ប្រទេសសិង្ហបុរី ៖ នៅពេលអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង មនុស្សម្នាក់ៗមិនចង់ចាកចេញពីលំនៅឋានរបស់ខ្លួនទេ ហើយវាបណ្តាលឱ្យការលក់ដូរទំនិញ ឬសេវាកម្មផ្សេងៗរងផលប៉ះពាល់ដូចគ្នាដែរ ។ ហេតុនេះ អាកាសធាតុក្តៅខ្លាំងនឹងបំផ្លាញសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសមួយចំនួននៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដូចជា សិង្ហបុរី ជាដើម ។

សារព័ត៌មាន CNBC រាយការណ៍ថា យោងតាមលទ្ធផលការស្រាវជ្រាវរបស់សាកលវិទ្យាល័យជាតិសិង្ហបុរីបង្ហាញថា ប្រទេសសិង្ហបុរីអាចនឹងខាតបង់ប្រាក់ចំណូលសេដ្ឋកិច្ចដោយសាររលកកំដៅខ្លាំង ស្មើនឹងទឹកប្រាក់១.៦៤០លានដុល្លារអាមេរិក នៅឆ្នាំ២០៣៥ ដោយសារផលប៉ះពាល់ដល់ប្រសិទ្ធភាពសេដ្ឋកិច្ចក្នុងស្រុក ។

កាលពីឆ្នាំ២០១៨ រលកកំដៅបានបំផ្លាញប្រសិទ្ធភាពផ្នែកឧស្សាហកម្ម, សេវាកម្ម, ការសាងសង់, ការផលិត និងកសិកម្ម គឺធ្លាក់ចុះ១១,៣% ហើយប្រសិទ្ធភាពការបំពេញការងារនឹងធ្លាក់ចុះ១៤% នៅឆ្នាំ២០៣៥ ។ ហេតុនេះ វានឹងបណ្តាលឱ្យសិង្ហបុរីខាតបង់ប្រាក់ចំណូលសេដ្ឋកិច្ច ស្មើប្រមាណ១.៦៤០លានដុល្លារអាមេរិក ។

លើសពីនេះ អាកាសធាតុក្តៅខ្លាំងនឹងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់កម្លាំងពលកម្មនៅប្រទេសសិង្ហបុរីផងដែរ ដោយសារពលរដ្ឋសិង្ហបុរីពុំអាចតស៊ូជាមួយអាកាសធាតុក្តៅ និងទទួលកំដៅពីគ្រឿងម៉ាស៊ីនផ្សេងៗបានទេ ហើយធ្វើឱ្យពលរដ្ឋសិង្ហបុរីបាត់បង់ប្រាក់ចំណូលជាមធ្យម ស្មើនឹង១៥.៥ដុល្លារអាមេរិកក្នុងម្នាក់ ។

ចំណែកប្រទេសផ្សេងទៀតនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ក៏បានប្រឈមនឹងបញ្ហាអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង និងបាតុភូតអេលនីណូផងដែរ ។ អ្នកជំនាញលើកឡើងថា ប្រសិនបើប្រទេសទាំងនេះគ្មានវិធានការដោះស្រាយជាបន្ទាន់ទេនោះ វានឹងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ផលដំណាំកសិកម្មនាថ្ងៃអនាគត ព្រមទាំងបាត់បង់ប្រាក់ចំណូលក្នុងវិស័យកសិកម្មទៀតផង ៕

ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ៖ អាជ្ញាធរឥណ្ឌូណេស៊ីបានដាស់តឿនពលរដ្ឋឱ្យប្រុងប្រយ័ត្នរលកយក្សស៊ូណាមិ ព្រមទាំងប្រកាសពីការផ្ទុះភ្នំភ្លើងកម្រិតខ្លាំងបំផុត ដោយហាមពលរដ្ឋទាំងអស់នៅឱ្យឆ្ងាយពីភ្នំភ្លើងចម្ងាយ៦គីឡូម៉ែត្រ ក្រោយពីភ្នំភ្លើងបានផ្ទុះរយៈពេល២ថ្ងៃជាប់ៗគ្នា ។ ក្រៅពីនេះ អាជ្ញាធរបានជម្លៀសពលរដ្ឋ និងភ្ញៀវទេសចរ ស្មើជាង១១.០០០នាក់ពីតំបន់គ្រោះថ្នាក់ ក្រោយពីអាជ្ញាធរបានជម្លៀសពលរដ្ឋរាប់រយនាក់នៅដំណាក់កាលដំបូង ។

សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា ឥណ្ឌូណេស៊ីបានប្រកាសអាសន្នពីរលកយក្សស៊ូណាមិ ព្រមទាំងប្រកាសពីការផ្ទុះភ្នំភ្លើងកម្រិតខ្លាំងបំផុត កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ ក្រោយពីភ្នំភ្លើង «រូអាំង» ស្ថិតនៅភាគខាងជើងប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី បានផ្ទុះជាច្រើនលើកអស់រយៈពេល២ថ្ងៃជាប់ៗគ្នា ។ ហេតុនេះ អាជ្ញាធរបានជម្លៀសពលរដ្ឋ និងភ្ញៀវទេសចរ ស្មើជាង១១.០០០នាក់ទៅកាន់តំបន់សុវត្ថិភាព ព្រមទាំងដាស់តឿនពលរដ្ឋទាំងអស់ឱ្យនៅឆ្ងាយពីភ្នំភ្លើងរូអាំង យ៉ាងហោចណាស់ ៦គីឡូម៉ែត្រ ។

អាជ្ញាធរឥណ្ឌូណេស៊ីព្រួយបារម្ភថា ភ្នំភ្លើងបានផ្ទុះរយៈពេល២ថ្ងៃនេះ នឹងរាលដាលទៅក្នុងទឹកសមុទ្រ រួចហើយបង្កើតជារលកយក្សស៊ូណាមិ ។ ហេតុការណ៍បែបនេះធ្លាប់កើតឡើងនៅឥណ្ឌូណេស៊ីកន្លងមក គឺភ្នំភ្លើងរូអាំង បានផ្ទុះកាលពីឆ្នាំ១៨៧១ ឬកាលពី១៥៣ឆ្នាំមុន ។

ពលរដ្ឋឥណ្ឌូណេស៊ីប្រមាណ៨០០នាក់ បានជម្លៀសចេញពីភូមិចំនួន២ ស្ថិតនៅកោះរូអាំង ក្រោយពីភ្នំភ្លើងរូអាំង បានផ្ទុះជាច្រើនលើក ចាប់ពីថ្ងៃទី១៦ ដល់ថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ ដែលបញ្ចេញកំអែភ្នំភ្លើង និងកំទេចផេះជាច្រើនគីឡូម៉ែត្រ ។ ប៉ុន្តែគ្មានសេចក្តីរាយការណ៍ថា មានពលរដ្ឋណាម្នាក់ស្លាប់ ឬរងរបួសទេ ។

ចំណែកមជ្ឈមណ្ឌលគ្រោះមហន្តរាយភ្នំភ្លើង និងភូមិសាស្ត្រឥណ្ឌូណេស៊ីរាយការណ៍ថា ភ្នំភ្លើងរូអាំង មានកម្ពស់៧២៥ម៉ែត្រ ស្ថិតនៅភាគខាងជើងកោះ Sulawesi បានផ្ទុះយ៉ាងខ្លាំង យ៉ាងហោចណាស់៥លើក ក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែ២៤ម៉ោងប៉ុណ្ណោះ ។ ការផ្ទុះភ្នំភ្លើងបានកើតឡើងក្រោយពីឥណ្ឌូណេស៊ីជួបហេតុការណ៍គ្រោះរញ្ជួយដី ចំនួន២លើក នាពេលកន្លងមក ។

គួរបញ្ជាក់ថា ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីមានភ្នំភ្លើងចំនួន១២០ ទៀត ដែលប្រឈមនឹងការផ្ទុះ ដោយសារឥណ្ឌូណេស៊ីមានទីតាំងស្ថិតនៅតាមខ្សែបន្ទាត់ភ្នំភ្លើងនៅជុំវិញមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ៕

តើវាជាការពិតទេ ដែលមានមតិលើកឡើងថា អ្នករស់នៅប្រទេសមានអាកាសធាតុត្រជាក់ខ្លាំងភាគច្រើនបានព្យាយាមតស៊ូនឹងអាកាសធាតុត្រជាក់ ដើម្បីឱ្យពួកគេមានជីវិតរស់នៅល្អប្រសើរ ។ រីឯអ្នករស់នៅប្រទេសមានអាកាសធាតុក្តៅបែរជាប្រឈមនឹងភាពក្រីក្រ និងមានគុណភាពជីវិតអន់ខ្លាំងរហូតដល់ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ក្នុងពិភពលោក ពីព្រោះពួកគេមិនចង់អភិវឌ្ឍន៍ប្រទេស?

ប្រទេសស្ថិតនៅតំបន់អឺរ៉ុប និងអាមេរិកខាងជើង តែងតែទទួលរងនូវអាកាសធាតុត្រជាក់ខ្លាំង ប៉ុន្តែពួកគេបែរជាអាចអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសឱ្យរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស និងជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ជាប្រទេសជឿនលឿននៅលើពិភពលោក ។ រីឯប្រទេសស្ថិតនៅតំបន់អាស៊ីខាងជើង ដែលមានអាកាសធាតុត្រជាក់ ក៏មានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនជាងប្រទេសស្ថិតនៅតំបន់អាស៊ីខាងត្បូង ដែលមានអាកាសធាតុក្តៅជាង ។

ជាមួយគ្នានេះ ប្រទេសស្ថិតនៅតំបន់ក្តៅខ្លាំង ឬមានអាកាសធាតុក្តៅពេញមួយឆ្នាំ ដូចជា ៖ ឥណ្ឌូណេស៊ី, វៀតណាម និងប្រេស៊ីល បែរជាប្រឈមនឹងបញ្ហាភាពក្រីក្រកាន់តែខ្លាំង ។ ប្រធានបទនេះបានធ្វើឱ្យអ្នកសេដ្ឋកិច្ចនៅជុំវិញពិភពលោក ព្យាយាមស្វែងរកចម្លើយការពិតថា តើលក្ខណៈអាកាសធាតុពិតជាមានផលប៉ះពាល់ដល់ភាពរីកចម្រើនរបស់ប្រទេសផ្សេងៗដែរឬទេ? ពីព្រោះបើសង្កេតមើលឱ្យបានល្អិតល្អន់ឃើញថា លក្ខណៈអាកាសធាតុ និងការរីកចម្រើនផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចបានភ្ជាប់គ្នាក្នុងផ្នែកមួយចំនួន ។

ប្រព័ន្ធ YouTube របស់ប្រទេសអូស្ត្រាលីមួយឈ្មោះ «Economics Explained» បានផ្សព្វផ្សាយវីដេអូមួយនិយាយអំពី «Why Are Cold Countries Richer Than Hot Countries?» មានន័យថា ហេតុអ្វីបានជាប្រទេសត្រជាក់រីកចម្រើនជាងប្រទេសក្តៅ?

Economics Explained បកស្រាយថា អ្នករស់នៅប្រទេសត្រជាក់ខ្លាំងត្រូវរៀបចំគម្រោង និងសហការគ្នាយ៉ាងខ្លាំង បើមិនដូច្នោះទេ ពួកគេពុំអាចរស់នៅជាមួយអាកាសធាតុត្រជាក់បានទេ ហើយការបរបាញ់សត្វ និងការស្វែងរកម្ហូបអាហារ គឺជាបញ្ហាមួយយ៉ាងលំបាកក្នុងអំឡុងពេលអាកាសធាតុត្រជាក់ ។ ហេតុនេះ មនុស្សគ្រប់រូបត្រូវរៀនសូត្រពីការបែងចែកធនធានធម្មជាតិឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពបំផុត ។

ជាមួយគ្នានេះ ការសាងសង់លំនៅឋាន និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្សេងៗ គឺត្រូវសាងសង់ឱ្យបានរឹងមាំល្អដើម្បីការពារអាកាសធាតុត្រជាក់ ។ ហេតុនេះ វាត្រូវពឹងផ្អែកលើការសហការគ្នារវាងអ្នកជិតខាងក្នុងការសាងសង់លំនៅឋានផងដែរ ។

ឧទាហរណ៍ ៖ ពលរដ្ឋនៅប្រទេសន័រវេស ពិបាករស់នៅក្នុងអំឡុងពេលអាកាសធាតុត្រជាក់ខ្លាំង លុះត្រាតែពួកគេបានរៀបចំគម្រោងជាមុន ដូចជា ៖ ការសន្សំទុកម្ហូបអាហារ និងកសាងលំនៅឋានឱ្យរឹងមាំ ។ ក្រៅពីនេះ ពួកគេក៏ត្រូវគិតពីបញ្ហាថាមពលផងដែរ រួមមាន ៖ ប្រេងឥន្ធនៈ, ធ្យូងថ្ម ឬអុស ហើយការគិតបែបនេះធ្វើឱ្យវប្បធម៌របស់ប្រទេសនេះរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស ។

ការរៀបចំគម្រោងគ្រប់ពេលវេលាបានបន្សល់ទុកជាច្រើនជំនាន់ ទើបធ្វើឱ្យអ្នករស់នៅប្រទេសត្រជាក់ខ្លាំងតែងតែយកចិត្តទុកដាក់លើការទិញផលិតផលស្តុកទុក ដូចជា ៖ ឧបករណ៍ប្រើប្រាស់, គ្រឿងម៉ាស៊ីន និងសម្ភារៈសំណង់សម្រាប់ប្រើប្រាស់ជាប្រយោជន៍ផ្សេងៗរយៈពេលយូរ ច្រើនជាងការទិញផលិតផលណាដែលផ្តល់ប្រយោជន៍រយៈពេលខ្លី ។

Economics Explained អះអាងថា ទំនាក់ទំនងរវាងអាកាសធាតុ និងការរីកចម្រើនសេដ្ឋកិច្ចបានផ្លាស់ប្តូរទៅតាមពេលវេលាផងដែរ ។ កាលពីប្រមាណ២.០០០ឆ្នាំមុន ប្រទេសមានស្ថិរភាពត្រូវអាស្រ័យលើបរិមាណអាហារ ប៉ុន្តែនាពេលបច្ចុប្បន្ន ស្ថិរភាពរបស់ប្រទេសនីមួយៗអាចកំណត់ដោយឧស្សាហកម្ម និងការច្នៃប្រឌិត រីឯស្ថិរភាពនយោបាយ ក៏មានឥទ្ធិពលផងដែរ ។

ជាទូទៅ ប្រទេសមានអាកាសធាតុត្រជាក់អាចរីកចម្រើនជាងប្រទេសក្តៅ ប៉ុន្តែប្រទេសក្តៅខ្លះ ដូចជា សិង្ហបុរី បែរជាមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនខ្លាំង ។ ដូច្នេះ ប្រទេសនីមួយៗអាចខិតខំអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចដោយខ្លួនឯង មិនថាប្រទេសនោះមានអាកាសធាតុបែបណាទេ ៕

អាកាសធាតុបានប្រែប្រួលឥតឈប់ឈរដោយសារសកម្មភាពរបស់មនុស្ស និងបាតុភូត El Nino ដែលធ្វើឱ្យពិភពលោកកាន់តែក្តៅទៅៗ។ យោងតាមអង្គការឧតុនិយមពិភពលោក (WMO) បានបញ្ជាក់ថា ឆ្នាំ ២០២៣ គឺជាឆ្នាំដែលក្តៅជាងគេបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រមនុស្សជាតិរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។ ទិន្នន័យឧតុនិយមពីមជ្ឈមណ្ឌលចំនួន ៦ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ជប៉ុន និងអឺរ៉ុបបានបង្ហាញថា សីតុណ្ហភាពជាមធ្យមនៃផែនដីក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ គឺ ១៥.១ អង្សាសេដែលជាកម្រិតខ្ពស់បំផុតមិនធ្លាប់មានក្នុងរយៈពេល ១២៥,០០០ ឆ្នាំមុន បើធៀបនឹងកម្រិតសីតុណ្ហភាព ១.៤៥ អង្សាសេកាលពីឆ្នាំ ១៨៥០-១៩០០។

ជាពិសេសនៅខែមិថុនា កក្កដា សីហា និងកញ្ញា សុទ្ធតែបានបំបែកកំណត់ត្រាសម្រាប់សីតុណ្ហភាពជាមធ្យម។ ប្រព័ន្ធអាកាសធាតុរបស់ភពផែនដីត្រូវបានរងផលប៉ះពាល់ ដែលបណ្តាលឱ្យបាតុភូតអាកាសធាតុខ្លាំងដូចជារលកកំដៅ គ្រោះរាំងស្ងួត ភ្លើងឆេះព្រៃ និងព្យុះភ្លៀងកើតឡើងញឹកញាប់។ មូលហេតុដែលរលកកម្ដៅបង្កើតកំណត់ត្រាក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ គឺដោយសារសកម្មភាពរបស់មនុស្សដូចជាការបង្កើនការប្រើប្រាស់ឥន្ធនៈហ្វូស៊ីល និងការបំភាយឧស្ម័ន CO2 ទៅក្នុងបរិយាកាស នាំឱ្យមានឥទ្ធិពលផ្ទះកញ្ចក់ ដែលបណ្តាលឱ្យផែនដីឡើងកំដៅ និងបូករួមជាមួយបាតុភូត El Nino ផងដែរ។

ដូច្នេះហើយតើទ្វីបណាដែលក្តៅជាងគេបំផុតនៅលើភពផែនដី? ចម្លើយនោះគឺអឺរ៉ុបកំពុងឡើងកម្តៅលឿនបំផុតក្នុងពិភពលោក នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍របស់អង្គការឧតុនិយមពិភពលោក និងមជ្ឈមណ្ឌលផ្លាស់ប្តូរអាកាសធាតុ Copernicus របស់សហភាពអឺរ៉ុប ក្នុងឆ្នាំ ២០២២ តំបន់នេះគឺប្រហែល ២.៣ អង្សាសេក្តៅជាងសម័យមុនឧស្សាហកម្ម។ ទិន្នន័យស្រាវជ្រាវបង្ហាញថាសីតុណ្ហភាពនៅអឺរ៉ុបបានកើនឡើង ០.៥ អង្សាសេក្នុងមួយទសវត្សរ៍ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៩១ លឿនជាងទ្វីបផ្សេងទៀតនៅលើផែនដី។

បើយោងតាមអង្គការឧតុនិយមពិភពលោកក៏បានបន្តទៀតថា សីតុណ្ហភាពដែលក្តៅបំផុតមិនធ្លាប់មានដែលធ្លាប់បានកត់ត្រានៅលើផែនដីគឺ ១៣៤ F (ប្រមាណ ៥៦.៦៧ អង្សាសេ) នៅថ្ងៃទី ១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩១៣ នៅស្ថានីយ៍ Furnace Creek ក្នុងទីក្រុង Death Valley ដែលមានទីតាំងនៅវាលខ្សាច់ Mojave រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា សហរដ្ឋអាមេរិក នេះគឺជាតំបន់ក្តៅបំផុត និងស្ងួតបំផុតនៅអាមេរិកខាងជើង។ រីឯសីតុណ្ហភាពនៅ ឬលើសពី ១៣០ F (ប្រហែល ៥៤.៤៤ អង្សាសេ) ទើបតែត្រូវបានកត់ត្រានៅលើផែនដីពីរបីដងប៉ុណ្ណោះរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ភាគច្រើននៅជ្រលងមរណៈ៕

បរទេស៖ បន្ទាប់ពីមានគ្រោះរញ្ជួយដីដ៏ធំមួយនៅកោះតៃវ៉ាន់កាលពីថ្ងៃទី ៣ ខែមេសាកន្លងទៅ បានបណ្តាលឱ្យអគារធំៗក៏ដូចជាផ្ទះសម្បែងបាក់បែកខ្ទេចខ្ទី ដោយឧទ្យានជាតិដ៏ល្បីល្បាញ Taroko របស់តៃវ៉ាន់ក៏ត្រូវបង្ខំបិទមួយរយៈផងដែរ។ ទោះជាយ៉ាងណាថ្មីៗនេះឧទ្យានជាតិ Taroko បានប្រកាសថា នឹងបើកដំណើរការឡើងវិញហើយដើម្បីស្វាគមន៍ភ្ញៀវទេសចរចាប់ពីថ្ងៃទី១៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ នេះតទៅបន្ទាប់ពីជួសជុលកន្លែងទេសចរណ៍អស់ជាច្រើនថ្ងៃ។

គួររំលឹកដែរថា គ្រោះរញ្ជួយដីនៅព្រឹកថ្ងៃទី៣ ខែមេសា ដែលមានកម្រិត ៧.៤រ៉ិចទ័រ បានបង្កការខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរបស់ឧទ្យាន ដូចជាផ្លូវថ្នល់ ផ្លូវដើរថ្មើរជើង ក៏ដូចជាស្ថានីយ៍សេវាកម្មទេសចរណ៍ជាច្រើនសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរ។ បន្ទាប់មកគណៈគ្រប់គ្រងត្រូវប្រកាសបិទបណ្តោះអាសន្នរហូតដល់ថ្ងៃទី ៧ ខែមេសា និងបន្តរហូតដល់ថ្ងៃទី ១២ ខែមេសាដើម្បីជួសជុលឡើងវិញ ហើយក៏បានប្រកាសបើកឡើងវិញនៅថ្ងៃទី១៨ ខែមេសា ដើម្បីស្វាគមន៍ភ្ញៀវទេសចរឱ្យត្រឡប់មកវិញ។

ទោះជាយ៉ាងណាតំបន់នៃឧទ្យានគឺមិនបើកពេញលេញនោះទេ មានន័យថាតំបន់ខ្លះបើក តំបន់ខ្លះទៀតក៏បិទ ដូច្នេះតំបន់ដែលត្រូវបានបើករួមមាន: តំបន់ភ្នំ Huehuan រួមទាំងផ្លូវលំនៅលើកំពូលភ្នំ Hehuan, Ziaoqilai និងកំពូលភ្នំភាគពាយ័ព្យនៃ Hehuan, Xiaofengkou, Dayuling បានបើកចាប់ពីថ្ងៃទី ១៦ ខែមេសា។ តំបន់ភ្នំ Qilai ដោយមិនរាប់បញ្ចូលតំបន់ Qilai East Ridge និងផ្លូវលំនៃកំពូលភ្នំ Nanhu ភ្នំ Binh Phong និងតំបន់ភ្នំ Thuan នឹងបើកឡើងវិញចាប់ពីថ្ងៃទី ១៨ ខែមេសានេះតទៅ។

គួរបញ្ជាក់ដែរថា ឧទ្យានជាតិ Taroko ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជា “រតនភណ្ឌនៃទេសចរណ៍តៃវ៉ាន់”។ វាត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩៨៦ នៅលើផ្ទៃដី ៩២,០០០ ហិកតា Taroko រត់ ៣៦ គីឡូម៉ែត្រពីខាងជើងទៅខាងត្បូងនិង ៤២ គីឡូម៉ែត្រពីខាងកើតទៅខាងលិចដែលមានទីតាំងនៅប្រសព្វនៃស្រុកចំនួនបីគឺ Hualien, Taichung និង Nantou។ កាលពីឆ្នាំ ២០២៣ ឧទ្យានជាតិដ៏ល្បីល្បាញនេះបានស្វាគមន៍ភ្ញៀវទេសចរជិត ៣.៥ លាននាក់។ ទោះជាយ៉ាងណានៅពេលរញ្ជួយដីបានកើតឡើង មនុស្សជាង ៥០ នាក់ត្រូវបានជាប់និងបាត់ខ្លួនក្នុងសួនច្បារនេះ។ បើយោងតាមព័ត៌មានថ្មីៗរបស់តៃវ៉ាន់ គិតត្រឹមថ្ងៃទី ១១ ខែមេសា រដ្ឋាភិបាលកោះនៅតែកំពុងស្វែងរកអ្នកបាត់ខ្លួនចំនួន ៤ នាក់នៅក្នុងឧទ្យានជាតិនេះ ខណៈ ៤៦ នាក់ទៀតបានរកឃើញហើយ៕