ប្រទេសអៀរឡង់ ៖ បើនិយាយពីសត្វពស់ ពលរដ្ឋខ្មែរយើងពុំសូវភ្ញាក់ផ្អើលប៉ុន្មានទេ ពីព្រោះយើងតែងតែឃើញពស់ជាញឹកញាប់ បើទោះជាពុំចង់ឃើញវាក្តី ។ បើរដូវវស្សាវិញ ពស់ជាច្រើនក្បាលបានវារចូលក្នុងផ្ទះ ដោយសារទឹកលិចរន្ធរបស់វា ហើយយើងនឹងឃើញពស់កាន់តែច្រើនថែមទៀត ។ ប៉ុន្តែនៅប្រទេសមួយចំនួនលើពិភពលោក គ្មានពស់រស់នៅទេ ក្នុងនោះក៏មានអៀរឡង់ផងដែរ ។

ហេតុអ្វីទើបប្រទេសអៀរឡង់គ្មានពស់រស់នៅ? អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រជាច្រើននិយាយថា គឺបណ្តាលមកពីយុគទឹកកកលើកចុងក្រោយ ទើបធ្វើឱ្យប្រទេសអៀរឡង់មានអាកាសធាតុត្រជាក់ខ្លាំង ដែលសត្វពស់ពិបាករស់នៅ ។ ពស់ជាសត្វឈាមត្រជាក់ ហើយវាត្រូវការភាពកក់ក្តៅពីបរិស្ថានជុំវិញ ទើបវាអាចរស់បាន ។ ដូច្នេះ វាផ្លាស់ទៅរស់នៅតំបន់អឺរ៉ុបខាងជើង និងអឺរ៉ុបខាងលិចអស់គ្មានសល់ ។

ក្រោយពីបញ្ចប់យុគទឹកកកប្រមាណ១ម៉ឺនឆ្នាំមុន ប្រទេសអៀរឡង់ត្រូវបានហ៊ុព័ទ្ធដោយសមុទ្រ ហើយក៏ក្លាយជាប្រទេសកោះ ទើបទឹកសមុទ្រការពារមិនឱ្យពស់ចូលមករស់នៅទីនេះ ។ ការពិត ពស់សមុទ្រអាចហែលទឹកមកកាន់អៀរឡង់បាន ប៉ុន្តែពស់សមុទ្រតែងតែរស់នៅក្នុងតំបន់ត្រូពិចក្តៅប៉ុណ្ណោះ ។

មតិខ្លះលើកឡើងថា ចុះអង់គ្លេសវិញ ក៏ជាប្រទេសកោះដូចគ្នាដែរ ហេតុអ្វីអង់គ្លេសមានពស់រស់នៅ រហូតដល់ទៅ៣ពូជ ដូចជា ៖ ពូជ Grass Snake, ពូជ Smooth Snake និងពូជ Adder?

សំណួរនេះ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របកស្រាយថា ដោយសារកម្រិតទឹកបានជន់លិចស្ពានដីធម្មជាតិពុំបានកើតឡើងព្រមគ្នា គឺស្ពានដីដែលតភ្ជាប់រវាងអៀរឡង់ និងអង់គ្លេស ត្រូវបានទឹកលិច កាលពីប្រមាណ៨.៥០០ឆ្នាំមុន ។ រីឯស្ពានដីតភ្ជាប់រវាងអង់គ្លេស និងអឺរ៉ុប ត្រូវបានទឹកលិចកាលពីប្រមាណ២.០០០ឆ្នាំមុន ទើបពស់អាចមករស់នៅអង់គ្លេសបាន ប៉ុន្តែវាពុំអាចមករស់នៅអៀរឡង់បានទេ ។

លើសពីនេះ មិនមែនមានតែពស់មួយទេ ដែលពុំអាចចូលមករស់នៅប្រទេសអៀរឡង់បាន ប៉ុន្តែសត្វល្មូនជាច្រើនទៀត ក៏ពុំអាចមករស់នៅអៀរឡង់បានដូចគ្នា លើកលែងតែសត្វមួយប្រភេទ គឺជីងចក់ (Viviparous Lizard) ដែលបានមករស់នៅអៀរឡង់កាលពី១ម៉ឺនឆ្នាំមុន ឬក្នុងអំឡុងពេលអៀរឡង់បានប្រែក្លាយពីទឹកកកទៅជាសមុទ្រព័ទ្ធជុំវិញ ។

ទោះយ៉ាងណា នៅឆ្នាំ១៩៩០ ពលរដ្ឋអៀរឡង់ចាត់ទុកថា ការចិញ្ចឹមពស់ជានិមិត្តសញ្ញានៃទ្រព្យសម្បត្តិ ប៉ុន្តែពេលសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះនៅឆ្នាំ២០០៨ បានធ្វើឱ្យពលរដ្ឋអៀរឡង់លែងពស់ឱ្យរស់នៅតាមធម្មជាតិ ។ ចាប់ពីពេលនោះមក ពលរដ្ឋអៀរឡង់ ក៏បានឃើញពស់ច្រើននៅតាមទីក្រុង ហើយពួកគេជឿថា នឹងមានពស់កាន់តែច្រើនថែមទៀតរស់នៅតាមតំបន់នានា ស្របពេលអាកាសធាតុនៅអៀរឡង់កាន់តែក្តៅ ៕

មនុស្សម្នាក់ៗសុទ្ធតែមានបុគ្គលិកលក្ខណៈខុសៗគ្នាដោយអ្នកខ្លះចូលចិត្តធ្វើអ្វីមួយ ឬសម្រេចការងារអ្វីមួយតាមអារម្មណ៍ ឬបេះដូងជាជាងប្រើខួរក្បាល ខណៈអ្នកខ្លះទៀតចូលចិត្តធ្វើតាមខួរក្បាលជាជាងអារម្មណ៍ ឬបេះដូង។ តើអ្នកធ្លាប់សង្កេតខ្លួនឯងដែរឬទេ ប្រសិនបើអ្នកចូលចិត្តធ្វើតាមបេះដូងច្រើនជាងអាចជាមនុស្សដែលមាន EQ ប៉ុន្តែប្រសិនបើអ្នកចូលចិត្តធ្វើតាមខួរក្បាលច្រើនជាងអាចជាមនុស្សដែលមាន IQ ។ ហេតុនេះប្រសិនបើអ្នកមិនទាន់ដឹងថាខ្លួនជាមនុស្សមានបុគ្គលិកលក្ខណៈបែបណានោះទេ អាចមើលអត្ថបទមួយនេះបាន។

ជាដំបូងយើងត្រូវដឹងពីអត្ថន័យនៃពាក្យ IQ និង EQ ជាមុនសិន៖
-IQ បានមកពីពាក្យពេញថា Intelligence Quotient ដែលប្រែថាជាកំរិតបញ្ញា គឺជារង្វាស់បញ្ញាម្យ៉ាង។ IQ ជាតេស្តស្តង់ដា ដែលមានពិន្ទុមេដ្យាន ១០០ និងគំលាតស្តង់ដា ១៥ ត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីស្ទង់មើលប្រាជ្ញាមនុស្ស។ វាជារង្វាស់សមត្ថភាពក្នុងការយល់ដឹង ការប្រើប្រាស់ចំណេះ អនុវត្តដើម្បីសម្របសម្រួល និងគ្រប់គ្រងមជ្ឈដ្ឋានជុំវិញខ្លួន ឬសមត្ថភាពក្នុងការគិតជាអរូបី តក្កៈ និងការវិនិច្ឆ័យជាដើម។ ដូច្នេះបុគ្គលិកលក្ខណៈមនុស្ស IQ រួមមាន៖

១.ជាមនុស្សដែលមានភាពបត់បែនលឿន មានន័យថា ចូលស្ទឹងតាមបទចូលស្រុកតាមប្រទេស
២.ជាមនុស្សរៀនអ្វីថ្មីៗឆាប់ចេះ ឆាប់យល់បានលឿន
៣.ជាមនុស្សចង់ចេះ ចង់ដឹង គ្រប់ពេលវេលាដោយគ្មានដែនកំណត់
៤.ជាមនុស្សបើកចិត្តទូលាយដោយទទួលយកគំនិត និងឱកាសថ្មីៗជានិច្ច
៥.ជាមនុស្សចូលចិត្តបង្កើតអ្វីជារបស់ផ្ទាល់ខ្លួន មិនចូលចិត្តចម្លងពីគេ
៦.ជាមនុស្សអាចគ្រប់គ្រងខ្លួនឯងបានខ្ពស់
៧.ជាមនុស្សមានទំនោរចូលចិត្តលេងសើច
៨.ជាមនុស្សដែលអាចដឹងពីបទពិសោធន៍របស់អ្នកដទៃ ដូចជាដឹងថា នរណាកំពុងគិតពីអ្វី? មានអារម្មណ៍បែបណាជាដើម។

-រីឯពាក្យ EQ វិញមានឈ្មោះពេញថា Emotional Quotient ដែលប្រែថា កំរិតអារម្មណ៍ គឺជារង្វាស់បញ្ញានៃអារម្មណ៍ ឬសមត្ថភាពក្នុងការប្រើប្រាស់ទាំងអារម្មណ៍ និងចំណេះដឹង នៅក្នុងជីវិត។ ឃ្លានេះត្រូវបានគេបង្កើតឡើង និងប្រើប្រាស់ដំបូងបង្អស់ក្នុងទសវត្សឆ្នាំ ១៩៨០ ហើយបញ្ជាក់ថា EQ មានតម្លៃដូច IQ ដែរ។ ដូច្នេះបុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់មនុស្ស EQ រួមមាន៖

១.អាចយល់ដឹងដោយខ្លួនឯង
២.អាចគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍ខ្លួនឯងបាន រួមទាំងចេះសម្របខ្លួន ធ្វើឱ្យមានភាពប្រសើរដើម្បីសម្រេចគោលដៅ និងមានចក្ខុវិស័យវិជ្ជមាន
៣.អាចយល់ដឹងពីសង្គមច្រើនដូចជា មានការយល់ចិត្តអ្នកដទៃ និងបរិយាកាសជុំវិញខ្លួនបានលឿន
៤.មានសមត្ថភាពអាចស្គាល់ពីចំណុចខ្លាំង និងចំណុចខ្សោយខ្លួនឯង
៥.ជាមនុស្សអាចលើកទឹកចិត្តខ្លួនឯងនិងអ្នកដទៃបានយ៉ាងល្អ
៦.អាចគ្រប់គ្រងទំនាក់ទំនងបានយ៉ាងល្អដូចជា អាចធ្វើជាអ្នកមានឥទ្ធិពលលើបណ្ដាញសង្គម ជាគ្រូបង្វឹក ជាអ្នកតម្រង់ទិសអ្នកដទៃ គ្រប់គ្រងជម្លោះនានា ធ្វើការងារជាក្រុមបានល្អ និងមានភាពជាអ្នកដឹកនាំ ដើម្បីអាចជំរុញឱ្យមនុស្សមានកម្លាំងចិត្តខ្ពស់ក្នុងការធ្វើការងារឱ្យសម្រេចបានលឿនដូចទៅនឹងអ្វីដែលបានរំពឹងទុក។

ហេតុនេះសរុបសេចក្តីមក រវាងមនុស្សមាន IQ និង EQ សុទ្ធតែជាមនុស្សជោគជ័យក្នុងជីវិតទាំងអស់ គ្រាន់តែអ្នកខ្លះមានភាពឆ្លាតវៃដោយខួរក្បាល និងអ្នកខ្លះទៀតមានភាពឆ្លាតវៃដោយអារម្មណ៍ ឬបេះដូងជាដើម៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ សារព័ត៌មានថៃរាយការណ៍ថា អង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) បានបង្ហាញរបាយការណ៍និយាយពីប្រទេសចំនួន៧ នៅតំបន់អាស៊ី ក្នុងនោះក៏មានប្រទេសថៃផងដែរ បានចូលរួមចំណែកជួយសម្រួលដល់រដ្ឋាភិបាលយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាទិញអាវុ.ធ ជាបន្តបន្ទាប់ ដើម្បីធ្វើសង្គ្រា.ម និងបង្កអំពើហិ.ង្សា ជាមួយពលរដ្ឋ ។

ការិយាល័យផ្នែកសិទ្ធិមនុស្សរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ បានសរសេររបាយការណ៍មួយឈ្មោះ «Banking on the Death Trade: How Banks and Governments Enable the Military Junta in Myanmar» ដោយលើកឡើងពីរដ្ឋាភិបាលយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាពឹងពាក់ធនាគារបរទេស ឬរដ្ឋាភិបាលប្រទេសជាច្រើនពាក់ព័ន្ធនឹងការទិញអាវុធ ដែលបណ្តាលឱ្យពលរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ាស្លាប់ដោយសារសង្គ្រាម និងជម្លោះអូសបន្លាយពេល ។ ក្រៅពីនេះ របាយការណ៍ក៏បានសរុបស្ថានការណ៍ផ្នែកសិទ្ធិមនុស្សនៅមីយ៉ាន់ម៉ាផងដែរ ។

របាយការណ៍នេះសរសេរដោយ Tom Andrews ជាភ្នាក់ងាររាយការណ៍ពិសេសរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ផ្នែកសិទ្ធិមនុស្សនៅប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ដោយបានដកស្រង់ពីការនាំចូលអាវុធរបស់រដ្ឋាភិបាលយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា តាមរយៈស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុចំនួន១៦ របស់៧ប្រទេស រួមមាន ៖

-ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ ថៃ ចំនួន៥ (រួមមាន ៖ Siam Commercial Bank, Bangkok Bank, Kasikorn Bank, TMB Thanachart Bank, Krung Thai Bank)
-ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ សិង្ហបុរី ចំនួន៣
-ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ ម៉ាឡេស៊ី ចំនួន២
-ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ រុស្ស៊ី ចំនួន២
-ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ ឥណ្ឌា ចំនួន២
-ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ ចិន ចំនួន១ និង
-ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ កូរ៉េខាងត្បូង ចំនួន១ ។

របាយការណ៍នេះលើកឡើងថា ធនាគារជាច្រើននៅប្រទេសថៃបានដើរតួនាទីជំនួសធនាគារសិង្ហបុរី ហើយក្លាយជាផ្លូវកាត់របស់រដ្ឋាភិបាលយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា ក្នុងការនាំចូលអាវុធ ដើម្បីបង្ក្រាបក្រុមប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាល ។

តាមទិន្នន័យរយៈពេល១ឆ្នាំ (គិតរហូតដល់ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣) និងទិន្នន័យរយៈពេល១ឆ្នាំក្រោយ (គិតរហូតដល់ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤) បង្ហាញថា ចំនួនការនាំចេញអាវុធ និងឧបករណ៍ផ្សេងៗពីក្រុមហ៊ុនសិង្ហបុរី បានធ្លាក់ចុះជិតស្មើ៩០% គឺពី៨១ក្រុមហ៊ុន មកស្មើត្រឹមតែ៦ក្រុមហ៊ុន ខណៈធនាគារសិង្ហបុរីធ្វើការងារពាក់ព័ន្ធនឹងការទិញអាវុធ ស្មើប្រមាណ៧០% ។ ផ្ទុយទៅវិញ ការនាំចេញអាវុធពីក្រុមហ៊ុនថៃទៅមីយ៉ាន់ម៉ា បែរជាកើនឡើងទ្វេដង គឺពីចំនួនទឹកប្រាក់នាំចេញ ៦០លានដុល្លារ កើនឡើងដល់១៣០លានដុល្លារអាមេរិក ។

របាយការណ៍បញ្ជាក់ទៀតថា ធនាគារថៃបានផ្តល់ភាពងាយស្រួលដល់ការជួញដូរអាវុធទៅមីយ៉ាន់ម៉ាកើនឡើងទ្វេដង ។ ធនាគារថៃចំនួន៥ ត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ការទូទាត់ប្រាក់ទិញអាវុធរបស់រដ្ឋាភិបាលយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា ជាមួយក្រុមហ៊ុននាំចេញអាវុធរបស់ថៃ ។ ក្នុងចំណោមធនាគារទាំង៥ របស់ថៃ គឺមានធនាគារ១ បានប្រតិបត្តិការទូទាត់សាច់ប្រាក់ពាក់ព័ន្ធនឹងអាវុធ ស្មើរហូតដល់ជាង១០០លានដុល្លារអាមេរិក ។

ចុងក្រោយ របាយការណ៍សរសេរថា ការនាំចូលអាវុធរបស់រដ្ឋាភិបាលយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា កាលពីឆ្នាំ២០២៣ បានធ្លាក់ចុះពីទឹកប្រាក់៣៧៧លានដុល្លារ មកស្មើនឹង២៥៣លានដុល្លារអាមេរិក បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២២ ៕

ប្រទេសចិន៖ បច្ចុប្បន្នភាពអត់ការងារធ្វើនៃប្រជាជននៅទីក្រុងដ៏ធំមួយរបស់ប្រទេសចិនបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ធ្វើឱ្យទីផ្សារការងាររបស់ប្រទេសនេះប្រឈមមុខនឹងវិស័យសេដ្ឋកិច្ចធំបំផុត។
យោងតាម South China Morning Post ដែលបានចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី៤ ខែកក្កដាថាទីក្រុង Shenzhen ដែលជាទីក្រុងដ៏សំខាន់មួយនៅភាគខាងត្បូងប្រទេសចិន ដែលល្បីល្បាញសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចឯកជន និងបច្ចេកវិទ្យាដ៏រស់រវើក បានឃើញភាពអត់ការងារធ្វើកើនឡើងរហូតដល់ ៤០% នៅក្នុងត្រីមាសទីមួយនៃឆ្នាំ ២០២៤ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន។

ដូច្នេះអត្រាគ្មានការងារធ្វើនៅក្នុងទីក្រុងនេះគឺស្មើនឹងការបាត់បង់ការងារចំនួន ៤០,២២១ នៅក្នុងកម្លាំងការងារសរុបរបស់ទីក្រុង Shenzhen ចំនួន ១២ លាននាក់។ ជាការពិតណាស់ ភាពអត់ការងារធ្វើបានក្លាយទៅជាបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរ ដែលធ្វើឱ្យការរំពឹងទុកនៃសេដ្ឋកិច្ចធំទីពីររបស់ពិភពលោកប្រឈមនឹងការស្ទុះងើបសេដ្ឋកិច្ចមិនស្មើគ្នា។ អត្រាអ្នកអត់ការងារធ្វើនៅតាមទីក្រុងបានស្ទង់មតិទូទាំងប្រទេសគឺ ៥% ក្នុងខែឧសភា ដូចគ្នាទៅនឹងខែមុន និងធ្លាក់ចុះ ០.២ ភាគរយធៀបនឹងឆ្នាំមុន។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកជំនាញនៅទីក្រុង Shenzhen ជឿថាការកើនឡើងនៃភាពអត់ការងារធ្វើគ្រាន់តែជា “ឧប្បត្តិហេតុបណ្តោះអាសន្នប៉ុណ្ណោះ” នៅក្នុងភាពតានតឹងការងារក្នុងទីក្រុង។

មូលហេតុដែលប្រជាជនក្នុងទីក្រុងនេះភាគច្រើនអត់ការងារធ្វើគឺដោយសារ ទីផ្សារការងាររបស់ទីក្រុង Shenzhen បើកចំហ និងមានភាពស្វាហាប់ ហើយទីក្រុងនេះក៏ជាកន្លែងទាក់ទាញសម្រាប់និស្សិតបញ្ចប់ការសិក្សាមហាវិទ្យាល័យ និងអ្នកស្វែងរកការងារធ្វើ នៅពេលដែលមនុស្សជាច្រើនសម្រុកមកទីក្រុងនេះ អត្រាគ្មានការងារធ្វើក៏ត្រូវបានជំរុញឡើង។ លើសពីនេះជារឿយៗពេលវេលាដើម្បីស្វែងរកការងារដែលពេញចិត្តគឺមានភាពមិនស៊ីសង្វាក់គ្នារវាងតម្រូវការការងារ និងជំនាញរបស់អ្នកស្វែងរកការងារ។

បន្ថែមពីលើនេះ នៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលបច្ចេកវិទ្យារបស់ប្រទេសចិន ការងារអាចនឹងរងផលប៉ះពាល់ដោយបច្ចេកវិទ្យាជាងទីក្រុងដទៃទៀត ចំពេលមានការលេចឡើង និងការអភិវឌ្ឍន៍យ៉ាងឆាប់រហ័សនៃបញ្ញាសិប្បនិម្មិត។ ការផ្លាស់ប្តូរទៅរកការរីកចម្រើនដែលជំរុញដោយបច្ចេកវិទ្យាក៏បណ្តាលឱ្យការងារមួយចំនួនត្រូវរលាយបាត់មុនពេលឱកាសថ្មីៗលេចឡើង ដែលនាំឱ្យទិដ្ឋភាពការងារនៅក្រុង Shenzhen កំពុងមានការផ្លាស់ប្តូរ។ នេះបើយោងតាមលោកស្រី Wang Mei អ្នកស្រាវជ្រាវគោលនយោបាយសាធារណៈជាន់ខ្ពស់នៅវិទ្យាស្ថាន China Institute for Development៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ នៅថ្ងៃទី៤ ខែកក្កដា ជារៀងរាល់ថ្ងៃឆ្នាំ គឺជាទិវាបុណ្យជាតិរបស់អាមេរិក ឬជាថ្ងៃបុណ្យឯករាជ្យជាតិ (Independence Day) ពីព្រោះកាលពីឆ្នាំ១៧៧៦ អ្នកតំណាងរដ្ឋអាណានិគមរបស់អង់គ្លេស ចំនួន១៣រដ្ឋនៅអាមេរិក បានចូលរួមចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីប្រកាសឯករាជ្យជាផ្លូវការពីប្រទេសអង់គ្លេស ។

ចំណែកឯកសារសំខាន់ក្នុងការចុះហត្ថលេខានេះមានឈ្មោះថា «សេចក្តីប្រកាសឯករាជ្យរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក» ។ ចាប់ពីពេលនោះមក នៅឆ្នាំ១៩៤១ អាមេរិកក៏បានប្រកាសថា នៅថ្ងៃទី៤ ខែកក្កដា ជារៀងរាល់ឆ្នាំ គឺជាថ្ងៃឈប់សម្រាកបុណ្យជាតិ ដើម្បីឱ្យពលរដ្ឋអាមេរិកចូលរួមអបអរសាទរ ។

ប៉ុន្តែថ្ងៃប្រកាសឯករាជ្យនៅឆ្នាំ១៧៧៦ ពុំមែនជាទិវាឯករាជ្យសម្រាប់មនុស្សគ្រប់រូបនៅអាមេរិកទេ ពីព្រោះក្នុងអំឡុងពេលនោះ ជនជាតិស្បែកខ្មៅនៅតែជាទាសកររបស់អាមេរិក និងត្រូវគេជាន់ឈ្លី រហូតដល់ប្រធានាធិបតីអាមេរិកសម័យនោះ គឺលោក Abraham Lincoln ប្រកាសឱ្យឈប់ចាត់ទុកជនជាតិស្បែកខ្មៅជាទាសករ នៅឆ្នាំ១៨៦២ ។ ប៉ុន្តែអាមេរិកនឹងរង់ចាំអនុវត្តសេចក្តីប្រកាសនេះពេលបញ្ចប់សង្គ្រាមស៊ីវិល នៅឆ្នាំ១៨៦៥ ជាមុន ទើបអាមេរិកអនុវត្តសេចក្តីប្រកាសនេះនៅទូទាំងប្រទេស ។

ហេតុនេះ ធ្វើឱ្យជនជាតិស្បែកខ្មៅមួយចំនួននៅអាមេរិក គិតថា ទិវាបុណ្យឯករាជ្យជាតិ ថ្ងៃទី៤ ខែកក្កដា ពុំមែនជាទិវាឯករាជ្យរបស់ពួកគេទេ ប៉ុន្តែវាជាបុណ្យរបស់ពួកស្បែកសប៉ុណ្ណោះ ។ រីឯជនជាតិស្បែកខ្មៅខ្លះទៀតយល់ឃើញថា ជនជាតិស្បែកខ្មៅដែលចូលរួមអបអរសាទរបុណ្យឯករាជ្យអាមេរិកនាពេលនេះ គួរតែចេះភ្ញាក់រលឹក ។

បើទោះជាអាមេរិកប្រកាសឯករាជ្យនៅថ្ងៃទី៤ ខែកក្កដា ក្តី ប៉ុន្តែប្រធានាធិបតីអាមេរិក ចំនួន១២នាក់ នៅតែប្រើប្រាស់កម្លាំងទាសករស្បែកខ្មៅដោយស្របច្បាប់ ហើយពួកគេបញ្ជាឱ្យជនជាតិស្បែកខ្មៅសាងសង់សេតវិមាន និងអគាររដ្ឋសភា ដែលជានិមិត្តរូបនៃភាពអស្ចារ្យរបស់អាមេរិក ។ ក្រៅពីនេះ បទចម្រៀងជាតិ «The Star-Spangled Banner» ក៏មានខ្លឹមសារជាន់ឈ្លីជាតិសាសន៍ផងដែរ ។ ដូច្នេះ ជនជាតិស្បែកខ្មៅទាំងនេះយល់ឃើញថា ការប្រារព្ធពិធីបុណ្យឯករាជ្យរបស់អាមេរិកហាក់ផ្ទុយនឹងពាក្យថា «សេរីភាព» ។

ទោះជាជនជាតិស្បែកខ្មៅភាគច្រើនពុំចង់ចូលរួមរីករាយជាមួយថ្ងៃបុណ្យឯករាជ្យជាតិរបស់អាមេរិកក្តី ប៉ុន្តែពួកគេនឹងចូលរួមអបអរសាទរ «ថ្ងៃ Juneteenth» ដែលត្រូវនឹងថ្ងៃទី១៩ ខែមិថុនា ជំនួសវិញ ពីព្រោះវាជាថ្ងៃរំលឹកពីការប្រកាសសេរីភាពរបស់ទាសករស្បែកខ្មៅ និងបញ្ចប់សម័យទាសករនៅអាមេរិក ។ អាមេរិកបានប្រកាសទទួលស្គាល់ថ្ងៃទី១៩ ខែមិថុនា គឺជាថ្ងៃបុណ្យជាតិរបស់អាមេរិកនៅឆ្នាំ២០២១ ក្នុងអំឡុងពេលលោក ចូ បៃឌិន ធ្វើជាប្រធានាធិបតី ៕

បរទេស៖ ថ្មីៗនេះនាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន Ford លោក Jim Farley សន្យាថាម៉ាកយីហោអាមេរិកនឹងមានរថយន្តអគ្គិសនី “តម្លៃទាប” នាពេលអនាគតដ៏ខ្លីខាងមុខនេះ។យោងតាមសារព័ត៌មានបរទេសមួយបានឱ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្នក្រុមហ៊ុន Ford គ្រោងនឹងផលិតរថយន្តអគ្គិសនីតម្លៃទាប ដើម្បីប្រកួតប្រជែងជាមួយក្រុមហ៊ុនរថយន្តចិន BYD ដោយគេសង្ឃឹមថាម៉ាកយីហោអាមេរិកនឹងដាក់លក់ម៉ូដែលរថយន្តអគ្គិសនីថ្មីរបស់ខ្លួនក្នុងតម្លៃត្រឹមតែ ៣ ម៉ឺនដុល្លារប៉ុណ្ណោះនៅឆ្នាំ ២០២៧។

នាយកប្រតិបត្តិលោក Jim Farley បាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយថា អ្នកប្រើប្រាស់ជនជាតិអាមេរិកគួរតែផ្លាស់ប្តូរបន្តិចម្តងៗពីនិន្នាការនៃ “រថយន្តកាន់តែធំ កាន់តែល្អ” ប្រសិនបើប្រទេសទាំងមូលចង់ឆ្ពោះទៅរកអនាគតដែលមានអគ្គិសនីស្អាត និងពណ៌បៃតង។ អ្នកដឹកនាំក្រុមហ៊ុន Ford បានចែករំលែកជាមួយសារព័ត៌មានថា “យើងជាជនជាតិអាមេរិកត្រូវតែគាំទ្រផលិតផលក្នុងស្រុកជាជាងផលិតផលក្រៅស្រុក ដែលនេះគឺជាផ្នែកដ៏សំខាន់បំផុតសម្រាប់សង្គម និងការផ្លាស់ប្តូររថយន្តអគ្គិសនី” ។

យោងតាមនាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន Ford នឹងផ្តោតលើការបង្កើនប្រសិទ្ធភាពរថយន្តអគ្គិសនីតូចៗ ជាជាងព្យាយាមបំពាក់អគ្គិសនីដល់រថយន្តធំ ព្រោះវាមិនសមស្របនឹងលក្ខខណ្ឌហិរញ្ញវត្ថុទាំងក្រុមហ៊ុន និងអ្នកប្រើប្រាស់។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា “ម៉ូដែលរថយន្តអគ្គិសនីយក្សទាំងនោះនឹងមិនទទួលបានប្រាក់ចំណេញច្រើននោះទេ។

លើសពីនេះ នាយកប្រតិបត្តិក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា ប្រសិនបើក្រុមហ៊ុន Ford មិនចូលរួមក្នុងផ្នែករថយន្តអគ្គិសនីតម្លៃទាបនាពេលខាងមុខនេះទេ ពួកគេអាចនឹងខាតបង់ប្រយោជន៍ច្រើន ដោយសារតែរថយន្តអគ្គិសនីរបស់ចិនកំពុងពង្រីកខ្លួនកាន់តែច្រើនឡើងៗ។ ទោះជាយ៉ាងណារថយន្តចិនមួយក្រុមនេះអាចនឹងមានការលំបាកក្នុងការចូលទៅទីផ្សារអាមេរិកខាងជើងដោយសារតែពន្ធនាំចូល ១០០% ប៉ុន្តែពួកគេនៅតែមានថាមពលខ្លាំងក្លា បើធៀបនឹងរថយន្តអគ្គិសនី Ford នាពេលបច្ចុប្បន្ន៕