ប្រទេសយេម៉ែន ៖ គេជឿថា អណ្តូងបាហាវ (Well of Barhout) ស្ថិតនៅជ្រលងភ្នំបាហាវ ជាតំបន់រាំងស្ងួតភាគខាងកើតរបស់ប្រទេសយេម៉ែន គឺសម្រាប់ឃុំឃាំ.ង ព្រលឹងខ្មោ.ច អាក្រក់ ។ អណ្តូងយ៉ាងធំដ៏អាថ៌កំបាំងនេះត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះថា «អណ្តូង នរ.ក» មានទទឹងប្រវែង៣០ម៉ែត្រ ហើយគេពុំដឹងពីជម្រៅពិតប្រាកដរបស់អណ្តូងទេ ដោយសារគ្មានអ្នកណាម្នាក់អាចចុះទៅបាតអណ្តូងបាន ។

ប៉ុន្តែអ្នកជំនាញសន្និដ្ឋានថា អណ្តូងនេះអាចពីជម្រៅចាប់ពី១០០ម៉ែត្រ ទៅ២០០ម៉ែត្រ និងមានអាយុកាលរាប់លានឆ្នាំហើយ ។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ និងអ្នកស្រាវជ្រាវនៅប្រទេសយេម៉ែនជាច្រើនរូបបានព្យាយាមចុះទៅពិនិត្យមើលក្នុងអណ្តូងនេះ ប៉ុន្តែបញ្ហា គឺពេលពួកគេកាន់តែចុះជ្រៅក្នុងអណ្តូង អុកស៊ីសែននឹងកាន់តែតិចទៅៗ ។ លើសពីនេះ ថែមទាំងមានក្លិនស្អុយគ្រប់ពេលវេលាទៀតផង ទើបពួកគេសម្រេចចិត្តឡើងមកផ្នែកខាងលើវិញ ។

សាឡា បាប់អ៊ែ ជានាយកចាត់ការទូទៅរបស់ភ្នាក់ងារស្រាវជ្រាវធរណីវិទ្យា និងធនធានធម្មជាតិរបស់យេម៉ែន និយាយថា អណ្តូងនេះជ្រៅខ្លាំងណាស់ ហើយយើងពុំធ្លាប់ចុះទៅដល់បាតអណ្តូងទេ ពីព្រោះខ្វះខាតអុកស៊ីសែន និងខ្វះខ្យល់ចេញ-ចូល ។ យើងអាចចុះទៅបាតអណ្តូងជ្រៅបំផុតត្រឹមតែពី៥០ម៉ែត្រ ទៅ៦០ម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះ ហើយយើងនឹងឃើញអ្វីប្លែកៗ និងក្លិនស្អុយក្នុងនោះ ដែលពុំអាចបកស្រាយបាន វាអាថ៌កំបាំងខ្លាំងណាស់ ។

ចំណែកជំនឿរាប់សតវត្សរ៍របស់ពលរដ្ឋរស់នៅក្បែរតំបន់នេះបញ្ជាក់ថា អណ្តូងនេះត្រូវបានជីកសម្រាប់ឃុំឃាំងព្រលឹងខ្មោចអាក្រក់ ហើយក្លិនស្អុយក្នុងអណ្តូង គឺបណ្តាលមកពីអវៈយវៈពួកវា ។ ពលរដ្ឋខ្លះជឿថា អណ្តូងនេះត្រូវបានដាក់បណ្តាសាថា ថ្ងៃណាមួយ ព្រលឹងខ្មោចឃុំឃាំងនៅទីនេះនឹងចេញមកក្រៅ ហើយធ្វើឱ្យពិភពលោកឈានដល់ថ្ងៃអវសាន្ត ។ មតិខ្លះទៀតថា វាជារណ្តៅភ្នំភ្លើងយក្ស ដែលការផ្ទុះរបស់វាអាចធ្វើឱ្យពិភពលោក រលាយបាន ។

ហេតុនេះ មានជំនឿខុសៗគ្នាពាក់ព័ន្ធនឹងអណ្តូងអាថ៌កំបាំងនេះ ហើយពលរដ្ឋរស់នៅក្បែរៗពុំចង់និយាយអំពីអណ្តូងនេះ ឬពុំហ៊ានដើរទៅក្បែរទេ ដោយសារខ្លាចមានហេតុការណ៍អាក្រក់កើតឡើង ។ ប៉ុន្តែមនុស្សម្នាក់ធ្លាប់មានបទពិសោធន៍មកទីនេះ គឺ អាំម៉ា អូស្មាន់ ជាពលរដ្ឋយេម៉ែន ធ្លាប់មកហ្វឹកហាត់ទាហាននៅក្បែរអណ្តូងនេះ និយាយថា ក្លិនស្អុយចេញពីអណ្តូង គឺស្អុយខ្លាំងហួសពីការប៉ាន់ស្មាន ។

ពេលនោះ គេបានជីកអណ្តូងសម្រាប់ឱ្យទាហានមានទឹកប្រើប្រាស់ ប៉ុន្តែវាបែរជាមានទឹកខ្មៅហូរចេញពីអណ្តូងស្រដៀងនឹងប្រេង ។ ក្លិនរបស់វាស្អុយខ្លាំងលើសពីស៊ុតស្អុយទៅទៀត រហូតដល់មនុស្សគ្រប់គ្នាចង់ក្អួត ហើយក្លិននេះជាប់រាងកាយ និងសម្លៀកបំពាក់ រហូតដល់ពួកគេសម្រាកពុំលក់ ។ នេះបើតាមការរៀបរាប់របស់ អាំម៉ា អូស្មាន់ ។

ក្រោយមក នៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១១ ក្រុមស្រាវជ្រាវបានចុះទៅបាតអណ្តូងនេះដោយជោគជ័យជាលើកដំបូង ដែលដឹកនាំការស្រាវជ្រាវដោយ ម៉ូហាម៉ាត់ អាល់ឃីនឌី ជាសាស្ត្រាចារ្យផ្នែកធរណីវិទ្យានៃសាកលវិទ្យាល័យបច្ចេកវិទ្យាអាល្លឺម៉ង់នៅប្រទេសអូម៉ង់ ។ សាស្ត្រាចារ្យរូបនេះនិយាយថា គ្មានក្លិនអ្វីចេញពីអណ្តូងទេ គឺមានតែសត្វស្លាបងាប់ក្នុងនោះប៉ុណ្ណោះ ទើបបណ្តាលឱ្យមានក្លិនស្អុយ ហើយអណ្តូងនេះមានជម្រៅប្រមាណ១១០ម៉ែត្រ ។

ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបានចំណាយពេលចំនួន៦ម៉ោងដើម្បីចុះទៅកាន់បាតអណ្តូង ហើយពួកគេបានឃើញអ្វីៗស្រស់ស្អាតយ៉ាងច្រើនក្នុងនោះ ដែលផ្ទុយពីការលើកឡើងថា វាជាកន្លែងសម្រាប់ឃុំឃាំងព្រលឹងខ្មោចអាក្រក់ ។ លើសពីនេះ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវថែមទាំងបានឃើញទឹកជ្រោះធ្លាក់ពីលើថ្ម និងមានដុំថ្មតូច-ធំមានពណ៌ចម្រុះគ្នា ។

ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបញ្ជាក់ថា ពុំឃើញស្លាកស្នាមការចុះស្រាវជ្រាវរបស់អ្នកស្រាវជ្រាវផ្សេងទេ មានន័យថា ពួកគេបានចុះមកស្រាវជ្រាវនៅបាតអណ្តូង និងឃើញភាពស្រស់ស្អាតនៅទីនេះមុនគេ ហើយសូម្បីតែអាជ្ញាធរយេម៉ែន ក៏ពុំដឹងថា នៅបាតអណ្តូងមានភាពស្រស់ស្អាត និងមានទឹកជ្រោះឡើយ ៕

ប្រទេសបារាំង៖ ពិធីបើកកីឡាអូឡាំពិកទីក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ ២០២៤ នឹងធ្វើឡើងនៅលើដងទន្លេ Seine ដែលជាបេះដូងនៃប្រទេសបារាំង ដើម្បីជួយឱ្យអ្នកទស្សនារាប់សែននាក់ទទួលបានអារម្មណ៍ប្លែកជាងមុន ខណៈកាលពីឆ្នាំទៅពិធីនេះតែងតែប្រព្រឹត្តនៅពហុកីឡដ្ឋានបែបប្រពៃណី។

យោងតាម BBC ពិធីបើកអូឡាំពិកឆ្នាំ ២០២៤ នឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា នៅលើដងទន្លេ Seine អមដោយទូកចំនួន ១៦០ ដែលក្នុងនោះ ៩៤ គ្រឿងដឹកអត្តពលិកជាង ១ ម៉ឺននាក់នឹងដង្ហែតាមដងទន្លេ ៦ គីឡូម៉ែត្រ។ ហើយអ្នកសំដែង និងសមាជិកក្រុមល្ខោននឹងស្នាក់នៅលើទូកដែលនៅសេសសល់ ចំណែកអ្នកទស្សនានឹងត្រូវរៀបចំឱ្យអង្គុយនៅសងខាងទន្លេ។

ពិធីនេះអាចមានរយៈពេលជិត ៤ ម៉ោង ដោយនឹងចាប់ផ្តើមដើរក្បួនពីស្ពាន Austerlitz ទៅកាន់ស្ពាន Iena ដែលជាកន្លែងទីលាន Trocadero ដ៏ធំបំផុតមួយ។ គណៈកម្មាធិការរៀបចំនឹងចេញសំបុត្រចំនួន ៣២៦,០០០ សន្លឹកដើម្បីឱ្យទស្សនិកជនចូលរួមទស្សនាពិធីបើកសម្រាប់កន្លែងអង្គុយនៅសងខាងនៃទន្លេ Seine ដែលក្នុងនោះ ១០៤,០០០ សំបុត្រត្រូវបានលក់អស់។ ទោះជាយ៉ាងណា អ្នកដែលគ្មានសំបុត្រក៏អាចទស្សនាការសម្តែងពីទីតាំងផ្សេងទៀតបានដែរ ដោយអាទិភាពរបស់អ្នករៀបចំគឺត្រូវមានអ្នកទស្សនាច្រើនតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន។

ពួកគេក៏នឹងរៀបចំអេក្រង់ធំចំនួន ៨០ សម្រាប់ឱ្យទស្សនិកជនងាយស្រួលទស្សនាកម្មវិធីនេះផងដែរ។ នាយកផ្នែកសិល្បៈនៃពិធីសម្ពោធលោក ថូម៉ាស ជូលី បាននិយាយថា “នេះជាលើកដំបូងហើយដែលពិធីបើកកីឡាអូឡាំពិកឆ្នាំ ២០២៤ ធ្វើឡើងនៅលើដងទន្លេ” ព្រោះកាលពីឆ្នាំមុនៗមិនធ្លាប់មានពិធីបើកកីឡាអូឡាំពិកធ្វើឡើងនៅខាងក្រៅកីឡដ្ឋាននោះទេ។

គួរបញ្ជាក់ដែរថា ព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិកទីក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ ២០២៤ នឹងមានអត្តពលិកចំនួន ១០,៧១៤ នាក់តំណាងឱ្យ ២០៦ ប្រតិភូចូលរួមប្រកួតប្រជែងក្នុង ៣២ មុខវិជ្ជា ដែលមាន ៣២៩ មាតិកា។ ក្នុងនោះកម្ពុជាយើងគឺមានអត្តពលិក ៣ នាក់ប៉ុណ្ណោះ ដែលចូលរួមព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិកនៅទីក្រុងប៉ារីស៕

វត្តភ្នៀតសិម្ពលី គឺជាអារាមស្ថានបុរាណមួយ ដែលមានប្រវត្តិជាង ៤០០ឆ្នាំមកហើយ តាំងពីសម័យលង្វែក ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទចន្ទរាជា អតីតព្រះមហាក្សត្រខ្មែរដ៏មានរិទ្ធិអំណាចបារមីខ្លាំងពូកែមួយរូប (គ.ស.១៥១៦-គ.ស.១៥៦៦) ខណៈបច្ចុប្បន្ន វត្តនេះក៏មានបន្សល់ទុកនូវចេតីយបុរាណដ៏ធំស្កឹមស្កៃមួយផងដែរ។

វត្តភ្នៀតសិម្ពលី ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងសង្កាត់ស្នោរ ខណ្ឌកំបូល រាជធានីភ្នំពេញ, វត្តដែលត្រូវបានគេជាក់ជាក់យ៉ាងមុតមាំថាបានកសាងឡើង តាំងពីសម័យលង្វែក ដែលមិនត្រឹមតែជាទីអារាមនៃព្រះពុទ្ធសាសនាប៉ុណ្ណោះទេ តែវត្តនេះក៏មានសេសសល់នូវសំណង់បុរាណ ដូចជា ចេតិយ ជាច្រើនកន្លែង។

នៅក្នុងទីអារាមវត្តភ្នៀតសិម្ពលីនេះដែរ គេបានប្រទះឃើញមានចេតិយដ៏ធំមួយ មានរចនាបថយ៉ាងល្អប្រណិត ស្ថិតនៅក្បែរព្រះវិហារ ខណៈវាត្រូវបានគេឲ្យដឹងថា ជាចេតីយដែលបានកសាងឡើងដោយព្រះបាទចន្ទរាជា។ យោងតាមការការលើកឡើងមួយចំនួនបានឲ្យដឹងថា ចេតីយនេះ គឺបានកសាងឡើងដើម្បីជាការលាបំណន់របស់ព្រះអង្គចន្ទរាជា ខ្លះទៀតថា ដើម្បីជាការឧទ្ទិសដល់លោកគ្រូរបស់ទ្រង់ ដែលជាចៅអធិការរបស់វត្តកាលពីជំនាន់នោះ។

ចេតីយបុរាណ ដ៏ធំស្កឹមស្កៃកំពូល៥ ដូចទៅនឹងរចនាបទប្រាសាទអង្គវត្ត កសាងឡើងដោយឥដ្ឋបូកថ្មបាយអ ទើបត្រូវបានជួសជុលរួចរាល់កាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០ កន្លងទៅនេះ ដែលវាគឺជាភស្តុតាងបញ្ជាក់ថា វត្តភ្នៀតសិម្ពលី មានអាយុកាលរហូតដល់ជាង ៤០០ឆ្នាំ ផងដែរ។

បើយោងតាម ព្រះសិរីកោសល សុំ សុខា បានមានថេរដីកាបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា «ចំពោះប្រវត្តិរឿងរ៉ាវរបស់វត្តភ្នៀតសិម្ពលី វត្តនេះគឺមានអាយុកាលជាង៤០០ឆ្នាំមកហើយ ដែលបានកកើតសម័យសតវត្សទី១៦ ក្នុងគ្រាដែលព្រះបាទចន្ទរាជា ស្ដេចទ្រង់គ្រងនគរកម្ពុជានេះ ជាព្រះមហាក្សត្រ។ អតីតព្រះចៅអធិការជំនាន់ទី១ ត្រូវជាគ្រូរបស់ព្រះបាទចន្ទរាជាផ្ទាល់ ដែលបច្ចុប្បន្នមាននៅសល់ទីតាំងមួយគឺព្រះចេតិយបុរាណនៅខាងមុខព្រះវិហារដ៏ស្រស់ស្អាតនេះគឺជាមរតកនៃព្រះចន្ទរាជាដែលទ្រង់បានសាងថ្វាយចំពោះ ព្រះពុទ្ធសាសនា និង គ្រូរបស់ព្រះអង្គ»។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា វត្តភ្នៀតសិម្ពលី មានទំហំ ៣៣ហិចតា និង៣០អារ ខណៈបច្ចុប្បន្នបាននឹងកំពុងក្លាយទីតាំងដ៏ល្បីល្បាញបំផុត សម្រាប់សិក្សាពីធម៌ វិន័យរបស់ព្រះពុទ្ធ ក៏ដូចជា ជាកន្លែងពុទ្ធបរិស័ទ្ធមកពីទីជិតទីឆ្ងាយ មកធ្វើបុណ្យទានជាដើម។ ដោយសង្កេតឃើញថា វត្តនេះបាននឹងកំពុងមានការអភិវឌ្ឍជាហូរហែរ តែងមានរៀបចំពិធីបុណ្យព្រះពុទ្ធសាសនា ថ្នាក់ជាតិធំៗមិនដែលដាច់នោះឡើយ៕

ប្រទេសម៉ិកស៊ិក ៖ ប្រាសាទ Kukulcan ឬត្រូវបានគេស្គាល់ឈ្មោះថា ប្រាសាទ El Castillo គឺជាប្រាសាទពីរ៉ាមីតមួយ ដែលមានលក្ខណៈជាកាំជណ្តើរដ៏ល្បីល្បាញបំផុតនៅទីក្រុងបុរាណរបស់ម៉ិកស៊ិក ឈ្មោះ Chichén-Itzá ។ ប្រាសាទនេះបានទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍ភ្ញៀវទេសចរមកពីជុំវិញពិភពលោក ដោយសារមានការបង្ហាញស្រមោលសត្វពស់វារលើកាំជណ្តើរប្រាសាទ ។

ប្រាសាទដ៏ល្បីល្បាញនេះត្រូវបានកសាងឡើង ចាប់ពីសតវត្សរ៍ទី៩ ដល់ទី១២ ដើម្បីថ្វាយដល់ព្រះអាទិទេព១អង្គ ព្រះនាម Kukulcan របស់ជនជាតិម៉ាយ៉ា ។ ព្រះអាទិទេពអង្គនេះមានព្រះកាយស្រដៀងគ្នានឹងសត្វពស់ដុះសាប ។

អ្វីដែលធ្វើឱ្យប្រាសាទនេះមានភាពលេចធ្លោបំផុតនោះ គឺភាពជាក់លាក់ផ្នែកតារាសាស្ត្រ និងមានស្ថាបត្យកម្មដ៏ល្អប្រណីត ។ រីឯនៅផ្នែកទាំង៤ របស់ប្រាសាទ គឺមានកាំជណ្តើរសរុបចំនួន៣៦៥ជាន់ ដែលចំនួនកាំជណ្តើរ គឺស្មើគ្នានឹងចំនួនថ្ងៃក្នុងរយៈពេល១ឆ្នាំដែរ ។

ក្នុងអំឡុងពេលដែលពេលថ្ងៃ ដែលមានរយៈពេលស្មើគ្នាជាមួយពេលយប់ គឺស្រមោលចាំងនៅលើកាំជណ្តើរប្រាសាទនេះ នឹងបង្កើតជាស្រមោលសត្វពស់វារចុះពីលើប្រាសាទ ។ វាជារូបភាពមួយគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ និងទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ពីភ្ញៀវទេសចរយ៉ាងច្រើនមកពីជុំវិញពិភពលោក ។

ភ្ញៀវទេសចរមកកម្សាន្តនៅទីក្រុងបុរាណ Chichén-Itzá របស់ប្រទេសម៉ិកស៊ិក ពួកគេអាចឡើងតាមកាំជណ្តើរទៅកាន់កំពូលប្រាសាទ ដើម្បីមើលទេសភាពនៅជុំវិញ និងស្របយកខ្យល់អាកាសផងដែរ ខណៈនៅទីនេះ ធ្លាប់ជាមជ្ឈមណ្ឌលវប្បធម៌ និងសាសនារបស់ជនជាតិម៉ាយ៉ា ។ ការឡើងលើកាំជណ្តើរប្រាសាទ ពុំត្រឹមតែបានបង្ហាញពីសមត្ថភាពប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែភ្ញៀវទេសចរហាក់បានធ្វើដំណើរទៅកាន់តំបន់ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងវប្បធម៌ដ៏សំខាន់របស់សម័យបុរាណ ។

ក្រៅពីនេះ ទីក្រុងបុរាណ Chichén-Itzá ក៏ស្ថិតក្នុងចំណោមទីកន្លែងអច្ឆរិយៈថ្មីចំនួន៧ របស់ពិភពលោក ព្រមទាំងត្រូវបានអង្គការយូណេស្កូចុះបញ្ជីជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ។ ហេតុនេះ វាកាន់តែធ្វើឱ្យទីនេះក្លាយជាតំបន់ទេសចរណ៍ពុំគួរមើលរំលងសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរ ដែលចាប់អារម្មណ៍ពីប្រវត្តិសាស្ត្រ និងវប្បធម៌បុរាណ ៕

ខេត្តសៀមរាបរបស់ប្រទេសកម្ពុជាយើងគឺបានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៤ ជាគោលដៅទេសចរណ៍ដែលមានសុវត្ថិភាពបំផុតនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ បន្ទាប់ពីសិង្ហបុរី ម៉ាឡេស៊ី និងវៀតណាម នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ Lonely Planet ដែលជាគេហទំព័រមគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍ឈានមុខគេនៅក្នុងប្រទេសអូស្ត្រាលី។ កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ គេហទំព័រនេះបានប្រកាសបញ្ជីគោលដៅទេសចរណ៍ដែលមានសុវត្ថិភាពបំផុតសម្រាប់អ្នកដំណើរទោល ឬអ្នកដែលធ្វើដំណើរតែម្នាក់ឯង។

ក្នុងនោះប្រទេសសិង្ហបុរីជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ១ ខណៈទីក្រុង Penang ប្រទេសម៉ាឡេស៊ីជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ២ និងទីក្រុង Danang ប្រទេសវៀតណាមជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៣ ដោយខេត្តសៀមរាបរបស់ប្រទេសកម្ពុជាយើងជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៤ ។ ហើយសម្រាប់ទីក្រុងបាងកកប្រទេសថៃ និងទីក្រុងហាណូយប្រទេសវៀតណាម ក៏ដូចជាកោះបាលីប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី គឺបានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៥,៦,៧ រៀងគ្នា។ ហេតុនេះសម្រាប់អ្នកទេសចរដែលចូលចិត្តធ្វើដំណើរម្នាក់ឯង អាចមកទស្សនាកន្លែងទាំងនេះបាន ព្រោះជាគោលដៅដែលមានសុវត្ថិភាពបំផុតនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។

ជាការពិតណាស់សៀមរាបគឺជាខេត្តមួយដែលមានសណ្តាប់ធ្នាប់ល្អ ប្រកបដោយសីលធម៌ និងមានរបៀបរៀបរយត្រឹមត្រូវបំផុត។ ខេត្តនេះបច្ចុប្បន្នកំពុងប្រែក្លាយទៅជាក្រុងទំនើបតាមរយៈកំណើនសណ្ឋាគារ ភោជនីយដ្ឋាន ហាងលក់ទំនិញ ដែលបម្រើឱ្យវិស័យទេសចរណ៍។ ខេត្តសៀមរាបគឺជាតំបន់ទេសចរណ៍ដ៏សំខាន់បំផុតមួយរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារខេត្តនេះមានប្រាសាទអង្គរវត្តដ៏ល្បីល្បាញ និងប្រាសាទបុរាណជាច្រើនផ្សេងទៀតបង្កប់ដោយប្រវត្តិសាស្ត្រស៊ីជម្រៅ។

នៅក្បែរក្រុងសៀមរាបមានរមណីយដ្ឋានជាច្រើនដូចជារាជធានីអង្គរធំ ប្រាសាទអង្គរវត្ត ប្រាសាទបាយ័ន ប្រាសាទភ្នំបាខែង ប្រាសាទបក្សីចាំក្រុង ប្រាសាទបាពួន ប្រាសាទភិមានអាកាស ប្រាសាទបន្ទាយស្រី ប្រាសាទតាព្រហ្ម និងប្រាសាទរាប់រយផ្សេងទៀត។ តំបន់សៀមរាបអង្គរគឺជាគោលដៅចម្បងសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរទូទាំងពិភពលោក ហើយក៏ជាតំបន់ដែលសម្បូរទៅដោយសំណង់ប្រាសាទបុរាណតូចធំជាច្រើន ដែលជាទីស្ថានរបស់ពពួកអាទិទេពទាំងឡាយទាំងពួងផងដែរ៕

ប្រទេសចិន ៖ យោងតាមការស្ទង់មតិថ្មីមួយបង្ហាញថា ១ឆ្នាំទៀត ចិននឹងក្លាយជាប្រទេសនាំមុខគេលើពិភពលោក ផ្នែកប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា AI បន្ទាប់ពីបច្ចេកវិទ្យានេះបានរីកចម្រើនគួរឱ្យកត់សម្គាល់នៅចិន ។ វាជំរុញដោយដំណើរការរបស់កម្មវិធី ChatGPT របស់ OpenAI នៅចុងឆ្នាំ២០២២ កន្លងមក ។

ការស្ទង់មតិនេះរៀបចំឡើងដោយក្រុមហ៊ុន AI និងក្រុមហ៊ុនវិភាគកម្មវិធីរបស់អាមេរិក (SAS) និង Coleman Parkes Research ដោយបានស្ទង់មតិបុគ្គលមានអំណាចសម្រេចចិត្ត ចំនួន១.៦០០នាក់ ។ បុគ្គលទាំងនេះធ្វើការក្នុងឧស្សាហកម្មផ្សេងៗលើពិភពលោក ហើយអ្នកឆ្លើយតបការស្ទង់មតិនៅចិន៨៣% និយាយថា ពួកគេប្រើប្រាស់ Generative AI ។

ចំនួននេះ គឺខ្ពស់ជាង៦៥% របស់ចំនួនអ្នកឆ្លើយតបការស្ទង់មតិមកពី១៦ប្រទេស និងតំបន់ផ្សេងទៀត ព្រមទាំងសហរដ្ឋអាមេរិកផងដែរនិយាយថា ពួកគេបានប្រើប្រាស់ Generative AI ហើយមធ្យមភាគសកល ស្មើនឹង៥៤% ។

ការស្ទង់មតិខាងលើបានសាកសួរមនុស្សធ្វើការក្នុងផ្នែកនានា ដូចជា ៖ ធនាគារ, ការធានារ៉ាប់រង, ការថែទាំសុខភាព, ទូរគមនាគមន៍, ការផលិត, ការលក់រាយ និងថាមពល ។ ការស្ទង់មតិបង្ហាញទៀតថា ស្ថាប័ននានានៅអាមេរិកបាននាំមុខគេផ្នែកយកបច្ចេកវិទ្យា Generative AI មកប្រើប្រាស់ទាំងស្រុង ស្មើនឹង២៤% ខណៈចិន ស្មើ១៩% និងអង់គ្លេស ស្មើ១១% ។

រយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា AI របស់ចិនបានទទួលជោគជ័យផ្នែកច្នៃប្រឌិតបច្ចេកវិទ្យា, ការផលិតទំនិញ, ការប្រើប្រាស់ក្នុងឧស្សាហកម្ម និងផ្នែកផ្សេងទៀត ។ ផ្នែកទាំងនេះបានបង្ហាញលក្ខណៈពិសេសថ្មី ព្រមទាំងការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗយ៉ាងឆាប់រហ័ស ។

កាលពីដើមខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ របាយការណ៍របស់អង្គការកម្មសិទ្ធិបញ្ញាពិភពលោក របស់អង្គការសហប្រជាជាតិបង្ហាញថា ចិនជាប្រទេសនាំមុខគេផ្នែកប្រកួតប្រជែងប៉ាតង់ GenAI ដោយបានចុះបញ្ជីប៉ាតង់រហូតដល់ជាង៣៨.០០០ច្បាប់ គិតចាប់ពីឆ្នាំ២០១៤ ដល់ឆ្នាំ២០២៣ ខណៈរយៈពេលដូចគ្នានឹង អាមេរិកស្មើត្រឹមតែ៦.២៧៦ច្បាប់ ។

បច្ចុប្បន្ន ប្រទេសចិនមានក្រុមហ៊ុន AI ស្មើជាង៤.៥០០ក្រុមហ៊ុន ហើយទឹកប្រាក់វិនិយោគរបស់ក្រុមហ៊ុន AI នៅឆ្នាំ២០២៣ ស្មើប្រមាណ៧៩ពាន់៥រយលានដុល្លារអាមេរិក កើនឡើង១៣,៩% បើប្រៀបធៀបប្រចាំឆ្នាំ ។ នេះបើយោងតាមការដកស្រង់ពីទិន្នន័យផ្លូវការ ៕

ប្រទេសចិន៖ ចានសេរ៉ាមិចមួយកំពុងផ្ទុះការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងប្រទេសចិន បន្ទាប់ពីវាត្រូវបានគេដេញថ្លៃរហូតដល់ ៤០ លានដុល្លារអាមេរិក។
យោងតាមសារព័ត៌មានបរទេស The Value ដែលបានចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី២១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ ថាចានសេរ៉ាមិចមួយនេះត្រូវបានគេដាក់បង្ហាញនៅទីក្រុងហុងកុង ដោយទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់មហាសេដ្ឋី ដោយសារចានសេរ៉ាមិចគឺជាវត្ថុបុរាណដែលមានអាយុកាល ១០០០ ឆ្នាំ។

វត្ថុបុរាណនេះត្រូវបានគេច្នៃឡើងក្នុងកំឡុងរាជវង្សសុង ខាងជើងពីឆ្នាំ (៩៦០-១១២៧) ដើម្បីបម្រើរាជវាំង ដែលវាមានពណ៌ខៀវអមជាមួយរូបរាងប្រេះស្រាំដូចជាត្បូង ទំហំ ១៣ សង់ទីម៉ែត្ររាងដូចចានរាក់។ នៅសម័យបុរាណ សេរ៉ាមិចប្រភេទនេះច្រើនតែប្រើសម្រាប់ដាក់ទឹកដើម្បីលាងជក់ ដោយអ្នកស្រាវជ្រាវជឿថាសេរ៉ាមិចនេះបានឆ្លងកាត់ប្រវត្តិសាស្រ្តអស់ជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ។ ចានបុរាណដែលមានអាយុកាល ១០០០ ឆ្នាំគឺពិតជាមានប្រជាប្រិយភាពខ្លាំងណាស់សម្រាប់អ្នកដែលចូលចិត្ត និងស្រឡាញ់វត្ថុប្រវត្តិសាស្ត្រ។

ចាននេះត្រូវបានដេញថ្លៃដោយមហាសេដ្ឋីជនជាតិចិនម្នាក់គឺលោក Liu Ich Khiem ក្នុងតម្លៃ ៤០ លានដុល្លារអាមេរិក ដែលលោកគឺជាអ្នកប្រមូលទិញដ៏ល្បីមួយរូបរបស់ពិភពលោក តែងតែចូលរួមក្នុងការដេញថ្លៃវត្ថុបុរាណតាំងពីឆ្នាំ ១៩៩៣ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា រហូតមកដល់ពេលនេះ ៩៩% នៃវត្ថុបុរាណរបស់ប្រវត្តិសាស្ត្រជាច្រើនសុទ្ធតែបានមកពីការដេញថ្លៃទាំងអស់ ដោយលោកបានថែរក្សាវាយ៉ាងល្អបំផុតនៅក្នុងសារមន្ទីឯកជនមួយរបស់លោក។

គួរបញ្ជាក់ដែរថា បន្ទាប់ពីការដេញថ្លៃជាង ៣០ ឆ្នាំមកលោក Liu Ich Khiem គឺបានក្លាយជាបុគ្គលដ៏សំខាន់បំផុតមួយនៅក្នុងទីផ្សារសិល្បៈវប្បធម៌ចិន។ លោក Liu Ichqian មានអាយុ ៦១ ឆ្នាំមកពីទីក្រុងសៀងហៃ ធ្លាប់ធ្វើការជាអ្នកបើកតាក់ស៊ី ប៉ុន្តែលោកក៏បានប្រែខ្លួនក្លាយជាមហាសេដ្ឋីដោយការលេងភាគហ៊ុន ជួញដូរអចលនទ្រព្យ និងឱសថ។ យោងតាមស្ថិតិពីក្រុមហ៊ុនស្រាវជ្រាវ Hurun មហាសេដ្ឋីរូបនេះគឺមានទ្រព្យសម្បត្តិសុទ្ធ ៣៤.៥ ពាន់លានយន់ (ប្រមាណ ៤.៧ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក)៕