យោងតាមគេហទំព័របរទេស Forbes នៅលើពិភពលោកយើងនេះមានកំពូលមហាសេដ្ឋីសរុបទាំងអស់ចំនួន ២,៧៨១ នាក់ហើយ ក្នុងនោះមានប្រទេសចំនួន ១០ ប៉ុណ្ណោះដែលសម្បូរទៅដោយមហាសេដ្ឋីច្រើនជាងគេលើពិភពលោកសម្រាប់ឆ្នាំ ២០២៤។ ដូច្នេះប្រទេសដែលមានមហាសេដ្ឋីច្រើនជាងគេនោះគឺ៖

១.សហរដ្ឋអាមេរិក៖ គឺជាប្រទេសដែលមានមហាសេដ្ឋីសរុបចំនួន ៨១៣ នាក់ ជាមួយនឹងទ្រពសកម្មសរុប ៥,៧ ពាន់ពាន់លានដុល្លារ។ ក្នុងនោះមហាសេដ្ឋីដែលមានជាងគេនៅសហរដ្ឋអាមេរិកគឺលោក Elon Musk ជាមួយទ្រពសម្បត្តិសរុបទាំងអស់ ២៤៧.៤ ពាន់លានដុល្លារ។

២.ប្រទេសចិន៖ ប្រទេសអាស៊ីមួយនេះវិញក៏មិនធម្មតាដែរ ដោយសារគិតត្រឹមឆ្នាំ ២០២៤ ប្រទេសនេះមានមហាសេដ្ឋីចំនួន ៤០៦ នាក់ហើយ ជាមួយទ្រពសកម្មសរុប១,៣ ពាន់ពាន់លានដុល្លារ។ ហើយមហាសេដ្ឋីដែលមានជាងគេនៅក្នុងប្រទេសចិនគឺលោក Zhong Shanshan ជាមួយទ្រពសម្បត្តិ ៦២,៣ ពាន់លានដុល្លារ។

៣.ប្រទេសឥណ្ឌា៖ អ្នកណាថាឥណ្ឌាជាប្រទេសក្រីក្រច្រឡំធំហើយ នៅឆ្នាំ ២០២៤ នេះប្រទេសឥណ្ឌាមានមហាសេដ្ឋីសរុប ២០០ នាក់ ដោយមានទ្រពសកម្មសរុប ៩៥៤ ពាន់លានដុល្លារ។ អ្នកមានបំផុតនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌាគឺលោក Mukesh Ambani ជាមួយទ្រពសម្បត្តិ ១១៦ ពាន់លានដុល្លារ។

៤.ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់៖ គឺជាប្រទេសអឺរ៉ុបដែលមានចំនួនមហាសេដ្ឋី ១៣២ នាក់ ជាមួយទ្រពសកម្មសរុប ៦៤៤ ពាន់លានដុល្លារ។ លោក Klaus-Michael Kuehne គឺជាមហាសេដ្ឋីដែលមានជាងគេនៅក្នុងប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ជាមួយទ្រពសម្បត្តិសរុបទាំងអស់ ៣៩,២ ពាន់លានដុល្លារ។

៥.ប្រទេសរុស្សី៖ ប្រទេសធំជាងគេលើពិភពលោកយើងនេះ ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី ៥ ជាប្រទេសមានមហាសេដ្ឋីចំនួន ១២០ នាក់ ដោយមានទ្រពសកម្មសរុប ៤៧៤ ពាន់លានដុល្លារ។ ហើយលោក Vagit Alekperov គឺជាមហាសេដ្ឋីមានជាងគេនៅក្នុងប្រទេសរុស្សី ជាមួយទ្រពសម្បត្តិសរុបទាំងអស់ ២៨,៦ ពាន់លានដុល្លារ៕

ប្រទេសថៃ ៖ នៅខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ រដ្ឋាភិបាលថៃមានគម្រោងប្រមូលប្រាក់ថ្លៃស្ទះចរាចរណ៍ពីពលរដ្ឋដើម្បីកាត់បន្ថយការស្ទះចរាចរណ៍នៅទីក្រុងបាងកក ដោយរដ្ឋាភិបាលថៃបញ្ជាក់ថា ប្រាក់ថ្លៃស្ទះចរាចរណ៍ (Congestion Fee) ដែលរដ្ឋាភិបាលមានគម្រោងប្រមូលពីពលរដ្ឋនាថ្ងៃអនាគត ពុំមែនជារឿងថ្មីទេ ពីព្រោះប្រទេសជាច្រើនលើពិភពលោក បានប្រមូលប្រាក់ថ្លៃស្ទះចរាចរណ៍យូរមកហើយ ។

ជាក់ស្តែង សិង្ហបុរី គឺជាប្រទេសដំបូងគេដែលអនុវត្តគោលនយោបាយប្រមូលប្រាក់ថ្លៃស្ទះចរាចរណ៍ក្នុងទីក្រុង កាលពីឆ្នាំ១៩៧៥ ។ ក្រៅពីនេះ ទីក្រុងជាច្រើនលើពិភពលោក ក៏បានអនុវត្តគោលនយោបាយប្រមូលប្រាក់ថ្លៃស្ទះចរាចរណ៍ពីពលរដ្ឋផងដែរ ដូចជា ៖ ទីក្រុងឡុងដ៍, ស្តុកហម, មីឡា និងហ្គូថិនបឺក ។

ការប្រមូលប្រាក់ថ្លៃស្ទះចរាចរណ៍ គឺជាការប្រមូលប្រាក់ពីរថយន្តណាដែលបើកបរចូលទីក្រុង ក្នុងអំឡុងពេលស្ទះចរាចរណ៍ខ្លាំង (ដូចជា ៖ ពេលព្រឹក ឬល្ងាច ដែលមានពលរដ្ឋធ្វើដំណើរទៅធ្វើការ និងចេញពីធ្វើការច្រើន) ។ ការប្រមូលប្រាក់នេះក្នុងគោលបំណងកុំឱ្យពលរដ្ឋបើកបររថយន្តផ្ទាល់ខ្លួនចូលទីក្រុង ដើម្បីកាត់បន្ថយការកកស្ទះ និងកាត់បន្ថយខ្យល់ពុល ហើយវាបានធ្វើឱ្យពលរដ្ឋរស់នៅទីក្រុងពុំពេញចិត្ត ដោយសារពិបាកធ្វើដំណើរ ឬត្រូវចំណាយប្រាក់បន្ថែមទៀត ។ ប៉ុន្តែប្រាក់ដែលរដ្ឋាភិបាលប្រមូលពីពលរដ្ឋថ្លៃស្ទះចរាចរណ៍ គឺនឹងយកទៅបង្កើតប្រយោជន៍ផ្សេងៗ ។

ប្រទេសសិង្ហបុរីបានចាប់ផ្តើមប្រមូលប្រាក់ថ្លៃស្ទះចរាចរណ៍នាពេលព្រឹក តាំងពីឆ្នាំ១៩៧៥ បន្ទាប់មក សិង្ហបុរីក៏បានប្រមូលប្រាក់ដោយស្វ័យប្រវត្តិ ដោយការកំណត់ពេលវេលា កាលពី១៩៩៨ ។ វាបានជួយកាត់បន្ថយការស្ទះចរាចរណ៍១៣% ហើយរថយន្តអាចបើកបរលឿនជាងមុន២២% ។

ចំណែកទីក្រុងឡុងដ៍ ប្រទេសអង់គ្លេស ដែលមានការស្ទះចរាចរណ៍ខ្លាំងបំផុតលើពិភពលោក នៅឆ្នាំ២០២៣ ពេលពិចារណាពីការធ្វើដំណើររបស់ពលរដ្ឋក្នុងទីក្រុង រដ្ឋាភិបាលក៏ចាប់ផ្តើមប្រមូលប្រាក់ថ្លៃស្ទះចរាចរណ៍ប្រចាំថ្ងៃពីរថយន្តបើកបរក្នុងទីក្រុង គឺចាប់ពីម៉ោង៧ព្រឹក ដល់ម៉ោង៦និង៣០នាទីល្ងាច (សម្រាប់ថ្ងៃធម្មតា) ។ ក្រោយការអនុវត្តគោលនយោបាយនេះ បានជួយឱ្យការស្ទះចរាចរណ៍ធ្លាក់ចុះ ១៥% និងកាត់បន្ថយភាពយឺតយ៉ាវក្នុងការធ្វើដំណើរ ៣០% ។

ប៉ុន្តែមតិផ្សេងៗនិយាយថា ទីក្រុងដែលទទួលបានជោគជ័យក្នុងការកាត់បន្ថយការស្ទះចរាចរណ៍ តែងតែមានមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូនសាធារណៈគ្រប់គ្រាន់ ដូចជា ៖ សិង្ហបុរី មានប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនតាមរថភ្លើងក្រោមដីខ្វាត់ខ្វែងពេញទីក្រុង ដែលថ្លៃសំបុត្រស្មើពី១ដុល្លារ ទៅ២.៥ដុល្លារសិង្ហបុរី ។ ក្រៅពីនេះ សិង្ហបុរីក៏មានរថយន្តក្រុងសម្រាប់ដឹកអ្នកដំណើរទូទាំងប្រទេស ។

រីឯទីក្រុងឡុងដ៍ គឺជាទីក្រុងមានបណ្តាញដឹកជញ្ជូនអ្នកដំណើរធំបំផុតលើពិភពលោក រួមមាន ៖ រថភ្លើងក្រោមដី, រថភ្លើងធម្មតា និងរថយន្តក្រុងគ្រប់កន្លែងក្នុងទីក្រុង ។ រីឯតម្លៃសំបុត្រសម្រាប់ជិះរថភ្លើងក្រោមដី គឺស្មើពី២.៨ផោន ទៅ៣.៤ផោន ។

ចំណែកទីក្រុងបាងកក ពុំមានបណ្តាញដឹកជញ្ជូនអ្នកដំណើរសម្បូរបែបគ្រប់កន្លែងដូចទីក្រុងទាំងនេះទេ ហើយទីក្រុងបាងកកមានបញ្ហាមួយចំនួន ដូចជា ៖ តម្លៃសំបុត្រធ្វើដំណើរតាមរថភ្លើងថ្លៃ និងបញ្ហាការតភ្ជាប់រវាងរថភ្លើងអាកាសនីមួយៗ ទើបធ្វើឱ្យពលរដ្ឋក្រុងបាងកក ត្រូវចំណាយថ្លៃធ្វើដំណើរច្រើនដំណាក់កាល ។

ជាក់ស្តែង ពលរដ្ឋក្រុងបាងកក ត្រូវចំណាយប្រាក់ជិះម៉ូតូឌុប រួចហើយពួកគេនឹងបន្តដំណើរតាមរថយន្តក្រុង ឬរថភ្លើងអាកាសទៀត ទើបទៅដល់គោលដៅ ។ ហេតុនេះ ពលរដ្ឋថៃភាគច្រើនបានជ្រើសរើសប្រើប្រាស់រថយន្តផ្ទាល់ខ្លួន ។

ទោះយ៉ាងណា រដ្ឋាភិបាលថៃបញ្ជាក់ថា គោលនយោបាយប្រមូលប្រាក់ថ្លៃស្ទះចរាចរណ៍ គឺជាការចាប់ផ្តើមកាត់បន្ថយបញ្ហាស្ទះចរាចរណ៍ ពីព្រោះបើតាមការចាត់ចំណាត់ថ្នាក់ទីក្រុងស្ទះចរាចរណ៍បំផុតលើពិភពលោក នៅឆ្នាំ២០២៣ គឺទីក្រុងបាងកក ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី៤ ។

ដូច្នេះ យើងនឹងរង់ចាំតាមដានបន្តថា តើការធ្វើដំណើរក្នុងទីក្រុងបាងកកនឹងមានសភាពដូចម្តេច នាថ្ងៃអនាគត? ហើយគោលនយោបាយប្រមូលប្រាក់ថ្លៃស្ទះចរាចរណ៍នឹងអាចអនុវត្តនៅទីក្រុងនេះបានដែរឬទេ?

ប្រទេសវៀតណាម ៖ កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា ក្រុមហ៊ុនវៀតណាមជាច្រើនបានទទួលការកុម្ម៉ង់ទិញផ្លែដូងស្រស់ពីប្រទេសចិន ហើយក្រុមហ៊ុនផ្សេងទៀតក៏ត្រៀមនាំចេញផលិតផលទៅចិនដែរ ក្រោយពីវៀតណាមទទួលបានការអនុម័តឱ្យនាំចេញដូងស្រស់ទៅចិន កាលពីខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ ។

លោក Cao Ba Dang Khoa អគ្គលេខាធិការសមាគមផ្លែដូងវៀតណាមបញ្ជាក់ថា ក្រុមហ៊ុនធំៗជាច្រើនរបស់វៀតណាមបានចុះហត្ថលេខានាំចេញដូងស្រស់ ចាប់ពី៣០ទូរ ទៅ៥០ទូរកុងទឺន័រទៅកាន់ប្រទេសចិន ក្នុងនោះក្រុមហ៊ុន១ ទទួលបានការកុម្ម៉ង់ទិញដូងពីចិន ចំនួន១.៥០០ទូរកុងទឺន័រ ។

លោក Cao Ba បន្តទៀតថា នេះជាសញ្ញាវិជ្ជមានសម្រាប់ការនាំចេញដូងវៀតណាមទៅកាន់ទីផ្សារចិននាថ្ងៃអនាគត ។ ប្រទេសវៀតណាមរំពឹងថា ប្រាក់ចំណូលបានពីការនាំចេញដូងទៅក្រៅប្រទេស នៅឆ្នាំ២០២៤ នឹងស្មើរហូតដល់១.២០០លានដុល្លារអាមេរិក ។

វៀតណាម គឺជាប្រទេសផលិតដូងដ៏ច្រើនស្ថិតក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ទី៧ លើពិភពលោក ហើយវៀតណាមមានចម្ការដូងប្រមាណ២សែនហិកតា ក្នុងនោះចម្ការដូង១កន្លែង ក្នុងចំណោម៣កន្លែង គឺបានអនុវត្តការដាំដុះស្របតាមស្តង់ដាររបស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងអឺរ៉ុប ។ ចម្ការដូងភាគច្រើនមានទីតាំងស្ថិតនៅខេត្តជាប់ឆ្នេរសមុទ្រភាគកណ្តាល និងតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ផ្លែដូងរបស់វៀតណាមអាចប្រកួតប្រជែងជាមួយផ្លែដូងថៃបាន ដោយសារដូងវៀតណាមមានរសជាតិផ្អែម ដែលជាតម្រូវការក្នុងទីផ្សារក្រៅប្រទេសជាច្រើន ដូចជា ៖ តំបន់អឺរ៉ុប, សហរដ្ឋអាមេរិក, កាណាដា និងកូរ៉េខាងត្បូង ។ ក្រៅពីនេះ អតិថិជនចិនក៏បានសរសើរចំណីអាហារដែលផលិតពីដូងវៀតណាមផងដែរ ដូចជា ៖ នំ, គ្រីម (Cream) និងចាហួយ ។

យោងតាមរបាយការណ៍បញ្ជាក់ថា តម្លៃដូងថៃបានធ្លាក់ចុះនៅខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤នេះ អាចក្លាយជាបញ្ហាប្រឈម និងធ្វើឱ្យក្រុមហ៊ុនថៃចាំបាច់ត្រូវតែផ្តោតលើតម្លៃ, ការវេចខ្ចប់ និងគុណភាពដូង ដើម្បីអាចប្រកួតប្រជែងជាមួយដូងវៀតណាម ។ ហេតុនេះ វានឹងអាចធ្វើឱ្យអតិថិជនចិនចូលចិត្តដូងថៃ និងកុម្ម៉ង់ទិញដូងពីប្រទេសថៃ ៕