កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ប្រទេសថៃបានប្រកាសអាសន្នពីការឡើងកំដៅខ្លាំងបំផុតមិនធ្លាប់មានរហូតដល់៦០អង្សាសេនៅដើមខែមេសានេះ ដែលជាកម្រិតគ្រោះថ្នា.ក់បំផុតសម្រាប់សុខភាពមនុស្ស ។ វាជាសន្ទស្សន៍កំដៅ មិនមែនជាសីតុណ្ហភាពខ្យល់ពិតប្រាកដទេ ប៉ុន្តែជាកម្រិតកំដៅដែលរាងកាយទទួលបានបណ្តាលមកពីសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ និងកម្រិតសំណើមក្នុងខ្យល់ ដែលធ្វើឱ្យរាងកាយពិបាកបញ្ចេញកំដៅតាមញើស ។

កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា លោក វេងថាង ភួងសាប់ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមឌីជីថល បានលើកឡើងពីសន្ទស្សន៍កំដៅកើនឡើងខ្ពស់នៅប្រទេសថៃ រហូតដល់៦០អង្សាសេនៅដើមខែមេសាថា សន្ទស្សន៍កំដៅ (Heat Index) មិនមែនជាសីតុណ្ហភាពខ្យល់ពិតប្រាកដទេ ប៉ុន្តែជាកម្រិតកំដៅដែលរាងកាយទទួលបានបណ្តាលមកពីសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ និងកម្រិតសំណើមក្នុងខ្យល់ ដែលធ្វើឱ្យរាងកាយពិបាកបញ្ចេញកំដៅតាមញើស ហើយលោកណែនាំឱ្យពលរដ្ឋថែទាំសុខភាពឱ្យបានល្អ ។

លោកបន្តថា ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមឌីជីថលព្រួយបារម្ភពីសន្ទស្សន៍កំដៅកើនឡើងខ្ពស់នឹងប៉ះពាល់ដល់សុខភាពពលរដ្ឋ ជាពិសេស មនុស្សចាស់ កុមារ ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ អ្នកជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ អ្នកធ្វើការក្រោមកំដៅថ្ងៃ និងអ្នកជំងឺធាត់ ដែលចាំបាច់ត្រូវតែថែទាំសុខភាពឱ្យបានល្អ ដើម្បីការពារខ្លួនពីគ្រោះថ្នាក់ ដូចជា ៖

-ចៀសវាងនៅក្រោមកំដៅថ្ងៃពេលអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង ចាប់ពីម៉ោង១រសៀល ដល់ម៉ោង៤ល្ងាច
-ផឹកទឹក ចាប់ពី៦កែវ ទៅ៨កែវក្នុង១ថ្ងៃ ទោះជាមិនស្រេកក៏ដោយ
-ហាមផឹកភេសជ្ជៈផ្អែមខ្លាំង
-ស្លៀកពាក់សម្លៀកបំពាក់មានខ្យល់ចេញ-ចូល ពាក់មួក និងបាំងឆ័ត្រការពារកំដៅថ្ងៃ
-មនុស្សចាស់គួរផឹកទឹកឱ្យបានញឹកញាប់ សម្រាន្តគ្រប់គ្រាន់ នៅកន្លែងមានខ្យល់ ចៀសវាងនៅក្រោមកំដៅថ្ងៃ ។

ចំណែកអ្នកហាត់ប្រាណខាងក្រៅ និងអ្នកធ្វើការខាងក្រៅអគារ គួរតែធ្វើការជាក្រុមដើម្បីជួយមើលគ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងករណីមានបញ្ហាសុខភាពដោយសារកំដៅខ្លាំង ដូចជា ៖ ដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល ខណៈពេលនេះ ខេត្តនៅភាគខាងជើង និងភាគឦសានប្រទេសថៃ កំពុងគ្របដណ្តប់ដោយខ្យល់ពុលខ្លាំង និងធូលីកខ្វក់ស្ថិតក្នុងកម្រិតគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាព ៕

លោក អេកថាំម៉ានូន វ៉ាន់ណា មេបញ្ជាការកងទ័ពជើងទឹកប្រចាំខេត្តត្រាត ត្រូវបានដកតំណែងកាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ និងឱ្យទៅដឹកនាំអង្គភាពកម្ចាត់មីនមនុស្សធម៌កងទ័ពជើងទឹក (HMAU) វិញ ដែលធ្វើឱ្យមហាជនថៃចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងថា មូលហេតុអាចមកពីលោកចុះទៅកាន់កន្លែងពង្រាយទូរកុងទឺន័រនៅច្រកទ្វារព្រំដែនថ្មដា កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែមីនា គឺនៅថ្ងៃនោះ លោក និងកងទ័ពម្នាក់ទៀតឈ្មោះ ថូនី (ជាកូនចៅក្រោមឱវាទ) បានប្រើប្រាស់ពាក្យសម្តីមិនសមរម្យមកលើមន្ត្រីកងទ័ពកម្ពុជា ។ ប៉ុន្តែបញ្ជាការដ្ឋានការពារព្រំដែនខេត្តចាន់ថាក់បុរី និងត្រាត បកស្រាយថា គ្រាន់តែផ្លាស់ប្តូរតំណែងធម្មតា មិនពាក់ព័ន្ធនឹងជម្លោះព្រំដែនទេ ។

កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា លោក អភិឆាតិ សាប់ប្រាសឺត មេបញ្ជាការដ្ឋានកងទ័ពជើងទឹក និងជាមេបញ្ជាការដ្ឋានការពារព្រំដែនខេត្តចាន់ថាក់បុរី និងត្រាត បានបញ្ជាឱ្យដកតំណែងកងទ័ពជើងទឹកប្រចាំការនៅព្រំដែន ចំនួន១៧រូប ក្នុងនោះក៏មានលោក អេកថាំម៉ានូន វ៉ាន់ណា មេបញ្ជាការកងទ័ពជើងទឹកប្រចាំខេត្តត្រាត ផងដែរ ដោយឱ្យលោក អេកថាំម៉ានូន វ៉ាន់ណា ទៅដឹកនាំអង្គភាពកម្ចាត់មីនមនុស្សធម៌កងទ័ពជើងទឹក (HMAU) ។

លោក អេកថាំម៉ានូន វ៉ាន់ណា មេបញ្ជាការកងទ័ពជើងទឹកប្រចាំខេត្តត្រាត ត្រូវបានដកតំណែងភ្លាមៗនេះធ្វើឱ្យមហាជនចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង ដោយសារលោកជាមេបញ្ជាការកងទ័ពជើងទឹកដ៏សំខាន់ និងបានបំពេញការងារយ៉ាងសកម្មជាច្រើន ដូចជា ៖ បង្ក្រាបភាពចលាចលនៅខេត្តភាគខាងត្បូង និងធ្វើសង្គ្រាមឈ្លានពានកម្ពុជា លើកទី២ ដោយដឹកនាំកងទ័ពដណ្តើមកាន់កាប់ទឹកដីកម្ពុជានៅជាប់ខេត្តត្រាត ។

លោក អេកថាំម៉ានូន វ៉ាន់ណា បានផ្តល់សម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មានថា លោកត្រូវបានដកតំណែងភ្លាមៗទាំងយប់ដោយមិនដឹងខ្លួនជាមុនឡើយ ។ ពេលនេះ កំពុងតែប្រមូលរបស់របរទុកដាក់ និងប្រគល់ភារកិច្ចទៅឱ្យអ្នកផ្សេងនៅថ្ងៃទី១ ខែមេសា ។

តាមការសន្និដ្ឋានរបស់មហាជន លោក អេកថាំម៉ានូន វ៉ាន់ណា ត្រូវបានដកតំណែងភ្លាមៗ គឺអាចមកពីលោកចុះទៅកាន់កន្លែងពង្រាយទូរកុងទឺន័រនៅច្រកទ្វារព្រំដែនថ្មដាកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែមីនា កន្លងមក ដែលនៅថ្ងៃនោះ លោក និងកងទ័ពម្នាក់ទៀតឈ្មោះ ថូនី (ជាកូនចៅក្រោមឱវាទ) បានប្រើប្រាស់ពាក្យសម្តីមិនសមរម្យមកលើមន្ត្រីកងទ័ពកម្ពុជា រហូតទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង ។

កងទ័ពឈ្មោះ ថូនី គឺជាកូនចៅមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទជាមួយលោក អេកថាំម៉ានូន វ៉ាន់ណា មេបញ្ជាការកងទ័ពជើងទឹកប្រចាំខេត្តត្រាត ។ កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែមីនា បុគ្គល ថូនី និង Influencer កាន់ ចមផ្លាំង បានស្រែកបណ្តេញមន្ត្រីកងទ័ពកម្ពុជាឱ្យចេញពីតំបន់ព្រំដែនថ្មដា ក្នុងអំឡុងពេលកងទ័ពថៃកំពុងតែយកទង់ជាតិរបស់ខ្លួនមកដាក់លើទូរកុងទឺន័រ ។

ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហានេះ បញ្ជាការដ្ឋានការពារព្រំដែនខេត្តចាន់ថាក់បុរី និងត្រាត បកស្រាយថា នេះគ្រាន់តែជាការផ្លាស់ប្តូរតំណែងតាមទម្លាប់ពាក់កណ្តាលឆ្នាំសម្រាប់មន្ត្រីកងទ័ពចំនួន១៧រូបប៉ុណ្ណោះ មិនពាក់ព័ន្ធនឹងជម្លោះព្រំដែនទេ ហើយលោក អេកថាំម៉ានូន វ៉ាន់ណា មានបទពិសោធន៍ការងារ និងស័ក្តិសមសម្រាប់ដឹកនាំអង្គភាពកម្ចាត់មីនមនុស្សធម៌កងទ័ពជើងទឹក ។

ចំណែករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ លោក Adul Boonthamcharoen កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា បាននិយាយពាក់ព័ន្ធនឹងការដកតំណែងមេបញ្ជាការកងទ័ពជើងទឹកប្រចាំខេត្តត្រាត ថា វាគ្មានអ្វីទេ លោក អេកថាំម៉ានូន វ៉ាន់ណា នឹងកាន់តំណែងថ្មីល្អជាងតំណែងចាស់ ។

គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ កងទ័ពថៃបានយកកុងទឺន័រចំនួន៣ទូរ មកដាក់ពង្រាយបន្ថែមទៀតនៅឃុំថ្មដា ស្រុកវាលវែង ខេត្តពោធិ៍សាត់ ដើម្បីព័ទ្ធយកដីកម្ពុជាដោយខុសច្បាប់ ហើយនៅថ្ងៃនោះ មន្ត្រីកងទ័ពកម្ពុជាក៏បានចូលទៅហាមឃាត់ ទើបកងទ័ពថៃប្រើប្រាស់ពាក្យសម្តីខ្លាំងៗបណ្តេញ ។

រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានដាក់លិខិតតវ៉ាជាបន្តបន្ទាប់ តាមរយៈក្រសួងការបរទេស និងបញ្ចាក់ម្តងហើយម្តងទៀត គឺកម្ពុជាប្រកាន់ជំហរដាច់ខាត ដោយមិនទទួលស្គាល់ការកែប្រែខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនតាមរយៈការប្រើកម្លាំងឡើយ ៕

នៅថ្ងៃអង្គារ ទី៣១ ខែមីនា កងឆ្មាំបដិវត្តន៍អ៊ីស្លាមអ៊ីរ៉ង់ (IRGC) បានអះអាងថាប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសរបស់ខ្លួនបានបា.ញ់ទម្លាក់យន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក MQ-9 Reaper តម្លៃជាង ៣០ លានដុល្លារ/គ្រឿង របស់សហរដ្ឋអាមេរិក នៅទីក្រុង Isfahan ភាគកណ្តាល ដែលបានបរាជ័យក្នុងការបំពានដែនអាកាសរបស់អ៊ីរ៉ង់។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន India Today។

នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយដែលរាយការណ៍ដោយ Tass News របស់រុស្ស៊ីបានឲ្យដឹងថា ក្រុម IRGC បានអះអាងពីការស្ទាក់ចាប់ និងបា.ញ់ទម្លាក់នូវដ្រូនពិឃា.តដ៏ទំនើប ប្រភេទ MQ-9 reaper ដែលផលិតនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ក្បែរទីក្រុង Isfahan ។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះបានបញ្ជាក់បន្ថែមថា ប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសដែលមានតម្លៃថោកជាងរបស់អ៊ីរ៉ង់ គឺជាឧបករណ៍ដ៏សំខាន់ដែលជួយឲ្យសម្រេចនៅក្នុងប្រតិបត្តិការនេះ។

ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ គេនៅមិនទាន់ឃើញប្រតិកម្មឆ្លើយតប ឬការបញ្ជាក់អ្វីឡើយពីខាងសហរដ្ឋអាមេរិកជុំវិញការអះអាងរបស់អ៊ីរ៉ង់ដូចខាងលើនេះ។ ខណៈក្នុងករណីកន្លងមក មន្ត្រីអាមេរិកពេលខ្លះបានជំទាស់ ឬមិនបានផ្ទៀងផ្ទាត់ការអះអាងរបស់អ៊ីរ៉ង់អំពីយន្តហោះរបស់ខ្លួនដែលត្រូវបានបាញ់ទម្លាក់ឡើយ។

គួរជម្រាបថា MQ-9 Reaper គឺជាដ្រូនស៊ើបការណ៍ទំហំធំ ដែលមានតម្លៃខ្ពស់ និងអាចកំណត់គោលដៅវា.យប្រ.ហារបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។ វាមានសមត្ថភាពហោះហើរបានរហូតដល់២៧ម៉ោង ដោយមិនបាច់ចុះចត និងហោះបានកម្ពស់ ១៥ ០០០ ម៉ែត្រ (ខ្ពស់ជាងយន្តហោះពាណិជ្ជកម្ម) ដែលធ្វើឲ្យសត្រូវពិបាកមើលឃើញដោយភ្នែកទទេ ឬឮសំឡេងម៉ាស៊ីនរបស់វាណាស់។

មិនតែប៉ុណ្ណោះ MQ-9 អាចផ្ទុកអាវុធធុនធ្ងន់បានដល់ទៅ ១ ៧០០ គីឡូក្រាម រួមមានមីស៊ីល Hellfire សម្រាប់កម្ទេចរថក្រោះឬគោលដៅជាក់លាក់ ដែលធ្លាប់ប្រើដើម្បីសម្លាប់លោក Qasem Soleimani កាលពីឆ្នាំ ២០២០ និងគ្រាប់បែកនាំផ្លូវដោយឡាស៊ែរ សម្រាប់វាយប្រហារគោលដៅលើដីដោយភាពជាក់លាក់ខ្ពស់បំផុត។

តែទោះជាវាមានសមត្ថភាពខ្លាំងក្លាយ៉ាងនេះក្ដី វានៅតែត្រូវបានបា.ញ់ទម្លាក់ដោយខែការពារមេឃតម្លៃថោករបស់អ៊ីរ៉ង់ ដែលជំរុញឲ្យអ្នកវិភាគជាច្រើនយល់ឃើញថា នេះជាសញ្ញាដែលអាចបង្កើនហានិភ័យនៅក្នុងតំបន់ ជាពិសេសនៅពេលដែលភាគីទាំងពីរបន្តបង្ហាញពីសមត្ថភាពយោធាកម្រិតខ្ពស់នៅក្នុងដែនអាកាសទៅវិញទៅមកនៅក្នុងជម្លោះ៕

ប្រទេសជប៉ុនបានប្រកាសពីលក្ខខណ្ឌថ្មីតឹងរ៉ឹងជាងលក្ខខណ្ឌចាស់សម្រាប់ជ.នបរទេសស្នើសុំជញ្ជាតិជប៉ុន ដោយតម្រូវឱ្យស្នាក់នៅជប៉ុនជាប់លាប់រយៈពេលយូរឆ្នាំជាងមុន និងត្រូវមានឯកសារពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗ ។ លក្ខខណ្ឌថ្មីអនុវត្តចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ក្នុងគោលបំណងដោះស្រាយភាពមិនស៊ីសង្វាក់គ្នានៃច្បាប់ចាស់ ដើម្បីឱ្យប្រាកដចិត្តថា អ្នកទទួលបានសញ្ជាតិជប៉ុនបានប្រកាន់ខ្ជាប់ និងអនុវត្តតាមបទដ្ឋានសង្គមជប៉ុនយ៉ាងពិតប្រាកដ ។

រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនតាមរយៈក្រសួងយុត្តិធម៌បានប្រកាសពីការរឹតបន្តឹងលក្ខខណ្ឌស្នើសុំសញ្ជាតិ ដោយកំណត់ឱ្យជនបរទេសត្រូវតែស្នាក់នៅប្រទេសជប៉ុនជាប់លាប់យ៉ាងហោចណាស់១០ឆ្នាំ ដែលជារយៈពេលវែងជាងលក្ខខណ្ឌចាស់កំណត់ត្រឹមតែ៥ឆ្នាំ ។ ការរឹតបន្តឹងលក្ខខណ្ឌនេះដើម្បីធានាស្តង់ដារនៃការដាក់ពាក្យស្នើសុំសញ្ជាតិឱ្យស្របគ្នានឹងលក្ខខណ្ឌការសុំសិទ្ធិស្នាក់នៅអចិន្ត្រៃយ៍ ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសកាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ។

ការកែសម្រួលលក្ខខណ្ឌស្នើសុំសញ្ជាតិ មិនមែនជាការធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់សញ្ជាតិទេ ប៉ុន្តែជាការកែប្រែការអនុវត្តគោលការណ៍ណែនាំសម្រាប់ការត្រួតពិនិត្យរបស់ក្រសួងយុត្តិធម៌ជប៉ុន ហើយនឹងអនុវត្តជាផ្លូវការចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ តទៅ ។ លក្ខខណ្ឌសំខាន់ៗសម្រាប់ជនបរទេសដែលដាក់ពាក្យស្នើសុំសញ្ជាតិជប៉ុន រួមមាន ៖

-រយៈពេលស្នាក់នៅ ៖ ជនបរទេសត្រូវតែស្នាក់នៅប្រទេសជប៉ុនជាប់លាប់យ៉ាងហោចណាស់១០ឆ្នាំ
-ការត្រួតពិនិត្យពន្ធ ៖ ត្រួតពិនិត្យឯកសារបង់ពន្ធតាំងពីរយៈពេល៥ឆ្នាំមុន
-សន្តិសុខសង្គម និងប្រាក់សោធននិវត្តន៍ ៖ ជនបរទេសត្រូវបង្ហាញឯកសារការទូទាត់ថ្លៃសន្តិសុខសង្គម និងប្រាក់សោធននិវត្តន៍តាំងពីរយៈពេល២ឆ្នាំមុន
-ការសម្របខ្លួនជាមួយសង្គម ៖ បង្កើនការវាយតម្លៃសមត្ថភាពនិយាយភាសាជប៉ុន និងគោរពច្បាប់ ដូចជា ៖ ច្បាប់ចរាចរណ៍ ព្រមទាំងត្រួតពិនិត្យប្រវត្តិ តើពាក់ព័ន្ធនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មឬអត់?

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ លោក Hiroshi Hiraguchi និយាយថា ការរឹតបន្តឹងលក្ខខណ្ឌស្នើសុំសញ្ជាតិ ក្នុងគោលបំណងដោះស្រាយភាពមិនស៊ីសង្វាក់គ្នានៃច្បាប់ចាស់ ដោយសារកន្លងមក អ្នកស្នើសុំសញ្ជាតិជប៉ុនមានភាពងាយស្រួលជាងការស្នើសុំសិទ្ធិស្នាក់នៅអចិន្ត្រៃយ៍ដែលចំណាយពេលរហូតដល់១០ឆ្នាំ ។

ក្រៅពីនេះ គឺធ្វើឡើងតាមការបញ្ជារបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន លោកស្រី Sanae Takaichi ដែលផ្តោតលើការកំណត់ស្តង់ដារការត្រួតពិនិត្យឯកសារយ៉ាងតឹងរ៉ឹង ដើម្បីឱ្យប្រាកដចិត្តថា អ្នកទទួលបានសញ្ជាតិជប៉ុនបានប្រកាន់ខ្ជាប់ និងអនុវត្តតាមបទដ្ឋានសង្គមជប៉ុនយ៉ាងពិតប្រាកដ ។

ចំណែកជនបរទេសដាក់ពាក្យស្នើសុំសញ្ជាតិជប៉ុនតាំងពីមុនថ្ងៃទី១ ខែមេសា គឺនឹងត្រូវពិចារណាតាមលក្ខខណ្ឌចាស់ដែលតម្រូវឱ្យស្នាក់នៅប្រទេសជប៉ុនជាប់លាប់ត្រឹមតែរយៈពេល៥ឆ្នាំ ប៉ុន្តែពួកគេនឹងត្រូវត្រួតពិនិត្យឯកសារបង់ពន្ធ និងសន្តិសុខសង្គមយ៉ាងតឹងរ៉ឹងក្រោមលក្ខខណ្ឌថ្មី ៕