គិតត្រឹមថ្ងៃទី១៦ ខែកញ្ញានេះ កម្ពស់ទឹកទន្លេមេគង្គក្នុងក្រុងវៀងចន្ទន៍បានស្រកខ្លាំង បើទោះបីជាមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងក៏ដោយ។

ប៉ុន្មានសប្តាហ៍មុននេះ ព្យុះ​ទីហ្វុង​ ​យ៉ាក​ជី បានធ្វើឱ្យទឹក​ទន្លេ​មេគង្គ​​​​កើន​ឡើង​យ៉ាង​រហ័ស​ ដែលបណ្តាលឱ្យ​កម្ពស់ទឹក​​​​​ទន្លេ​ Nam Khan  បានឡើងខ្ពស់ ឈាន​ទៅ​លិច​​​ក្រុង​​​ដែលបាន​ចុះ​បញ្ជី​​​បេតិកភ័ណ្ឌ​ពិភពលោកថែមទៀតផងដែរ។

លើសពីនេះទៅទៀត ព្យុះយ៉ាក​ជី បានបង្ករឱ្យមានភ្លៀងធ្លាក់ចុះខ្លាំង និងខ្យល់បោកបក់ខ្លាំង នៅតំបន់ភាគខាងជើង ដែលមានខេត្ត Luang Namtha, Bokeo, Oudomxay, Luang Prabang និងXayaboury កំពង់រងគ្រោះជាខ្លាំង។

មិនតែប៉ុណ្ណោះពលរដ្ឋមួយចំនួនត្រូវបានជម្លៀសខ្លួនទៅទីទួលសុវត្ថិភាព ខណៈបច្ចុប្បន្នទន្លេមេគង្គឡាវហាក់ស្រកលឿនជាងមុន ក៏ព្រោះតែមានការបិទទំនប់ពីចិនខ្លះផងដែរ៕

កូរ៉េខាងជើង៖ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ប្រធានាធិបតី គីម ជុងអ៊ុន កូរ៉េខាងជើងកំពុងឃើញមានការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាជន។
ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ប្រទេសកូរ៉េខាងជើងបានឃើញគំនិតផ្តួចផ្តើមមួយចំនួនធំដែលរួមចំណែកដល់ការលើកកម្ពស់សុខភាព និងការកែលម្អជីវិតរបស់ប្រជាជន។ ជាពិសេសទីក្រុង Samjiyon នៅភាគខាងជើងបានផ្លាស់ប្តូរទៅជាគំរូទីក្រុងភ្នំវប្បធម៌ ហើយផ្លូវធំៗដូចជា Songhwa, Hwasong,… ក៏ត្រូវបានសាងសង់នៅក្នុងរដ្ឋធានី Pyongyang ផងដែរ។

លើសពីនេះ កសិដ្ឋានផ្ទះកញ្ចក់ខ្នាតធំជាច្រើនកំពុងផុសឡើងជាបណ្តើរៗ ដូចជាកសិដ្ឋានផ្ទះកញ្ចក់រួមបញ្ចូលគ្នា Kangdong ដែលអាចផលិតបន្លែតាមរបៀបដែលពឹងផ្អែកខ្លាំង ប្រសើរ និងឆ្លាតវៃ បូករួមនឹងគ្រឿងបរិក្ខារទំនើបៗសម្រាប់សកម្មភាពវប្បធម៌ដ៏ពេញនិយម និងកន្លែងផ្តល់សេវាវេជ្ជសាស្រ្តទំនើប ហើយការសាងសង់លំនៅឋានជនបទក៏កំពុងប្រព្រឹត្តទៅយ៉ាងស្វាហាប់ក្នុងកម្រិតជាតិផងដែរ។ វិស័យវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា រួមទាំងបច្ចេកវិទ្យាជឿនលឿន នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះក៏មានការរីកចម្រើនគួរឱ្យកត់សម្គាល់ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាជាច្រើនដែលកើតឡើងក្នុងការប្រើប្រាស់ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពនៃមូលដ្ឋានគ្រឹះសេដ្ឋកិច្ចដែលមានស្រាប់របស់ប្រទេស។

គួរកត់សម្គាល់ថា ប្រទេសកូរ៉េខាងជើងបន្តជំរុញនិន្នាការកំណើន ដោយនាំសេដ្ឋកិច្ចទូទៅទៅរកការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយស្ថិរភាព និងនិរន្តរភាព។ ដោយផ្តោតលើកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដ៏អស្ចារ្យលើការកសាងសមត្ថភាពការពារ ប្រទេសកូរ៉េខាងជើងមានមោទនភាពដែលបានចូលរួមក្នុងជួរនៃបណ្តាប្រទេសត្រួសត្រាយក្នុងវិស័យយោធា។ កូរ៉េខាងជើងបានកសាងគ្រឹះដ៏រឹងមាំសម្រាប់ភាពរុងរឿងរបស់ប្រទេស ឱ្យទៅជាប្រទេសដ៏មានឥទ្ធិពល និងជួយប្រជាជនរបស់ខ្លួនឱ្យរស់នៅប្រកបដោយសុភមង្គល។ មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងបានប្រកាសពីគោលនយោបាយអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចក្នុងស្រុកថ្មីមួយហៅថា “គោលនយោបាយអភិវឌ្ឍន៍តំបន់ ២០×១០” ដើម្បីបើករោងចក្រទំនើបនៅក្នុងស្រុកដាច់ស្រយាលយ៉ាងហោចណាស់ ២០ ជារៀងរាល់ឆ្នាំសម្រាប់រយៈពេល ១០ ឆ្នាំខាងមុខ។

លោក គីម ជុងអ៊ុន ក៏មានគម្រោងសាងសង់មន្ទីរពេទ្យទូទៅទំនើបមួយនៅក្នុងរដ្ឋធានីព្យុងយ៉ាង និងខេត្តជាច្រើនទៀត ដើម្បីឱ្យប្រជាជនអាចទទួលបានសេវាព្យាបាលកម្រិតខ្ពស់នៅគ្រប់ទីកន្លែង។ ជាពិសេស គោលនយោបាយប្រជាជនដំបូងរបស់លោក គីម ជុងអ៊ុន ជួយឱ្យប្រទេសមានការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយសុខដុមរមនា និងឯកភាព។ លើសពីនេះ ប្រទេសកូរ៉េខាងជើងក៏បានជោគជ័យក្នុងការកសាងកម្លាំងយោធាដ៏រឹងមាំ និងបន្តអភិវឌ្ឍអាវុធទំនើបៗផងដែរ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានមជ្ឈិមកូរ៉េ (KCNA)៕

កូរ៉េខាងត្បូង៖ ស្ថានភាពគ្រូបង្រៀនលាឈប់ពីការងារបានកំពុងធ្វើឱ្យប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងអំពីការធ្លាក់នៃវិស័យអប់រំកូរ៉េ។
ក្នុងរយៈពេល ៥ ឆ្នាំកន្លងមកនេះ ប្រទេសកូរ៉េបានឃើញនិន្នាការដ៏លំបាកនៃគ្រូបង្រៀនចាកចេញពីមុខតំណែងមុនអាយុចូលនិវត្តន៍ ដោយមានគ្រូបង្រៀនជាង ៣២,០០០ នាក់បានលាឈប់។ និន្នាការនេះក៏បានបន្តរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន ដោយមានគ្រូជាង ៣,៣០០ នាក់ទៀតក៏បានចាកចេញពីមុខតំណែងផងដែរ។

គ្រូបង្រៀននៅគ្រប់កម្រិតទាំងអស់សុទ្ធតែបានលាឈប់ពីអាជីពចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៩ ដល់ឆ្នាំ ២០២៤ ដោយសារមូលហេតុប្រាក់ខែទាប និងការ Bullly ពីសិស្ស រួមទាំងការថយចុះនៃការគោរពវិជ្ជាជីវៈគ្រូបង្រៀន ការលំបាកក្នុងការគ្រប់គ្រងសិស្ស ហើយគ្រូបង្រៀនវ័យក្មេងដែលមានបទពិសោធន៍តិចជាង ១០ ឆ្នាំក៏មាននិន្នាការចាកចេញផងដែរ។ ការស្ទង់មតិដែលធ្វើឡើងដោយសហព័ន្ធគ្រូបង្រៀនកូរ៉េ (KFTA) កាលពីខែសីហាឆ្នាំមុន បានរកឃើញថា ៨៦% នៃគ្រូបង្រៀនក្នុងវ័យ ២០ ឆ្នាំ និង ៣០ ឆ្នាំរបស់ពួកគេបានពិចារណាចាកចេញពីអាជីពគ្រូបង្រៀនដោយសារតែពួកគេមិនពេញចិត្តនឹងប្រាក់ខែរបស់ពួកគេ។

លើសពីនេះ ២៦.៥% ផ្សេងទៀតបាននិយាយថា ពួកគេរងសម្ពាធយ៉ាងខ្លាំងដោយសារសិស្ស Bully។ ការកើនឡើងនៃការធ្វើបាបគ្រូបង្រៀនបានធ្វើឱ្យប្រទេសកូរ៉េប្រឈមនឹងបញ្ហាស្មុគស្មាញជាច្រើន ហើយមកដល់សព្វថ្ងៃនេះមិនទាន់មានវិធានការណាមួយដើម្បីការពារសិទ្ធិ និងសុវត្ថិភាពគ្រូបង្រៀននោះទេ។ យោងតាមទិន្នន័យរបស់រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េ គ្រូបង្រៀនសាលារដ្ឋប្រហែល ១០០ នាក់បានធ្វើអត្តឃាតនៅចន្លោះខែមករា ឆ្នាំ ២០១៨ ដល់ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២៣។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ រដ្ឋាភិបាលថ្មីៗនេះបានកំពុងធ្វើការផ្លាស់ប្តូរសំខាន់ៗ ដើម្បីធានាថាគ្រូបង្រៀនត្រូវបានការពារ និងមានលក្ខខណ្ឌការងារកាន់តែប្រសើរឡើង។ គ្រូបង្រៀនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យបណ្តេញសិស្សណាដែលរំខាន ឬរញ៉េរញ៉ៃចេញពីថ្នាក់រៀន។ បន្ទប់សាលានីមួយៗបានបំពាក់កាមេរ៉ាគ្រប់ជ្រុងជ្រោយដើម្បីឃ្លាំមើលវីដេអូ ហើយបណ្តឹងរបស់ឪពុកម្តាយក៏លែងជាទំនួលខុសត្រូវរបស់គ្រូទៀតហើយ ប៉ុន្តែជារបស់នាយកសាលា លើសពីនេះឪពុកម្តាយក៏ត្រូវបានហាមឃាត់មិនឱ្យមានទំនាក់ទំនងជាមួយគ្រូផងដែរ។

ទោះបីជាយ៉ាងនេះក្តី អ្នកជំនាញបានចង្អុលបង្ហាញថា បញ្ហានេះនៅតែជាការលំបាក ដោយសារឪពុកម្តាយទំនងជាការពារកូនៗរបស់ពួកគេហួសហេតុខ្លាំង ជាហេតុបណ្តាលឱ្យគ្រូបង្រៀននៅតែជៀសមិនផុតពីការ Bully ពីសិស្ស។ នៅខែមេសា ឆ្នាំ ២០២៣ ការស្ទង់មតិដោយសហជីពគ្រូបង្រៀនបានរកឃើញថា ២៦.៥% នៃគ្រូបង្រៀនបានទទួលការប្រឹក្សា ឬការព្យាបាលសម្រាប់បញ្ហាផ្លូវចិត្តទាក់ទងនឹងការងារ ខណៈដែលរហូតដល់ ៨៧% បានពិចារណាលាឈប់ពីការងារ។ អ្នកជំនាញជឿថាឫសគល់នៃបញ្ហាទាំងនេះគឺមកពីមនោគមវិជ្ជានៃសង្គមកូរ៉េ៕

គ្រោះទឹកជំនន់ គឺជាគ្រោះមហន្តរាយដ៏កាចសាហាវបំផុតមួយ ដែលតែងតែឆក់យកជីវិតមនុស្ស សត្វជារៀងរាល់ឆ្នាំ និងបង្កវិនាសកម្មយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរបំផុតដល់ប្រជាជាតិនានាជុំវិញពិភពលោក។ ដូច្នេះហើយតើលោកអ្នកដឹងទេថា ប្រទេសណាខ្លះដែលរងគ្រោះដោយសារទឹកជំនន់ខ្លាំងជាងគេក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោកយើងនេះ? សម្រាប់ចម្លើយនោះគឺប្រទេសចិន។

នៅប្រទេសចិន ទឹកជំនន់បានបង្កការបំផ្លិចបំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ លំនៅដ្ឋានប្រជាពលរដ្ឋ អស់រយៈពេលរាប់ពាន់ឆ្នាំមកហើយ។ ទោះជាយ៉ាងណាប្រជាជននៅតែទ្រាំរស់នៅជាមួយការលិចលង់បែបនេះតាំងពីបុរាណកាលរហូតមកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ន ហើយក៏តែងតែមានមនុស្សស្លាប់ជារៀងរាល់ឆ្នាំផងដែរ។ គ្រោះមហន្តរាយដ៏កំណាចនេះ គឺបង្កឡើងដោយទន្លេសំខាន់ៗចំនួន២ គឺទន្លេឆាងជាំង និងទន្លេលឿង ខណៈប្រជាជនប្រមាណ ៣៥០ លាននាក់កំពុងរស់នៅតាមដងទន្លេឆាងជាំង និងប្រមាណ ១០០ លាននាក់ទៀតរស់នៅតាមដងទន្លេលឿង។

យោងតាមគេហទំព័រ Nikkei Asia បានបង្ហាញថា នៅឆ្នាំ ២០២៤ នេះប្រជាជនចិនប្រមាណ ២.៧ លាននាក់ត្រូវបានជម្លៀសចេញពីលំនៅដ្ឋាន ហើយប្រមាណជាង ៦៣លាននាក់ទៀតបានរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំង។ នេះបើតាមការកត់ត្រានៅឆ្នាំ ១៨៨៧ ទន្លេលឿងបានជន់លិចលើផ្ទៃដីប្រមាណ ៣០,០០០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ធ្វើឱ្យលិចលង់ភូមិដ្ឋានរបស់ប្រជាជនចិនអស់ប្រមាណ ១,៥០០ ភូមិ។ រីឯទន្លេឆាងជាំងនៅភាគខាងត្បូងនោះវិញ ក៏តែងតែបង្កឱ្យមានទឹកជំនន់គួរឱ្យភ័យខ្លាចខ្លាំងណាស់ដែរ ខណៈទឹកជំនន់ដ៏ធំបំផុតបានកើតឡើងនៅឆ្នាំ១៨៨៧ បង្កឱ្យមានអ្នករងគ្រោះប្រមាណ ៩០០,០០០ នាក់ ហើយរហូតមកដល់ឆ្នាំ ១៩៣៨ ទឹកជំនន់ក៏បានបង្កឱ្យមានអ្នករងគ្រោះប្រហាក់ប្រហែលនឹងឆ្នាំ ១៨៨៧ ផងដែរ។

ចាប់ពីចុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០ រហូតមកដល់ពេលនេះប្រទេសចិននៅតែរងគ្រោះយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដោយសារគ្រោះទឹកជំនន់ជាបន្តបន្ទាប់។ ឆ្លើយតបនឹងគ្រោះធម្មជាតិនេះ រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងបានកសាងទំនប់ច្រកភ្នំចំនួន ៣ ចាប់ពីឆ្នាំ ២០០៣ ដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ដោយសារទឹកជំនន់ទន្លេឆាងជាំង ឬទន្លេលឿងនេះ។ ក្រៅពីប្រទេសចិន ក៏មានប្រទេសមួយចំនួនផ្សេងទៀតក៏បានរងគ្រោះដោយសារគ្រោះទឹកជំនន់ធ្ងន់ធ្ងរផងដែរ ក្នុងនោះរួមមានប្រទេសឥណ្ឌា បង់ក្លាដែស វៀតណាម ប៉ាគីស្ថាន ឥណ្ឌូណេស៊ី អេហ្ស៉ីប មីយ៉ាន់ម៉ា អាហ្វហ្កានីស្ថាន នីហ្សេរីយ៉ា ប្រេស៊ីល ថៃ កុងហ្គោ អ៊ីរ៉ាក់ ព្រមទាំងកម្ពុជាផងដែរ៕

ភ្ញៀវទេសចរបរទេសជាច្រើនចាប់អារម្មណ៍មកកម្សាន្តនៅវៀតណាម ដោយសារនៅប្រទេសនេះមានតំបន់ទេសចរណ៍ស្អាតៗជាច្រើនកន្លែង ដូចជា ៖ ឆ្នេរសមុទ្រ កោះ និងតំបន់ទីប្រជុំជនតាមផ្លូវរថភ្លើង ។ ប៉ុន្តែយើងគួរតែប្រុងប្រយ័ត្នចំណុចទាំងនេះ មុនពេលទៅប្រទេសវៀតណាម ។

១-ប្រយ័ត្នគេសម្លឹងមើល ៖ បើអ្នកណាមានរូបរាងធាត់លើសទម្ងន់ គឺត្រូវប្រយ័ត្នខ្លួនបន្តិចពេលទៅវៀតណាម ពីព្រោះនៅវៀតណាមពុំសូវមានមនុស្សធាត់ទេ ។ ជនជាតិវៀតណាមបានប្រឹងប្រែងធ្វើការខ្លាំង ហើយពួកគេចូលចិត្តបរិភោគបន្លែច្រើនជាងសាច់ ។ វាពុំចម្លែកទេ ដែលយុវជនវៀតណាមភាគច្រើនសុទ្ធតែមានរូបរាងស្អាតសង្ហា ទើបគេកម្រឃើញមនុស្សធាត់នៅទីនេះ ។

ភ្ញៀវទេសចរបរទេសម្នាក់ធ្លាប់ទៅលេងប្រទេសវៀតណាម និយាយថា ខ្លួនបានទៅដើរលេងនៅផ្សារមួយកន្លែង ស្រាប់តែអាជីវករវៀតណាមនិយាយថា ពុំធ្លាប់ឃើញមនុស្សធាត់បែបនេះ ។ ហេតុនេះ បើយើងមានរូបរាងធាត់ ហើយត្រូវជនជាតិវៀតណាមសម្លឹងមើលនោះ យើងកុំភ្ញាក់ផ្អើលអី ។

២-ប្រយ័ត្នម៉ូតូ ៖ នៅហាណូយ មិនត្រឹមតែជាទីក្រុងធំរបស់វៀតណាមប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាជាទីក្រុងម៉ូតូផងដែរ ។ យើងនឹងបានឮសំឡេងម៉ូតូពេញមួយថ្ងៃ និងឮសំឡេងចុចស៊ីប្លេម៉ូតូនៅតាមផ្លូវបំបែកជា៤ ពីព្រោះពលរដ្ឋនៅហាណូយជិះម៉ូតូច្រើនណាស់ ។ លើសពីនេះ យើងក៏ត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នពេលឆ្លងផ្លូវផងដែរ ហើយចំណុចសំខាន់ អ្នកថ្មើរជើងត្រូវតែចៀសចេញពីផ្លូវម៉ូតូ និងយានជំនិះផ្សេងៗ ។

៣-ប្រយ័ត្នចាញ់ល្បិច ៖ មិនមែនជនជាតិវៀតណាមទាំងអស់សុទ្ធតែជាមនុស្សមិនល្អទេ ប៉ុន្តែភ្ញៀវទេសចរបរទេសគ្រប់រូបដែលធ្លាប់ទៅប្រទេសវៀតណាម បាននិយាយដូចៗគ្នាថា បើចង់ទិញរបស់របរ គឺយើងត្រូវតែតថ្លៃឱ្យអ្នកលក់បញ្ចុះតម្លៃពាក់កណ្តាល ពីព្រោះអ្នកលក់តែងតែលក់ទំនិញតម្លៃខ្ពស់ឱ្យភ្ញៀវទេសចរបរទេស ។

ដូចគ្នានេះ បើយើងជិះរថយន្តតាក់ស៊ី គឺត្រូវចរចាតម្លៃជាមួយអ្នកបើកបរតាក់ស៊ីជាមុន ។ វិធីល្អ ពុំគួរចរចាតម្លៃជិះតាក់ស៊ីផ្ទាល់មាត់ទេ ប៉ុន្តែត្រូវឱ្យអ្នកបើកតាក់ស៊ីចុះហត្ថលេខាបញ្ជាក់ថា នឹងយកថ្លៃជិះប៉ុន្មាន ពីព្រោះពេលខ្លះ ភ្ញៀវទេសចរកំពុងជិះរថយន្តសុខៗ ស្រាប់តែអ្នកបើកតាក់ស៊ីសុំឡើងថ្លៃក៏មាន ។

ភ្ញៀវទេសចរបរទេសជាច្រើនឆ្ងល់ថា ហេតុអ្វីអាជីវករវៀតណាមមានទម្លាប់លក់ទំនិញតម្លៃខ្ពស់ឱ្យភ្ញៀវទេសចរបរទេស? គឺដោយសារប្រទេសវៀតណាមទើបតែឆ្លងកាត់សង្គ្រាមមិនយូរប៉ុន្មាន ទាំងសង្គ្រាមជាមួយបារាំង និងសង្គ្រាមជាមួយវៀតណាមគ្នាឯង ។ ហេតុនេះ ធ្វើឱ្យជនជាតិវៀតណាមភាគច្រើនប្រឹងប្រែងរកស៊ីចិញ្ចឹមជីវិត និងរស់នៅយ៉ាងលំបាក ។

៤-គូស្នេហ៍អង្គុយសាសងនៅទីសាធារណៈ ៖ បើទោះជាជនជាតិវៀតណាមរក្សាអត្តសញ្ញាណរបស់ពួកគេក្តី ប៉ុន្តែបើទៅទីសាធារណៈនៅវៀតណាម យើងនឹងឃើញគូស្នេហ៍វៀតណាមអង្គុយសាសងជាគូ ដោយសារពួកគេស្រឡាញ់គ្នាដោយបើកចំហដូចនៅអឺរ៉ុប ។ ដូច្នេះ បើជួបបែបនេះ កុំភ្ញាក់ផ្អើលអី ពីព្រោះវាជារឿងធម្មតានៅទីនេះ ៕