ក្រុមតស៊ូមតិថៃមួយបានដាក់សេចក្តីព្រាងច្បាប់ជាផ្លូវការទៅកាន់រដ្ឋសភា ដើម្បីលុបចោលការចាត់ទុកការប្រកបរបរផ្លូវ.ភេទជាបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ និងទាមទារឱ្យមានការទទួលស្គាល់ការងារនេះជាអាជីពស្របច្បាប់ដូចពលកម្មទូទៅដែរនៅក្នុងប្រទេស ខណៈមុខរបរនេះផ្ដល់ចំណូលចូលជាតិយ៉ាងច្រើន និងជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏ទាក់ទាញដែលធ្វើឲ្យជនបរទេសភាគច្រើនចង់មកលេងកម្សាន្តនៅថៃ។

យោងតាមការចុះផ្សាយជាបន្តបន្ទាប់ដោយសារព័ត៌មានល្បីៗដូចជា Khaosod English បានឱ្យដឹងថា អង្គការសង្គមស៊ីវិលដ៏មានឥទ្ធិពលមួយគឺ មូលនិធិ Empower បានដាក់សេចក្តីព្រាងច្បាប់ជាផ្លូវការទៅកាន់រដ្ឋសភាថៃ ដើម្បីស្នើលុបចោលច្បាប់ស្តីពីការបង្ក្រាបការរកស៊ីផ្លូវភេទឆ្នាំ១៩៩៦។ ចលនានេះមានគោលបំណងចម្បងក្នុងការលុបចោលទោសព្រហ្មទណ្ឌលើការប្រកបរបរផ្លូវភេទ និងទាមទារឱ្យប្រព័ន្ធច្បាប់ទទួលស្គាល់អ្នករកស៊ីក្នុងវិស័យនេះជា «ពលករស្របច្បាប់» ដែលមានសិទ្ធិទទួលបានកិច្ចគាំពារសង្គម ប្រាក់ឈ្នួលសមរម្យ និងសុវត្ថិភាពការងារដូចអាជីពដទៃទៀតដែរ។ ចលនានេះក៏ត្រូវបានគាំទ្រផ្នែកនយោបាយមួយផ្នែក និងស្របទៅនឹងរបៀបវារៈរបស់រដ្ឋាភិបាលថៃក្នុងការលើកកម្ពស់សិទ្ធិមនុស្ស ដើម្បីដាក់ពាក្យចូលជាសមាជិកអង្គការ OECD ផងដែរ។

ទោះជាយ៉ាងណា យោងតាមរបាយការណ៍សង្ខេបពី Citizen Digital និងការជជែកដេញដោលជាសាធារណៈ សេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះបានរងការរិះគន់ និងប្រឆាំងយ៉ាងខ្លាំងក្លាពីសំណាក់ក្រុមអភិរក្សនិយម អង្គការសាសនា និងសកម្មជនការពារសិទ្ធិស្ត្រីបែបប្រពៃណីនៅក្នុងប្រទេសថៃ។ ក្រុមប្រឆាំងបានលើកឡើងនូវក្តីបារម្ភធំៗមួយចំនួនអំពីការបំផ្លាញតម្លៃវប្បធម៌ និងសាសនា, ការកើនឡើងនៃអំពើជួញដូរមនុស្ស និង ប៉ះពាល់ដល់មុខមាត់ប្រទេសជាតិ។

សូមជម្រាបថា ឧស្សាហកម្មសេវាកម្មផ្លូ.វភេ.ទនៅក្នុងប្រទេសថៃមានការរីកដុះដាល និងពេញនិយមយ៉ាងខ្លាំងទាំងក្នុងចំណោមជនជាតិក្នុងស្រុក និងភ្ញៀវទេសចរបរទេស ដោយយោងតាមទិន្នន័យស្រាវជ្រាវបានបង្ហាញថា មានពលករប្រមាណចន្លោះពី ៣០០,០០០ នាក់ ទៅ ៤៥០,០០០ នាក់ កំពុងប្រកបរបរនេះដោយផ្ទាល់នៅក្នុងតំបន់កម្សាន្តរាត្រីល្បីៗ។ ទោះបីជាវិស័យនេះស្ថិតក្នុងភាពស្របច្បាប់មិនទាន់ពេញលេញក៏ដោយ វានៅតែជាក្បាលម៉ាស៊ីនសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់ខ្វះមិនបាន ដោយបានបង្កើតចំណូលប្រចាំឆ្នាំចន្លោះពី ៤ ទៅ ៦ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក (ឬរហូតដល់ ៣២ ពាន់លានដុល្លារបើគិតពីសង្វាក់ទេសចរណ៍ផ្សារភ្ជាប់ទាំងមូល) ដែលរួមចំណែកប្រមាណ ២% ទៅ ៣% នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) របស់ប្រទេសថៃ។ លើសពីនេះ ប្រាក់ចំណូលពីវិស័យនេះ បានជួយទ្រទ្រង់ជីវភាពគ្រួសាររាប់សែនខ្នងនៅតាមតំបន់ជនបទដាច់ស្រយាលតាមរយៈការផ្ញើប្រាក់ទៅផ្ទះ ដែលជាការរួមចំណែកកាត់បន្ថយគម្លាតក្រីក្រក្នុងសង្គមថៃយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។

សរុបមកការដាក់ស្នើសេចក្ដីព្រាងច្បាប់នេះ ទទួលបានការគាំទ្រនិងប្រឆាំងស្មើគ្នាព្រោះគេនៅមិនទាន់អាចបែងចែកដាច់ស្រេចរវាង«ការកែទម្រង់សិទ្ធិការងារបែបសម័យទំនើប» និង «ការរក្សាតម្លៃវប្បធម៌បែបអភិរក្សនិយម» នៅក្នុងសង្គមថៃនៅឡើយ៕

វៀតណាមបានវ៉ាដាច់ថៃ ក្នុងការក្លាយជាទីតាំងផលិតកម្មថ្មី និងជាប្រទេសលេចធ្លោជាងគេក្នុងតំបន់អាស៊ាន ដែលវិនិយោគិនបរទេសចាប់អារម្មណ៍ចង់មកវិនិយោគ ជាពិសេស បច្ចេកវិទ្យា ។ ជាក់ស្តែង ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាលំដាប់ពិភពលោក បានផ្លាស់ប្តូរទីតាំងផលិតមកកាន់វៀតណាម ដូចជា ៖ ក្រុមហ៊ុន Samsung, Apple និង LG ដោយសារវៀតណាមសម្បូរកម្លាំងពលកម្មវ័យក្មេង និងប្រាក់ឈ្នួលសមរម្យ ដែលជំរុញឱ្យវៀតណាមអាចនាំចេញទំនិញច្រើនជាងប្រទេសនានា ។

វៀតណាមមានពលរដ្ឋជាង១០០លាននាក់ ដែលមានអាយុជាមធ្យមត្រឹមតែ៣០ឆ្នាំ ត្រូវបានចាត់ទុកជាកម្លាំងពលកម្មដ៏សំខាន់ដែលទទួលប្រាក់ឈ្នួលមិនខ្ពស់ដូចថៃ ខណៈថៃវិញខ្វះខាតកម្លាំងពលកម្មយ៉ាងខ្លាំង និងសម្បូរពលរដ្ឋវ័យចំណាស់ ។ ក្រៅពីនេះ វៀតណាមបានពន្លឿនការអភិវឌ្ឍផ្លូវរថភ្លើងល្បឿនលឿន និងថាមពលស្អាត ដើម្បីគាំទ្រដល់ឧស្សាហកម្មបច្ចេវិទ្យានាថ្ងៃអនាគត ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Thansettakij កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ។

បច្ចុប្បន្ន វៀតណាមបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ចថ្មីក្នុងតំបន់ បន្ទាប់ពីក្រុមហ៊ុនធំៗផ្លាស់ប្តូរទីតាំងផលិតចេញពីប្រទេសចិន ។ ប៉ុន្តែវៀតណាមក៏ត្រូវការសហការជាមួយថៃផងដែរ ដើម្បីបង្កើតឱកាសសេដ្ឋកិច្ចរួមទៅថ្ងៃខាងមុខស្របពេលមានវិបត្តិលើពិភពលោក បើទោះជាប្រទេសទាំងពីរជាគូប្រជែងក៏ដោយ ។

ពិភពលោកកំពុងចាប់អារម្មណ៍វៀតណាមក្លាយជាប្រទេសលេចធ្លោក្នុងតំបន់ បន្ទាប់ពីកំណើនផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) ស្មើពីចាប់៦.២% ទៅ៧.៥% (ចាប់ពីឆ្នាំ២០២៥ ដល់ឆ្នាំ២០២៦) ។ នេះចាត់ទុកថា កំណើន GDP របស់វៀតណាមខ្ពស់ជាងគេ បើធៀបជាមួយប្រទេសផ្សេងៗ ដោយសារការជំរុញពីឧស្សាហកម្មអេឡិចត្រូនិក ការផលិតទូរស័ព្ទស្មាតហ្វូន និងកុំព្យូទ័រ ព្រមទាំងការផ្លាស់ប្តូរទីតាំងផលិតកម្មរបស់ក្រុមហ៊ុននានាចេញពីចិន ។

កត្តាសំខាន់មួយទៀត គឺវៀតណាមបានចូលរួមក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី (FTA) ដែលជំរុញឱ្យក្លាយជាទីតាំងនាំចេញឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យាដ៏សំខាន់លើពិភពលោក ដូចជា ៖ កុំព្យូទ័រ ទូរស័ព្ទស្មាតហ្វូន គ្រឿងចក្រ និងស្បែកជើង ។ សព្វថ្ងៃនេះ ថៃចាញ់ប្រៀប និងមិនអាចប្រកួតប្រជែងឈ្នះវៀតណាមទេ បើទោះជាការផ្គត់ផ្គង់អគ្គិសនីវៀតណាមគ្មានស្ថិរភាព ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលពន្លឿនការដោះស្រាយបញ្ហារហូតមក ៕

ក្រោយពេលដែលអាជីវករតាមព្រំដែនដេកស្រក់ទឹកភ្នែក ឯដង្ហើមសេដ្ឋកិច្ចថៃត្រូវថប់ដង្ហើមស្ទើរដាច់ខ្យល់ ដោយសារតែការបិទច្រកព្រំដែនម៉ែសត-មីយ៉ាវ៉ាឌី អស់រយៈពេលជាង ១០ខែមកនេះ នៅទីបំផុតច្រកនេះត្រូវបានមីយ៉ាន់ម៉ាអនុញ្ញាតឲ្យបើកឡើងវិញហើយ ស្របទៅនឹងសំណើរនិងការជំរុញរបស់រដ្ឋាភិបាលថៃដែលខិតខំព្យាយាមបើកការចរចាជាបន្តបន្ទាប់ជាមួយមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់មីយ៉ាន់ម៉ា។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែតថៃ Khaosod នៅថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ច្រកស្ពានមិត្តភាពថៃ-មីយ៉ាន់ម៉ាទី២ ស្ថិតក្នុងស្រុកម៉ែសត ខេត្តតាក ដែលបានបិទទ្វារដោយសារជម្លោះប្រដាប់អាវុធនៅមីយ៉ាន់ម៉ា បានចាប់ផ្ដើមបើកទ្វារស្វាគមន៍រថយន្តដឹកទំនិញថៃជាផ្លូវការឡើងវិញហើយនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះ។ ការបើកដំណើរការឡើងវិញនៃច្រកទ្វារសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់នេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីមានការខិតខំប្រឹងប្រែង ជំរុញ និងស្នើសម្របសម្រួលយ៉ាងខ្លាំងក្លាពីរដ្ឋាភិបាលថៃ ព្រមទាំងអាជ្ញាធរខេត្តតាក ដែលបានព្យាយាមចរចាជាមួយភាគីមីយ៉ាន់ម៉ាជាបន្តបន្ទាប់។

ការជម្រុញនេះធ្វើឡើងដោយសារតែភាគីថៃមើលឃើញពីផលប៉ះពាល់ និងការខាតបង់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្មទ្វេរភាគីយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ដែលគិតជាទឹកប្រាក់មានទំហំរាប់ពាន់លានបាត ចាប់តាំងពីរបបសឹកយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាបានសម្រេចបិទស្ពាននេះកាលពីពាក់កណ្តាលខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥។

គួរជម្រាបថា ក្រៅពីការខាតបង់ក្នុងប្រព័ន្ធពាណិជ្ជកម្មខ្នាតធំ រយៈពេល ១០ខែនៃការបិទព្រំដែននេះ ក៏បានបង្កផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់ជីវភាពរស់នៅ និងការរកស៊ីរបស់ក្រុមអាជីវករតូចតាច ក៏ដូចជាប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅតាមបណ្តោយព្រំដែននៃប្រទេសទាំងពីរ ដែលធ្លាប់តែពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើការដោះដូរទំនិញប្រចាំថ្ងៃ។

យោងតាមរបាយការណ៍ពីតំបន់ព្រំដែន បានឱ្យដឹងថា នៅវេលាថ្ងៃត្រង់ថ្ងៃទី២៨ ឧសភា រថយន្តដឹកទំនិញធុនធំរបស់ថៃដំបូងគេបង្អស់ បានបើកបរឆ្លងកាត់ស្ពានឆ្ពោះទៅកាន់ក្រុងមីយ៉ាវ៉ាឌី ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ដោយជោគជ័យ បន្ទាប់ពីមន្ត្រីសន្តិសុខ និងមន្ត្រីគយនៃប្រទេសទាំងពីរបានជួបប្រជុំគ្នានៅប៉ុស្តិ៍ត្រួតពិនិត្យក្រុងវតីទី២ ដើម្បីសម្របសម្រួលលើពិធីសារដឹកជញ្ជូន និងធានាសុវត្ថិភាព។

ការបើកឡើងវិញនេះ ត្រូវបានរំពឹងថានឹងជួយស្តារទំនុកចិត្តពាណិជ្ជកម្មឡើងវិញ ជួយសម្រួលដល់លំហូរទំនិញប្រើប្រាស់ចាំបាច់ និងជួយដោះស្រាយវិបត្តិជីវភាពរបស់អាជីវករតាមព្រំដែនដែលបានរង់ចាំផ្លូវសេដ្ឋកិច្ចនេះបើកឡើងវិញជាយូរមកហើយ៕

ខណៈដែលភាគីថៃកំពុងព្យាយាមខ្ទប់មាត់កម្ពុជាមិនឱ្យនិយាយរឿងព្រំដែនលើឆាកអន្តរជាតិ ស្រាប់តែពេលនេះមហាអំណាចអឺរ៉ុប គឺប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ បានចេញមុខមកគាំទ្រផ្នែកការទូត ដោយប្រកាសចង់ធ្វើជា “អ្នកសម្របសម្រួលដោយស្មោះត្រង់” ដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិព្រំដែន និងការពារជនភៀសសឹកកម្ពុជាទៅវិញ។ នេះហាក់ដូចជាការទះកំផ្លៀងតាមបែបការទូតដ៏ធ្ងន់ធ្ងរទៅលើទីក្រុងបាងកក។

យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានផ្លូវការរបស់ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកម្ពុជា នាថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ នេះ បានឱ្យដឹងថា នៅក្នុងជំនួបក្រៅផ្លូវការដ៏មានសារៈសំខាន់នៅឯទីក្រុងញូវយ៉ក ឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាក់ សុខុន បានជួបពិភាក្សាការងារយ៉ាងស៊ីជម្រៅជាមួយឯកឧត្តម Gunther Krichbaum រដ្ឋមន្ត្រីប្រតិភូទទួលបន្ទុកកិច្ចការអឺរ៉ុបនៃប្រទេសអាល្លឺម៉ង់។

នៅក្នុងឱកាសនោះ ភាគីអាល្លឺម៉ង់បានបង្ហាញឆន្ទៈយ៉ាងមុតមាំក្នុងការដើរតួជាភាគីទីបីដែលមានភាពអព្យាក្រឹត និងយុត្តិធម៌ ដើម្បីជួយសម្របសម្រួលផ្លូវការទូត ឱ្យកម្ពុជានិងថៃអាចស្វែងរកដំណោះស្រាយសន្តិវិធី ផ្អែកលើគោលការណ៍ច្បាប់អន្តរជាតិ និងធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ។ ចំណុចលេចធ្លោមួយទៀតនៅក្នុងកិច្ចចរចានោះ គឺការផ្តោតចិត្តទុកដាក់ខ្លាំងទៅលើបញ្ហាមនុស្សធម៌ និងជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។

ឯកឧត្តម Gunther Krichbaum បានសម្តែងនូវការបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងចំពោះទុក្ខលំបាករបស់ប្រជាជនភៀសសឹកកម្ពុជា ដែលរងគ្រោះពីការប៉ះទង្គិចគ្នានៅតាមបន្ទាត់ព្រំដែននាពេលកន្លងមក។ ភាគីអាល្លឺម៉ង់បានគូសបញ្ជាក់ថា ខ្លួនចង់ឃើញការអនុវត្តបទឈប់បាញ់មួយដ៏មានប្រសិទ្ធភាព និងពិតប្រាកដ ដើម្បីបើកផ្លូវឱ្យបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋភៀសសឹកទាំងអស់ អាចត្រឡប់ទៅរស់នៅ និងប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិតនៅស្រុកកំណើតវិញដោយសុវត្ថិភាព ។

លទ្ធផលនៃជំនួបមួយនេះត្រូវបានអ្នកវិភាគការបរទេសបានមើលឃើញថា គឺជាចំណុចវិជ្ជមាន និងជាការកោតសរសើរចំពោះភាពឆ្លាតវៃផ្នែកការទូតរបស់កម្ពុជា។ ការដែលមហាអំណាចអឺរ៉ុបដូចជាអាល្លឺម៉ង់ ចេញមុខមកគាំទ្រ និងចង់ចូលរួមដឹងឮបែបនេះ គឺស្របទៅនឹងយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ភ្នំពេញ ដែលតែងតែចង់ឱ្យមានតម្លាភាពនៅលើឆាកអន្តរជាតិ។ ជំហរការទូតដ៏រឹងមាំមួយនេះ កំពុងតែរុញច្រានឱ្យភាគីថៃកាន់តែជួបសម្ពាធខ្លាំង ព្រោះថៃតែងតែព្យាយាមជំទាស់ និងចង់លាក់រឿងនេះដោះស្រាយតែលក្ខណៈទ្វេភាគីដាច់ដោយឡែក ដើម្បីដណ្តើមប្រៀបលើកម្ពុជា៕