ប្រទេសចិន ៖ ByteDance គឺជាក្រុមហ៊ុនមេរបស់ TikTok នៅប្រទេសចិន មានប្រាក់ចំណូលកើនឡើងរហូតដល់៣សែនលានដុល្លារអាមេរិក បើទោះជាមានការស្នើទិញភាគហ៊ុន និងហាមឃាត់ការប្រើប្រាស់ TikTok នៅអាមេរិកក្តី ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែត Wall Street Journal កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤ ។

រយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃមកនេះ ក្រុមហ៊ុន ByteDance បានប្រកាសឱ្យវិនិយោគិនជ្រាបថា ក្រុមហ៊ុនកំពុងតែពិចារណាទិញភាគហ៊ុនត្រឡប់មកវិញ ក្នុងតម្លៃជិត១៨០ដុល្លារអាមេរិកក្នុង១ហ៊ុន ។ ក្រុមហ៊ុនយល់ឃើញថា ការត្រឡប់មកវិញរបស់លោក Donald Trump ក្នុងឋានៈជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកថ្មី គឺជាឱកាសល្អរបស់ TikTok នៅអាមេរិក ហើយការយល់ឃើញបែបនេះ គឺផ្អែកតាមការសម្ភាសន៍លោក Trump កាលពីខែមិថុនា កន្លងមក ។

លោក Trump និយាយថា ៖ «ខ្ញុំគាំទ្រ TikTok ពីព្រោះយើងចាំបាច់ត្រូវមានការប្រកួតប្រជែង បើគ្មាន TikTok យើងនឹងមានតែ Facebook និង Instagram» ។ បើទោះជាកន្លងមក លោកធ្លាប់និយាយថា TikTok បានគំរាមកំហែងដល់សន្តិសុខអាមេរិកក្តី ប៉ុន្តែក្រោយមកមិនយូរប៉ុន្មាន លោកក៏ប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមចិនមួយនេះ ខណៈពលរដ្ឋអាមេរិកបានប្រើប្រាស់ប្រមាណ១៧០លាននាក់ ។

កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ចូ បៃឌិន បានចុះហត្ថលេខាលើច្បាប់កំណត់ឱ្យក្រុមហ៊ុន ByteDance ត្រូវតែលក់អាជីវកម្ម TikTok បើមិនដូច្នោះទេ អាមេរិកនឹងហាមឃាត់ពលរដ្ឋប្រើប្រាស់ TikTok ។ មន្ត្រីសេតវិមានបញ្ជាក់ថា ពួកគេចង់ឃើញការបញ្ចប់អាជីវកម្មចិនដើម្បីការពារសន្តិសុខជាតិ ប៉ុន្តែពុំចង់ហាមឃាត់បណ្តាញសង្គមនេះដោយផ្ទាល់ទេ ។

ក្រោយមក នៅខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ ក្រុមហ៊ុន ByteDance និង TikTok បានដាក់ពាក្យបណ្តឹងនៅតុលាការកណ្តាលអាមេរិក ដើម្បីសុំផ្អាកការអនុវត្តច្បាប់ ដែលលោក ចូ បៃឌិន ប្រធានាធិបតីអាមេរិកបានចុះហត្ថលេខា ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក៖ ក្រុមហ៊ុន Apple បានបញ្ចូល iPhone XS Max និង iPhone 6s Plus ទៅក្នុងផលប័ត្រឧបករណ៍បុរាណរបស់ខ្លួន ដោយបញ្ជាក់ថា ឧបករណ៍ទាំងពីរនេះនឹងលែងទទួលបានការអាប់ដេតនាពេលអនាគតទៀតហើយ។

iPhone XS Max ដែលចេញលក់ក្នុងឆ្នាំ ២០១៨ និង iPhone 6s Plus ដែលចេញក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ បច្ចុប្បន្នត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាផលិតផលបុរាណ ឬហួសសម័យ ដោយសារឧបករណ៍ទាំងពីរនេះលែងមានការអាប់ដេតទៀតហើយ។

លើសពីនេះគ្រឿងបន្លាស់របស់ផលិតផលក៏អស់ស្តុក និងមិនមានការបញ្ជាទិញ ឬការជួសជុលទៀតឡើយ ហើយក្រុមហ៊ុនក៏មិនធានាសម្រាប់ផលិតផលនេះទៀតដែរ។ ក្រុមហ៊ុន Apple បានបញ្ជាក់ថា ផលិតផលណាដែលប្រើអស់រយៈពេលជាង ៥ ទៅ ៧ ឆ្នាំ ពោលគឺចាប់ពីការចេញលក់រហូតមកដល់ពេលនេះ ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាឧបករណ៍ហួសសម័យ និងលែងប្រើប្រាស់ទៀតហើយ។

គួរបញ្ជាក់ដែរថា នៅពេលចេញលក់ដំបូង iPhone XS Max និង 6s Plus គឺជាឧបករណ៍ដែលមានទំហំអេក្រង់ធំជាងគេ បើប្រៀបធៀបទៅនឹង iPhone ជំនាន់មុនៗ។ iPhone 6s Plus មានទំហំ 5.5 អ៊ីង ចំណែក XS Max មានទំហំ 6.5 អ៊ីញ គឺជាប្រភេទ Super Retina OLED ។ ឧបករណ៍ទាំងពីរនេះគឺមានប្រព័ន្ធកាមេរ៉ាដែលប្រសើរឡើងជាមួយនឹងស្ថេរភាពរូបភាពអុបទិក ដែលផ្តល់នូវរូបភាពច្បាស់ និងវីដេអូច្បាស់។ ទន្ទឹមនឹងនេះ iPhone XS Max ក៏មានមុខងារ Face ID ដែលត្រូវបានកែលម្អពី iPhone X និងមានប្រព័ន្ធដំណើរការ A12 Bionic ដែលមានអនុភាពទៀតផង។

ទោះជាយ៉ាងណា ក្រុមហ៊ុនលែងលក់ឧបករណ៍ទាំងពីរនេះទៀតហើយ ដោយសារតែវាមានអាយុកាលច្រើន អាប់ដេតលែងបាន។ ក្រៅពី iPhone XS Max និង 6s Plus នាឡិកា Watch Series 2 ដែលចេញលក់ក្នុងឆ្នាំ ២០១៦ គឺជានាឡិកាឆ្លាតវៃទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងពីអ្នកប្រើប្រាស់ដោយសារតែធន់នឹងទឹក និងបំពាក់ GPS ក៏ស្ថិតក្នុងបញ្ជីលែងប្រើរបស់ Apple ផងដែរ៕

កោះ El Ojo ស្ថិតនៅក្នុងខេត្ត Buenos Aires នៃតំបន់ដីសណ្ត Paraná ប្រទេសអាហ្សង់ទីន គឺជាកោះអណ្តែតទឹកដ៏អាថ៌កំបាំងមួយដែលគ្មានមនុស្សរស់នៅ។ ឈ្មោះ El Ojo មានន័យថា “ភ្នែក” ដោយសារតែវាមានរាងមូលស្រដៀងនឹងគ្រាប់ភ្នែកនៅពេលមើលពីខាងលើ នេះបើយោងទៅតាមការចុះផ្សាយរបស់ Live Science កោះនេះគឺទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងពីក្រុមអ្នកថតកុន អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ និងអ្នកស្រាវជ្រាវ។

កោះ El Ojo ល្បីល្បាញខ្លាំងបំផុតក្នុងឆ្នាំ ២០១៦ នៅពេលដែលក្រុមនាវិកភាពយន្តដឹកនាំដោយលោក Sergio Neuspiller បានហោះពីលើកោះនេះ ហើយត្រូវបានគេចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងចំពោះរូបរាងដ៏ល្អឥតខ្ចោះរបស់វាចំពេលមានរុក្ខជាតិដុះនៅតំបន់ដីសណ្ត ក្នុងដំណើរស្វែងរកខ្លឹមសារសម្រាប់ភាពយន្តឯកសារនៅតំបន់ដីសណ្ត។ លោក Neuspiller បាននិយាយថា “យើងបានរកឃើញរង្វង់មូលដ៏ល្អឥតខ្ចោះមួយនៅពេលមើលពីលើអាកាស” ។

El Ojo អណ្តែតនៅកណ្តាលបឹងយ៉ាងច្បាស់លាស់ដែលមានរាងមូលដូចកោះ។ យោងទៅតាម El Observador កោះ និងច្រាំងបឹងមានទំនាក់ទំនងជាមួយគ្នា បង្កើតបានជាគែមខាងក្រៅរលោង ដោយសារការហូរច្រោះយឺត។ កោះនេះមានអង្កត់ផ្ចិត ១១៨ ម៉ែត្រ និងត្រូវបានបង្កើតឡើងពីរុក្ខជាតិ ដែលត្រូវបានរុញច្រានដោយចរន្តទឹកសមុទ្រដែលបង្វិលជុំវិញបឹង បណ្តាលឱ្យកោះនេះបង្វិលជុំវិញអ័ក្សរបស់វា ហើយបានបំផ្លាញច្រាំងបឹង។ បាតុភូតនេះគឺស្រដៀងគ្នាទៅនឹងដំណើរការនៅលើទន្លេ Presumpscot ក្បែរ Westbrook រដ្ឋ Maine ដែរ នៅពេលដែលថាសទឹកកកដ៏ធំមួយបានបង្កើតឡើងជាច្រើនដងចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៩ តាមរយៈការបង្វិលចរន្តទឹកសមុទ្រនៅក្រោមផ្ទៃទឹក។

ហេតុនេះលក្ខណៈពិសេសរបស់ El Ojo គឺវាផ្លាស់ទីតាមទ្រនិចនាឡិកា ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវមិនទាន់ច្បាស់ថាតើកោះនេះបានបំបែកចេញពីដីគោកដោយរបៀបណា និងនៅពេលណានោះទេ ប៉ុន្តែវាបានបង្ហាញខ្លួនជាលើកដំបូងនៅក្នុងរូបភាពផ្កាយរណបកាលពីជិត ២០ ឆ្នាំមុន។ ពេលកំពុងស្រាវជ្រាវតំបន់នោះ លោក Neuspiller និងសហការីរបស់លោកបានឱ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្នកោះ El Ojo គឺជាកោះអាថ៌កំបាំងមួយ ដែលអ្នកស្រុកខ្លាច ព្រោះគេជឿថាកោះនេះមានអារក្សកាន់ ឬក៏មានពពួកអេលៀន៕

ប្រទេសសិង្ហបុរី ៖ ប្រទេសសិង្ហបុរីបានធ្វើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ថ្មីចំនួន២ គឺច្បាប់លើកកម្ពស់ភាពស្មើគ្នានៅកន្លែងធ្វើការ និងច្បាប់ការពារបុគ្គលិកពីការរើ.សអើ.ង នៅកន្លែងធ្វើការ ។ ការធ្វើសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ ក្នុងគោលបំណងកុំឱ្យក្រុមហ៊ុនបញ្ឈប់បុគ្គលិកពីការងារ និងវាយតម្លៃលទ្ធផលការងាររបស់បុគ្គលិកដោយផ្អែកតាមកត្តាផ្សេងៗ ។

រដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរីបានស្នើឱ្យក្រសួងការងារធ្វើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ថ្មីចំនួន២ ដាក់ឱ្យរដ្ឋសភាអនុម័ត កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤ ។ សេចក្តីព្រាងច្បាប់ថ្មីទាំងពីរនេះ មានគោលដៅឱ្យនាយកក្រុមហ៊ុនមានវិធានការការពារបុគ្គលិក, ដោះស្រាយបញ្ហាជម្លោះ និងគ្រប់គ្រងការល្មើសច្បាប់ ។

សារព័ត៌មាន The Straits Times របស់សិង្ហបុរីរាយការណ៍ថា សេចក្តីព្រាងច្បាប់ថ្មីបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា ការវាយតម្លៃបុគ្គលិកដោយផ្អែកលើកត្តាផ្សេងៗ ដូចជា ៖ ជាតិសាសន៍, អាយុ, ភេទ, ស្ថានភាពគ្រួសារ, មានផ្ទៃពោះ, ការទទួលខុសត្រូវក្នុងគ្រួសារ, ភាសា, សាសនា និងពិការភាព នឹងត្រូវចាត់ទុកថា គឺជាទង្វើខុសច្បាប់ ។

សេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះក៏បានកំណត់ពីការដាក់ទោសក្រុមហ៊ុននានាដែលរំលោភច្បាប់ និងមានក្រសួងការងារជាដើមបណ្តឹង ។ ក្រៅពីនេះ ច្បាប់ក៏បានកំណត់ពីការដាក់ទោសបុគ្គលិកប្រព្រឹត្តខុសផងដែរ ។ បើរដ្ឋសភាអនុម័តសេចក្តីព្រាងច្បាប់ថ្មីទាំង២ គឺប្រទេសសិង្ហបុរីនឹងចាប់ផ្តើមអនុវត្តច្បាប់ថ្មី ចាប់ពីឆ្នាំ២០២៦ និងឆ្នាំ២០២៧ តទៅ ។

ក្រៅពីច្បាប់នេះនឹងជួយជំរុញឱ្យក្រុមហ៊ុនអនុវត្តចំពោះបុគ្គលិកដោយស្មើភាព និងការពារបុគ្គលិកហើយ ច្បាប់នេះក៏បានជំរុញឱ្យការបំពេញការងាររបស់បុគ្គលិកមានសុវត្ថិភាពផងដែរ ។ សេចក្តីព្រាងច្បាប់ថ្មីនឹងជំរុញឱ្យការអនុវត្តការងារនៅសិង្ហបុរីឈានទៅស្មើប្រទេសផ្សេងៗ ដូចជា ៖ សហរដ្ឋអាមេរិក, អង់គ្លេស និងបណ្តាប្រទេសនៅសហភាពអឺរ៉ុប (EU) ដែលបានអនុវត្តច្បាប់ដូចគ្នានេះ ៕

យោងតាមលទ្ធផលការស្រាវជ្រាវមួយរបស់ប្រទេសចិនបានផ្សព្វផ្សាយក្នុងទស្សនាវដ្តីឈ្មោះ «Translational Psychiatry» បញ្ជាក់ថា ការលេងបណ្តាញសង្គមអាចជួយការពារ និងកាត់បន្ថយជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្តរបស់មនុស្សវ័យកណ្តាល និងមនុស្សចាស់បាន ។ ហេតុនេះ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបានសំណូមពរឱ្យរដ្ឋាភិបាលយកចិត្តទុកដាក់ជាមួយមនុស្សចាស់ និងអ្នកមានចំណូលទាប តាមរយៈការផ្តល់ចំណេះដឹងសុខភាពក្នុងបណ្តាញសង្គម ។

ប្រធានក្រុមស្រាវជ្រាវដឹកនាំដោយ Qi Yanling សាស្ត្រាចារ្យនៅសាកលវិទ្យាល័យ Nankai ក្នុងទីក្រុង Tianjin ស្ថិតនៅភាគខាងជើងប្រទេសចិន បានវិភាគទិន្នន័យការស្រាវជ្រាវរយៈពេលយូរពាក់ព័ន្ធផ្នែកសុខភាព និងការចូលនិវត្តន៍នៅប្រទេសចិន (China Health and Retirement Longitudinal Study) ។ វាជាការស្ទង់មតិពលរដ្ឋចិន ដែលមានអាយុចាប់ពី៤៥ឆ្នាំឡើងទៅ ។

ការស្រាវជ្រាវលើកដំបូងធ្វើនៅឆ្នាំ២០១៨ ហើយនៅឆ្នាំ២០២០ ក៏បានស្រាវជ្រាវម្តងទៀត ដោយក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបានវិភាគពីទំនាក់ទំនងរវាងការលេងបណ្តាញសង្គម និងជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត ដែលមានអ្នកចូលរួមចំនួន៩.១២១នាក់ គ្មានជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត និងមនុស្ស៥.៣០២នាក់ទៀតមានជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត ។ ការស្រាវជ្រាវនឹងវាយតម្លៃថា តើការលេងបណ្តាញសង្គម ដូចជា ៖ ការជជែកតាមអ៊ីនធើរណេត, ហ្គេម និងទិញទំនិញអនឡាញ នឹងអាចកាត់បន្ថយជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្តបានដែរឬទេ?

លទ្ធផលស្រាវជ្រាវបញ្ជាក់ថា ការលេងបណ្តាញសង្គមបានជួយកាត់បន្ថយជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត ស្មើនឹង២៤% ។ ការស្ទង់មតិនៅឆ្នាំ២០១៨ ក្រុមមនុស្សដែលនិយាយថា មានជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត ប៉ុន្តែក្រោយពេលពួកគេបានផ្ញើសារ, អានព័ត៌មាន, មើលវីដេអូ, លេងហ្គេម និងទូទាត់ប្រាក់តាមទូរស័ព្ទដៃរួចមក ធ្វើឱ្យពួកគេកាត់បន្ថយជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត ។ ក្រៅពីនេះ អ្នកចូលរួមការស្ទង់មតិដែលបានលេងបណ្តាញសង្គម ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៨ ដល់ឆ្នាំ២០២០ និយាយថា ពួកគេបានផ្លាស់ប្តូរមកគិតបែបវិជ្ជមាន ។

ប្រធានក្រុមស្រាវជ្រាវឱ្យដឹងថា ជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្តបានកើតឡើងចំពោះមនុស្សចាស់កាន់តែច្រើន ស្របពេលពលរដ្ឋអាយុច្រើនកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សនៅប្រទេសចិន ។ ហេតុនេះ រដ្ឋាភិបាលគួរយកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំង ជាពិសេស មនុស្សចាស់, ស្ត្រី, អ្នកមានចំណូលទាប និងពលរដ្ឋរស់នៅជនបទ ។ រដ្ឋាភិបាលគួរផ្តល់ទូរស័ព្ទដៃដល់មនុស្សចាស់ និងផ្តល់ចំណេះដឹងសុខភាពពាក់ព័ន្ធនឹងជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្តក្នុងបណ្តាញសង្គម ។

គួរបញ្ជាក់ថា ប្រទេសចិនមានពលរដ្ឋអាយុចាប់ពី៦០ឆ្នាំឡើងទៅ ចំនួន២៩៧លាននាក់ នៅឆ្នាំ២០២៣ ស្មើនឹង២១.១% នៃចំនួនពលរដ្ឋសរុប ។ រីឯពលរដ្ឋមានជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត ស្មើនឹង២.១% នៅឆ្នាំ២០១៩ ៕