ឥណ្ឌូណេស៊ី កំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលដំបូងនៃការចរចាជាមួយប៉ាគីស្ថាន ដើម្បីបញ្ជាទិញយន្តហោះចម្បាំង JF-17 Thunder ចំនួន៤០គ្រឿង។

JF-17 Thunder មានតម្លៃចន្លោះពី២៥លានដុល្លារ ទៅ៣០លានដុល្លារ ដោយមានល្បឿនលឿនជាងសំលេង១.៦ដង និងអាចហោះបានជិត២ពាន់គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង។

យន្តហោះនេះ ជាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការផលិតរវាងប្រទេសចិន និងប៉ាគីស្ថាន ដែលដាក់ឱ្យតេស្តសាកល្បងលើកដំបូងក្នុងឆ្នាំ២០០៣។

ការទិញយន្តដ៏ច្រើននេះ គឺជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង ដើម្បីធ្វើទំនើបកម្មកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធនិងបង្ហាញសាច់ដុំរបស់ឥណ្ឌូនេសុីក្នុងតំបន់អាសុីអាគ្នេយ៍។

ដើមឡើយ ឥណ្ឌូនេសុីចង់ទិញយន្តហោះចម្បាំងរបស់រុស្សុី តែខ្លាចត្រូវទណ្ឌកម្មអាមេរិកក៏បានងាកមកទិញយន្តហោះចម្បាំង F-35 អាមេរិក តែត្រូវបានប្រធានាធិបតីដូណាល់ត្រាំបដិសេធ។

សូមរំលឹកថា កាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥កន្លងទៅ ប្រទេសឥណ្ឌូណេសុី ក៍បានបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀង ទិញយន្តហោះចម្បាំង KAAN ចំនួន៤៨គ្រឿងពីប្រទេសតួកគីយ៉េផងដែរ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump ប្រកាសដំឡើងពន្ធទំនិញកាណាដារហូតដល់១០០% បើហ៊ានធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មជាមួយចិន ដោយលោកលើកឡើងថា វានឹងប៉ះពាល់ដល់កាណាដាខ្លួនឯង ស្របពេលទំនាក់ទំនងតានតឹងរវាងអាមេរិក និងកាណាដា ដោយសារនាយករដ្ឋមន្ត្រីកាណាដា លោក Mark Carney រិះគ.ន់អាមេរិកទាមទារកោះហ្គ្រីនឡែន ក្នុងកិច្ចប្រជុំសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ឆ្នាំ២០២៦ (World Economic Forum) នៅទីក្រុង Davos ប្រទេសស្វីស ។

កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ លោកប្រធានាធិបតី Trump បានបង្ហោះសារក្នុងបណ្តាញសង្គម Truth Social ថា អាមេរិកនឹងដំឡើងពន្ធទំនិញនាំចូលពីកាណាដា ស្មើ១០០% បើនាយករដ្ឋមន្ត្រីកាណាដា លោក Mark Carney ហ៊ានធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មជាមួយចិន វានឹងប៉ះពាល់កាណាដាខ្លួនឯង ។ ចិននឹងមានប្រៀបជាងកាណាដាគ្រប់ផ្នែក រួមទាំងបំផ្លាញអាជីវកម្ម រចនាសម្ព័ន្ធសង្គម និងការរស់នៅរបស់ពលរដ្ឋកាណាដា ហើយការដំឡើងពន្ធរបស់អាមេរិកនឹងដាក់សម្ពាធលើឧស្សាហកម្មកាណាដា រួមមាន ៖ ឧស្សាហកម្មលោហៈ រថយន្ត និងគ្រឿងម៉ាស៊ីន ។

ក្រៅពីនេះ ប្រធានាធិបតីអាមេរិកបង្ហាញការយល់ឃើញថា ចិនអាចនឹងប្រើប្រាស់កាណាដាជាឈ្នាន់ដើម្បីគេចវេះពីអាមេរិកដំឡើងពន្ធទំនិញ បើនាយករដ្ឋមន្ត្រីកាណាដាចង់ធ្វើឱ្យប្រទេសខ្លួនក្លាយជាឈ្នាន់ឱ្យចិននាំចេញទំនិញចូលទឹកដីអាមេរិក គឺនាយករដ្ឋមន្ត្រីកាណាដាគិតខុស នៅទីបំផុត ចិននឹងគ្រប់គ្រងកាណាដា ។ លោកថែមទាំងហៅនាយករដ្ឋមន្ត្រីកាដាណាថា គឺជាអភិបាលរដ្ឋ ដែលលោកធ្លាប់ទាមទារបញ្ចូលកាណាដាជារដ្ឋទី៥១ របស់អាមេរិក ។

បើតាមការលើកឡើងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មកាណាដា លោក Dominic LeBlanc ក្នុងបណ្តាញសង្គម X កាណាដាមិនបានធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីជាមួយចិនទេ គ្រាន់តែដោះស្រាយបញ្ហាពន្ធគយសំខាន់ៗមួយចំនួន ។ រីឯស្ថានទូតចិនប្រចាំប្រទេសកាណាដាបញ្ជាក់ថា ចិននឹងសហការជាមួយកាណាដាដើម្បីអនុវត្តការឯកភាពសំខាន់ដែលមេដឹកនាំប្រទេសទាំងពីរសម្រេចបាន ។

ចំណែកនាយករដ្ឋមន្ត្រីកាណាដា លោក Mark Carney មិនបាននិយាយអ្វីឆ្លើយតបនឹងការដំឡើងពន្ធទំនិញក្នុងអត្រាខ្ពស់របស់អាមេរិកទេ គ្រាន់តែអំពាវនាវឱ្យពលរដ្ឋកាណាដាទិញទំនិញផលិតក្នុងស្រុក និងថា ពេលសេដ្ឋកិច្ចកាណាដារងការគំរាមកំហែងពីខាងក្រៅ អ្វីដែលពលរដ្ឋកាណាដាអាចធ្វើបាន គឺគ្រប់គ្រងហេតុការណ៍អាចកើតឡើង ។ កាណាដាមិនអាចគ្រប់គ្រងទង្វើរបស់ប្រទេសដទៃទេ ប៉ុន្តែយើងអាចទិញទំនិញរបស់កាណាដា ។

កាលពីដើមខែមករា នាយករដ្ឋមន្ត្រីកាណាដាបានធ្វើដំណើរទៅចិនដើម្បីស្តារទំនាក់ទំនងដ៏តានតឹងរវាងប្រទេសទាំងពីរ និងឈានដល់ការធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មជាមួយចិនដែលជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មលំដាប់ទី២ របស់កាណាដា បន្ទាប់ពីអាមេរិក ។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ចិននឹងទម្លាក់ពន្ធប្រេង Canola (ប្រេងសម្រាប់ចិនអាហារដែលល្អសម្រាប់សុខភាព) នាំចូលពីកាណាដា ពីអត្រា៨៥% មកត្រឹម១៥% ចាប់ពីខែមីនា ខណៈកាណាដានឹងទម្លាក់ពន្ធរថយន្តអគ្គិសនីចិន ពីអត្រា១០០% មកត្រឹម៦.១% ផ្អែកតាមគោលការណ៍អនុគ្រោះពន្ធ (Most-Favoured-Nation: MFN) ។

គួរបញ្ជាក់ថា ទំនាក់ទំនងរវាងនាយករដ្ឋមន្ត្រីកាណាដា លោក Mark Carney ជាមួយលោកប្រធានាធិបតី Trump បានរង្គោះរង្គើ ដោយសារនាយករដ្ឋមន្ត្រីកាណាដារិះគន់ប្រធានាធិបតីអាមេរិកទាមទារកោះហ្គ្រីនឡែនរបស់ដាណឺម៉ាក ក្នុងកិច្ចប្រជុំសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ឆ្នាំ២០២៦ (World Economic Forum) នៅទីក្រុង Davos ថា សណ្តាប់ធ្នាប់ចាស់របស់ពិភពលោកបាត់បង់ កាណាដាជាប្រទេសមហាអំណាច Middle នឹងសហការជាមួយប្រទេសនានាដើម្បីកុំឱ្យរងគ្រោះដោយសារមហាអំណាចអាមេរិក ខណៈលោកប្រធានាធិបតី Trump ថា កាណាដារស់ដោយសារអាមេរិក ៕

ប្រទេសថៃ ៖ គ្រូទាយថៃដ៏ល្បីល្បាញ អ្នកស្រី ផ្លាយ ប្រាយក្រាស៊ីប ដែលធ្លាប់បានទស្សន៍ទាយពីហេតុការណ៍អាក្រ.ក់កើតឡើងនៅប្រទេសថៃ ដូចជា ៖ គ្រោះរញ្ជួយដី និងទឹកជំនន់ ហើយការទស្សន៍ទាយត្រឹមត្រូវភាគច្រើន បានទស្សន៍ទាយពីប្រទេសថៃនៅឆ្នាំ២០២៦ មិនទាន់ផុតគ្រោះថ្នា.ក់ទេ នឹងកើតហេតុការណ៍អាក្រ.ក់ៗ ចាប់ពី២លើក ទៅ៣លើកទៀត នៅភាគខាងជើង និងខាងត្បូងប្រទេសក្នុងពេលជាមួយគ្នា ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thai News កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ អ្នកស្រី ផ្លាយ បានទស្សន៍ទាយថា នៅឆ្នាំ២០២៦ ប្រទេសថៃនឹងកើតហេតុការណ៍អាក្រក់ៗ ចាប់ពី២លើក ទៅ៣លើកទៀត នៅភាគខាងជើង និងខាងត្បូងប្រទេសក្នុងពេលជាមួយគ្នា ដោយអ្នកស្រីបញ្ជាក់ថា ហេតុការណ៍អាក្រក់ទាំងនេះនឹងកើតឡើងនៅទីកន្លែងដដែលៗ ហើយវានឹងបំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ។

អ្នកស្រី ផ្លាយ បានមើលឃើញរូបភាពស្នាមប្រេះ និងច្រែះនៅភាគខាងជើង និងស្នាមប្រហោងនៅភាគខាងត្បូងប្រទេសថៃ ហើយអ្នកស្រីសំណូមពរឱ្យអ្នកធ្វើដំណើរនៅភូមិភាគទាំង២នេះ រួមទាំងអ្នកដំណើរតាមរថភ្លើងប្រុងប្រយ័ត្នឱ្យបានខ្ពស់ ។ ប៉ុន្តែមានមតិមួយចំនួនថា អ្នកធ្វើដំណើរតាមរថភ្លើងមិនដឹងពីវិធីការពារខ្លួនទាំងអស់នោះទេ ។

អ្នកស្រីសង្ឃឹមថា ស្ថាប័នទទួលខុសត្រូវរថភ្លើងនឹងរៀបចំវិធានការធានាសុវត្ថិភាពអ្នកធ្វើដំណើរតាមរថភ្លើង ដើម្បីកុំឱ្យកើតគ្រោះថ្នាក់ម្តងហើយម្តងទៀត ដោយសារថ្មីៗនេះ មានហេតុការណ៍គ្រោះថ្នាក់លើអ្នកដំណើរជិះរថភ្លើង និងបាក់ដងស្ទួចជាញឹកញាប់ ។ អ្នកស្រីបានណែនាំអ្នកដែលចាំបាច់ត្រូវធ្វើដំណើរតាមរថភ្លើង គួរតែពិនិត្យអាកាសធាតុជាមុន ពីព្រោះអាចនឹងមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង ប្រសិនបើដឹងថាមានទឹកលិចផ្លូវ គួរចៀសវាងកុំធ្វើដំណើរតាមផ្លូវក្រោមដី ។

ចំណែកអ្នកប្រើប្រាស់រថយន្តអគ្គិសនីក្នុងរដូវវស្សា ក៏ត្រូវបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នឱ្យខ្លាំងផងដែរ និងគួរទិញធានារ៉ាប់រងដែលគ្របដណ្តប់លើការថែទាំរថយន្តពេលមានគ្រោះថ្នាក់ ។ ក្រៅពីនេះ អ្នកដែលត្រូវធ្វើដំណើរតាមមធ្យោបាយសាធារណៈ ដូចជា ៖ ជិះរថយន្តក្រុងចាស់ៗ ត្រូវពិនិត្យមើលថា តើវាមានសុវត្ថិភាពដែរឬទេ ។

គួរបញ្ជាក់ថា អ្នកស្រី ផ្លាយ ធ្លាប់បានទស្សន៍ទាយពីហេតុការណ៍ផ្សេងៗកើតឡើងនៅប្រទេសថៃ ដូចជា ៖ គ្រោះរញ្ជួយដី និងទឹកជំនន់ ហើយការទស្សន៍ទាយរបស់អ្នកស្រីត្រឹមត្រូវភាគច្រើន ទើបពលរដ្ឋថៃមានជំនឿ ។ ការទស្សន៍ទាយលើកនេះ គឺអាចកើតហេតុការណ៍អាក្រក់ជាច្រើនទៀតលើអ្នកធ្វើដំណើរតាមរថភ្លើង ទើបអ្នកស្រីសំណូមពរឱ្យប្រុងប្រយ័ត្នបំផុត ។ ក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មានកន្លងមក អ្នកស្រីថា ខ្លួនមិនមែនជាគ្រូទាយទេ គ្រាន់តែអាចដឹងពីជោគវាសនាប្រទេសថៃនាថ្ងៃអនាគត និងមើលឃើញអមនុស្សតាំងពីក្មេង ៕

មនុស្សភាគច្រើនគិតថា ការងារផ្ទះគ្រាន់តែជាការងារតូចតាច មិនចាំបាច់បង្រៀនកូនៗ ប៉ុន្តែបើតាមការស្រាវជ្រាវ គឺការបង្រៀនកូនៗធ្វើការងារផ្ទះតាំងពីតូច នឹងទទួលបានលទ្ធផលល្អហួសពីការស្មាន ។ សាកលវិទ្យាល័យ Harvard របស់អាមេរិកបានចំណាយពេលស្រាវជ្រាវរហូតដល់៨៦ឆ្នាំ អំពីការចិញ្ចឹមថែទាំកូនឱ្យទទួលជោគជ័យក្នុងជីវិត គឺត្រូវតែបង្រៀនឱ្យពួកគេធ្វើការងារផ្ទះតាំងពីតូច ដូចជា ៖ បោសជូតផ្ទះ លាងចានឆ្នាំងក្នុងផ្ទះបាយ និងស្រោចដំណាំ ជាដើម ។

សាកលវិទ្យាល័យ Harvard បានស្រាវជ្រាវពីជីវិតរបស់មនុស្សជោគជ័យជាច្រើនរហូតដល់ជាង៧០០នាក់ ហើយលទ្ធផលការស្រាវជ្រាវបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា មនុស្សជោគជ័យទាំងនេះត្រូវបានឪពុក-ម្តាយហ្វឹកហាត់ឱ្យធ្វើការងារផ្ទះតាំងពីតូច ដោយពួកគេធំធាត់ឡើងជាមួយការងារផ្ទះ ហើយទទួលបានជោគជ័យក្នុងការងារផងដែរ ។ ភាពជោគជ័យក្នុងជីវិត មិនអាស្រ័យតែលើការនឿយហត់ សណ្តាប់ធ្នាប់ ឬការបង្រៀនឱ្យក្មេងអត់ធ្មត់ចំពោះការលំបាកតែម្យ៉ាងទេ ប៉ុន្តែក៏ត្រូវបង្រៀនក្មេងឱ្យធ្វើការងារផ្ទះផងដែរ ពីព្រោះសមាជិកគ្រួសារត្រូវជួយគ្នា ។

ឪពុក-ម្តាយចាំបាច់បង្រៀនកូនគ្រប់រូបឱ្យជួយសម្អាតផ្ទះសម្បែង លាងចានឆ្នាំង ពីព្រោះពួកគេបានបរិភោគអាហារ ក៏ត្រូវជួយរៀបចំផ្ទះឱ្យមានសណ្តាប់ធ្នាប់ ដោយសារជាផ្ទះរបស់ពួកគេទាំងអស់គ្នា ។ ពេលពួកគេធ្វើការងារផ្ទះដោយរីករាយក្នុងឋានៈជាសមាជិកគ្រួសារ ដោយមិនរង់ចាំឱ្យឪពុក-ម្តាយបញ្ជា គឺពួកគេនឹងមើលឃើញពីតម្លៃខ្លួនឯងខ្លាំងឡើង និងរៀនសូត្រពីតម្រូវការមនុស្សនៅក្បែរខ្លួន ។

កូនៗដែលធ្វើការងារផ្ទះតាំងពីតូច ឬមិនធ្លាប់ត្រូវបានឪពុក-ម្តាយធ្វើការងារឱ្យគ្រប់យ៉ាង នឹងក្លាយជាមនុស្សមិនអាត្មានិយម និងមានទម្លាប់ការងារល្អ ចេះគ្រប់គ្រងពេលវេលា និងទទួលខុសត្រូវ ពេលពេញវ័យ ។ ក្រៅពីនេះ ការងារផ្ទះជួយឱ្យពួកគេចេះស៊ូទ្រាំ និងជាមេរៀនដំបូងក្នុងជីវិត មុននឹងឈានទៅធ្វើការងារជាក្រុម ព្រមទាំងស្គាល់ពីរបៀបដឹកនាំ ការអនុវត្ត និងយល់ពីអ្នកដទៃ ។

ការស្រាវជ្រាវផ្សព្វផ្សាយក្នុងទស្សនាវដ្តី Journal of Developmental & Behavioral Pediatrics បង្ហាញថា ក្មេងៗជួយធ្វើការងារផ្ទះតាំងពីអាយុចាប់ពី៤ឆ្នាំ ទៅ៥ឆ្នាំ នឹងមានទំនុកចិត្តលើសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន ពីព្រោះសូម្បីតែការប្រមូលរបស់របរទុកដាក់ពេលលេងរួច ក៏ចាត់ទុកជាភាពជោគជ័យរបស់កុមារដែរ ។ ពួកគេនឹងមានមោទនភាព និងទទួលការសរសើរពីមនុស្សចាស់ ហើយជំរុញឱ្យពួកគេកាន់តែព្យាយាមធ្វើកិច្ចការតូចៗថែមទៀត ។

បទពិសោធន៍ទាំងនេះនឹងជួយបង្កើតផ្នត់គំនិតរីកចម្រើន ហើយកុមារនឹងអាចរៀនសូត្រពីភាពជោគជ័យមិនមែនកើតឡើងដោយសារឆ្លាតវៃតែម្យ៉ាងនោះទេ ប៉ុន្តែកើតឡើងពីការព្យាយាម ។ ហេតុនេះ កុមារនឹងកាន់តែអត់ធ្មត់ និងក្រោកឈរជាថ្មីពេលជួបឧបសគ្គ ។

សរុបមក ការធ្វើការងារផ្ទះមិនត្រឹមតែធ្វើឱ្យផ្ទះស្អាតទេ ប៉ុន្តែជួយឱ្យកុមារឹងមាំ ជាពិសេស ពេលអាណាព្យាបាលបង្រៀនឱ្យកូនៗចាត់ទុកការងារផ្ទះជាតួនាទីរបស់ខ្លួន មិនមែនជាតួនាទីរបស់អ្នកណាម្នាក់ ។ ការរៀនធ្វើការងារផ្ទះតាំងពីតូច នឹងក្លាយមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃភាពជោគជ័យ និងសុភមង្គលនាថ្ងៃអនាគត ៕