ហាវ៉ាណា ៖ ប្រទេសគុយបាកំពុងប្រឈមមុខនឹងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើង ជាមួយនឹងភាពខ្វះខាតប្រេងឥន្ធនៈធ្ងន់ធ្ងរ និងជាពិសេសគឺតម្លៃមានការកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដែលធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាជននៅទូទាំងកោះ។ បញ្ហាទាំងនេះកើតឡើងបន្ទាប់ពីការដាក់សម្ពាធរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីទប់ស្កាត់ការដឹកជញ្ជូនប្រេងពីវេណេស៊ុយអេឡាទៅឲ្យប្រទេសនេះ។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន BBC បានបង្ហាញថា ជីវិតប្រចាំថ្ងៃសម្រាប់ប្រជាជនគុយបានៅពេលនេះកាន់តែពិបាក។ ឡានក្រុង និងតាក់ស៊ីសាធារណៈជាច្រើនបានកាត់បន្ថយសេវាកម្មរបស់ពួកគេ និងពលរដ្ឋខ្លះទៀតទុកយានជំនិះចោលដោយសារតែកង្វះប្រេងឥន្ធនៈ ខណៈពេលដែលតម្លៃអាហារ ប្រេងឥន្ធនៈ និងរបស់ចាំបាច់ផ្សេងទៀតនៅតែបន្តកើនឡើងលើសតម្លៃដើម៤-៥ដង។ ហើយទំនិញមួយចំនួនឥឡូវនេះ គិតតម្លៃតែជាប្រាក់ដុល្លារអាមេរិកប៉ុណ្ណោះ ដែលបង្កើតការលំបាកបន្ថែមសម្រាប់ពលរដ្ឋដែលរកប្រាក់ឈ្នួលជារូបិយប័ណ្ណក្នុងស្រុក។

រដ្ឋាភិបាលគុយបាបានស្តីបន្ទោសសហរដ្ឋអាមេរិកចំពោះការប៉ុនប៉ង «ខ្ទប់ដង្ហើម» សេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសខ្លួន ខណៈដែលទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោននិយាយថា វិធានការរបស់ខ្លួនមានគោលបំណងទប់ស្កាត់ការគាំទ្រពីគុយបាចំពោះក្រុមបរទេសប៉ុណ្ណោះ។

គួរជម្រាបថា កន្លងមកប្រទេសគុយបា បានផ្ដល់ការគាំទ្រយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ដល់វេណេស៊ុយអេឡា តាមរយៈការទទួលទិញប្រេងឥន្ធនៈ ដែលក្រោយមកធ្វើឲ្យប្រទេសនេះក្លាយជាសត្រូវដោយប្រយោលជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក។

កាលពីថ្ងៃព្រហស្បត្តិ៍សប្ដាហ៍មុន ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានចេញបទបញ្ជាប្រតិបត្តិមួយ ដែលគំរាមដំឡើងពន្ធគយបន្ថែមទៅលើបណ្តាប្រទេសឡាយណា ដែលលក់ប្រេងឱ្យគុយបា។ ហើយត្រឹមតែមួយថ្ងៃក្រោយមក ប្រជាជនគុយបាត្រូវគេមើលឃើញនាំគ្នាទៅតម្រង់ជួរ នៅតាមស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈក្នុងរដ្ឋធានីឡាហាវ៉ាន់ដើម្បីដណ្ដើមទិញប្រេង, សាំងដែលនៅសេសសល់។

ដូចគ្នានេះដែរ ភ្លាមៗក្រោយការចាប់ខ្លួន លោក Maduro លោក ត្រាំ ក៏បានព្រមា.នផងដែរក្នុងការដាក់សម្ពាធគុយបា ឲ្យព្រមទទួលយកកិច្ចចរចារកជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកឲ្យបានឆាប់រហ័ស បើមិនចង់ប្រឈមមុខជាមួយផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរ។ ជាការឆ្លើយតប មន្ត្រីគុយបាបានប្រកាន់ជំហរថា ប្រទេសខ្លួនមានសិទ្ធិពេញលេញក្នុងការនាំចូលប្រេងឥន្ធនៈដោយគ្មានការជ្រៀតជ្រែក ហើយបានទាត់ចោលវិធានការរបស់អាមេរិកថាជាការបង្ខិតបង្ខំឯកតោភាគី និងគ្មានសីលធម៌៕

ក្រោយកន្លងផុតទៅជាង ១ខែ! ទីបំផុតអាថ៌កំបាំងខ្មៅងងឹតនៅក្នុងអំឡុងពេលព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេម លើកទី៣៣ នៅប្រទេសថៃត្រូវបានលាតត្រដាង ថាយ៉ាងហោចណាស់មានករណីបៀ.តបៀ.នផ្លូ.វភេ.ទលើអត្តពលិក និងបុគ្គលិកស្ត្រីចំនួន ១០ ករណីត្រូវបានរាយការណ៍ ដោយបង្កឲ្យមានការភ្ញាក់ផ្អើលនិងខកចិត្តជាខ្លាំងចំពោះរបៀបគ្រប់គ្រងសន្តិសុខនិងសុវត្ថិភាពរបស់ម្ចាស់ផ្ទះថៃ។

គណៈកម្មាធិការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេម លើកទី៣៣ មិនបានរាយការណ៍អំពីពាក្យបណ្ដឹងណាមួយឡើយក្នុងអំឡុងពេលនៃការប្រកួត ហើយបញ្ហានេះត្រូវបានអូសបន្លាយរហូតដល់ថ្ងៃអង្គារសប្ដាហ៍មុន ទើបអនុប្រធានគណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកថៃ លោកស្រី Suwanna Silpa-archa បានបើកបង្ហាញព័ត៌មាននេះជាសាធារណៈថា មានករណីបំពា.នផ្លូវភេ.ទចំនួន ១០ ករណីលើបុគ្គលិកស្រីជនជាតិថៃ និងអត្តពលិកស្រ្តីដែលជាជនបរទេស។

តាមការលើកឡើងរបស់លោកស្រី “ឧប្បត្តិហេតុទាំងនោះមានចាប់ពីការយាយីដោយប្រើពាក្យសំដី បណ្ដាលឲ្យប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្ត រហូតដល់ការប៉ុនប៉ងរំលោ.ភបំពា.នលើរាងកាយតែម្ដង”។ បន្ថែមលើនោះលោកស្រី Suwanna បានគូសបញ្ជាក់ថា ពាក្យបណ្តឹងទាំង ១០ ត្រូវបានដោះស្រាយជាលក្ខណៈផ្ទៃក្នុងក្រៅប្រព័ន្ធរួចរាល់ហើយ និងពុំមានពាក្យបណ្តឹងណាមួយត្រូវបានរាយការណ៍ទៅប៉ូលីសឡើយ ដោយសារមិនចង់ឲ្យរឿងកាន់តែវែងឆ្ងាយ ហើយថែមទាំងបដិសេធមិនបើកបង្ហាញអត្តសញ្ញាណរបស់ជនបង្កផងដែរ ។

ជុំវិញបញ្ហាចម្រូងចម្រាស់ខាងលើ បានឆ្លុះបញ្ចាំងឲ្យយើងឃើញកាន់តែច្បាស់ពីភាពគ្មានទំនួលខុសត្រូវក្នុងការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ធំមួយ ហើយបណ្ដោយឲ្យរឿងអាម៉ាសប្រភេទនេះកើតឡើងរហូតដល់ ១០ករណី។

យ៉ាងណាមិញ អាចថាជាសំណាងមួយរបស់កម្ពុជាផងដែរ ដែលសម្រេចឲ្យប្រតិភូនិងអត្តពលិកតំណាងកម្ពុជាបោះចោលការប្រកួតស៊ីហ្គេមនៅប្រទេសថៃ ហើយត្រឡប់មកប្រទេសវិញភ្លាមៗ ព្រោះប្រសិនជានៅប្រកួតរហូតដល់ចប់នោះមិនដឹងថានរណាជាអ្នកធានាសុវត្ថិភាពឲ្យបានឡើយ បើសូម្បីតែបុគ្គលិក និងអត្តពលិកក្រុមម្ចាស់ផ្ទះក៏ត្រូវបានគេបំពា.នផ្លូវចិត្ត និងរាងកាយដូច្នេះដែរនោះ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីវេលាម៉ោង៦និង៣០នាទីព្រឹក ថ្ងៃទី២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ វត្តម៉ុនពូយក្ស មានអាយុកាលជាង១០០ឆ្នាំ និងជាកន្លែងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរដ៏ល្បី ស្ថិតនៅឃុំព្រះបាទ ស្រុកមឿង ខេត្តឡាំប៉ាង ប្រទេសថៃ ត្រូវបានអគ្គិភ័យឆាបឆេះខ្ទេ.ច និងមានផ្សែងខ្មៅហុយងងឹតមេឃ បើទោះជារថយន្តបា.ញ់ទឹកជាច្រើនគ្រឿងព្យាយាមពន្លត់ភ្លើងក្តី ។

ពលរដ្ឋខេត្តឡាំប៉ាង បានត្រឹមតែស្រែកយំដោយការសោកស្តាយ និងមើលឃើញភ្លើងឆេះវត្តបុរាណយ៉ាងសន្ធោសន្ធៅពីចម្ងាយ ដោយសារវត្តស្ថិតនៅទីខ្ពស់ ។ ហេតុការណ៍នេះធ្វើឱ្យមនុស្សម្នាភ័យស្លន់ស្លោយ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេស អ្នកមានផ្ទះនៅជុំវិញវត្ត បារម្ភពីភ្លើងឆេះរាលដាលកាន់តែខ្លាំងពិបាកគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ ។

លោក វិវ៉ាត់ អ៊ីនថៃវង្ស អភិបាលខេត្តឡាំប៉ាង បានបញ្ជាឱ្យស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធបញ្ជូនកម្លាំង និងរថយន្តបាញ់ទឹកជាច្រើនគ្រឿងទៅពន្លត់ភ្លើងនៅវត្តបុរាណដើម្បីគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ជាបន្ទាន់ ។ ប៉ុន្តែទោះជាការបាញ់ទឹកធ្វើឡើងជាបន្តបន្ទាប់ និងខ្លាំងក្លាក្តី ក៏មិនអាចជួយអ្វីបានទេ ដោយសារភ្លើងឆេះរាលដាលខ្លាំងពេក ។

ភ្នាក់ងារពន្លត់ភ្លើងបានចំណាយពេល១ម៉ោង ទើបអាចពន្លត់ភ្លើងមិនឱ្យឆេះរាលដាលទៅផ្ទះសម្បែងពលរដ្ឋនៅជុំវិញ ។ បើតាមព័ត៌មានបឋម គ្មានមនុស្សរងរបួស ឬស្លាប់ក្នុងហេតុការណ៍នេះទេ ប៉ុន្តែអគារកុដិក្នុងវត្តត្រូវបានភ្លើងឆេះខូចទាំងស្រុង ពីព្រោះកុដិនេះសាងសង់ពីឈើកាលពីជាង១០០ឆ្នាំមុន ។

ពេលកើតហេតុ ព្រះចៅអធិការវត្តមានធុរៈទៅខាងខាងក្រៅ ពេលមកដល់វត្តវិញឃើញថា អគារវត្តក្លាយជាចំណីភ្លើងទាំងអស់ ខណៈពលរដ្ឋបានត្រឹមតែស្រែកយំដោយការសោយស្តាយ ។ សមត្ថកិច្ចកំពុងតែស៊ើបអង្កេត និងទាក់ទងទៅភ្នាក់ងារពិសោធន៍ភស្តុតាងមកត្រួតពិនិត្យបរិវេណវត្តយ៉ាងលម្អិតដើម្បីរកមូលហេតុភ្លើងឆេះ និងវាយតម្លៃទំហំខូចខាត ។

គួរបញ្ជាក់ថា វត្តនេះឈ្មោះ «វត្តម៉ុនសាំងថាន» ឬ «វត្តម៉ុនពូយក្ស» គឺជាវត្តបុរាណដ៏ល្បីល្បាញមួយនៅខេត្តឡាំប៉ាង និងត្រូវបានចាត់ទុកជាកន្លែងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ ដោយសារមានការតុបតែងវត្តដោយសិល្បៈបែបជនជាតិមីយ៉ាន់ម៉ា ៕

ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ៖ មេដឹកនាំកំពូលអ៊ីរ៉ង់ លោក Ayatollah Ali Khamenei បានព្រមានសង្គ្រា.មនឹងរាលដាលពេញតំបន់ ប្រសិនបើអាមេរិកបើកការវាយប្រ.ហារអ៊ីរ៉ង់ ហើយអ៊ីរ៉ង់មិនខ្លាចកងទ័ពជើងទឹកដ៏ច្រើនរបស់អាមេរិកទេ ហើយមេដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់បានថ្កោលទោសអាមេរិកដណ្តើមធនធានធម្មជាតិជាច្រើនរបស់ខ្លួន ដូចជា ៖ ប្រេងឥន្ធនៈ និងឧស្ម័នធម្មជាតិ ។ ការព្រមាននេះស្របពេលស្ថានការណ៍តានតឹងរវាងប្រទេសទាំងពីរ បន្ទាប់ពីប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បញ្ជាឱ្យកងទ័ពជើងទឹកបង្កើនកម្លាំងឆ្ពោះទៅមជ្ឈិមបូព៌ា ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសនៅថ្ងៃទី២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ មេដឹកនាំកំពូលអ៊ីរ៉ង់ លោក Khamenei ក៏បានចោទប្រកាន់អាមេរិកដណ្តើមធនធានធម្មជាតិជាច្រើន ដូចជា ៖ ប្រេងឥន្ធនៈ និងឧស្ម័នធម្មជាតិ ។ លោកក៏បាននិយាយពីពលរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់ធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល គឺស្រដៀងនឹងរដ្ឋប្រហារ ដោយសារការវាយកំទេចអគាររដ្ឋាភិបាល ធនាគារ វិហារអ៊ីស្លាម វាយសមត្ថកិច្ច កំទេចទីតាំងកងកម្លាំងបដិវត្តអ៊ីស្លាម (IRGC) និងដុតគម្ពី ប៉ុន្តែការធ្វើបាតុកម្មនេះត្រូវបានបង្ក្រាបហើយ ។

លោកបានហៅការធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល រួមទាំងហេតុការណ៍អសន្តិសុខកើតឡើងនៅប្រទេសអ៊ីរ៉ង់រហូតបណ្តាលឱ្យមនុស្សស្លាប់យ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ថាជាការបំផ្លាញ ដែលលោកធ្លាប់និយាយពាក្យនេះថ្កោលទោសក្រុមចលនាបះបោរ Green Movement កាលពីឆ្នាំ២០០៩ និងការធ្វើបាតុកម្មកន្លងមក ។

មេដឹកនាំកំពូលអ៊ីរ៉ង់និយាយទៅកាន់អ្នកគាំទ្រជាច្រើននៅទីក្រុងតេហេរ៉ង់ កាលពីថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ក្នុងឱកាសគម្រប់ខួបការវិលត្រឡប់មកប្រទេសវិញរបស់លោក បន្ទាប់ពីស្វែងរកសិទ្ធិជ្រកកោននៅប្រទេសបារាំង កាលពីឆ្នាំ១៩៧៩ ថា អ៊ីរ៉ង់មិនខ្លាចនាវាដឹកយន្តហោះចម្បាំងរបស់អាមេរិកឈ្មោះ USS Abraham Lincoln ទេ ។

ការព្រមានរបស់មេដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់ បន្ទាប់ពីលោកប្រធានាធិបតី Trump ពិចារណាវាយប្រហារអ៊ីរ៉ង់ទ្រង់ទ្រាយធំ ដោយសារការពិភាក្សារវាងអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់ អំពីការកំណត់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ និងផលិតមីស៊ីលផ្លោងគ្មានលទ្ធផល ។ លោកប្រធានាធិបតី Trump សង្ឃឹមថា អ៊ីរ៉ង់នឹងយល់ព្រមធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរជាមួយអាមេរិក ប្រសិនបើអ៊ីរ៉ង់មិនធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងទេ នឹងមានសង្គ្រាមកើតឡើងដូចការលើកឡើងរបស់មេដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់មិនខាន ។

ចំណែករដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអ៊ីរ៉ង់ លោក Abbas Araghchi បានផ្តល់សម្ភាសន៍ពិសេសជាមួយសារព័ត៌មាន CNN ថា លោកមានទំនុកចិត្តអ៊ីរ៉ង់នឹងអាចធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយអាមេរិក ស្តីពីគម្រោងនុយក្លេអ៊ែរ ។ ការលើកឡើងបែបនេះស្របគ្នានឹងមន្ត្រីសន្តិសុខជាន់ខ្ពស់អ៊ីរង់និយាយកន្លងមកថា ការចរចាជាមួយអាមេរិកកំពុងដំណើរការទៅមុខ ។

គួរបញ្ជាក់ថា អាមេរិកបានបញ្ជូននាវា USS Abraham Lincoln សម្រាប់ដឹកយន្តហោះចម្បាំងចូលមកកាន់តែកៀកប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ដើម្បីឱ្យកងទ័ពជើងទឹកអាមេរិកត្រៀមខ្លួនវាយប្រហារអ៊ីរ៉ង់ ៕