ប្រទេសម៉ារ៉ុក ៖ កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ សារព័ត៌មានបរទេស AP រាយការណ៍ថា ទឹកបានលិចវាលខ្សាច់សាហារ៉ាភាគខាងត្បូងប្រទេសម៉ារ៉ុក (ប្រទេសនៅអាហ្វ្រិកខាងជើង) ដែលជាតំបន់រាំងស្ងួតបំផុតលើពិភពលោក ។ ទឹកលិចវាលខ្សាច់នេះ គឺក្រោយពីមានភ្លៀងធ្លាក់យ៉ាងខ្លាំងធ្វើឱ្យទឹកហូរចូលវាលខ្សាច់យ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយខ្សាច់ពុំអាចស្រូបទឹកបានទាន់ពេលវេលា ។

មន្ត្រីឧតុនិយមប្រទេសម៉ារ៉ុកនិយាយថា នាពេលថ្មីៗនេះ មានខ្យល់ព្យុះ និងភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងបណ្តាលឱ្យទឹកលិចនៅតំបន់រាំងស្ងួតបំផុតលើពិភពលោក គឺវាលខ្សាច់សាហារ៉ា និងរុក្ខជាតិដុះលើខ្សាច់ ដែលស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងប្រទេសម៉ារ៉ុក ។ នៅកន្លែងខ្លះរបស់វាលខ្សាច់មានបរិមាណទឹកហូរហៀរ ដែលគេពុំធ្លាប់ឃើញទឹកលិចបែបនេះជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ ។

បើតាមរូបភាពផ្កាយរណបរបស់អង្គការ NASA បង្ហាញថា ទឹកបានហូរចូលក្នុងបឹងអិរិគុយ ដែលជាបឹងដ៏ល្បីល្បាញរបស់ទីក្រុង Zagora និងទីក្រុង Tata ហើយតំបន់នេះពុំធ្លាប់មានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងទេ ។ វាបណ្តាលឱ្យមានទឹកជំនន់យ៉ាងឆាប់រហ័សបំផុត ក្នុងរយៈពេលជាង៥០ឆ្នាំកន្លងមក ។

រដ្ឋាភិបាលម៉ារ៉ុកលើកឡើងថា ភ្លៀងធ្លាក់២ថ្ងៃ នៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ គឺលើសពីមធ្យមភាគប្រចាំឆ្នាំ ដែលតំបន់ជាច្រើនមានបរិមាណទឹកភ្លៀងតិចជាង២៥០មីល្លីម៉ែត្រក្នុង១ឆ្នាំ ។ ក្រៅពីនេះ ទឹកជំនន់ក៏បានលិចទីក្រុង Tata ផងដែរ ដែលស្ថិតក្នុងតំបន់រងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងបំផុត ។ រីឯភូមិតាកូនិតេ ដែលស្ថិតនៅឆ្ងាយពីទីក្រុង Rabat ទៅកាន់ភាគខាងត្បូងប្រមាណ៤៥០គីឡូម៉ែត្រ គឺមានបរិមាណទឹកភ្លៀងច្រើនជាង១០០មីល្លីម៉ែត្រក្នុងរយៈពេល២៤ម៉ោង ។

ភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងលិចវាលខ្សាច់សាហារ៉ា មន្ត្រីឧតុនិយមម៉ារ៉ុកហៅថា «ខ្យល់ព្យុះក្រៅត្រូពិច» ដែលធ្វើឱ្យអាកាសធាតុក្នុងតំបន់នេះប្រែប្រួលក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំខាងមុខទៀត ។ ខ្យល់នឹងរក្សាសំណើមកាន់តែច្រើន ទើបបណ្តាលឱ្យមានសភាពស្ងួត និងខ្យល់ព្យុះកាន់តែច្រើន ។

អ្នកជំនាញនិយាយថា តំបន់ភាគខាងត្បូងប្រទេសម៉ារ៉ុកពុំធ្លាប់រងផលប៉ះពាល់ដោយសារភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងទេ ហើយតែងតែមានផលប៉ះពាល់នៅវាលខ្សាច់សាហារ៉ារបស់ប្រទេសម៉ាលី និងម៉ូរីតានី ។ ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ២០២៤ វាលខ្សាច់សាហារ៉ារបស់ប្រទេសម៉ារ៉ុក បែរជាមានទឹកជំនន់ ។

គួរបញ្ជាក់ថា គ្រោះរាំងស្ងួតអស់រយៈពេល៦ឆ្នាំជាប់ៗគ្នាបានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់តំបន់ជាច្រើននៅប្រទេសម៉ារ៉ុក ហើយកសិករម៉ារ៉ុកពុំអាចដាំដំណាំក្នុងចម្ការរបស់ពួកគេបានទេ ។ រីឯពលរដ្ឋរស់នៅទីក្រុង និងភូមិជាច្រើនទៀតត្រូវប្រើប្រាស់ទឹកយ៉ាងសន្សំសំចៃបំផុត ៕

វៀតណាម៖ លោក Phan Tan Loc អាយុ ៨០ ឆ្នាំរស់នៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម បាននិយាយថា អស់រយៈពេលជិត ៣០ ឆ្នាំកន្លងមកនេះ លោកមិនដែលហូបបាយទាល់តែសោះ ពោលគឺលោកផឹកតែទឹកប្រភេទនេះជារៀងរាល់ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។
យោងតាម Vnexpress លោកតាឡុកបច្ចុប្បន្ននៅតែមានសុខភាពល្អធម្មតា ដោយសារលោកតែងតែរក្សាទម្លាប់ផឹកតែផ្អែមពីរពែងជារៀងរាល់ថ្ងៃ ទោះបីមិនបរិភោគបាយក៏ដោយ។ ក្រៅពីផឹកតែផ្អែម លោកតាក៏មានទម្លាប់រស់នៅប្រកបដោយសុខភាពល្អផងដែរ។

លោកតា Phan Tan Loc បានផ្តល់បទសម្ភាសនៅក្នុងកាសែតវៀតណាមថា ជារៀងរាល់ថ្ងៃ លោកតាចូលសម្រាកម៉ោង ៨ យប់ហើយម៉ោង ១ យប់គឺលោកក្រោកពីគេងស្តាប់ធម៌ រហូតដល់ព្រឹកម៉ោង ៦ លោកតាតែងតែដើរហាត់ប្រាណជុំវិញផ្ទះយឺតៗជាប្រចាំ។ បន្ទាប់មកនៅពេលថ្ងៃត្រង់ និងល្ងាចគឺលោកតាអង្គុយមើលទេសភាពនៅខាងក្រៅផ្ទះ ជួបជុំបងប្អូន ក៏ដូចជាមើលទូរទស្សន៍ជាដើម។ កាលពីមុនលោកតាឡុកបរិភោគបាយជាធម្មតានោះទេ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលលោកចូលវ័យ ៥០ ឆ្នាំជាងស្រាប់តែលែងឃ្លានបាយ រាល់ពេលទទួលបាយម្តងៗ គាត់តែងតែក្អួត។

ដូច្នេះលោកក៏ឈប់ហូបបាយអស់រយៈពេលជិត ៣០ ឆ្នាំកន្លងមកនេះ ដោយប្តូរមកញ៉ាំចំណីផ្សេងៗដូចជា ដំឡូង ស្ករគ្រាប់ សណ្តែកដី តែផ្អែម សាច់ដូងស្ងួតជំនួសបាយទៅវិញ។ នេះមានន័យថាក្នុងរយៈពេលជិត ៣០ ឆ្នាំមកនេះលោកតាមិនហូបបាយទេ ប៉ុន្តែបរិភោគអាហារផ្សេងទៀតក្រៅពីបាយ។ ទោះជាយ៉ាងណានៅពេលលោកតាទៅពិនិត្យសុខភាពឃើញថា សម្ពាធឈាមរបស់គាត់មានស្ថេរភាពល្អ ហើយក្រពះ សួត បេះដូង ក៏ដូចជាសាចដុំនៃរាងកាយរបស់គាត់នៅតែមានសុខភាពល្អធម្មតា ដោយមិនមានផលប៉ះពាល់ ឬគ្រោះថ្នាក់អ្វីកើតឡើងលើលោកតានោះឡើយ។

គួរបញ្ជាក់ដែរថា លោកតា Phan Tan Loc បច្ចុប្បន្នមានអាយុ៨០ ឆ្នាំមានប្រពន្ធនិងកូនប្រុសស្រី ៥ នាក់ហើយពួកគេទទួលទានបាយធម្មតានោះទេ។ នេះបញ្ជាក់ថាទោះបីលោកតាមិនហូបបាយជិត ៣០ ឆ្នាំក៏ដោយ ក៏សុខភាពរាងកាយរបស់លោកនៅតែមានសុខភាពល្អធម្មតាដោយសារគុណភាពជីវិត៕

ប្រទេសថៃ ៖ សារព័ត៌មានថៃរាយការណ៍ថា ទីក្រុងបាងកកបានប្រឈមនឹងខ្យល់កខ្វក់នៅលើបរិយាកាសកាន់តែខ្លាំង ជាក់ស្តែង កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ កម្រិតធូលី PM 2.5 នៅទីក្រុងបាងកក បានកើនឡើងខ្ពស់លើសពីស្តង់ដារក្នុង១៦តំបន់ ។ អាជ្ញាធរក្រុងបាងកកប្រកាសថា បច្ចុប្បន្ន ស្ថានការណ៍ខ្យល់កខ្វក់ស្ថិតក្នុងកម្រិតពណ៌ទឹកក្រូច និងចាប់ផ្តើមប៉ះពាល់សុខភាពពលរដ្ឋ ។

ហ្វេសប៊ុកផេកក្រុងបាងកកបង្ហោះថា មជ្ឈមណ្ឌលព័ត៌មានគុណភាពខ្យល់ប្រចាំក្រុងបាងកក បានបូកសរុបលទ្ធផលវាស់វែងកម្រិតធូលី PM 2.5 កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ ឃើញថា បរិមាណខ្យល់កខ្វក់នៅទីក្រុងបាងកក កើនឡើងខ្ពស់លើសពីស្តង់ដារ គឺស្ថិតក្នុងកម្រិតពណ៌ទឹកក្រូច ។ ខ្យល់កខ្វក់លើបរិយាកាសចាប់ផ្តើមប៉ះពាល់សុខភាពពលរដ្ឋដែលរស់នៅក្នុង១៦តំបន់ រួមមាន ៖

១-តំបន់ណងខែម
២-តំបន់សាំផាន់ថាវង្ស
៣-តំបន់សាថន
៤-សួនថាវីវ៉ាណារម្យ ខែតថាវីវឌ្ឍនា
៥-តំបន់ធុនបុរី
៦-តំបន់ផាស៊ីចារើន
៧-តំបន់បាងរ៉ាក់
៨-តំបន់បាងកកញ៉ៃ
៩-តំបន់បាងបន់
១០-តំបន់ឃ្លងសាន
១១-តំបន់បាងផ្លាត់
១២-តំបន់ថាវីវឌ្ឍនា
១៣-តំបន់ប៉ុមប្រាម សាក់ទ្រូវផាយ
១៤-តំបន់រ៉ាជប៊ូរ៉ាណៈ
១៥-តំបន់តាលីងឆាន់ និង
១៦-សួនថាណាក់បុរីរុំ ខែតធុងគ្រុ

អាជ្ញាធរក្រុងបាងកកបានណែនាំឱ្យពលរដ្ឋទាំងអស់ប្រុងប្រយ័ត្នសុខភាព ដូចជា ៖

-ពលរដ្ឋទូទៅ ៖ ប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ការពារខ្លួន ដូចជា ៖ ពាក់ម៉ាស់បិទមុខការពារខ្យល់កខ្វក់គ្រប់ពេលចេញពីអគារ, កំណត់រយៈពេលធ្វើការងារ ឬហាត់ប្រាណនៅកណ្តាលថ្ងៃ ដែលបញ្ចេញកម្លាំងខ្លាំង ។ ពលរដ្ឋគួរតែសង្កេតរោគសញ្ញាខុសប្រក្រតី ដូចជា ៖ ក្អក, ពិបាកដកដង្ហើម និងរមាស់ភ្នែក ។

-ពលរដ្ឋរស់នៅតំបន់ខ្យល់កខ្វក់ ៖ ប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ការពារខ្លួន ដូចជា ៖ ពាក់ម៉ាស់បិទមុខការពារខ្យល់កខ្វក់គ្រប់ពេលចេញពីអគារ, ចៀសវាងធ្វើការ ឬហាត់ប្រាណនៅកណ្តាលថ្ងៃ ដែលបញ្ចេញកម្លាំងខ្លាំង និងអនុវត្តតាមការណែនាំរបស់គ្រូពេទ្យ ។ បើមានរោគសញ្ញាខុសប្រក្រតីផ្សេងៗ ចូរប្រញាប់ទៅមន្ទីរពេទ្យ ។

ទីក្រុងបាងកកនឹងមានអាកាសធាតុមិនល្អ និងខ្យល់កខ្វក់ខ្លាំង ជាពិសេស ចាប់ពីថ្ងៃទី៨ ដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ ហើយក៏មានភ្លៀងធ្លាក់គ្រប់ពេលវេលាផងដែរ ។ នៅភាគខាងត្បូងប្រទេសថៃចាប់ផ្តើមមានសម្ពាធខ្យល់ខ្ពស់ពីប្រទេសចិន ទើបធ្វើឱ្យខ្យល់ស្រទាប់លើសង្កត់ខ្យល់ស្រទាប់ក្រោម ។ ហេតុនេះ វាធ្វើឱ្យខ្យល់ពុលពុំអាចហោះឡើងលើបាន និងគ្មានការរបាយខ្យល់ ទើបខ្យល់ពុលប្រមូលផ្តុំនៅលើអាកាសកាន់តែច្រើន ។

ដោយឡែក តំបន់ភាគខាងជើងទីក្រុងបាងកក, តំបន់កណ្តាល និងតំបន់ខាងក្រោម ចាប់ផ្តើមមានកំដៅដោយសារការដុតក្នុងចម្ការ ។ ក្រៅពីនេះ ខ្យល់បក់ពីភាគឦសានបាននាំយកខ្យល់កខ្វក់ចូលមកទីក្រុងបាងកក ជាពិសេស នៅខាងលិចទីក្រុងមានខ្យល់កខ្វក់ខ្លាំង ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ ក្រោយពីបោះបង់ការសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យ Harvard លោក Avi Schiffmann អាយុ២១ឆ្នាំ ជនជាតិអាមេរិកបានបង្កើតគេហទំព័រមួយ និងឈ្នះពានរង្វាន់ Webby ដោយធ្វើការតាមដានជំងឺកូវីដ-១៩ ។ ក្រោយមក លោកក៏បានបង្កើតខ្សែក AI មានឈ្មោះថា «Friend» ដែលវាអាចជជែក និងស្តាប់គ្រប់បញ្ហារបស់អ្នកប្រើប្រាស់ ។

លោកបញ្ជាក់ថា លោកផលិតខ្សែក AI «Friend» នេះ គឺសម្រាប់អ្នកដែលចង់មានមិត្តភក្តិជជែកគ្នា និងស្តាប់រាល់បញ្ហាទាំងអស់ ហើយខ្សែកនេះក៏អាចជជែកជាមួយមនុស្សគ្រប់ពេលវេលាផងដែរ ។ វាមានរូបរាងគួរឱ្យស្រឡាញ់, យល់ពីអារម្មណ៍របស់មនុស្ស, ផ្ញើសារ និងអាចឆ្លើយតបសំណួរផ្សេងៗដូចមនុស្ស ។ យើងប្រើប្រាស់វាបានរហូតដល់១៥ម៉ោងពេលសាកថ្មម្តង ហើយវាមានភាពខុសប្លែកពីឧបករណ៍ AI ផ្សេងៗ ដែលអាចដំណើរការ និងធ្វើតាមបញ្ជារបស់អ្នកប្រើប្រាស់តែប៉ុណ្ណោះ ។

ចំណែកវិធីប្រើប្រាស់វិញ គឺគ្រាន់តែចុចលើប៊ូតុងខ្សែក បន្ទាប់មក វានឹងរង់ចាំស្តាប់ការនិយាយទាំងអស់របស់អ្នកប្រើប្រាស់ តាមរយៈមីក្រូហ្វូនបំពាក់នៅផ្នែកខាងក្នុង ។ វាក៏អាចឆ្លើយតបសំណួរទៅអ្នកប្រើប្រាស់ផងដែរ ដោយការផ្ញើសារ និងជូនដំណឹងក្នុងទូរស័ព្ទដៃភ្ជាប់ប្រព័ន្ធ ។ បើទោះខ្សែកនេះពុំមានសមត្ថភាពដូចមនុស្សទាំងអស់ក្តី ប៉ុន្តែវាអាចជជែកជាមួយមនុស្សប្រកបដោយភាពស្និទ្ធស្នាល, ផ្តល់កម្លាំងចិត្ត និងទំនាក់ទំនងគ្រប់ស្ថានការណ៍ ។

អ្នកប្រើប្រាស់អាចសួរសំណួរផ្សេងៗ ហើយពេលខ្លះ វាអាចចាប់ផ្តើមជជែកជាមួយមនុស្សមុននៅពេលសមរម្យ ។ លើសពីនេះ អ្នកប្រើប្រាស់អាចលុបចេញសំឡេងរបស់ខ្លួនបានគ្រប់ពេលវេលាទៀតផង ។

ខ្សែក AI មានពណ៌ស្រស់ស្អាត និងច្រើនប្រភេទ ។ បច្ចុប្បន្ន មានអតិថិជនកុម្ម៉ង់ទិញខ្សែកពីគេហទំព័រ ក្នុងតម្លៃត្រឹមតែ៩៩ដុល្លារអាមេរិកប៉ុណ្ណោះ ហើយលោកនឹងបញ្ជូនវាទៅឱ្យអតិថិជន នៅខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក Avi Schiffmann ៕

ប្រទេសនេប៉ាល់ ៖ កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា អ្នកឡើងភ្នំជនជាតិនេប៉ាល់ម្នាក់ឈ្មោះ Nima Rinji Sherpa អាយុត្រឹមតែ១៨ឆ្នាំ បានបំបែកឯតទគ្គកម្មឡើងលើភ្នំខ្ពស់ និងគ្រោះថ្នា.ក់ បំផុតនៅលើពិភពលោក ដែលមានកម្ពស់រហូតដល់ជាង៨.០០០ម៉ែត្រ ។

លោក Nima អាចឡើងលើកំពូលភ្នំ Shisha Pangma ដែលមានកម្ពស់៨.០២៧ម៉ែត្រនៅទីបេ បានដោយជោគជ័យ កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែតុលា ។ នេះចាត់ទុកថា គឺជាបេសកកម្មដ៏ជោគជ័យមួយក្នុងការឡើងលើកំពូលភ្នំខ្ពស់បំផុតលើពិភពលោក ។ រីឪពុករបស់លោក Nima ប្រាប់ថា ការឡើងលើកំពូលភ្នំដ៏ខ្ពស់បំផុតនេះ ដោយសារកូនប្រុសបានហ្វឹកហាត់យ៉ាងល្អ ហើយលោកមានទំនុកចិត្តថា កូនប្រុសពិតជាអាចធ្វើបាន ។

លើសពីនេះ វាជាការព្យាយាមយ៉ាងខ្លាំងបំផុតរបស់អ្នកឡើងភ្នំ ដែលត្រូវឆ្លងកាត់ឧបសគ្គ និងគ្រោះថ្នាក់ជាច្រើន ដូចជា ៖ ការខ្វះខាតខ្យល់អុកស៊ីសែន ។ លោក Nima និយាយថា ៖ «ការឡើងលើកំពូលភ្នំខ្ពស់លើពិភពលោក គឺជាក្តីសុបិនរបស់អ្នកឡើងភ្នំគ្រប់រូប ។ ការឡើងភ្នំមិនត្រឹមតែជាការងារពិបាកប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាជាការពិសោធន៍ពីភាពរឹងមាំ ការអត់ធ្មត់ និងការឈ្លក់វង្វេង» ។

លោក Nima ចាប់ផ្តើមឡើងលើភ្នំខ្ពស់ៗតាំងពីអាយុ១៦ឆ្នាំមកម៉្លេះ ហើយលោកអាចឡើងភ្នំយ៉ាងស្ទាត់ជំនាញ ដោយសារលោកជាប់សាច់ឈាមអ្នកឡើងភ្នំ ដែលធ្លាប់បំបែកឯតទគ្គកម្មពិភពលោករួចមកហើយ ។ បច្ចុប្បន្ន លោកជានាយកគ្រប់គ្រងក្រុមហ៊ុនទេសចរណ៍ផ្នែកឡើងភ្នំ ដែលជាក្រុមហ៊ុនធំបំផុតនៅប្រទេសនេប៉ាល់ ។

កាលពីរដូវរងាឆ្នាំ២០២១ ក្រុមអ្នកឡើងភ្នំជនជាតិនេប៉ាល់បានឡើងលើកំពូលភ្នំ K2 ដោយជោគជ័យលើកដំបូង ។ វាជាភ្នំខ្ពស់លំដាប់ទី២ លើពិភពលោក និងមានគ្រោះថ្នាក់បំផុតនៅប្រទេសប៉ាគីស្ថាន ដែលមានកម្ពស់៨.៦១១ម៉ែត្រ ។ មុននេះ កាលពីឆ្នាំ២០១៩ ជនជាតិនេប៉ាល់ម្នាក់ ក៏បានបំបែកឯតទគ្គកម្មឡើងភ្នំខ្ពស់លើពិភពលោកផងដែរ គឺឈ្មោះ Mingma Gyabu Sherpa ពេលអាយុ៣០ឆ្នាំ ៕