នៅលើពិភពលោកយើងនេះគឺមានទ្វីបទាំងអស់ចំនួន ៧ រួមមាន៖ ទ្វីបអាស៊ី, អឺរ៉ុប, អាហ្វ្រិក, អាមេរិកខាងជើង, អាមេរិកខាងត្បូង, អង់តាក់ទិក និងអូស្ត្រាលី។ ប៉ុន្តែតើអ្នកដឹងទេថា ក្នុងចំណោមទ្វីបទាំងអស់នេះ ទ្វីបណាដែលសម្បូរទៅដោយសារធាតុរ៉ែសំខាន់ៗច្រើនជាងគេ? សារធាតុរ៉ែសំខាន់ៗដូចជាទង់ដែង លីចូម នីកែល cobalt មាស ពេជ្រ ផ្លាទីន និងអ៊ុយរ៉ាញ៉ូម គឺស្ថិតនៅទ្វីបអាហ្វ្រិកទាំងអស់ ដែលទ្វីបនេះកាន់កាប់ ៦៥ ភាគរយនៃដីបង្កបង្កើនផលរបស់ពិភពលោក និង ១០ ភាគរយនៃប្រភពទឹកសាបដែលអាចកកើតឡើងវិញបានខាងក្នុងរបស់ភពផែនដី។ ដូច្នេះអាហ្វ្រិកគឺជាទ្វីបដែលសម្បូរទៅដោយសារធាតុរ៉ែសំខាន់ៗច្រើនជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក។

សព្វថ្ងៃតម្រូវការសកលសម្រាប់សារធាតុរ៉ែសំខាន់ៗ ជាពិសេសលីចូម កំពុងតែកើនឡើងជាលំដាប់ ដើម្បីសម្រេចបាននូវគោលដៅថាមពលស្អាត និងការបញ្ចេញកាបូន។ លើសពីនេះសារធាតុរ៉ែដូចជាទង់ដែង នីកែល cobalt គឺជាធាតុផ្សំដ៏សំខាន់នៅក្នុងបច្ចេកវិទ្យាថាមពលស្អាតដែលកំពុងរីកចម្រើននាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ចាប់ពីទួរប៊ីនខ្យល់ និងបន្ទះស្រូបពន្លឺព្រះអាទិត្យ រហូតដល់រថយន្តអគ្គិសនី និងឧបករណ៍ឆ្លាតវៃផ្សេងៗជាដើម។ នៅទូទាំងពិភពលោក អាហ្រ្វិកបានលេចចេញជាទ្វីបដែលមានធនធានរ៉ែសំខាន់ៗច្រើនជាងគេ ដោយទ្វីបនេះកំពុងត្រូវបានដាក់ជាតួអង្គសំខាន់មួយនៅក្នុងខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់នៃធនធានរ៉ែទាំងនេះ មានន័យថា ប្រសិនបើទ្វីបផ្សេងមានតម្រូវការ នោះទ្វីបអាហ្វ្រិកនឹងមានការផ្គត់ផ្គង់។

យោងតាមការវាយតម្លៃទីផ្សារសារធាតុរ៉ែសំខាន់ៗឆ្នាំ ២០២៣ របស់ទីភ្នាក់ងារថាមពលអន្តរជាតិ (IEA) តម្រូវការលោហធាតុទាំងនេះត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ដោយរំពឹងថានឹងកើនឡើងទ្វេដងនៅឆ្នាំ ២០៣០ និងបួនដងនៅឆ្នាំ ២០៥០។ ដោយប្រាក់ចំណូលប្រចាំឆ្នាំត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងឈានដល់ ៤០០ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក – លើសពីតម្លៃ នៃការជីកយករ៉ែធ្យូងថ្មនៅទូទាំងពិភពលោកក្នុងឆ្នាំ ២០២០ ទៅទៀត។

សម្រាប់លីចូម IEA បាននិយាយថា តម្រូវការសកលសម្រាប់លីចូមក៏បានកើនឡើងបីដងពីឆ្នាំ ២០១៧ ដល់ឆ្នាំ ២០២២ ផងដែរ ដោយទទួលបានប្រាក់ចំណូលរហូតដល់ ៣២០ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក។ ហេតុនេះសម្រាប់លោកអ្នកដែលគិតថាអាហ្វ្រិកគឺជាទ្វីបក្រីក្រសូមគិតឡើងវិញម្តងទៀត ព្រោះបច្ចុប្បន្នប្រទេសជាច្រើននៅលើទ្វីបនេះគឺមានការអភិវឌ្ឍជឿនលឿនខ្លាំងគួរឱ្យកត់សម្គាល់៕

ប្រទេសស្កុតឡេន ៖ ភូមិដ៏ស្រស់ស្អាតមួយឈ្មោះ Old Village of Lawers ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅជាប់មាត់បឹង Tay ក្នុងទីក្រុង Perthshire ប្រទេសស្កុតឡេន ត្រូវបានប្រកាសលក់ក្នុងតម្លៃជាង១៤ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិកប៉ុណ្ណោះ ថែមទាំងមានឆ្នេរខ្សាច់ផ្ទាល់ខ្លួនទៀតផង ។ ប៉ុន្តែគ្មានអ្នកណាម្នាក់ហ៊ានទិញភូមិនេះទេ បើទោះជាវាស្រស់ស្អាត និងមានតម្លៃថោកយ៉ាងណាក៏ដោយ ដោយសារល្បីថា ជាភូមិខ្មោចលង ។

នៅភូមិនេះមានសំណង់ចាស់ៗ ដូចជា ៖ វិហារចាស់បាក់បែក ដែលបានសាងសង់ឡើងកាលពីឆ្នាំ១៦៦៩, ផ្ទះសម្បែង, រោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវ, ផ្ទៃដីសម្រាប់ធ្វើចម្ការ និងសម្ភារៈជាច្រើនទៀត ។ អ្វីគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ គឺភូមិនេះត្រូវបានគេប្រកាសលក់ក្នុងតម្លៃត្រឹមតែ១សែន២ម៉ឺន៥ពាន់ផោន (ឬស្មើជាង១៤ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិក) ប៉ុណ្ណោះ ខណៈភូមិនេះមានផ្ទៃដីធំទូលាយ, វាលស្មៅស្អាត, ព្រៃឈើ និងមានឆ្នេរខ្សាច់ផ្ទាល់ខ្លួន ។

ប៉ុន្តែចំណុចមួយដែលធ្វើឱ្យមនុស្សភាគច្រើនពុំហ៊ានដីភូមិនេះធ្វើកម្មសិទ្ធិ ដោយសារមានរឿងដំណាលគួរឱ្យព្រឺសម្បុរអស់ជាច្រើនសតវត្សរ៍មកហើយ ។ ភូមិនេះធ្លាប់ជាកម្មសិទ្ធិរបស់ស្ត្រីម្នាក់ឈ្មោះ The Lady of Lawers ហើយគេជឿថា នាងនៅតែតាមលងបន្លាចអ្នកមករស់នៅភូមិនេះរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន ជាពិសេស ការទស្សន៍ទាយហេតុការណ៍មុនរបស់នាង ។

បើតាមទិន្នន័យកត់ត្រាក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្របញ្ជាក់ថា ស្ត្រីឈ្មោះ The Lady of Lawers គឺជាសុភាពនារីរស់នៅក្នុងភូមិនេះ ហើយនាងបានទស្សន៍ទាយហេតុការណ៍មុនយ៉ាងច្រើន ហើយការទស្សន៍ទាយរបស់នាងបានក្លាយជាការពិតជាច្រើនលើកទៀតផង ។

ជាក់ស្តែង នាងបានទស្សន៍ទាយថា នឹងមានការដឹកជញ្ជូនអ្នកដំណើរជាមួយផ្សែងភ្លើងឆ្លងកាត់បរិវេណនេះ ស្រាប់តែក្រោយមក គេបានធ្វើផ្លូវរថភ្លើងឆ្លងកាត់បរិវេណនេះពិតមែន ។ លើសពីនេះ នាងទាយថា នឹងមាននាវាប្រើប្រាស់កម្លាំងផ្សែងភ្លើងលិចក្នុងបឹង Tay ហើយធ្វើឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់យ៉ាងធំ ដែលនាងបាននិយាយមុនពេលផលិតនាវាប្រើប្រាស់កម្លាំងផ្សែងភ្លើង ។

ក្រៅពីនេះ នាងបានដាំដើមឈើនៅភាគខាងជើងព្រះវិហារ ហើយនាងនិយាយថា នៅពេលដើមឈើទាំងនេះធំមានកម្ពស់រហូតដល់កំពូលព្រះវិហារ ព្រះវិហារនឹងវិនាសហិនហោច ។ ក្រោយមក ដើមឈើរបស់នាង និងព្រះវិហារបានខូចខាតយ៉ាងខ្លាំងដោយសារខ្យល់ព្យុះបោកបក់ គឺហេតុការណ៍នេះកើតឡើងក្នុងពេលដើមឈើមានកម្ពស់ស្មើនឹងកំពូលព្រះវិហារ ។

ក្រៅពីនេះ ស្ត្រីឈ្មោះ The Lady of Lawers ក៏បានទស្សន៍ទាយហេតុការណ៍ជាច្រើនទៀត ដែលធ្វើឱ្យមនុស្សម្នាពុំហ៊ានទិញភូមិនេះរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ។ ប្រសិនបើលោកអ្នកមានប្រាក់ជាង១៤ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិកក្នុងដៃ តើលោកអ្នកហ៊ានចំណាយប្រាក់នេះទិញភូមិដ៏ស្រស់ស្អាត និងសម្បូរទៅដោយការចងចាំក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ព្រមជាមួយការទស្សន៍ទាយគួរឱ្យភ័យខ្លាចបែបនេះដែរឬទេ?

ឆ្កែ ឬឆ្មាគឺជាសត្វចិញ្ចឹមដ៏ពេញនិយមបំផុតនៅលើពិភពលោក មិនថាប្រជាជនក្នុងប្រទេសណានោះទេភាគច្រើនគឺសុទ្ធតែចិញ្ចឹមសត្វទាំងពីរនេះ ដោយសារពួកវាមានភាពស្មោះត្រង់ជាមួយម្ចាស់ រហ័សរហួន និងគួរស្រឡាញ់។ ទោះជាយ៉ាងណាសត្វដ៏គួរឱ្យស្រឡាញ់នេះក៏អាចបំផ្លាញទ្រពសម្បត្តិរបស់យើងបានផងដែរ ប្រសិនបើអ្នកធ្វេសប្រហែសនូវរឿងអ្វីមួយ ដូច្នេះអ្នកគួរឃ្លាំមើលពួកវាជានិច្ច។ ជាឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែង កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ ផ្ទះមួយខ្នងនៃទីក្រុង Tulsa ក្នុងរដ្ឋអូក្លាហូម៉ាប្រទេសសហរដ្ឋអាមេរិក ត្រូវបានអគ្គីភ័យឆាប់ឆេះបណ្តាលឱ្យផ្ទះរបស់ម្ចាស់ឆ្កែរងការខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរបំផុត ដោយសារឆ្កែធ្វើរឿងមួយនេះ។

យោងតាម CBS News ឆ្កែបានខាំ Power Bank ជាច្រើនដងបណ្តាលឱ្យថ្ម Lithium-ion ផ្ទុះ និងបង្កជាភ្លើងឆេះផ្ទះយ៉ាងសន្ធោរសន្ធៅ ទោះជាយ៉ាងណាវាមិនរីករាលដល់ផ្ទះជិតខាងនោះទេ ហើយក៏មិនប៉ះពាល់ដល់អាយុជីវិតម្ចាស់ ឬសត្វចិញ្ចឹមដែរ ដោយបច្ចុប្បន្នផ្ទះនេះត្រូវបានគេពន្លត់រួចរាល់អស់ហើយ។ ទោះបីជាយ៉ាងនេះក្តី នាយកដ្ឋានពន្លត់អគ្គីភ័យបានសេចក្តីណែនាំថា គ្រប់ម្ចាស់សត្វចិញ្ចឹមទាំងអស់គួរតែមានការប្រុងប្រយ័ត្នឱ្យបានខ្ពស់ ព្រោះប្រសិនបើកាលណាឆ្កែ ឬឆ្មាខាំខ្សែសាកទូរស័ព្ទនៅពេលកំពុងបញ្ចូលថ្ម ឬ Power Bank ឬវត្ថុអគ្គិសនីផ្សេងទៀត ស្របពេលអ្នកកំពុងគេងគឺវាពិតជាមានហានិភ័យខ្ពស់នៃការបាត់បង់ជីវិតណាស់។

គួរបញ្ជាក់ដែរថា ផ្ទះនេះត្រូវបានរងការខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដោយអគ្គីភ័យដែលបណ្តាលឱ្យនាយកដ្ឋានពន្លត់អគ្គីភ័យ ព្រមានប្រជាជនអាមេរិកទូទាំងប្រទេសអំពីអគ្គីភ័យអាគុយលីចូមអ៊ីយ៉ុងនេះ។ យោងតាមអ្នកនាំពាក្យ Andy Little ថ្មលីចូម-អ៊ីយ៉ុងអាចបញ្ចេញឧស្ម័នពុលនៅពេលដែលវាផ្ទុះ ដូច្នេះលោកអ្នកត្រូវទុកវាឱ្យឆ្ងាយពីកុមារ និងសត្វចិញ្ចឹម ក៏ដូចជាការកែច្នៃឡើងវិញ និងប្រើប្រាស់វាឱ្យបានត្រឹមត្រូវតាមការណែនាំសុវត្ថិភាព។ លោក Andy Little ក៏បានបន្តទៀតថា “ថ្មនេះគឺអាចផ្ទុះបានគ្រប់ពេលវេលា ដោយសារហេតុផលជាច្រើនដូចជាការបរាជ័យឧបករណ៍ ការឡើងកំដៅខ្លាំង ការបញ្ចូលថាមពលលើស ឬប្រើឆ្នាំងសាកដែលមិនឆបគ្នា៕

ប្រទេសវៀតណាម ៖ សារព័ត៌មានបរទេសឈ្មោះ odditycentral រាយការណ៍ថា មានស្ត្រីម្នាក់អាយុ៤៩ឆ្នាំ រស់នៅខេត្តឡុងអាន (Long An) ប្រទេសវៀតណាម បានផ្តល់បទសម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មានថា អ្នកស្រីមានលក្ខណៈខុសប្លែកពីមនុស្សទូទៅ គឺអ្នកស្រីដេកពុំលក់អស់រយៈពេលជាង៣០ឆ្នាំហើយ ។ ប៉ុន្តែអ្នកស្រីនៅតែមានកម្លាំងកំហែងធ្វើការទាំងថ្ងៃ ទាំងយប់ ដើម្បីឱ្យការងាររួចរាល់តាមការកុម្ម៉ង់របស់អតិថិជន ។

ស្ត្រីវៀតណាមរូបនេះឈ្មោះ Nguyen Ngoc My Kim រៀបរាប់ថា អ្នកស្រីប្រកបមុខរបរជាជាងកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ ហើយដោយសារអ្នកស្រីពុំបានដេកលក់អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ ទើបធ្វើឱ្យមនុស្សម្នាជាច្រើនស្គាល់អ្នកស្រី ហើយគេដាក់ឈ្មោះអ្នកស្រីថា «ជាងដេរសម្លៀកបំពាក់ពុំធ្លាប់ដេកលក់» ។ អ្នកស្រីរីករាយដែលគេដាក់ឈ្មោះឱ្យបែបនេះ ហើយគិតថា វាជាឈ្មោះស័ក្តិសមនឹងអ្នកស្រីយ៉ាងខ្លាំង ។

អ្នកស្រីរៀបរាប់បន្តថា ជារៀងរាល់ថ្ងៃ អ្នកស្រីត្រូវធ្វើការរហូតដល់យប់ជ្រៅ ដើម្បីឱ្យការងាររួចរាល់ទាន់ពេលវេលាកុម្ម៉ង់របស់អតិថិជន ហើយអ្នកស្រីបារម្ភថា បើអ្នកស្រីដេកលក់នោះ មុខជាដេរសម្លៀកបំពាក់ឱ្យអតិថិជនមិនទាន់ទេ ។ ពេលមួយ អ្នកស្រីមានអារម្មណ៍ថា អ្នកស្រីពុំចាំបាច់ដេកលក់ក៏បាន ហើយចាប់ពីពេលនោះមក អ្នកស្រីក៏ឈប់ដេករហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ។

ពីដំបូង អ្នកស្រីពុំបានដេកលក់អស់រយៈពេលជាច្រើនថ្ងៃជាប់ៗគ្នា ហើយវាពុំត្រឹមតែធ្វើឱ្យអ្នកស្រីចង់ដេកលក់គ្រប់ពេលវេលានោះទេ ប៉ុន្តែវាធ្វើឱ្យអ្នកស្រីធ្វើការខុសឆ្គងជាច្រើនលើក ដោយសារអ្នកស្រីហត់នឿយ, អស់កម្លាំង, ឈឺក្បាល និងជួបគ្រោះថ្នាក់ផងដែរ ។ ប៉ុន្តែក្រោយពីអ្នកស្រីពុំបានដេកលក់អស់រយៈពេលជាច្រើនខែ រហូតដល់ច្រើនឆ្នាំ ភ្នែក និងរាងកាយក៏ចាប់ផ្តើមមានទម្លាប់បែបនេះ ហើយចាប់ពីពេលនោះមក អ្នកស្រីដេកពុំលក់ទេ បើទោះជាចង់ដេកយ៉ាងណាក្តី ។

គ្រូពេទ្យពុំបានបកស្រាយពីអាការៈដេកពុំលក់របស់អ្នកស្រី Nguyen Ngoc ទេ ប៉ុន្តែអ្នកស្រីបានក្លាយជាមនុស្សល្បីល្បាញម្នាក់នៅប្រទេសវៀតណាម ដោយសារការដេកពុំលក់ ។ អ្នកស្រីអះអាងថា មនុស្សម្នាបានឃើញអ្នកស្រីធ្វើការទាំងថ្ងៃ ទាំងយប់ ពីព្រោះផ្ទះអ្នកស្រីបានបើកអំពូលភ្លើងគ្រប់ពេលវេលា ហើយទ្វារផ្ទះក៏បើករហូតដែរ ។ ហេតុនេះ មនុស្សម្នាអាចដើរចូលផ្ទះអ្នកស្រីបាន ឬមកមើលអ្នកស្រីធ្វើការក៏បានដែរ បើពួកគេចង់មើល ៕

ប្រទេសចិន៖ ទោះបីជាអឺរ៉ុប និងអាមេរិកដំឡើងពន្ធនាំចូល ១០០% ដើម្បីកាត់បន្ថយការនាំចូលរបស់ចិនក៏ដោយ ក៏ចិននៅតែជាប្រទេសនាំចេញរថយន្តអគ្គិសនីច្រើនជាងគេនៅលើពិភពលោកដដែល។
យោងតាម CNN នៅឆមាសទីមួយនៃឆ្នាំ ២០២៤ នេះចិនបានវ៉ាដាច់ជប៉ុនក្លាយជាប្រទេសដែលនាំចេញរថយន្តអគ្គិសនីច្រើនជាងគេនៅលើពិភពលោក ខណៈកាលពីមុនជប៉ុនគឺជាទីផ្សាររថយន្តដ៏ធំបំផុតក្នុងលោក ដែលនាំចេញរថយន្តច្រើនជាងគេ។ ទោះជាយ៉ាងណាក្នុងរយៈពេល ៦ ខែដំបូងនៃឆ្នាំនេះ ការនាំចេញរបស់ប្រទេសជប៉ុនគឺបានធ្លាក់ចុះ ០.៣% ធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន មកនៅតិចជាង ២.០២ លានគ្រឿង។

ខណៈក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តនៅក្នុងប្រទេសចិនវិញគឺបាននាំចេញរថយន្តជាង ២.៧៩ លានគ្រឿងក្នុងរយៈពេលដូចគ្នា កើនឡើងរហូតដល់ ៣១% ឯណោះ។ នេះបើយោងតាមសមាគមក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តចិន ការនាំចេញរួមមានរថយន្តដឹកអ្នកដំណើរប្រហែល ២.៣៤ លានគ្រឿង និងរថយន្តពាណិជ្ជកម្មប្រហែល ៤៥៤.០០០ គ្រឿង បើធៀបនឹងជប៉ុនមានរថយន្តនាំចេញត្រឹមតែ ១.៨៣ លានគ្រឿង និងរថយន្តពាណិជ្ជកម្មប្រហែល ១៨៧,០០០ គ្រឿងប៉ុណ្ណោះ។

ក្នុងចំណោមការនាំចេញយានយន្តរបស់ប្រទេសចិនក្នុងឆមាសទីមួយនៃឆ្នាំ ២០២៤ នេះ រថយន្តសាំង និងម៉ាស៊ូតបានកើនឡើង ៣៦% ដល់ជិត ២.១៩ លានគ្រឿង ហើយការនាំចេញរថយន្តអគ្គិសនីក៏បានកើនឡើង ១៣ ភាគរយដល់ប្រមាណ ៦០៥ ០០០ គ្រឿងផងដែរ។ ក្នុងរយៈពេល ៦ ខែដំបូងនៃឆ្នាំនេះ ក្រុមហ៊ុននាំចេញរថយន្តកំពូលទាំង ៥ ក្នុងចំណោមក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តរបស់ចិនគឺ Chery, SAIC, Changan, Geely និង BYD ។ ហេតុនេះការនាំចេញរថយន្តរបស់ក្រុមហ៊ុន Chery ឈានដល់ប្រហែល ៥៣២,០០០ ខណៈ SAIC មានប្រហែល ៤៣៩,០០០ គ្រឿង។

រីឯក្រុមហ៊ុន Changan វិញក៏បាននាំចេញរថយន្តប្រហែល ២៨៥,០០០ គ្រឿង Geely ២៤២,០០០ និង BYD ២០៧,០០០ គ្រឿង។ គួរបញ្ជាក់ដែរថាកាលពីឆ្នាំ ២០២៣ ចិនគឺជាម្ចាស់ជើងឯកពិភពលោកក្នុងការនាំចេញរថយន្តអគ្គិសនីច្រើនជាងគេ ហើយនៅឆមាសទីមួយនៃឆ្នាំ ២០២៤ នេះចិននៅតែបន្តវ៉ាដាច់ប្រទេសជប៉ុនក្នុងការនាំចេញរថយន្តអគ្គិសនីច្រើនជាងគេដដែល។ ដូច្នេះបច្ចុប្បន្នម៉ាកយីហោរបស់ចិនមានចំនួន ១១% នៃទីផ្សាររថយន្តអគ្គិសនីនៅអឺរ៉ុបក្នុងខែមិថុនា ទោះបីជាមានការដំឡើងពន្ធនាំចូល ១០០% ក៏ដោយ ក៏ចិននៅតែជាទីផ្សារនាំចេញរថយន្តអគ្គិសនីដ៏សំខាន់បំផុតនៅលើពិភពលោក៕

ប្រទេសនូវែលសេឡង់ ៖ រឿងរ៉ាវដ៏ស្មុគស្មាញនេះបានកើតឡើងលើអ្នកដំណើររបស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍មួយឈ្មោះ Qantas Airline ដែលធ្វើដំណើរចាកចេញពីទីក្រុង Los Angeles សហរដ្ឋអាមេរិក ទៅកាន់ទីក្រុង Auckland ប្រទេសនូវែលសេឡង់ ។ ពេលចុះពីលើយន្តហោះ មន្ត្រីអន្តោប្រវេសន៍នូវែលសេឡង់បានតម្រូវឱ្យពួកគេបង់ប្រាក់ពិន័យដោយសារផ្លែប៉ោម១ផ្លែ ។

អ្នកដំណើរលើយន្តហោះទាំងអស់បានទទួលអាហារថ្ងៃត្រង់ ព្រមទាំងផ្លែប៉ោមផងដែរពីបុគ្គលិកអាកាសចរណ៍ ។ ប៉ុន្តែអ្នកដំណើរជាច្រើននាក់បរិភោគតែអាហារថ្ងៃត្រង់ប៉ុណ្ណោះ រួចហើយពួកគេក៏យកផ្លែប៉ោមដាក់ក្នុងកាបូបរៀងៗខ្លួន និងចុះពីលើយន្តហោះ ។

ប៉ុន្តែនៅពេលពួកគេដើរមកដល់កន្លែងត្រួតពិនិត្យអ្នកដំណើរចេញ-ចូលប្រទេស មន្ត្រីអន្តោប្រវេសន៍នូវែលសេឡង់ ក៏តម្រូវឱ្យពួកគេបង់ប្រាក់ពិន័យក្នុងម្នាក់ចំនួន២០០ដុល្លារនូវែលសេឡង់ (ឬស្មើ១១៦ដុល្លារអាមេរិក) ដោយសារបានយកផ្លែប៉ោមចុះពីយន្តហោះចូលប្រទេសនូវែលសេឡង់ ។

មន្ត្រីអន្តោប្រវេសន៍និយាយថា នៅពេលអ្នកដំណើរបំពេញព័ត៌មានធ្វើដំណើរ គឺបានបញ្ជាក់ថា ពួកគេនឹងពុំយករបស់អ្វីមួយខុសច្បាប់ចូលប្រទេសនូវែលសេឡង់ទេ ប៉ុន្តែមន្ត្រីអន្តោប្រវេសន៍បានត្រួតពិនិត្យឃើញផ្លែប៉ោមក្នុងកាបូបអ្នកដំណើរ ។ ហេតុនេះ មន្ត្រីអន្តោប្រវេសន៍នឹងពិន័យពួកគេតាមច្បាប់របស់នូវែលសេឡង់ ជាពិសេស ការយកបន្លែ, ផ្លែឈើ និងគ្រឿងទេសចូលនូវែលសេឡង់ ។

អ្នកដំណើរជាច្រើននាក់មិនពេញចិត្តនឹងការបង់ប្រាក់ពិន័យនេះឡើយ ហើយអ្នកដំណើរខ្លះដល់ថ្នាក់ស្រក់ទឹកភ្នែកទៀតផង ពេលមន្ត្រីអន្តោប្រវេសន៍តម្រូវឱ្យបង់ប្រាក់ពិន័យករណីយកផ្លែប៉ោមចូលនូវែលសេឡង់ ខណៈពួកគេពុំបានទិញផ្លែប៉ោមនេះ ។ វាមិនមែនជាករណីតែមួយដែលតម្រូវឱ្យអ្នកដំណើរបង់ប្រាក់ពិន័យទេ ពីព្រោះកន្លងមក ក៏មានករណីដូចគ្នានេះដែរ ពាក់ព័ន្ធនឹងការយកផ្លែឈើចុះពីយន្តហោះ ។

ហេតុនេះ បើលោក-អ្នកមានគម្រោងធ្វើដំណើរទៅក្រៅប្រទេស គួរតែប្រុងប្រយ័ត្នករណីយកផ្លែឈើពីលើយន្តហោះដាក់ចូលកាបូប ពីព្រោះប្រទេសនីមួយៗមានច្បាប់ខុសៗគ្នាពាក់ព័ន្ធនឹងការយកចំណីអាហារចូលប្រទេសរបស់គេ ។ បើមិនដូច្នោះទេ លោក-អ្នកអាចត្រូវមន្ត្រីអន្តោប្រវេសន៍ឱ្យបង់ប្រាក់ពិន័យដូចអ្នកដំណើររបស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Qantas Airline ៕

បរទេស៖ ក្រុមហ៊ុនធំៗដូចជា McDonald’s, Starbucks , Coca-Cola, និង Apple បានកត់ត្រាប្រាក់ចំណូលរបស់ពួកគេធ្លាក់ចុះខ្លាំងក្នុងទីផ្សារប្រទេសចិននៅត្រីមាសទីពីរនៃឆ្នាំ ២០២៤ នេះ។
យោងតាម CNBC ដែលបានចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដាថា បច្ចុប្បន្នប្រាក់ចំណូលនៅក្នុងទីផ្សារអន្តរជាតិរបស់ McDonald’s បានថយចុះ ១.៣% បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន ដែលនេះអាចមកពីការធ្លាក់ចុះខ្លាំងមិនធ្លាប់មាននៅក្នុងទីផ្សារចិនទើបធ្វើឱ្យប្រាក់ចំណូលនៅក្នុងទីផ្សារអន្តរជាតិរបស់ McDonald’s ថយចុះខ្លាំងបែបនេះ។

លោក Christopher Kempczinskin ប្រធាន និងជានាយកប្រតិបត្តិ McDonald’s បានអត្ថាធិប្បាយបន្ទាប់ពីបានចេញផ្សាយរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុត្រីមាសទី ២ ថា “យើងកំពុងប្រឈមមុខនឹងការលំបាកយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងប្រទេសចិន ដោយសារអតិថិជនចិនភាគច្រើនបានងាកទៅរកផលិតផលក្នុងស្រុកជាជាងក្រៅស្រុក។ រីឯក្រុមហ៊ុន Starbucks វិញក៏បានឃើញការធ្លាក់ចុះ ១៤% នៃការលក់របស់ខ្លួនក្នុងទីផ្សារចិននៅត្រីមាសទីពីរធៀបនឹងឆ្នាំមុនផងដែរ ខណៈនៅសហរដ្ឋអាមេរិកធ្លាក់ចុះត្រឹមតែ ២% ប៉ុណ្ណោះ។ ចំណែកក្រុមហ៊ុនភេសជ្ជៈ Coca-Cola វិញក៏ដូចទៅនឹង McDonald’s និង Starbucks ដែរដោយប្រាក់ចំណូលរបស់ពួកគេនៅក្នុងទីផ្សារចិនបានថយចុះខ្លាំងមិនគួរឱ្យជឿ ខណៈដែលតួលេខនេះជប៉ុន កូរ៉េ និងនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍កើនឡើង។

លោក James Quincey ប្រធាន និងជានាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន Coca-Cola បានអត្ថាធិប្បាយថា “សេដ្ឋកិច្ចធំទីពីររបស់ពិភពលោកប្រហែលជាកំពុងទទួលរងនូវបញ្ហារចនាសម្ព័ន្ធជាច្រើន ដូចជាអចលនទ្រព្យ និងតម្លៃ”។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោកបានសន្មតថាការធ្លាក់ចុះនៃការលក់នេះគឺដោយសារតែការផ្លាស់ប្តូរជាបណ្តើរៗរបស់ក្រុមហ៊ុនចំពោះផលិតផលទឹកសារធាតុរ៉ែ ទឹកតែ និងទឹកផ្លែឈើ ដើម្បីសម្របតាមរសជាតិក្នុងស្រុក។

ចំពោះក្រុមហ៊ុនស្មានហ្វូន Apple វិញក៏មិនខុសពីក្រុមហ៊ុនធំៗខាងលើនេះដែរ ដោយការលក់ស្មានហ្វូននៅក្នុងប្រទេសចិនដីគោកបានធ្លាក់ចុះ ៦.៥% នៅក្នុងត្រីមាសទីពីរ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន។ ក្រៅពីក្រុមហ៊ុន McDonald’s, Starbucks , Coca-Cola, និង Apple ក្រុមហ៊ុនអាហារ General Mills ក៏បានកត់ត្រាការធ្លាក់ចុះនៃអារម្មណ៍អ្នកប្រើប្រាស់នៅក្នុងត្រីមាសទីពីរផងដែរ។ លើសពីនេះហាងការ៉េម Haagen-Dazs និងហាងនំប៉ាវ Wanchai Ferry ដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់ក្រុមហ៊ុន General Mills ក៏បានឃើញការលក់ធ្លាក់ចុះពីរខ្ទង់កាលពីត្រីមាសមុនផងដែរ។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ មិនមែនគ្រប់ម៉ាកទំនិញប្រើប្រាស់ទាំងអស់ត្រូវប្រឈមមុខនឹងការលំបាកនោះទេ ។ ក្រុមហ៊ុនសំលៀកបំពាក់កាណាដា Goose បាននិយាយថាការលក់នៅក្នុងទីផ្សារប្រទេសបានកើនឡើង ១២.៣% ដល់ ១៥.៩ លានដុល្លារនៅក្នុងត្រីមាសទីពីរ។ ហើយក្រុមហ៊ុនស្បែកជើងកីឡា Nike ក៏បានកត់ត្រាកំណើនដ៏ល្អផងដែរ។ ដូចគ្នានេះដែរ Adidas ក៏បានឃើញការលក់កើនឡើង ៩% នៅក្នុងត្រីមាសទីពីរនៃទីផ្សារប្រទេសចិនផងដែរ ដោយបច្ចុប្បន្នរួមចំណែក ១៤% នៃប្រាក់ចំណូលសុទ្ធរបស់ក្រុមហ៊ុន។ ទន្ទឹមនឹងនេះក្រុមហ៊ុន Skechers ក៏បានកត់ត្រាការកើនឡើង ៣.៤% នៃប្រាក់ចំណូលនៅក្នុងទីផ្សារដែលមានមនុស្សរាប់ពាន់លាននាក់នេះ។ ក្រុមហ៊ុនរំពឹងថាសេដ្ឋកិច្ចធំទីពីររបស់ពិភពលោកនឹងបន្តងើបឡើងវិញ ហើយស្ថានភាពនឹងប្រសើរឡើងនៅក្នុងឆមាសទីពីរនៃឆ្នាំនេះ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ សារព័ត៌មានថៃរាយការណ៍ថា ថៃជាប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនលំដាប់ទី២ ក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ មានគម្រោងជំរុញកាស៊ីណូក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួនឱ្យស្របច្បាប់ ដើម្បីទាក់ទាញការវិនិយោគពីក្រៅប្រទេស និងបង្កើនប្រាក់ចំណូលពីវិស័យទេសចរណ៍ ស្មើនឹង១ម៉ឺន២ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ។

សារព័ត៌មាន Bloomberg រាយការណ៍ថា ក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋនឹងប្រមូលមតិនានាពីពលរដ្ឋថៃ ដើម្បីយកមកប្រើប្រាស់ក្នុងការធ្វើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ផ្តល់អាជ្ញាប័ណ្ណដល់អាជីវកម្មកាស៊ីណូ រយៈពេលយូរបំផុត៣០ឆ្នាំ និងអាចបន្តសុពលភាពអាជ្ញាប័ណ្ណ១០ឆ្នាំទៀត ។ ហេតុនេះ សេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះនឹងកំណត់ថា កាស៊ីណូនឹងមានទីតាំងនៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលកម្សាន្តយ៉ាងធំ រួមមាន ៖ សណ្ឋាគារ, មជ្ឈមណ្ឌលសន្និបាត, សួនកម្សាន្ត និងសេវាកម្មផ្សេងទៀត ។នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក ស្រេតថា ថាវីស៊ីន សង្ឃឹមថា ការធ្វើឱ្យកាស៊ីណូនៅប្រទេសថៃស្របច្បាប់នឹងជួយទាក់ទាញការវិនិយោគពីក្រៅប្រទេស និងបង្កើនប្រាក់ចំណូលពីវិស័យទេសចរណ៍ផងដែរ ។ កាលពីឆ្នាំ២០២៣ ប្រទេសថៃទទួលបានប្រាក់ចំណូលពីវិស័យទេសចរណ៍ រហូតដល់១លាន២សែនលានបាត ហើយចាប់ពីខែមករា ដល់ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ ភ្ញៀវទេសចរបរទេសបានធ្វើដំណើរមកថៃ ស្មើជាង២០លាននាក់ កើនឡើង៣៤% បើធៀបពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ប្រទេសថៃចាត់ទុកថា ការបើកកាស៊ីណូ គឺជាទង្វើខុសច្បាប់ ហើយរដ្ឋាភិបាលថៃបានអនុញ្ញាតឱ្យមានការលេងល្បែងតិចតួចប៉ុណ្ណោះក្នុងកាស៊ីណូ ។ ប៉ុន្តែការភ្នាល់ខុសច្បាប់ផ្សេងៗ ដូចជា ៖ ការភ្នាល់បាល់ទាត់ និងការលក់ឆ្នោតផ្សេងៗបានដំណើរការជាធម្មតានៅប្រទេសថៃ ។

ចំណែកវិធានការបង្ការនៅពេលប្រទេសថៃមានកាស៊ីណូស្របច្បាប់ គឺរដ្ឋាភិបាលត្រូវបង្កើតអង្គភាពជាក់លាក់មួយដើម្បីគ្រប់គ្រងអ្នកចូលលេងកាស៊ីណូ ដូចជា ៖ កំណត់អាយុ និងប្រាក់ចំណូល ខណៈជនបរទេសចូលកាស៊ីណូត្រូវតែមានលក្ខខណ្ឌច្បាស់លាស់ ។ ជាក់ស្តែង អ្នកចូលកាស៊ីណូនៅប្រទេសសិង្ហបុរី ត្រូវតែមានអាយុចាប់ពី២១ឆ្នាំឡើងទៅ ហើយពួកគេនឹងបង់ប្រាក់ចូលកាស៊ីណូ ស្មើជាង៦៩ដុល្លារអាមេរិកក្នុង១ថ្ងៃ ខណៈជនបរទេសពុំចាំបាច់បង់ប្រាក់ចូលកាស៊ីណូនៅសិង្ហបុរីទេ ។

ក្រៅពីនេះ រដ្ឋាភិបាលថៃត្រូវធ្វើយ៉ាងណា កុំឱ្យពលរដ្ឋរស់នៅក្បែរទីតាំងកាស៊ីណូញៀននឹងការលេងល្បែង ប៉ុន្តែពួកគេគួរតែឈ្វេងយល់ពីកាស៊ីណូស្របច្បាប់នៅប្រទេសថៃ ពីព្រោះវានឹងផ្តល់ប្រាក់ចំណូលដល់រដ្ឋាភិបាលដើម្បីជំរុញការអភិវឌ្ឍជាតិ ៕