ប្រទេសថៃ ៖ ក្រោយពីពលរដ្ឋថៃមួយចំនួនបានព្យាយាមឱ្យប្រទេសថៃលុបចោលកិច្ចព្រមព្រៀង MOU ឆ្នាំ២០០១ ជាមួយប្រទេសកម្ពុជា លោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត្រា អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានលើកឡើងថា លោកនឹងបញ្ជាក់ទៅសមាជិកគណបក្សភឿថៃ អំពីមូលហេតុនៃការធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ក្នុងអំឡុងពេលដែលលោកនៅកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីសម័យនោះ ដើម្បីឱ្យសមាជិកសភាដឹងច្បាស់ថា កោះគុត គឺជាកម្មសិទ្ធិរបស់ថៃ ១លានភាគរយ ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត្រា កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤នេះ ក្នុងកម្មវិធីមួយ ។

លោក ថាក់ស៊ីន ថែមទាំងបាននិយាយបន្ថែមទៀតថា សារព័ត៌មានកម្ពុជាខ្លះបានផ្សព្វផ្សាយអំពីកោះគុត ថាមិនមែនជាកម្មសិទ្ធិរបស់ថៃ គឺពុំពិតឡើយ ។ លោកបានបញ្ជាក់បន្ថែមទៀតថា សម័យនេះ វាងាយស្រួលបង្កើតព័ត៌មានក្លែងក្លាយដោយប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា AI ដែលគួរឱ្យបារម្ភ ។ ពេលខ្លះ វាជាព័ត៌មានពិត ហើយពេលខ្លះទៀត ជាព័ត៌មានមិនពិត ចឹងហើយ អ្នកតាមដានព័ត៌មានត្រូវតែស្តាប់ហេតុផល និងខ្លឹមសារឱ្យបានច្បាស់លាស់ជាមុនសិន មុននឹងវិនិច្ឆ័យ ។ ចំណែក MOU គឺជាកិច្ចព្រមព្រៀងដើម្បីមានការពិភាក្សាពីបញ្ហាដែលពុំទាន់បានឯកភាពគ្នាប៉ុណ្ណោះ វាមិនមែនមានន័យថា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះបញ្ចប់ ឬកោះគុត គឺជារបស់កម្ពុជានោះទេ ។ ហេតុនេះ MOU គឺជាការកំណត់ថា តើប្រទេសទាំងពីរ កម្ពុជា ថៃ នឹងពិភាក្សាគ្នាពីរឿងអ្វី ។

ដោយឡែក លោក ស៊ុនធិ លីមថងគុល អតីតមេដឹកនាំសម្ព័ន្ធប្រជាជនដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ បានអំពាវនាវឱ្យបើកវេទិកាសាធារណៈស្តាប់មតិយោបល់ពីរឿងកោះគុត ។ រីឯលោក ថាក់ស៊ីន បានបញ្ជាក់ថា វាជាការណែនាំមួយល្អ ប៉ុន្តែត្រូវពិភាក្សាជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ ជាមុនសិន ថាតើលោកស្រីមានយោបល់ដូចម្តេច? បើទោះជាយ៉ាងណា យើងគួរតែស្តាប់មតិយោបល់ពីគ្រប់ភាគីទាំងអស់ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងកោះគុត ។

បច្ចុប្បន្ន រដ្ឋាភិបាលបានប្តូរទៅជារដ្ឋាភិបាលគណបក្សភឿថៃ គោរពលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ហើយពលរដ្ឋមានសិទ្ធិទាមទារអ្វីក៏បាន រដ្ឋាភិបាលរីករាយនឹងស្តាប់យោបល់ពលរដ្ឋ ។ ប៉ុន្តែយើងត្រូវស្តាប់មតិយោបល់ភាគច្រើន ហើយបើយោបល់ភាគច្រើនពុំឯកភាពទេ យើងក៏ត្រូវយល់ស្រប ។

លោកបានបន្ថែមថា មនុស្សខ្លះនិយាយថា ថៃប្រគល់កោះគុតឱ្យកម្ពុជា គឺអ្នកនិយាយពុំបានអានខ្លឹមសារទេ ការពិត កោះគុតជារបស់ថៃយូរហើយ និងស្ថិតក្នុងសន្ធិសញ្ញារវាងសៀមជាមួយបារាំង ដែលគ្រប់គ្រងកម្ពុជាសម័យនោះថា កោះគុត ជារបស់ថៃ ហើយកោះកុង ជារបស់កម្ពុជា ។ លោកបានបន្ថែមថា ចូរកុំលើកឡើងពីបញ្ហា MOU ពីព្រោះគ្មានអ្នកណាទៅលក់ជាតិទេ រីឯតំបន់ត្រួតស៊ីគ្នាក្នុងសមុទ្រ ក៏ពុំទាន់មានការឯកភាពអ្វីទាំងអស់ ពីព្រោះអ្វីៗច្បាស់លាស់ហើយ ។ មនុស្សខ្លះទៀតថា ខ្ញុំមានទំនាក់ទំនងជាមួយកម្ពុជា ខ្ញុំសូមបញ្ជាក់ថា យើងជាមិត្តភក្តិល្អនឹងគ្នា មិនមែនមានន័យថា ការរាប់អានគ្នាជាមិត្តភក្តិ ស្រាប់តែប្រគល់ទឹកដីឱ្យគេនោះទេ បែបនេះហៅថាគឺជា «សត្វក្របី» ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក ថាក់ស៊ីន ក្នុងកម្មវិធីមួយកាលពីថ្ងៃទី១៣ ធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤នេះ ។

សូមរំលឹកផងដែរថា កន្លងមក នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ ធ្លាប់បានថ្លែងថា កោះកុត គឺជារបស់ថៃ ហើយថៃនឹងពុំព្រមបាត់បង់កោះនេះទេ។ លោកស្រីនឹងគិតពីផលប្រយោជន៍ជាតិជាធំ សូមពលរដ្ឋឈប់បារម្ភពីការបាត់បង់កោះកុត ទៀតទៅ ។

លោកស្រីថ្លែងថា ៖ «កោះកុត ជារបស់ថៃយូរហើយ កម្ពុជាក៏បានដឹងដែរថា កោះកុតជារបស់ថៃតាមសន្ធិសញ្ញាបារាំង ។ រដ្ឋាភិបាលថៃនឹងពុំព្រមបាត់បង់កោះនេះទេ យើងពុំធ្លាប់មានបញ្ហាជាមួយកម្ពុជា ប៉ុន្តែពលរដ្ឋថៃយល់ខុស ។ ការចុះកិច្ចព្រមព្រៀង MOU ឆ្នាំ២០០១ រវាងថៃ និងកម្ពុជានៅតែដំណើរការ គ្មានការលុបចោលទេ បើលុបចោលត្រូវមានការយល់ព្រមពីប្រទេសទាំងពីរ ហើយបើថៃលុបចោលនឹងត្រូវកម្ពុជាប្តឹងមិនខាន» ។

សូមពលរដ្ឋកុំយករឿងនយោបាយមកលាយឡំនាំឱ្យប៉ះពាល់ដល់ទំនាក់ទំនងរវាងថៃ និងកម្ពុជា ។ រីឯបញ្ហាថាមពលក្រោមសមុទ្រ ថៃនឹងសិក្សាលម្អិតពីការបែងចែកគ្នាជាមុន ដើម្បីឱ្យប្រទេសទាំងពីរទទួលបានផលប្រយោជន៍យ៉ាងយុត្តិធម៌ ។ ខ្ញុំជាពលរដ្ឋថៃ១០០% ខ្ញុំគិតពីប្រយោជន៍ជាតិ និងពលរដ្ឋជាធំ រដ្ឋាភិបាលនឹងរក្សាទឹកដីមិនឱ្យបាត់បង់ ។

សូមរំលឹកថា បើយោងតាមអនុសញ្ញាបារាំង-សៀម ឆ្នាំ១៩០៧ បារាំងបានកំណត់ថា ៖ កម្ពុជាទទួលបានដីមួយផ្នែកធំនៃកោះនេះ ឬស្មើនឹង ២/៣ នៃកោះគុតទាំងមូល រីឯភាគីថៃទទួលបានដី ១/៣ នៃកោះ ។ សូមរំលឹកថា ប្រទេសថៃធ្លាប់មានបទពិសោធន៍ចាញ់ក្ដីជាមួយកម្ពុជាម្ដងរួចមកហើយ រឿងប្រាសាទព្រះវិហារ ។

សារព័ត៌មាន KBN NEWS សូមបញ្ជាក់ថា រាល់ព័ត៌មានទាំងអស់ដែលបានលើកឡើងយកមកផ្សាយទាំងអស់ខាងលើនេះ គ្រាន់តែជាការបកប្រែក្រៅផ្លូវការពីប្រភពបណ្តាញព័ត៌មានថៃ និងការលើកឡើងអះអាងពីភាគីថៃតែម្ខាងប៉ុណ្ណោះ ។ ព័ត៌មានលម្អិតពេញលេញគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ KBN NEWS នឹងផ្សាយជូនមហាជនបន្ថែមទៀត នៅពេលដែលទទួលបានការបកស្រាយពីប្រភពថ្មីបន្ថែមពីគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ ៕

លោកតា Marjorie Fiterman អាយុ ១០២ ឆ្នាំនិងលោកយាយ Bernie Littman អាយុ ១០០ ទើបតែបានរៀបការជាមួយគ្នា នៅឯផ្ទះថែទាំមួយបន្ទាប់ពីពួកគាត់មានទំនាក់ទំនងស្នេហាអស់រយៈពេល ៩ ឆ្នាំ។
កាលពីពេលថ្មីៗនេះ Guinness World Records បានទទួលស្គាល់លោកតា Fiterman និងលោកយាយ Littman ថាជាគូស្នេហ៍ទើបនឹងរៀបការថ្មីថ្មោង ដែលមានវ័យចំណាស់ជាងគេបំផុតក្នុងពិភពលោកដែលមានអាយុរួមគ្នា ២០២ ឆ្នាំ។

ជាច្រើនទសវត្សរ៍មុន ពួកគាត់បានចូលរៀននៅសកលវិទ្យាល័យ Pennsylvania ជាមួយគ្នា ប៉ុន្តែមិនដែលស្គាល់គ្នាទេ។ លោកយាយជាគ្រូបង្រៀន ហើយលោកតាជាវិស្វករ ក្រោយមកពួកគាត់បានរស់នៅក្នុងមណ្ឌលថែទាំមួយនៅទីក្រុង Philadelphia សហរដ្ឋអាមេរិក។ លោក Fiterman បានជួបលោកស្រី Littman ក្នុងពិធីជប់លៀងមួយនៅមណ្ឌលថែទាំ ហើយអ្នកទាំងពីរក៏បានចាប់ផ្តើមទំនាក់ទំនងគ្នាភ្លាមៗ។

ពួកគាត់បានបង្កើតទំនាក់ទំនងរបស់ពួកគាត់តាមរយៈអាហាររួមគ្នា និងការចូលរួមក្នុងការប្រគុំតន្ត្រីដែលរៀបចំដោយមណ្ឌលថែទាំ។ អ្នកទាំងពីរបានរៀបការកាលពីខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ បន្ទាប់ពីរាប់អានគ្នាអស់រយៈពេល ៩ ឆ្នាំ ប៉ុន្តែទើបតែបាន Guinness World Records ទទួលស្គាល់ថ្មីៗនេះទេ។ Sarah Sicherman ក្មួយស្រីរបស់លោក Fiterman បាននិយាយថា ពួកគាត់ទាំងពីរសុទ្ធតែធ្លាប់មានប្តីប្រពន្ធរៀងៗខ្លួន ប៉ុន្តែនៅពេលប្តីប្រពន្ធរបស់ពួកគាត់លាចាកលោក លោកតា Fiterman និងលោកយាយ Littman ក៏ប្តូទៅរស់នៅមណ្ឌលថែទាំ ហើយក៏បានជួបស្នេហាម្តងទៀតនៅអាយុ ១០០ ឆ្នាំតែម្តង។

គួរបញ្ជាក់ដែរថា ពិធីមង្គលការរបស់អ្នកទាំងពីរកាលពីខែឧសភា គឺល្បីល្បាញខ្លាំងណាស់ ដោយមានមនុស្សជាច្រើនចង់ដឹងពីរបៀបថែទាំសុខភាពរបស់ពួកគេ។ លោកតា Fiterman បានមានប្រសាសន៍ថា លោកមានអាយុយឺនយូរ និងស្វែងរកសុភមង្គល ដោយសារការអានសៀវភៅ និងតាមដានព័ត៌មានថ្មីៗ។ រីឯលោកយាយ Littman Fiterman ជឿថាអាថ៌កំបាំងក្នុងការរស់នៅបានយូរអង្វែង គឺការផឹកទឹកដោះគោដែលមានជាតិ fermented៕

ប្រទេសថៃ ៖ សារព័ត៌មានថៃរាយការណ៍ថា កាលពីយប់ថ្ងៃទី១២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤ សមត្ថកិច្ចថៃបានធ្វើប្រតិបត្តិការចា.ប់ ខ្លួនក្រុមអ្នកសុំទានថៃ និងបរទេស សរុបចំនួន១២នាក់ នៅទីក្រុងបាងកក ស្រាប់តែសមត្ថកិច្ចរកឃើញអ្នកសុំទានម្នាក់មានប្រាក់ជាប់ខ្លួនជាង៣សែនបាត និងប្រាក់ក្នុងធនាគារ១លានបាតទៀត ។

សមត្ថកិច្ចបានចុះត្រួតពិនិត្យក្រុមអ្នកសុំទាននៅតំបន់សេដ្ឋកិច្ចសុខុមវីត ក្រោយពីពលរដ្ឋរាយការណ៍ថា មានក្រុមអ្នកសុំទានជាច្រើននាក់មកអង្គុយសុំទាននៅតំបន់នេះ ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់មុខមាត់ប្រទេសថៃ ។ ក្រោយការត្រួតពិនិត្យ សមត្ថកិច្ចក៏បានចាប់អ្នកសុំទានថៃ ៨នាក់, ខ្មែរ ២នាក់, ឡាវម្នាក់ និងមីយ៉ាន់ម៉ាម្នាក់ ហើយអ្នកសុំទានបរទេសទាំងនេះបានស្នាក់នៅប្រទេសថៃដោយគ្មានការអនុញ្ញាត ។

ក្នុងចំណោមអ្នកសុំទានទាំងអស់ គឺមាននារីសុំទានម្នាក់ជាជនជាតិថៃ មានប្រាក់ជាប់ខ្លួនយ៉ាងច្រើនបានពីការសុំទាន គឺរហូតដល់ជាង៣សែនបាត ព្រមទាំងមានប្រាក់ក្នុងធនាគារប្រមាណ១លានបាតទៀត ។ បន្ទាប់មក សមត្ថកិច្ចក៏បបញ្ជូនអ្នកសុំទានទាំងអស់ទៅកាន់ការិយាល័យស៊ើបអង្កេតនៅស្ថានីយប៉ូលិស Lumphini ទីក្រុងបាងកក ដើម្បីចាត់វិធានការបន្តតាមច្បាប់ ។

ការចាប់ខ្លួនក្រុមអ្នកសុំទានលើកនេះ បានធ្វើឱ្យមហាជនភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំងក្រោយពីសមត្ថកិច្ចរកឃើញថា នារីសុំទានថៃម្នាក់មានប្រាក់ជាប់ខ្លួនយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ។ អ្នកសុំទានទាំងនេះតែងតែធ្វើឱ្យខ្លួនលំបាកវេទនា ហើយមកអង្គុយនៅតាមទីប្រជុំជននានា ដើម្បីឱ្យពលរដ្ឋថៃឃើញហើយអាណិតអាសូរ និងផ្តល់ប្រាក់ឱ្យច្រើនៗ ។

បើតាមពលរដ្ឋថៃនៅបរិវេណនេះប្រាប់ថា អ្នកសុំទានភាគច្រើនបាននាំក្រុមគ្រួសារមកអង្គុយសុំប្រាក់ពីអ្នកដំណើរ និងភ្ញៀវទេសចរដើរឆ្លងកាត់ ហើយអ្នកសុំទានខ្លះបានយកក្មេង និងសត្វឆ្កែ-ឆ្មាមកជាមួយផង ។ នៅពេលសមត្ថកិច្ចចុះមកត្រួតពិនិត្យ ពួកគេក៏ទៅអង្គុយសុំប្រាក់នៅកន្លែងផ្សេង រហូតដល់សមត្ថកិច្ចត្រឡប់ទៅវិញ ទើបពួកគេមកអង្គុយនៅកន្លែងដើម ។

រីឯអាជីវករថៃម្នាក់និយាយថា អ្នកសុំទានទាំងនេះបានសហការគ្នាជាក្រុម និងផ្លាស់ប្តូរពេលវេលាសុំប្រាក់ពីពលរដ្ឋថៃ ហើយពួកគេអង្គុយតែមួយភ្លែតទទួលបានប្រាក់រហូតដល់១ម៉ឺនបាត ដែលខុសពីអាជីវកររកប្រាក់១ថ្ងៃ បានតែជាង១០០បាតប៉ុណ្ណោះ ។

ដូច្នេះ សូមសំណូមពរឱ្យពលរដ្ឋថៃឈប់អាណិត ឬផ្តល់ប្រាក់ឱ្យអ្នកសុំទានដែលមានកាយសម្បទានគ្រប់គ្រាន់ ដោយសារពួកគេអាចជួញដូរមនុស្សយកក្មេងមកសុំប្រាក់ ដែលមិនមែនជាកូនរបស់ខ្លួនពិតប្រាកដ ៕

ប្រទេសចិន ៖ សារព័ត៌មានបរទេសបានរាយការណ៍កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤ ថា មេរោគថ្មីឈ្មោះ Norovirus កំពុងឆ្លងរាតត្បាតខ្លាំងនៅប្រទេសចិន ហើយការបា.ញ់ អាល់កុលពុំអាចការពារមេរោគនេះទេ ដែលធ្វើឱ្យចំនួនអ្នកឆ្លងកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ។ បច្ចុប្បន្ន ពុំទាន់មានថ្នាំព្យាបាល និងវ៉ាក់សាំងការពារនៅឡើយ ។

កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែធ្នូ កន្លងមក សារព័ត៌មានម៉ាឡេស៊ីឈ្មោះ World of Buzz បានរាយការណ៍ពីស្ថានការណ៍ជំងឺ Norovirus ថា នៅតំបន់ជាច្រើនរបស់ចិនមានការឆ្លងរាតត្បាតជំងឺនេះគួរឱ្យបារម្ភ ដោយសារវាងាយឆ្លងពីមនុស្សម្នាក់ទៅមនុស្សម្នាក់ ហើយសូម្បីតែអាល់កុល ក៏ពុំអាចការពារការឆ្លងបានដែរ ។

ចាប់ពីខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ កូនសិស្សចិនជាច្រើននាក់បានឆ្លងជំងឺ Norovirus ដូចជា ៖ កូនសិស្ស ចំនួន៣បន្ទប់ ដែលរៀននៅសាលាបឋមសិក្សាមួយកន្លែងនៅតំបន់ Zhangwan ទីក្រុងស៊ីយ៉ាន ខេត្តហ៊ូបេ បានឆ្លងជំងឺនេះ ដែលធ្វើឱ្យសាលារៀនទាំងមូលបិទទ្វារបណ្តោះអាសន្ន ។ រីឯមជ្ឈមណ្ឌលកុមារតូចនៅទីក្រុងស៊ីអាន ខេត្តសានស៊ី មានកុមារតូចឆ្លងជំងឺនេះចំនួន៤៨នាក់ កាលពីពាក់កណ្តាលខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ ។

បច្ចុប្បន្ន មេរោគនេះបានឆ្លងរាលដាលកាន់តែខ្លាំង ហើយមជ្ឈមណ្ឌលជាតិគ្រប់គ្រង និងបង្ការជំងឺរបស់ចិនបានចេញគោលការណ៍ណែនាំឱ្យពលរដ្ឋប្រយ័ត្នជំងឺនេះ ហើយអ្នកឆ្លងត្រូវនៅដាច់ដោយឡែកពីអ្នកដទៃ ។ ពលរដ្ឋត្រូវលាងដៃជាមួយសាប៊ូ យ៉ាងហោចណាស់២០វិនាទី មុនពេលបរិភោគអាហារ និងក្រោយពេលបន្ទោរបង់ ។

លើសពីនេះ គួរតែចម្អិនអាហារឱ្យឆ្អិនមុនពេលបរិភោគ និងសម្អាតបរិវេណដែលប៉ះពាល់ញឹកញាប់ ដោយប្រើប្រាស់ថ្នាំសម្លាប់មេរោគផ្សំពីសារធាតុក្លរីន ។ ពលរដ្ឋត្រូវសុំច្បាប់សម្រាកពីការងារករណីឆ្លងជំងឺនេះ និងទៅមន្ទីរពេទ្យជាបន្ទាន់ ។

ចំណែកអ្នកជំនាញមកពីមជ្ឈមណ្ឌលការពារ និងបង្ការជំងឺនិយាយថា Norovirus នឹងបណ្តាលឱ្យរលាកក្រពះ ឬពោះវៀន ហើយមេរោគអាចឆ្លងពេញមួយឆ្នាំ ប៉ុន្តែវាឆ្លងខ្លាំងបំផុត គឺចាប់ពីខែតុលា ដល់ខែមីនា ។ កុមារឆ្លងជំងឺនេះនឹងមានអាការៈក្អួតចង្អោរខ្លាំង រីឯមនុស្សពេញវ័យមានអាការៈចុកពោះ, គ្រុនក្តៅ និងឈឺសាច់ដុំ ។

ទោះជាអ្នកជំងឺភាគច្រើនអាចជាសះស្បើយ ចាប់ពី២ថ្ងៃ ទៅ៣ថ្ងៃក្តី ប៉ុន្តែកុមារតូច និងមនុស្សចាស់ នឹងខ្វះខាតទឹកខ្លាំង ហើយត្រូវថែទាំឱ្យបានដិតដល់ ។ វិធីការងារជំងឺនេះ គឺការលាងដៃឱ្យស្អាតដោយសាប៊ូ និងទឹក នៅមុនពេល និងក្រោយពេលបរិភោគអាហារ ក៏ដូចជាពេលចេញពីបន្ទប់ទឹក ។ អ្នកឆ្លងគួរនៅដាច់ដោយឡែកពីគេ ហើយបើទោះជាសះស្បើយ ក៏ត្រូវនៅឆ្ងាយពីគេ ចាប់ពី២ថ្ងៃ ទៅ៣ថ្ងៃ ដើម្បីការពារការឆ្លងរាលដាល ៕