្ជីក្រម៉ាជាបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីនៃមនុស្សជាតិ (Intangible Cultural Heritage) ទៅកាន់អង្គការយូណេស្កូ (UNESCO) ហើយ បច្ចុប្បន្ន ក្រម៉ាបានក្លាយជា Soft Power របស់ប្រទេសថៃ ដោយសារវាផ្តល់នូវផលប្រយោជន៍ច្រើនសម្រាប់ជនជាតិថៃ ៕

បរទេស៖ ប្រទេសវៀតណាមមានគោលបំណងចង់ទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរចិនចំនួន ២៨ លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ តាមរយៈការបង្កើនហាងទំនិញផ្សេងៗ នេះបើយោងតាម Vnexpress ដែលបានចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី៨ ខែមេសា។

លោក Nguyen Trung Khanh នាយករដ្ឋបាលទេសចរណ៍វៀតណាមបានវាយតម្លៃថាប្រទេសចិនតែងតែជាទីផ្សារប្រភពសំខាន់។ ក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ ចំនួនភ្ញៀវចិនទៅកាន់ប្រទេសវៀតណាមបាននាំមុខគេ ដោយមានភ្ញៀវទេសចរណ៍ចំនួន ៥.៨ លាននាក់ ក្នុងចំណោមភ្ញៀវអន្តរជាតិសរុប ១៨ លាននាក់។ រដ្ឋបាលទេសចរណ៍វៀតណាមក៏បានកត់ត្រានូវនិន្នាការកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងនៃភ្ញៀវទេសចរចិនក្នុងរយៈពេល ៣ ខែដំបូងនៃឆ្នាំនេះផងដែរ ដែលឈានដល់ ៨៩០,០០០ នាក់ កើនឡើង ៦៣៥% ក្នុងរយៈពេលដូចគ្នានេះ។

លោក Nguyen បានបន្តទៀតថា ភ្ញៀវទេសចរចិនចំណាយជាមធ្យម ១,០២២ ដុល្លារសម្រាប់ការធ្វើដំណើរក្នុងប្រទេសវៀតណាម ដែលខ្ពស់ជាងទីផ្សារមួយចំនួនផ្សេងទៀត ដូចជាប្រទេសជប៉ុន កូរ៉េ និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ ប្រាក់ចំណូលសរុបពីភ្ញៀវចិននៅវៀតណាមបានកើនឡើងដល់ ៥.៩ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ដែលស្មើនឹង ៣២% នៃប្រាក់ចំណូលសរុបពីភ្ញៀវអន្តរជាតិ។ លោក Johnathan Hanh Nguyen ប្រធានក្រុមហ៊ុន Inter Pacific Group (IPPG) បានមានប្រសាសន៍ថា ទីផ្សារទេសចរណ៍ចិននៅតែមានសក្ដានុពលជាច្រើនដែលមិនធ្លាប់មាន។ យោងតាមលោក Hanh រាល់ភ្ញៀវទេសចរចិនកម្រិតមធ្យម និងលំដាប់ខ្ពស់ ១០០ នាក់ដែលធ្វើដំណើរ ៨០% នឹងចំណាយច្រើនលើសកម្មភាពទិញទំនិញ។

ទន្ទឹមនឹងនោះ តំបន់ទេសចរណ៍ដែលភ្ញៀវទេសចរណ៍ចិនចូលចិត្តជាងគេនោះរួមមាន៖ Mong Cai, Nha Trang និង Ho Chi Minh។ លោក Hanh បន្ថែមថា វៀតណាមតែងតែត្រូវបានចាត់ទុកថាជា “ទិសដៅថោក” សម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរចិន ដោយសារតែវិធីដែលឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍បានប្រើដើម្បីទាញយកវាជាមួយនឹងដំណើរទេសចរណ៍ 0 ដុង និងដំណើរទេសចរណ៍តាមផ្លូវថោក។ កម្រិតនៃការចំណាយទាបក៏មកពីការពិតដែលថាកម្មវិធីធ្វើដំណើរភាគច្រើនមានរយៈពេលខ្លី (៤-៥ ថ្ងៃ) អ្នកទេសចរភាគច្រើនធ្វើដំណើរជាក្រុមជាមួយនឹងសេវាកម្មពេញលេញ ហើយចំណាយតិចតួចនៅខាងក្រៅ។

ដូច្នេះដើម្បីសម្រេចបាននូវគោលដៅប្រចាំឆ្នាំនៃការទទួលភ្ញៀវពី ១៧-១៨ លាននាក់ ឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍ផ្តល់អាទិភាពដល់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយដៃគូក្នុងស្រុក និងបរទេស ក៏ដូចជាអភិវឌ្ឍផលិតផលទេសចរណ៍ដែលមានការប្រកួតប្រជែងខ្ពស់ រួមទាំងទេសចរណ៍ទិញទំនិញផងដែរ។ លោក Hanh បាននិយាយថា នៅលើពិភពលោកមានប្រទេសជាច្រើនសុទ្ធតែបានសាងសង់ដោយជោគជ័យនូវគំរូហាងទំនិញរួចពន្ធ ដូចជានៅប្រទេសសិង្ហបុរី និងកូរ៉េខាងត្បូង។

ហាងគ្មានពន្ធមិនត្រឹមតែជំរុញការចំណាយរបស់ភ្ញៀវទេសចរប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបង្កើតម៉ាកយីហោទិញទំនិញរបស់គោលដៅផងដែរ។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា “ប្រសិនបើវិនិយោគ និងបញ្ចប់ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព កន្លែងទិញទំនិញដោយមិនបង់ពន្ធនៅវៀតណាមនឹងរួមចំណែកលើកកម្ពស់សេដ្ឋកិច្ចទេសចរណ៍ កំណើនវិនិយោគ ទាក់ទាញកម្លាំងពលកម្ម និងនាំមកនូវផលវិជ្ជមានដល់អាជីវកម្មឧស្សាហកម្មទៀតផង”៕

ចិន គឺជាប្រទេសមួយមានទឹកដីធំទូលាយ, ពលរដ្ឋច្រើន និងមានទំហំសេដ្ឋកិច្ចធំស្ថិតក្នុងលំដាប់ទី២ នៅលើពិភពលោក ហើយក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ប្រទេសចិនបានអភិវឌ្ឍន៍យ៉ាងឆាប់រហ័សបំផុត ។ ក្រៅពីការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស និងបច្ចេកវិទ្យានៅក្នុងប្រទេសហើយ ប្រទេសចិនក៏បានពង្រីកការវិនិយោគទុនទៅកាន់ប្រទេសផ្សេងៗផងដែរ ។

យោងតាម AidData ជាមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវរបស់សាកលវិទ្យាល័យ William & Mary នៅសហរដ្ឋអាមេរិកឱ្យដឹងថា ប្រាក់ដែលចិនផ្តល់ឱ្យប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ខ្ចីនោះ គឺមិនបានបង្ហាញនៅក្នុងរបាយការណ៍ស្ថិតិជាផ្លូវការទេ ហើយប្រាក់កម្ចីភាគច្រើនបានផ្តល់ឱ្យប្រទេសផ្សេងៗខ្ចី គឺធ្វើឡើងតាមរយៈក្រុមហ៊ុន ឬធនាគាររដ្ឋ ឬស្ថាប័នឯកជន ដែលជំនួសឱ្យការធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងរវាងប្រទេស និងប្រទេស ។

មជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវ AidData បន្តថា បំណុលភាគច្រើនមកពីការវិនិយោគក្នុងគម្រោងផ្លូវ១ ខ្សែក្រវ៉ាត់១ (Belt & Road Initiative – BRI) របស់ប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជិនពីង ដែលបានចាប់ផ្តើមគម្រោងនេះកាលពីឆ្នាំ២០១៣ ។

ខាងក្រោមនេះ គឺជាប្រទេសចំនួន៥ បានជំពាក់បំណុលចិនច្រើនបំផុតនៅលើពិភពលោក កាលពីឆ្នាំ២០២៣ ៖

១-ប្រទេសប៉ាគីស្ថាន ៖
ប្រទេសប៉ាគីស្ថានបានជំពាក់បំណុលចិនច្រើនជាងគេ នៅក្រោមគំនិតផ្តួចផ្តើមច្រករបៀងសេដ្ឋកិច្ចរវាងប្រទេសចិន និងប៉ាគីស្ថាន (CPEC) ។ បើទោះជាគម្រោងនេះមានគោលបំណងជំរុញការអភិវឌ្ឍរបស់ប៉ាគីស្ថានក្តី ប៉ុន្តែក៏មានការបារម្ភអំពីលទ្ធភាពរបស់ប៉ាគីស្ថានក្នុងការសងបំណុលចិន ព្រមទាំងផលប៉ះពាល់ទៅលើអធិបតេយ្យភាពផងដែរ ។

២-ប្រទេសជីប៊ូទី ៖
ជីប៊ូទី គឺជាប្រទេសតូចមួយស្ថិតនៅទ្វីបអាហ្រ្វិកខាងកើត និងបានទទួលការវិនិយោគពីប្រទេសចិនកាន់តែច្រើន ជាពិសេស គម្រោងវិនិយោគកំពង់ផែ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្សេងៗ ។ បើទោះជាការវិនិយោគរបស់ចិនបានជួយជំរុញសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសជីប៊ូទី និងមានភាពចាំបាច់យ៉ាងខ្លាំងក្តី ប៉ុន្តែក៏មានការបារម្ភអំពីបញ្ហាបំណុលកើនឡើងរបស់ប្រទេសនេះ និងផលប៉ះពាល់ផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុរយៈពេលវែង ។

៣-ប្រទេសស្រីលង្ការ ៖
ប្រទេសចិនបានវិនិយោគក្នុងគម្រោងកំពង់ផែ «អាំម៉ាន់តូតា» នៅប្រទេសស្រីលង្ការ ហើយស្រីលង្ការសន្យាថា នឹងសងបំណុលទៅចិនវិញ ។ ចុងក្រោយ ស្រីលង្ការត្រូវធ្វើកិច្ចសន្យាជួលកំពង់ផែនេះ រយៈពេល៩៩ឆ្នាំ ។ វាធ្វើឱ្យមានការបារម្ភពាក់ព័ន្ធនឹងការងារទូត, បំណុល និងអាចបាត់បង់អធិបតេយ្យ ខណៈស្រីលង្ការបានខ្ចីបំណុលពីចិនយ៉ាងច្រើន ។

៤-ប្រទេសម៉ាល់ឌីវ ៖
ម៉ាល់ឌីវ គឺជាប្រទេសស្ថិតក្នុងប្រជុំកោះមហាសមុទ្រឥណ្ឌា ហើយការវិនិយោគរបស់ប្រទេសចិនមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងជំរុញវិស័យទេសចរណ៍របស់ម៉ាល់ឌីវ ។ ទោះយ៉ាងណា ការព្រួយបារម្ភនេះស្ថិតនៅលើសមត្ថភាពនៃការគ្រប់គ្រងបំណុល និងរក្សាស្ថិរភាពផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ។

៥-ប្រទេសឡាវ ៖
ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ប្រទេសឡាវទទួលបានការវិនិយោគពីប្រទេសចិនកើនឡើង ជាពិសេស គម្រោងអគ្គិសនី, ថាមពលវារីអគ្គិសនី និងគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដឹកជញ្ជូន ។ បើទោះជាគម្រោងទាំងនេះបានជួយជំរុញដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចឡាវក្តី ប៉ុន្តែឡាវត្រូវប្រឈមនឹងបញ្ហាមួយចំនួន ដូចជា ៖ បំណុល, ការអភិវឌ្ឍយូរអង្វែង និងការបារម្ភពីបញ្ហាបរិស្ថាន ៕