មនុស្សភាគច្រើនគិតថា ការងារផ្ទះគ្រាន់តែជាការងារតូចតាច មិនចាំបាច់បង្រៀនកូនៗ ប៉ុន្តែបើតាមការស្រាវជ្រាវ គឺការបង្រៀនកូនៗធ្វើការងារផ្ទះតាំងពីតូច នឹងទទួលបានលទ្ធផលល្អហួសពីការស្មាន ។ សាកលវិទ្យាល័យ Harvard របស់អាមេរិកបានចំណាយពេលស្រាវជ្រាវរហូតដល់៨៦ឆ្នាំ អំពីការចិញ្ចឹមថែទាំកូនឱ្យទទួលជោគជ័យក្នុងជីវិត គឺត្រូវតែបង្រៀនឱ្យពួកគេធ្វើការងារផ្ទះតាំងពីតូច ដូចជា ៖ បោសជូតផ្ទះ លាងចានឆ្នាំងក្នុងផ្ទះបាយ និងស្រោចដំណាំ ជាដើម ។

សាកលវិទ្យាល័យ Harvard បានស្រាវជ្រាវពីជីវិតរបស់មនុស្សជោគជ័យជាច្រើនរហូតដល់ជាង៧០០នាក់ ហើយលទ្ធផលការស្រាវជ្រាវបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា មនុស្សជោគជ័យទាំងនេះត្រូវបានឪពុក-ម្តាយហ្វឹកហាត់ឱ្យធ្វើការងារផ្ទះតាំងពីតូច ដោយពួកគេធំធាត់ឡើងជាមួយការងារផ្ទះ ហើយទទួលបានជោគជ័យក្នុងការងារផងដែរ ។ ភាពជោគជ័យក្នុងជីវិត មិនអាស្រ័យតែលើការនឿយហត់ សណ្តាប់ធ្នាប់ ឬការបង្រៀនឱ្យក្មេងអត់ធ្មត់ចំពោះការលំបាកតែម្យ៉ាងទេ ប៉ុន្តែក៏ត្រូវបង្រៀនក្មេងឱ្យធ្វើការងារផ្ទះផងដែរ ពីព្រោះសមាជិកគ្រួសារត្រូវជួយគ្នា ។

ឪពុក-ម្តាយចាំបាច់បង្រៀនកូនគ្រប់រូបឱ្យជួយសម្អាតផ្ទះសម្បែង លាងចានឆ្នាំង ពីព្រោះពួកគេបានបរិភោគអាហារ ក៏ត្រូវជួយរៀបចំផ្ទះឱ្យមានសណ្តាប់ធ្នាប់ ដោយសារជាផ្ទះរបស់ពួកគេទាំងអស់គ្នា ។ ពេលពួកគេធ្វើការងារផ្ទះដោយរីករាយក្នុងឋានៈជាសមាជិកគ្រួសារ ដោយមិនរង់ចាំឱ្យឪពុក-ម្តាយបញ្ជា គឺពួកគេនឹងមើលឃើញពីតម្លៃខ្លួនឯងខ្លាំងឡើង និងរៀនសូត្រពីតម្រូវការមនុស្សនៅក្បែរខ្លួន ។

កូនៗដែលធ្វើការងារផ្ទះតាំងពីតូច ឬមិនធ្លាប់ត្រូវបានឪពុក-ម្តាយធ្វើការងារឱ្យគ្រប់យ៉ាង នឹងក្លាយជាមនុស្សមិនអាត្មានិយម និងមានទម្លាប់ការងារល្អ ចេះគ្រប់គ្រងពេលវេលា និងទទួលខុសត្រូវ ពេលពេញវ័យ ។ ក្រៅពីនេះ ការងារផ្ទះជួយឱ្យពួកគេចេះស៊ូទ្រាំ និងជាមេរៀនដំបូងក្នុងជីវិត មុននឹងឈានទៅធ្វើការងារជាក្រុម ព្រមទាំងស្គាល់ពីរបៀបដឹកនាំ ការអនុវត្ត និងយល់ពីអ្នកដទៃ ។

ការស្រាវជ្រាវផ្សព្វផ្សាយក្នុងទស្សនាវដ្តី Journal of Developmental & Behavioral Pediatrics បង្ហាញថា ក្មេងៗជួយធ្វើការងារផ្ទះតាំងពីអាយុចាប់ពី៤ឆ្នាំ ទៅ៥ឆ្នាំ នឹងមានទំនុកចិត្តលើសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន ពីព្រោះសូម្បីតែការប្រមូលរបស់របរទុកដាក់ពេលលេងរួច ក៏ចាត់ទុកជាភាពជោគជ័យរបស់កុមារដែរ ។ ពួកគេនឹងមានមោទនភាព និងទទួលការសរសើរពីមនុស្សចាស់ ហើយជំរុញឱ្យពួកគេកាន់តែព្យាយាមធ្វើកិច្ចការតូចៗថែមទៀត ។

បទពិសោធន៍ទាំងនេះនឹងជួយបង្កើតផ្នត់គំនិតរីកចម្រើន ហើយកុមារនឹងអាចរៀនសូត្រពីភាពជោគជ័យមិនមែនកើតឡើងដោយសារឆ្លាតវៃតែម្យ៉ាងនោះទេ ប៉ុន្តែកើតឡើងពីការព្យាយាម ។ ហេតុនេះ កុមារនឹងកាន់តែអត់ធ្មត់ និងក្រោកឈរជាថ្មីពេលជួបឧបសគ្គ ។

សរុបមក ការធ្វើការងារផ្ទះមិនត្រឹមតែធ្វើឱ្យផ្ទះស្អាតទេ ប៉ុន្តែជួយឱ្យកុមារឹងមាំ ជាពិសេស ពេលអាណាព្យាបាលបង្រៀនឱ្យកូនៗចាត់ទុកការងារផ្ទះជាតួនាទីរបស់ខ្លួន មិនមែនជាតួនាទីរបស់អ្នកណាម្នាក់ ។ ការរៀនធ្វើការងារផ្ទះតាំងពីតូច នឹងក្លាយមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃភាពជោគជ័យ និងសុភមង្គលនាថ្ងៃអនាគត ៕

ការស្រាវជ្រាវមួយត្រូវបានបង្ហាញក្នុងកម្មវិធី «Discoveries in Life» របស់ស្ថានីយទូរទស្សន៍ KBS1 ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង បញ្ជាក់ថា ការសម្លឹងមើលបុរសសង្ហាមុខមាត់ស្អាតបាត អាចជួយឱ្យខួរក្បាលនារីគិតលឿន ចងចាំបានល្អជាងមុន និងមានអារម្មណ៍ល្អ ។ លទ្ធផលការស្រាវជ្រាវនេះមិនបានសន្និដ្ឋានដោយស្មានៗនោះទេ ប៉ុន្តែមានការត្រួតពិនិត្យខួរក្បាលតាមប្រព័ន្ធ EEG និងការពិសោធន៍ជាមួយមនុស្សស្រីវ័យកណ្តាលជាច្រើននាក់ ។

ការស្រាវជ្រាវបានធ្វើឡើងតាមរយៈការពិសោធន៍ជាមួយមនុស្សស្រីវ័យកណ្តាលជាច្រើន ដោយពួកនាងចងចាំឈ្មោះតុក្កតាឱ្យបានច្រើនបំផុតក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែ១នាទី បន្ទាប់មក ក៏ធ្វើការពិសោធន៍ម្តងទៀត ដោយឱ្យពួកនាងចងចាំឈ្មោះ និងរូបភាពបុរសសង្ហាៗមានមុខមាត់ស្អាតបាត ។ លទ្ធផលស្រាវជ្រាវបង្ហាញថា ស្ត្រីវ័យកណ្តាលទាំងនេះអាចចងចាំឈ្មោះ និងរូបភាពបុរសសង្ហា ច្រើនជាងចងចាំឈ្មោះតុក្កតា ចាប់ពី២ដង ទៅ៤ដង ហើយស្រាវជ្រាវនេះក៏បានត្រួតពិនិត្យខួរក្បាលតាមប្រព័ន្ធ electroencephalogram (EEG) ផងដែរ ។

ក្រៅពីជួយឱ្យខួរក្បាលគិតលឿន និងចងចាំបានល្អជាងមុន វានឹងធ្វើឱ្យស្ត្រីដែលបានសម្លឹងមើលបុរសសង្ហា មានគំនិតវិជ្ជមាន ហើយគំនិតវិជ្ជមានជះឥទ្ធិពលទៅលើមុខងារខួរក្បាលទាំងមូល ដូចជា ៖ ការច្នៃប្រឌិត ការសម្រេចចិត្ត និងធ្វើការកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព ។ នេះចាត់ទុកថា ការសម្លឹងមើលបុរសសង្ហាៗពិតជាមានឥទ្ធិពលវិជ្ជមានដល់សុខភាពផ្លូវចិត្ត ។

បើតាមលោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវខួរក្បាល គឺការធ្វើពិសោធន៍នេះអាចបញ្ជាក់ថា ការសម្លឹងមើលបុរសសង្ហាអាចជួយឱ្យខួរក្បាលចងចាំបានល្អជាងមុន ពីព្រោះវាធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធខួរក្បាលពាក់ព័ន្ធនឹងការចងចាំដំណើរការបានល្អ ។

ដូចគ្នានេះ នាយកដ្ឋានសុខភាពផ្លូវចិត្តរបស់សាកលវិទ្យាល័យ Sun Moon ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង បញ្ជាក់ថា ការសម្លឹងមើលរូបភាពបុរសសង្ហា ក្រៅពីជំរុញការចងចាំរបស់ខួរក្បាលហើយ វាក៏ធ្វើឱ្យស្រីៗមានអារម្មណ៍ល្អផងដែរ ហើយវានឹងផ្តល់ផលវិជ្ជមានទៅខួរក្បាល ។

ទោះយ៉ាងណា គ្រូពេទ្យផ្លូវចិត្តប្រាប់ថា ប្រសិនបើពិសោធន៍ជាមួយបុរសវិញ គឺការស្រាវជ្រាវទទួលបានលទ្ធផលផ្សេងគ្នា ។ នៅពេលបុរសសម្លឹងមើលរូបភាពនារីស្អាតៗ វាមិនបានជំរុញឱ្យបុរសបង្កើនការចងចាំឡើយ ខុសពីនារីសម្លឹងមើលបុរសសង្ហា ៕

ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ៖ ជ.នបរទេស២នាក់ត្រូវបានតុលាការម៉ាឡេស៊ីកាត់ក្តីដោយសារបោះចោលសំរាមផ្តេសផ្តាសនៅទីសាធារណៈ ដោយពិន័យជាប្រាក់ និងតម្រូវឱ្យធ្វើការផ្នែកសេវាកម្មសង្គម ដើម្បីឱ្យពួកគេយល់ដឹងពីផលប៉ះពាល់បរិស្ថានបណ្តាលមកពីការបោះចោលសំរាមគ្មានសណ្តាប់ធ្នាប់ ។ នេះជាការអនុវត្តច្បាប់ថ្មីរបស់ម៉ាឡេស៊ី និងជាការកាត់ក្តីជ.នបរទេសលើកដំបូង ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានម៉ាឡេស៊ីកាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ជនបរទេស ចំនួន២នាក់ រួមមាន ៖ អ្នកស្រី អានិតា ឡុកម៉ាន អាយុ៤៩ឆ្នាំ ជនជាតិឥណ្ឌូណេស៊ី និងលោក ស៊ុលដាន អេមឌី អាយុ២៨ឆ្នាំ ជនជាតិបង់ក្លាដែស បានក្លាយជាជនល្មើសដំបូងគេដែលរងការចោទប្រកាន់ពីបទបោះចោលសំរាមនៅទីសាធារណៈ និងត្រូវបានបញ្ជូនទៅកាត់ក្តីនៅតុលាការកាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែមករា ។

អ្នកស្រី អានិតា ឡុកម៉ាន ធ្វើការនៅម៉ាឡេស៊ី សារភាពថា បានបោះចោលកន្ទុយបារី និងកំប៉ុងភេសជ្ជៈ នៅផ្លូវមួយកន្លែងក្នុងតំបន់សាទុនឡាន់ឡៅ ទីក្រុងយ៉ាក់ហូបារូ រដ្ឋយ៉ាក់ហូ កាលពីថ្ងៃទី១ ខែមករា ។ អ្នកស្រីគ្មានមេធាវីទេ បានសំណូមពរឱ្យតុលាការសម្រាលទោសក្រោមហេតុផលត្រូវថែទាំកូនតូចអាយុ៨ឆ្នាំ និងកូនម្នាក់ទៀតអាយុ១៥ឆ្នាំ អ្នកស្រីបារម្ភពីកូនៗមិនបានទៅសាលារៀន ប្រសិនបើអ្នកស្រីពុំផ្ញើប្រាក់ទៅផ្ទះ ។

តុលាការម៉ាឡេស៊ីបានសម្រេចឱ្យអ្នកស្រី ឡុកម៉ាន បង់ប្រាក់ពិន័យចំនួន៥០០រីងហ្គិត (ប្រមាណ១២៤ដុល្លារ) ប្រសិនបើជនល្មើសមិនបង់ប្រាក់ពិន័យទេ ត្រូវជាប់ពន្ធនាគារចំនួន១៥ថ្ងៃ និងតម្រូវឱ្យធ្វើការផ្នែកសេវាកម្មសង្គម ចំនួន៦ម៉ោង ។

ចំណែកលោក ស៊ុលដាន អេមឌី ធ្វើការនៅរោងចក្រម៉ាឡេស៊ី បានបោះចោលសំរាមនៅទីសាធារណៈដូចគ្នាដែរ បន្ទាប់ពីបង្កហេតុរួចនៅតំបន់សាទុនឡាន់ឡៅ កាលពីថ្ងៃទី១ ខែមករា ដោយលោកនឹងត្រូវតុលាការកាត់ក្តីម្តងទៀត នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមករា ។

គួរបញ្ជាក់ថា ច្បាប់ថ្មីស្តីពីការគ្រប់គ្រងកាកសំណល់ និងការសម្អាតទីសាធារណៈនៅម៉ាឡេស៊ី បានអនុវត្តនៅទូទាំងប្រទេសតាំងពីថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ។ នៅក្រោមច្បាប់ថ្មីនេះ ជនណាដែលបោះចោលសំរាមនៅទីសាធារណៈ ត្រូវបង់ប្រាក់ពិន័យ មិនលើសពី ២,០០០រីងហ្គិត (ប្រមាណ៥០០ដុល្លារ ) និងតម្រូវឱ្យធ្វើការផ្នែកសេវាកម្មសង្គម មិនលើសពី ១២ម៉ោង ៕

ប្រទេសថៃ ៖ វិស័យកសិកម្មថៃកំពុងជួបវិបត្តិធ្ងន់ធ្ងរ ជាពិសេស នៅបណ្តាខេត្តភាគខាងកើតខាតបង់ប្រាក់ចំណូលសេដ្ឋកិច្ចរាប់ពាន់លានបាតព្រោះគ្មានពលករខ្មែរធ្វើការ បើទោះជារដ្ឋាភិបាលថៃបានអូសទាញជនភៀសសឹកមីយ៉ាន់ម៉ាមកធ្វើការជំនួស ប៉ុន្តែខ្វះខាតជំនាញ និងមិនគ្រប់គ្រាន់ឱ្យទាន់ការប្រមូលផល ។ វិបត្តិនេះបណ្តាលមកពីរដ្ឋាភិបាល និងកងទ័ពថៃបិទព្រំដែនជាច្រើនខែជាមួយកម្ពុជាជាឯកតោភាគី ហើយផលប៉ះពាល់ក៏ធ្លាក់មកលើសេដ្ឋកិច្ចថៃ ដែលរដ្ឋាភិបាលថ្មីពិបាកនឹងដោះស្រាយ ។

កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ សារព័ត៌មាន The Standard បានរាយការណ៍ពីកាខ្វះខាតពលករខ្មែរធ្វើការក្នុងវិស័យកសិកម្ម ជាពិសេស ចម្ការអំពៅភាគខាងកើត ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់ម្ចាស់ចម្ការអំពៅ និងរោងចក្រផលិតស្ករស ដោយសាររដ្ឋាភិបាល និងកងទ័ពថៃបិទព្រំដែន ។ រីឯការអូសទាញជនភៀសសឹកមីយ៉ាន់ម៉ាមកធ្វើការជំនួសពលករខ្មែរ គឺរាំងស្ទះដោយសារការបំពេញលក្ខខណ្ឌឯកសារ ជាហេតុធ្វើឱ្យការប្រមូលអំពៅយឺតយ៉ាវ និងខាតបង់ចំណូលសេដ្ឋកិច្ចរហូតដល់ជាង៣ពាន់លានបាត (ឬជាង៩៦លានដុល្លារ) ។

បើតាមម្ចាស់ចម្ការអំពៅខេត្តស្រះកែវ រដូវប្រមូលផលអំពៅនៅឆ្នាំ២០២៦ ជួបវិបត្តិយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដែលមិនធ្លាប់កើតឡើងពីមុនដោយសារគ្មានពលករខ្មែរ បើទោះជាខ្លួនស្នើសុំជនភៀសសឹកមីយ៉ាន់ម៉ា ចំនួន៥០នាក់មកធ្វើការ ប៉ុន្តែទទួលបានតែ១០នាក់ប៉ុណ្ណោះ ។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ខ្លួនជួលពលករខ្មែររាប់រយនាក់ធ្វើការក្នុងចម្ការអំពៅ និងបញ្ជូនអំពៅទៅរោងចក្រផលិតស្ករស ប្រមាណ២ម៉ឺនតោនក្នុង១ឆ្នាំ ប៉ុន្តែឆ្នាំនេះ ខ្លួនកាប់អំពៅបានតែ៥ពាន់តោនប៉ុណ្ណោះ ខណៈការប្រមូលផលអំពៅនឹងបញ្ចប់នៅចុងខែមីនា ។ ការខ្វះខាតពលករធ្វើឱ្យខ្លួនមិនអាចបញ្ជូនអំពៅទៅរោងចក្រទាន់ពេលវេលា។

មន្ត្រីសមាគមកសិករព្រំដែនខេត្តស្រះកែវថា ការខ្វះខាតពលករបរទេសបានប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់រោងចក្រផលិតស្ករសនៅភាគខាងកើត ពីព្រោះរោងចក្រនីមួយៗត្រូវការអំពៅ ចំនួន២លាន ៧សែនតោន ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន ទទួលបានអំពៅតែ ៦៣ម៉ឹនតោនប៉ុណ្ណោះ ។ កន្លងមក ចម្ការអំពៅភាគខាងកើតពឹងផ្អែកលើពលករខ្មែរ ប៉ុន្តែការបិទព្រំដែនធ្វើឱ្យពលករខ្មែរមិនអាចចូលប្រទេសថៃ ទោះជារដ្ឋាភិបាលថៃសម្រេចឱ្យគណៈរដ្ឋមន្ត្រីយកជនភៀសសឹកមកធ្វើការជំនួសកាលពីថ្ងៃទី១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ប៉ុន្តែមានឧបសគ្គត្រង់ឯកសារ ។ ម្យ៉ាងទៀត ការប្រមូលផលអំពៅអាស្រ័យលើពេលវេលា និងអាកាសធាតុ បើមានភ្លៀងធ្លាក់ វានឹងខូចអស់ ។

ចំណែកលោក ស៊ីវ៉ាវង្ស សុខថាវី លេខាធិការនៃអនុគណៈកម្មាធិការសន្តិសុខរដ្ឋ និងជាទីប្រឹក្សាបណ្តាញអង្គការជនចំណាកស្រុក (TMR) ថា ការបាត់បង់ចំណូលក្នុងវិស័យកសិកម្មថៃ គឺមកពីការខ្វះខាតពលករបរទេស ជាពិសេស វិស័យកសិកម្មត្រូវការពលករបរទេសយ៉ាងច្រើន ។ រីឯការយកជនភៀសសឹកមកធ្វើការជំនួសពលករខ្មែរ ក៏មានបញ្ហាឯកសារ ហើយត្រូវរង់ចាំរដ្ឋាភិបាលថ្មីដោះស្រាយ ។ ប្រទេសថៃសម្បូរមនុស្សចាស់ ខ្វះខាតពលករ ចម្ការនានាមិនអាចប្រើប្រាស់ឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យាប្រមូលផលជំនួសពលករទេ សេដ្ឋកិច្ចថៃពឹងផ្អែកលើពលករខ្មែរ បើសង្គមថៃមិនទទួលស្គាល់ការពិត សេដ្ឋកិច្ចនឹងកាន់តែធ្លាក់ចុះនាថ្ងៃអនាគត ។

លោកបន្តថា ការធ្វើសង្គ្រាមឈ្លានពានកម្ពុជា និងរើសអើងពលករខ្មែរ កំពុងធ្វើឱ្យថៃគ្មានពលករធ្វើការ ខណៈពលករខ្មែរមិនត្រឹមតែជាកម្លាំងផលិតដ៏សំខាន់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែពួកគេបានរួមចំណែកលើកស្ទួយសេដ្ឋកិច្ចថៃ ។ កន្លងមក សេដ្ឋកិច្ចថៃរីកចម្រើនដោយសារពលករខ្មែរ ប៉ុន្តែពេលនេះ សង្គមថៃរើសអើង ជាហេតុធ្វើឱ្យវិស័យកសិកម្មភាគខាងកើតខ្វះខាតពលករយ៉ាងខ្លាំង ដែលរដ្ឋាភិបាលថ្មីក្រោយការបោះឆ្នោតត្រូវស្វែងរកពលករជាបន្ទាន់ ៕