ប្រទេសចិន ៖ ទឹកទន្លេមីនជៀនក្នុងតំបន់ស៊ុងប៉ាន់ ខេត្តស៊ីឈួន ប្រទេសចិន បានប្រែក្លាយជាពណ៌ក្រហមមិនដឹងមូលហេតុ ហើយពលរដ្ឋចិនឆ្ងល់ថា តើមានអ្វីកើតឡើង? មនុស្សមួយចំនួននិយាយថា អាចមានសារធាតុគីមីលាយឡំក្នុងទន្លេ ទើបទឹកទន្លេប្រែពណ៌បែបនេះ ។ រីឯអ្នកខ្លះទៀតជឿថា នេះបង្ហាញពីថ្ងៃអវសា.ន ពិភពលោក ជិតមកដល់ហើយ ។

ហេតុការណ៍គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលនេះ បានកើតឡើងកាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ ។ ពលរដ្ឋរស់នៅក្បែរទន្លេមីនជៀន ព្រមទាំងភ្ញៀវទេសចរបានភ្ញាក់ផ្អើលគ្រប់គ្នា នៅពេលពួកគេឃើញទន្លេនេះប្រែពីពណ៌ត្នោតជាពណ៌ក្រហម គឺស្រដៀងគ្នានឹងពណ៌ស្រាក្រហម ដោយគ្មានអ្នកណាម្នាក់ដឹងមូលហេតុ ។ បើទោះជាទឹកទន្លេបានហូរជាបន្តបន្ទាប់ក្តី ប៉ុន្តែពុំបានធ្វើឱ្យវាបាត់ពណ៌ក្រហមទេ ហើយហេតុការណ៍នេះធ្វើឱ្យពលរដ្ឋកាន់តែបារម្ភខ្លាំងឡើង ។ មនុស្សខ្លះសន្និដ្ឋានថា ពណ៌ក្រហមនេះហូរចេញពីរោងចក្រចូលក្នុងទន្លេ ។

ក្រោយមក អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានបានចុះមកត្រួតពិនិត្យទន្លេនេះដើម្បីរកមូលហេតុពិតប្រាកដ ។ ក្រោយពេលអាជ្ញាធរត្រួតពិនិត្យជាមួយភ្នាក់ងារបរិស្ថាន ព្រមទាំងបញ្ជូនទឹកទន្លេមានពណ៌ខុសធម្មតាទៅពិសោធន៍ បង្ហាញថា ទឹកទន្លេដែលបានប្រែជាពណ៌ក្រហមលាយស្វាយ ស្មើប្រមាណ២គីឡូម៉ែត្រ គឺមានជាតិលោហៈហួសស្តង់ដារទេ ។ រីឯការពិនិត្យគុណភាពទឹកបង្ហាញថា វាគ្មានជាតិពុល ឬសារធាតុគីមីអ្វីទាំងអស់ ។

ក្រៅពីនេះ អាជ្ញាធរក៏បានត្រួតពិនិត្យបន្ថែមទៀតនៅបរិវេណដែលពលរដ្ឋយកទឹកទន្លេទៅប្រើប្រាស់ថា តើមានផលប៉ះពាល់ដោយសារទឹកពណ៌ក្រហមដែរឬទេ ហើយក្រោយការត្រួតពិនិត្យឃើញថា នៅតំបន់ផ្សេងទៀតមិនប៉ះពាល់ទេ ។ ទោះយ៉ាងណា អាជ្ញាធរគ្រោងបញ្ជូនអ្នកជំនាញពាក់ព័ន្ធចុះមកពិនិត្យទន្លេនេះផងដែរ ដើម្បីរកមូលហេតុធ្វើឱ្យវាប្រែពណ៌ខុសប្លែក ។

គួរបញ្ជាក់ថា ហេតុការណ៍ទឹកទន្លេនៅចិនប្រែជាពណ៌ក្រហម មិនមែនទើបតែកើតឡើងលើកដំបូងទេ ព្រោះកាលពីឆ្នាំ២០១២ ទឹកទន្លេយ៉េងស៊ីនៅតំបន់ឆុងឈីង ស្ថិតនៅភាគនិរតី បានប្រែក្លាយជាពណ៌ក្រហមដូចឈាមក្នុងរយៈពេលមិនប៉ុន្មានម៉ោងដោយពុំដឹងមូលហេតុ ។ ពេលនោះ មន្ទីរបរិស្ថាននៅតំបន់ឆុងឈីងសន្និដ្ឋានថា វាកើតឡើងដោយសារ ទឹកជំនន់ហូរឆ្លងកាត់កំណកដីនៅបរិវេណប្រភពទឹក ។

ដោយឡែក នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១១ ចិនក៏ធ្លាប់កើតហេតុការណ៍ដូចគ្នានេះដែរនៅទន្លេជៀន ក្នុងទីក្រុងលួយ៉ាង ស្ថិតនៅភាគខាងជើងខេត្តហឺណាន ។ ប៉ុន្តែពេលនោះ ទឹកទន្លេប្រែពណ៌ ដោយសារវាលាយឡំថ្នាំពណ៌យ៉ាងច្រើន ដែលហូរពីរោងចក្រផលិតថ្នាំពណ៌២កន្លែងក្នុងទីក្រុង បន្ទាប់មក អាជ្ញាធរក៏បញ្ជាឱ្យបិទរោងចក្រទាំងពីរនេះ ។

មនុស្សមួយចំនួនជឿថា ទឹកទន្លេប្រែពណ៌បែបនេះអាចជាសញ្ញាបញ្ជាក់ថា ថ្ងៃអវសានពិភពលោកនឹងមកដល់នាពេលឆាប់ៗនេះ ពីព្រោះក្នុងគម្ពីរបស់សាសនាគ្រឹស្តបញ្ជាក់ថា ទេវតានឹងដាក់ទោសទាំងអស់ចូលក្នុងទន្លេ ហើយធ្វើឱ្យទឹកទន្លេប្រែជាពណ៌ក្រហម ៕

“ព្រាប” គឺជាសត្វស្លាបដែលតែងបង្ហាញខ្លួននៅផ្លូវសារធារណៈ ព្រោះវាជាសត្វមិនខ្លាចមនុស្ស ហើយវាចូលចិត្តហោះហើរឬប្រមូលផ្តុំគ្នានៅក្នុងទីក្រុងជាជាងរស់នៅក្នុងធម្មជាតិ។ ព្រាបតែងជាសត្វដ៏គួរឱ្យស្រឡាញ់ ទោះជាយ៉ាងណាអ្នកមិនគួរទៅប៉ះពាល់ឬចាប់សត្វនេះបានឡើយ ព្រោះសត្វប្រភេទនេះផ្ទុកមេរោគច្រើនជាងអ្វីដែលអ្នកគិតទៅទៀត។

សត្វព្រាបដែលចុះមកប្រជ្រៀតគ្នាក្នុងសហគមន៍តែងតែបញ្ចេញចោល បង្កភាពកខ្វក់ពាសពេញតំបន់ ហើយវានឹងធ្វើឱ្យតំណក់មេរោគសាយភាយទៅគ្រប់ទីកន្លែង ដូច្នេះសត្វព្រាបគឺជាការគំរាមកំហែងដោយស្ងៀមស្ងាត់ដែលអាចធ្វើឱ្យយើងធ្លាក់ខ្លួនឈឺ និងស្លាប់ដោយមិនដឹងខ្លួន។ យោងតាមអ្នកស្រាវជ្រាវគេបានរកឃើញថា សត្វព្រាបគឺជាអ្នកផ្ទុកជំងឺជាច្រើន ហើយមេរោគដែលមកពីសត្វនេះ អាចបង្កជាជំងឺគ្រោះថ្នាក់ដល់មនុស្សដូចជា៖

១.រលាកស្រោមខួរ៖ វាគឺជាជំងឺដែលបណ្តាលមកពីការឆ្លង ដែលអាចជាមេរោគ បាក់តេរី ឬផ្សិតនៅក្នុងភ្នាស ដែលព័ទ្ធជុំវិញខួរក្បាល និងខួរឆ្អឹងខ្នងធ្វើឱ្យតំបន់នោះរលាក។ ការឆ្លងអាចកើតឡើងពីបរិយាកាសដែលមិនល្អ ឬវាអាចបណ្តាលមកពីការទទួលប៉ារ៉ាស៊ីតដែលមកពីអាហារមិនស្អាត រួមទាំងពីការប៉ះដំណក់ទឹកព្រាប។ ដំណក់ទឹកព្រាបជាកត្តាមួយដែលអាចបង្កឱ្យមានជំងឺរលាកស្រោមខួរទាំងកុមារ និងមនុស្សពេញវ័យរហូតដល់ទៅ ៩.៩% ដែលអាចបណ្តាលឱ្យស្លាប់ ។

២.ជំងឺគ្រុនផ្តាសាយបក្សី៖ ជំងឺគ្រុនផ្តាសាយបក្សីគឺបណ្តាលមកពីវីរុសគ្រុនផ្តាសាយមួយប្រភេទ ដែលបង្កឡើងដោយមេរោគគ្រុនផ្តាសាយធំ អាចចែកចេញជា ៣ ប្រភេទគឺ ប្រភេទ A, B និង C ។ ជំងឺគ្រុនផ្តាសាយបក្សីស្ថិតក្នុងប្រភេទ A មានរោគសញ្ញា និងភាពធ្ងន់ធ្ងរជាងគេ ជំងឺនេះអាស្រ័យទៅលើប្រភេទមេរោគ និងប្រភេទសត្វបក្សីដែលឆ្លង។ ជម្ងឺគ្រុនផ្តាសាយបក្សីជាធម្មតាជាជម្ងឺឆ្លងរវាងសត្វបក្សី ហើយមិនឆ្លងដល់មនុស្សទេ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រភេទខ្លះក៏អាចឆ្លងដល់មនុស្សដែរ។

នៅពេលមនុស្សប៉ះបក្សីឈឺ ដូចជាដំណក់ទឹក ទឹករំអិល ទឹកមាត់ ឬពីការប៉ះពាល់នឹងបរិស្ថានដែលមានមេរោគពីបក្សីឈឺ។ ជារឿយៗអ្នកជំងឺនឹងមានរោគសញ្ញាជាចម្បងទាក់ទងនឹងប្រព័ន្ធផ្លូវដង្ហើម នេះស្រដៀងទៅនឹងរោគសញ្ញានៃជំងឺផ្តាសាយដែរគឺ គ្រុនក្តៅលើសពី ៣៨ អង្សាសេ ញាក់ ឈឺក្បាល ឈឺសាច់ដុំ អស់កម្លាំង ឈឺពោះ រាគ ក្អួត ស្លេស្ម ឈឺបំពង់ក ក្អក និងហត់នឿយពីជំងឺរលាកសួត។ ប្រសិនបើមានផលវិបាក រោគសញ្ញាអាចធ្ងន់ធ្ងរដូចជាជំងឺរលាកសួត និងជំងឺផ្លូវដង្ហើម ជាពិសេសចំពោះកុមារ និងមនុស្សចាស់សូមទៅមន្ទីពេទ្យភ្លាមៗពេលមានរោគសញ្ញាទាំងនេះ។

៣.រលាកសួត៖ ជំងឺរលាកសួតកើតឡើងដោយសារការឆ្លងមេរោគ មិនថាវាជាមេរោគអ្វីទេ។ ការឆ្លងមេរោគកើតឡើងនៅពេលដែលយើងដកដង្ហើម និងស្រូបមេរោគទាំងនេះចូលទៅក្នុងសួត។ វាអាចបណ្តាលឱ្យរលាកសួត ជាពិសេសផ្សិត Cryptococcus Neoformans ពីការចាប់សត្វព្រាប។ វាចាប់ផ្ដើមដោយការឆ្លងមេរោគក្នុងសួត ហើយបន្ទាប់មកអាចនឹងរាលដាលបន្តិចម្ដងៗទៅផ្នែកផ្សេងទៀតនៃរាងកាយ ដែលជំងឺរលាកសួតប្រភេទនេះគឺមានគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងណាស់។ ប្រសិនបើមានការឆ្លងមេរោគនៅក្នុងចរន្តឈាម អ្នកជំងឺអាចស្លាប់ លើសពីនេះសត្វព្រាបក៏មានបាក់តេរីមួយប្រភេទដែលហៅថា Chlamydia pneumoniae ដែលអាចបណ្តាលឱ្យមានជំងឺរលាកសួតធ្ងន់ធ្ងរផងដែរ៕

ប្រទេសចិន ៖ មនុស្សភាគច្រើនធ្លាប់បានឃើញសណ្ឋាគារស្អាត និងប្លែកៗនៅលើពិភពលោក ប៉ុន្តែបើឃើញសណ្ឋាគារមួយកន្លែងនៅប្រទេសចិនវិញ ពួកគេនឹងភ្ញាក់ផ្អើលខ្លាំងជាមិនខាន ។ សណ្ឋាគារនេះបានសាងសង់ឡើងក្នុងទីក្រុងមួយដែលមានធម្មជាតិពណ៌បៃតង ខណៈភ្ញៀវមកស្នាក់នៅក្នុងសណ្ឋាគារជក់ចិត្តដិតអារម្មណ៍ចង់មកម្តងហើយម្តងទៀត ។

សណ្ឋាគារនេះឈ្មោះ «Grand Tree» នៅទីក្រុង Sanya ប្រទេសចិន និងស្ថិតក្នុងចំណោមសណ្ឋាគារស្អាតគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ និងប្លែកបំផុតនៅប្រទេសចិន ។ វាជាសណ្ឋាគារលំដាប់ផ្កាយ៧ ហើយគេបានស្គាល់ឈ្មោះសណ្ឋាគារនេះជាផ្លូវការថា «Beauty Crown Hotel Complex» ។

សណ្ឋាគារនេះមានឈ្មោះល្បីល្បាញនៅប្រទេសចិន និងពិភពលោក ដោយសារវាមានរូបរាងដូចដើមឈើ ថែមទាំងមើលឃើញដើម និងមែកឈើយ៉ាងច្បាស់ទៀតផង ។ សណ្ឋាគារមានអគារសរុបចំនួន៩ ដែលបានសាងសង់នៅក្បែរៗគ្នា និងសុទ្ធតែមានរូបរាងដូចដើមឈើទាំងអស់ ។

ភ្ញៀវទេសចរដែលបានធ្វើដំណើរមកដល់សណ្ឋាគារនេះហើយនិយាយថា សណ្ឋាគារនេះបានកើតឡើងដោយសារការរចនាម៉ូដ និងការព្យាយាមខ្លាំងបំផុតរបស់ប្រទេសចិន ។ រីឯភ្ញៀវទេសចរខ្លះទៀតមិនឯកភាពទេ ហើយសួរថា តើសណ្ឋាគារនេះមានមន្តស្នេហ៍ទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរត្រង់ណា ។

បើទោះជាភ្ញៀវទេសចរមានមតិខុសៗគ្នាពាក់ព័ន្ធនឹងសណ្ឋាគារ Grand Tree ក្តី ប៉ុន្តែសណ្ឋាគារនេះបានទទួលជោគជ័យយ៉ាងខ្លាំង និងក្លាយជាសណ្ឋាគារទទួលបានការពេញនិយមច្រើនបំផុតនៅប្រទេសចិន ។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ មានភ្ញៀវរាប់ពាន់នាក់មកសម្រាកនៅទីនេះ ដើម្បីទទួលយកភាពស្រស់ស្រាយសប្បាយអារម្មណ៍ ។

លើសពីនេះ សណ្ឋាគារ Grand Tree ក៏បានបំបែកកំណត់ត្រាផងដែរ ដោយសារវាមានបន្ទប់សរុបជិត៧.០០០បន្ទប់ ។ រីឯបរិវេណនៅផ្នែកខាងក្រោមសណ្ឋាគារវិញ គឺពោរពេញទៅដោយហាងលក់ទំនិញ, រោងភាពយន្ត, ហាងកាហ្វេ និងភោជនីយដ្ឋានជាច្រើនកន្លែងទៀត ។

តាំងពីឆ្នាំ២០១២ ដែលជាអំឡុងពេលសណ្ឋាគារនេះចាប់ផ្តើមបើកដំណើរការទទួលភ្ញៀវលើកដំបូង គឺសណ្ឋាគារបានទទួលពានរង្វាន់ជាច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ និងទទួលបានការកោតសរសើរពីសំណាក់មហាជនក្នុងពេលប្រកួតកម្រិតជាតិ និងអន្តរជាតិ ៕

ប្រទេសចិន ៖ មនុស្សភាគច្រើនធ្លាប់បានឃើញសណ្ឋាគារស្អាត និងប្លែកៗនៅលើពិភពលោក ប៉ុន្តែបើឃើញសណ្ឋាគារមួយកន្លែងនៅប្រទេសចិនវិញ ពួកគេនឹងភ្ញាក់ផ្អើលខ្លាំងជាមិនខាន ។ សណ្ឋាគារនេះបានសាងសង់ឡើងក្នុងទីក្រុងមួយដែលមានធម្មជាតិពណ៌បៃតង ខណៈភ្ញៀវមកស្នាក់នៅក្នុងសណ្ឋាគារជក់ចិត្តដិតអារម្មណ៍ចង់មកម្តងហើយម្តងទៀត ។

សណ្ឋាគារនេះឈ្មោះ «Grand Tree» នៅទីក្រុង Sanya ប្រទេសចិន និងស្ថិតក្នុងចំណោមសណ្ឋាគារស្អាតគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ និងប្លែកបំផុតនៅប្រទេសចិន ។ វាជាសណ្ឋាគារលំដាប់ផ្កាយ៧ ហើយគេបានស្គាល់ឈ្មោះសណ្ឋាគារនេះជាផ្លូវការថា «Beauty Crown Hotel Complex» ។

សណ្ឋាគារនេះមានឈ្មោះល្បីល្បាញនៅប្រទេសចិន និងពិភពលោក ដោយសារវាមានរូបរាងដូចដើមឈើ ថែមទាំងមើលឃើញដើម និងមែកឈើយ៉ាងច្បាស់ទៀតផង ។ សណ្ឋាគារមានអគារសរុបចំនួន៩ ដែលបានសាងសង់នៅក្បែរៗគ្នា និងសុទ្ធតែមានរូបរាងដូចដើមឈើទាំងអស់ ។

ភ្ញៀវទេសចរដែលបានធ្វើដំណើរមកដល់សណ្ឋាគារនេះហើយនិយាយថា សណ្ឋាគារនេះបានកើតឡើងដោយសារការរចនាម៉ូដ និងការព្យាយាមខ្លាំងបំផុតរបស់ប្រទេសចិន ។ រីឯភ្ញៀវទេសចរខ្លះទៀតមិនឯកភាពទេ ហើយសួរថា តើសណ្ឋាគារនេះមានមន្តស្នេហ៍ទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរត្រង់ណា ។

បើទោះជាភ្ញៀវទេសចរមានមតិខុសៗគ្នាពាក់ព័ន្ធនឹងសណ្ឋាគារ Grand Tree ក្តី ប៉ុន្តែសណ្ឋាគារនេះបានទទួលជោគជ័យយ៉ាងខ្លាំង និងក្លាយជាសណ្ឋាគារទទួលបានការពេញនិយមច្រើនបំផុតនៅប្រទេសចិន ។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ មានភ្ញៀវរាប់ពាន់នាក់មកសម្រាកនៅទីនេះ ដើម្បីទទួលយកភាពស្រស់ស្រាយសប្បាយអារម្មណ៍ ។

លើសពីនេះ សណ្ឋាគារ Grand Tree ក៏បានបំបែកកំណត់ត្រាផងដែរ ដោយសារវាមានបន្ទប់សរុបជិត៧.០០០បន្ទប់ ។ រីឯបរិវេណនៅផ្នែកខាងក្រោមសណ្ឋាគារវិញ គឺពោរពេញទៅដោយហាងលក់ទំនិញ, រោងភាពយន្ត, ហាងកាហ្វេ និងភោជនីយដ្ឋានជាច្រើនកន្លែងទៀត ។

តាំងពីឆ្នាំ២០១២ ដែលជាអំឡុងពេលសណ្ឋាគារនេះចាប់ផ្តើមបើកដំណើរការទទួលភ្ញៀវលើកដំបូង គឺសណ្ឋាគារបានទទួលពានរង្វាន់ជាច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ និងទទួលបានការកោតសរសើរពីសំណាក់មហាជនក្នុងពេលប្រកួតកម្រិតជាតិ និងអន្តរជាតិ ៕

វ៉ាក់សាំងការពារជំងឺកូវីដ-១៩ អាចជាកត្តាមួយបណ្តាលឱ្យមនុស្សស្លាប់យ៉ាងច្រើនក្នុងរយៈពេល៣ឆ្នាំកន្លងមកនេះ ដែលពុំធ្លាប់កើតឡើងនៅអាមេរិក និងបណ្តាប្រទេសលោកខាងលិច គិតចាប់ពីជំងឺកូវីដឆ្លងរាតត្បាតនៅទូទាំងពិភពលោក ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន New York Post ដែលផ្អែកតាមលទ្ធផលការស្រាវជ្រាវថ្មី ។

លទ្ធផលការវិភាគទិន្នន័យមនុស្សស្លាប់នៅបណ្តាប្រទេសលោកខាងលិចចំនួន៤៧ប្រទេស ដែលធ្វើដោយក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមកពីសាកលវិទ្យាល័យ Vrije របស់ប្រទេសហូឡង់បង្ហាញថា ពលរដ្ឋរស់នៅប្រទេសលោកខាងលិចនៅតែស្លាប់ក្នុងកម្រិតខ្ពស់តាំងពីឆ្នាំ២០២០ បើទោះជាមានការចែកចាយវ៉ាក់សាំងយ៉ាងទូលំទូលាយ និងមានវិធានការការពារក្តី ។

ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវនិយាយថា ចំនួនមនុស្សស្លាប់កើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់បានធ្វើឱ្យពិភពលោកបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង ហើយពួកគេអំពាវនាវឱ្យមេដឹកនាំរដ្ឋាភិបាល និងសមាជិករដ្ឋសភាទាំងអស់ស៊ើបអង្កេតយ៉ាងលម្អិតអំពីមូលហេតុនៃការស្លាប់កើនឡើង។ នេះបើតាមលទ្ធផលស្រាវជ្រាវដែលផ្សព្វផ្សាយក្នុងទស្សនាដ្តី BMJ Public Health ។

បើតាមមជ្ឈមណ្ឌលចាត់ចំណាត់ថ្នាក់សាកលវិទ្យាល័យពិភពលោក បញ្ជាក់ថា សាកលវិទ្យាល័យ Vrije ស្ថិតក្នុងលំដាប់ទី១៥០ ក្នុងចំណោមសាកលវិទ្យាល័យជាង២ម៉ឺននៅទូទាំងពិភពលោក។ បើទោះជាវ៉ាក់សាំងកូវីដបានជួយការពារមនុស្សលើពិភពលោក កុំឱ្យឈឺថ្កាត់ និងស្លាប់ដោយសារជំងឺកូវីដក្តី ប៉ុន្តែក៏មានភស្តុតាងពាក់ព័ន្ធនឹងការស្លាប់គ្មានមូលហេតុផងដែរ ។

របាយការណ៍របស់អ្នកស្រាវជ្រាវបញ្ជាក់ថា អ្នកជំនាញវេជ្ជសាស្ត្រ និងមនុស្សទូទៅបានរងរបួសធ្ងន់ធ្ងរ និងស្លាប់ជាបន្តបន្ទាប់ ក្រោយពេលពួកគេចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដរួច ។ ក្នុងអំឡុងពេលជំងឺកូវីដឆ្លងរាតត្បាតខ្លាំង អ្នកនយោបាយ និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនានាបញ្ជាក់ថា ការស្លាប់ដោយសារជំងឺនេះជារឿងសំខាន់ ហើយមនុស្សគ្រប់គ្នាគួរតែទទួលបានការការពារតាមវិធានការទប់ស្កាត់ការឆ្លងទាំងឡាយ ។ ហេតុនេះ បច្ចុប្បន្ន ប្រទេសនានាគួរផ្តល់ភាពសំខាន់លើការស្លាប់របស់ពលរដ្ឋដូចគ្នាដែរ ។

លទ្ធផលការស្រាវជ្រាវបង្ហាញថា ចាប់ពីឆ្នាំ២០២០ រហូតដល់ឆ្នាំ២០២៤ មានមនុស្សស្លាប់រហូតដល់ជាង៣លាននាក់ នៅអាមេរិក, អឺរ៉ុប និងអូស្ត្រាលី ក្នុងនោះមនុស្ស១លាននាក់បានស្លាប់នៅឆ្នាំ២០២០ ជាអំឡុងពេលជំងឺកូវីដឆ្លងរាតត្បាតខ្លាំង ។ ចំនួនអ្នកស្លាប់នៅប្រទេសទាំងនេះនៅតែកើនឡើងខ្ពស់ជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងអំឡុងឆ្នាំក្រោយៗ ហើយមនុស្សចំនួន១លាន២សែននាក់បានស្លាប់នៅឆ្នាំ២០២១ និង៨០ម៉ឺននាក់បានស្លាប់នៅឆ្នាំ២០២២ ។

ដោយឡែក ទិន្នន័យរបស់មជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រង និងបង្ការជំងឺអាមេរិកបង្ហាញថា ពលរដ្ឋអាមេរិកស្មើជាង១លាន១សែននាក់ បានស្លាប់ដោយសារជំងឺកូវីដ តាំងពីជំងឺនេះឆ្លងរាតត្បាតខ្លាំងលើពិភពលោក ៕