ប្រទេសថៃ៖ អ្នកទេសចរជនជាតិអេស្ប៉ាញម្នាក់បានបាត់.បង់.ជីវិតភ្លាមៗ បន្ទាប់ពីត្រូវដំរីមួយក្បាលក្នុងឧទ្យានជាតិប្រទេសថៃ វាយ.ប្រហារដោយភ្លុករបស់វា។

អ្នកទេសចរជនជាតិអេស្ប៉ាញម្នាក់ដែលមានឈ្មោះថា García អាយុ ២២ ឆ្នាំបានធ្វើដំណើរទៅប្រទេសថៃ ដោយបានទៅទស្សនាមជ្ឈមណ្ឌលថែទាំសត្វដំរី Ko Yao ស្ថិតក្នុងស្រុក Koh Yao ខេត្ត Phang Nga ដើម្បីទទួលយកបទពិសោធន៍នៃការងូតទឹកឱ្យដំរី ដែលជាសកម្មភាពដ៏ពេញនិយមមួយសម្រាប់អ្នកទេសចរនៅក្នុងប្រទេសថៃ។

ខណៈពេលកំពុងទទួលបានបទពិសោធន៍នេះ ស្ត្រីអ្នកទេសចរនោះ ក៏ត្រូវបានសត្វដំរីយកភ្លុករបស់វាទៅចាក់ពោះស្ត្រីរងគ្រោះ បណ្តាលឱ្យស្លា.ប់ភា្លមៗ។ អ្នកជំនាញបាននិយាយថា សត្វនេះទំនងមានភាពតានតឹងដោយសារការប៉ះពាល់ជាមួយភ្ញៀវទេសចរ និងសម្ពាធនៃការមិនអាចរស់នៅក្នុងបរិស្ថានធម្មជាតិរបស់វា។ យោងតាមសមាគមការពារសត្វពិភពលោ បច្ចុប្បន្នប្រទេសថៃបានរក្សាទុកដំរីប្រហែល ២,៨០០ ក្បាលដើម្បីទុកសម្រាប់វិស័យទេសចរណ៍ រួមទាំងការរៀបចំសកម្មភាពងូតទឹកឱ្យដំរីដើម្បីទទួលយកបទពិសោធន៍ថ្មីៗ។

ប៉ុន្តែដោយសារជួបហេតុការណ៍នេះញឹកញាប់ពេក អង្គការការពារសត្វក៏បានអំពាវនាវឱ្យបញ្ឈប់ការអនុវត្តនេះជាបន្ទាន់ព្រោះវាអាចធ្វើឱ្យសត្វព្រៃមានភាពតានតឹង និងអាចធ្វើឱ្យមនុស្សមានគ្រោះថ្នា.ក់។ នេះបើយោងតាមនាយកដ្ឋានឧទ្យានជាតិ សត្វព្រៃ និងរុក្ខជាតិរបស់ប្រទេសថៃបានកត់ត្រាយ៉ាងហោចណាស់ ២២៦ ករណីហើយនៃការវាយប្រហារដោយដំរីក្នុងរយៈពេល ១២ ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។

ហើយនេះក៏ជាឧបទ្ទវហេតុស្លាប់លើកទីពីរ ដែលអ្នកទេសចរម្នាក់ត្រូវសត្វដំរីវាយប្រហារក្នុងរយៈពេលមិនដល់មួយខែក្នុងប្រទេសនេះ។ កាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០២៤ អ្នកទេសចរអាយុ ៤៩ ឆ្នាំម្នាក់ក៏ត្រូវបានវាយប្រហារដោយដំរីព្រៃខណៈពេលកំពុងដើរលើផ្លូវលំក្នុងឧទ្យានជាតិ Phu Kradueng ខេត្ត Loei ក្នុងតំបន់ភាគឦសាននៃប្រទេស។ ទោះជាយ៉ាងណាបច្ចុប្បន្នស្ថានកុងស៊ុលអេស្ប៉ាញ នៅទីក្រុងបាងកក កំពុងផ្ទៀងផ្ទាត់ករណីនេះ និងជួយដល់គ្រួសារជនរងគ្រោះហើយ៕

កុលសម្ព័ន្ធស៊ូដុងខាងត្បូង Mundari គឺជាក្រុមជនជាតិដើមភាគតិចនៃជ្រលងភ្នំនីលដែលមានទំនៀមទម្លាប់ចម្លែកជាងគេបំផុតក្នុងលោក ដោយសារមនុស្សនៅទីនេះតែងតែអារថ្ងាសរបស់ពួកគេជានិច្ចដើម្បីបង្កើតជារាងអក្សរ V នៅពេលដែលពួកគេពេញវ័យ និងចាត់ទុកសត្វគោជាព្រះ។ មូលហេតុគឺដោយសារតំបន់នេះព័ទ្ធជុំវិញទៅដោយទន្លេនីល មានទឹកដីអំណោយផលសម្រាប់ការចិញ្ចឹមសត្វ ទើបប្រជាជន Mundari មានទំនៀមទម្លាប់នៃការផ្តល់តម្លៃដល់សត្វពាហនៈជាពិសេសគឺសត្វគោ។

លើសពីនេះពួកគេក៏មានជំនឿថា គោគឺជាស្តេចសត្វ និងជានិមិត្តរូបនៃអំណាច ក៏ដូចជានិមិត្តរូបនៃទ្រព្យសម្បត្តិ។ ដូច្នេះហើយ Mundari នៃក្រុមកុលសម្ព័ន្ធស៊ូដុងខាងត្បូងមិនដែលទទួលទានសាច់គោឡើយ ដោយជារៀងរាល់ថ្ងៃពួកគេយកឈាមគោ ឬទឹកនោមគោ និងទឹកដោះគោធ្វើជាអាហារប៉ុណ្ណោះ។ ក្រុមកុលសម្ព័ន្ធមួយនេះក៏មិនសូវមានជម្លោះដីធ្លី ហើយក៏មិនចូលចិត្តការធ្វើសង្គ្រាមអ្វីដែរ ប៉ុន្តែភាគច្រើនគឺមានជម្លោះទាក់ទងនឹងសត្វគោ ដោយពួកគេតែងប្រើប្រាស់កាំភ្លើងដើម្បីការពារសត្វរបស់ពួកគេជានិច្ច ហើយពេលខ្លះពួកគេក៏គិតថាជីវិតរបស់សត្វគោគឺមានតម្លៃជាងមនុស្សទៀតផង។

ចំពោះមូលហេតុដែលជនជាតិ Mundari តែងតែអារថ្ងាសរបស់ពួកគេគឺដោយសារនេះជាពិធីសាសនាដ៏សំខាន់មួយ ដើម្បីសម្គាល់ភាពចាស់ទុំរបស់បុរស។ បុរសជនជាតិ Mundari នៅពេលឈានដល់វ័យពេញកំលោះ ត្រូវធ្វើពិធីជាមួយនឹងព្រឹទ្ធាចារ្យភូមិរយៈពេលបីខែ បន្ទាប់ពីដំណើរការពិធីសាសនាបានបញ្ចប់ ថ្ងាសរបស់ពួកគេនឹងមានស្នាមវះដែលបង្កើតជារាងអក្សរ V បញ្ជាក់ថាពួកមានភាពចាស់ទុំគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការរៀបការ។ ក្នុងពេលរៀបការ គ្រួសារកូនកំលោះនឹងត្រូវយកសត្វគោចំនួន ៤០ក្បាលទៅជូនគ្រួសារកូនក្រមុំដើម្បីជាថ្លៃបណ្តាការ។

សម្រាប់ជីវិតរស់ប្រចាំថ្ងៃនៅរបស់ពួកគេវិញ គឺមានទំនួលខុសត្រូវដាច់ដោយឡែកពីគ្នា ដោយបុរសនាំគោទៅវាលស្រែពេលថ្ងៃ ហើយឃ្វាលគោត្រឡប់ទៅកសិដ្ឋានវិញមុនថ្ងៃលិច រីឯស្ត្រីសម្អាតផ្ទះ និងរៀបចំអាហារសម្រាប់មនុស្សគ្រប់គ្នា ចំពោះក្មេងៗវិញសម្អាតកសិដ្ឋានដោយប្រមូលលាមកសត្វមកដុតនៅពេលរសៀល។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បច្ចុប្បន្នក្រុមកុលសម្ព័ន្ធនេះ បានផ្លាស់ប្តូរបន្តិចម្ដងៗទៅតាមបរិបទសង្គម ក៏ដូចជាបានឃើញពិភពលោកខាងក្រៅជាមួយស្មាតហ្វូនផងដែរ៕

ធ្លាប់តែជារណ្តៅដែលមានប្រហោងធំ ស្រាប់តែក្លាយទៅជាដីរាបស្មើដែលសម្បូរទៅដោយជីវចម្រុះទៅវិញ មានន័យថា ផ្ទាំងទឹកកកដ៏ក្រាស់មួយបានគ្របដណ្ដប់លើរណ្តៅនោះ ខណៈម៉ាសដីកើនឡើងជាលំដាប់ក្នុងល្បឿនលឿន ធ្វើឱ្យរណ្តៅលែងមានប្រហោងធំដូចមុនទៀតហើយ។

បច្ចុប្បន្នរណ្តៅមួយនេះបានប្រែក្លាយទៅជាដីកសិកម្មដែលសម្បូរទៅដោយជីវចម្រុះដុះពាសពេញផ្ទៃដី បង្កឱ្យមានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងដល់អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ ខណៈមនុស្សម្នាក៏បាននាំគ្នាដាំគ្រាប់ធញ្ញជាតិដូចជា ស្រូវសាលី និងរុក្ខជាតិជាច្រើនទៀតដើម្បីប្រមូលផល និងចិញ្ចឹមជីវិតផងដែរ។

រណ្តៅដី Soderfjarden ទំហំ ២២ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ស្ថិតនៅប្រទេសហ្វាំងឡង់បានឆ្លងកាត់ការផ្លាស់ប្តូរជាច្រើន ពីការលិចនៅក្រោមទឹកកក ទៅជាដីកសិកម្មដែលសម្បូរទៅដោយជីវចម្រុះ។ កាលពីជាង ៥០០ លានឆ្នាំមុនអាចម៍ផ្កាយមួយបានធ្លាក់មកផែនដីនៅជិតរង្វង់អង់តាក់ទិកដោយបន្សល់ទុកនូវរណ្ដៅយក្សមួយនេះ។ ក្នុងរយៈពេលរាប់លានឆ្នាំ អាកាសបានប្រែប្រួលឥតឈប់ឈរ ធ្វើឱ្យរណ្តៅដែលធ្លាប់មានប្រហោងធំក្លាយជាដីរាបស្មើ។
កន្លែងនេះគឺមានភាពល្បីល្បាញខ្លាំងណាស់ នៅក្នុងសហគមន៍វិទ្យាសាស្ត្រសម្រាប់រូបរាងឆកោនតែមួយគត់របស់វា ដែលផ្តល់នូវការយល់ដឹងសំខាន់ៗអំពីប្រវត្តិភូមិសាស្ត្ររបស់ផែនដី និងដំណើរការថាមវន្តដែលជួយបង្កើតរូបកាយសេឡេស្ទាលនៅក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ។

រណ្តៅ Soderfjarden បានទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍របស់អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រភព ដោយសារតែរូបរាងធរណីមាត្រដ៏ប្លែករបស់វា។ អ្នកខ្លះចាត់ទុករណ្តៅនេះថាជាគំរូដ៏ល្អបំផុតក្នុងការស្រាវជ្រាវបន្ថែមអំពីភូមិសាស្ត្រផែនដី។ ដូច្នេះណ្តៅបានប្រែក្លាយទៅជាដីគឺជាដំណឹងដ៏ល្អមួយសម្រាប់អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ ដោយសារវាអាចផ្តល់ភស្តុតាងអំពីអតីតកាលភូមិសាស្ត្រនៃភព ដែលពិបាកសង្កេតមើលពីខាងក្រៅ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានថៃរាយការណ៍ថា ក្រុមហ៊ុនថៃបានខាតបង់ប្រាក់ចាប់ពី៣០០លាន ទៅ៤០០លានបាត ដោយសារការនាំចេញទឹកស៊ីរ៉ូ និងម្សៅស្ករសទៅចិនតាមសមុទ្រ ប៉ុន្តែចិនបានផ្អាកនាំចូលភ្លាមៗ និងពុំជូនដំណឹងជាមុន ។ ចិនប្រកាសផ្អាកនាំចូល ចាប់ពីថ្ងៃទី១០ ធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤ កន្លងមក ពីព្រោះបារម្ភពីសុវត្ថិភាពចំណីអាហារ ។

ភ្នាក់ងារសុវត្ថិភាពចំណីអាហារប្រទេសចិនបានចេញសេចក្តីប្រកាសផ្អាកនាំចូលទឹកស៊ីរ៉ូ និងម្សៅស្ករសថៃ ដោយសារថៃធ្វើខុសលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យស្តង់ដារស្របតាមច្បាប់សុវត្ថិភាពចំណីអាហារ ហើយចិនបារម្ភពីបញ្ហាអនាម័យប៉ះពាល់សុខភាពអ្នកបរិភោគ ។

កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែមករា កន្លងមករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម លោកស្រី Narumon Pinyosinwat បានជម្រាបបញ្ហានេះទៅនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ ដើម្បីដោះស្រាយ ។ រីឯការិយាល័យស្តង់ដារចំណីអាហារជាតិ និងទិន្នផលកសិកម្មថៃ បានប្រជុំជាមួយក្រុមហ៊ុនថៃ ដែលនាំចេញទំនិញក្នុងអំឡុងពេលចិនផ្អាកការនាំចូល ព្រមទាំងផ្ញើលិខិតទៅការិយាល័យគយចិន ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យនាំចូលទំនិញថៃបន្តទៀត ។

មតិនានាលើកឡើងថា ចិនផ្អាកនាំចូលទឹកស៊ីរ៉ូពីប្រទេសថៃ ដោយសារក្រុមហ៊ុនចិនដែលមកសាងសង់រោងចក្រផលិតទឹកស៊ីរ៉ូនៅថៃ គេចពីការបង់ពន្ធនាំចូលទំនិញខ្ពស់របស់ចិន ហើយរដ្ឋាភិបាលចិនបានការពារក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុក ដែលចំណាយដើមទុនផលិតខ្ពស់ជាងក្រុមហ៊ុនផលិតនៅក្រៅប្រទេស ។ ក្រុមហ៊ុនចិនបានផលិតទឹកស៊ីរ៉ូនៅថៃយកទៅលក់នៅចិន ដើម្បីទទួលបានការលើកលែងពន្ធទំនិញនាំចូល ។

ដោយឡែក លោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត្រា អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបាននិយាយពីបញ្ហាចិនហាមនាំចូលទំនិញថៃ នៅខេត្តឈៀងរ៉ៃ ថា មិនមែនមានតែម្សៅស្ករសទេដែលចិនហាមឃាត់ បច្ចុប្បន្ន ក៏មានអង្ករ និងជ័រកៅស៊ូផងដែរ ដោយសារមានការលួចនាំចូលទំនិញពីប្រទេសជិតខាង ហើយវេចខ្ចប់បញ្ជាក់ថារបស់ថៃ ទើបចិនហាមឃាត់បែបនេះ ។ ថៃត្រូវតែមានវិធានការដោះស្រាយបញ្ហា ពីព្រោះចិនជាទីផ្សារធំរបស់ថៃ ។

ការហាមឃាត់នាំចូលទំនិញថៃទៅប្រទេសចិន ដោយសារការនាំចូលទំនិញពីថៃរួចពន្ធមានបរិមាណខ្ពស់ និងប៉ះពាល់ដល់តម្លៃស្ករសនៅចិន ។ ហេតុនេះ ចិនក៏ហាមឃាត់ការនាំចូលទំនិញថៃ ដើម្បីការពារក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុក ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ ៕

មួយរយៈក្រោយមកនេះ សន្ទុះនៃការគាំទ្រសួនសត្វភ្នំតាម៉ៅ គឺមានការកើនឡើងខ្លាំងមែនទែន បន្ទាប់ពីលេចវត្តមាន«អូនលំផាត់» ដែលគេប្រសិទ្ធនាមថាជា កូនដំរីនាំសំណាង។ ទន្ទឹមនឹងនេះ បើក្រឡេកទៅកាន់សួនសត្វមួយកន្លែងនៅឯប្រទេសថៃវិញ ក៏ទទួលបានការគាំទ្រខ្លាំងដូចគ្នាដោយសារតែវត្តមានរបស់កូនដំរីទឹក«មូឌែង»។

ប្រិយមិត្តភាគច្រើនប្រាកដជាបានជ្រាបយ៉ាងច្បាស់ អូនលំផាត់ បច្ចុប្បន្នកំពុងតែស្នាក់នៅនិងទទួលការព្យាបាលនៅឯសួនសត្វភ្នំតាម៉ៅ លើទឹកដីខេត្តតាកែវ។ កូនដំរីញីមួយក្បាលនេះមានអាយុប្រហែលនឹង ៦ ខែហើយ និងទម្ងន់ប្រមាណ ១៤០ គីឡូក្រាម។ ដោយសង្កេតឃើញថា អូនលំផាត់ហាក់ទទួលបានការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងក្លាក្នុងចំណោមភ្ញៀវទេសចរទាំងជាតិនិងអន្តរជាតិ ទៅទស្សនាកម្សាន្តមិនដែលលស់មួយថ្ងៃទេ ដោយសារតែភាពឆ្លាតវៃ ចេះស្តាប់បង្គាប់ និងរូបរាងដ៏ខ្ជូតគួរឲ្យស្រលាញ់។

ថ្មីៗនេះ តារាងពេលវេលាចូលជួបអូនលំផាត់ ក៏បានលេចចេញមក ខណៈក៏បានសាយភាយនូវភាពភាពល្បីល្បាញកាន់តែខ្លាំងឡើង រហូតដល់មានអ្នកជួយឧបត្ថម្ភកូនដំរីមួយក្បាលនេះជាថវិការផង ក៏ដូចជាម្សៅទឹកដៅគោផងដែរ។ យ៉ាងណា សព្វថ្ងៃនេះ អូនក៏នូវមានរបួសជើងមុខខាងស្តំាដោយសារតែការដាក់អន្ទាក់របស់ព្រានព្រៃ ដែលត្រូវសម្រាកព្យាបាលជាច្រើនខែទៀត។

បើក្រឡេកទៅកាន់ប្រទេសថៃវិញ សួនសត្វ Khao Kheow Open ក្នុងខេត្តឈុនបុរី ហាក់ទទួលបានប្រជាប្រិយភាពយ៉ាងខ្លាំង ព្រោះតែវត្តមានរបស់កូនដំរីទឹក មូឌែង។ មូឌែង កើតអំឡុងខែកក្កដាឆ្នាំ ២០២៤ ខណៈទទួលបានភាពល្បីល្បាញខ្លាំងពេលវាមានអាយុ ២ ខែ ពោលគឺអំឡុងខែកញ្ញា។ បច្ចុប្បន្ន មូឌែងមានអាយុប្រហែល ៦ខែហើយ។

កូនដំរីទឹកមួយក្បាលនេះមានរូបរាងតូចច្រឡឹង ពណ៌ប្រផេះ និងមានសំណើមជាប់ជានិច្ច។ជាមួយនឹងរូបរាងដ៏គួរឲ្យស្រលាញ់ និងអាកប្បកិរិយាកំប្លែងៗ, មូឌែង ហាក់ទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងនៅលើ Tik Tok និងហ្វេសបុក ខណៈភ្ញៀវទេសទេសចរទាំងជាតិនិងអន្តរជាតិសម្រុកយ៉ាងភ្លុកទឹកភ្លុកដី ទៅទស្សនាកូនដំរីទឹកមូឌែង។

រូបភាព Meme កំប្លែងៗរបស់មូឌែងបានសាយភាពពេញបណ្តាញសង្គមថៃ ខណៈដែលសម្ភារៈប្រើប្រាស់ផ្សេងៗ ដូចជាសម្លៀកបំពាក់ជាដើម បានបោះពុម្ពជារូបភាពមូឌែងជាបន្តបន្ទាប់ផងដែរ៕

យុគសម័យថ្មី ប្រទេសនានាលើសកលលោកកំពុងតែប្រកួតប្រជែងគ្នា ក្នុងការអភិវឌ្ឍទីក្រុងឲ្យកាន់តែទំនើបនិងឈានមុខគេ ខណៈក៏បានលេចឡើងនូវគម្រោងស្ថាបត្យកម្មធំៗជាបន្តបន្ទាប់។ យ៉ាងណា ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥នេះ គឺមានតែប្រទេសចំនួន ១១ ប៉ុណ្ណោះ ដែលនឹងដាក់សម្ភោធស្ថាបត្យកម្មកំពូលរបស់ខ្លួន ហើយអ្វីដែលជាមោទនភាពក្នុងនោះក៏មានកម្ពុជាដែរ។

សារព័ត៌មានអាមេរិក CNN បានចុះផ្សាយអំពីគម្រោងអាកាសយាន្តដ្ឋានយក្ស ធំជាងគេនៅអាស៊ី គឺអាកាសយាន្តដ្ឋានអន្តរជាតិតេជោ របស់កម្ពុជា ដែលនឹងបើកឲ្យដំណើរការនៅដំណាក់កាលទី ១ អំឡុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ខាងមុខនេះ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ប្រភពដដែលក៏បានគូសបញ្ជាក់អំពីគម្រោងស្ថាបត្យកម្មធំៗចំនួន ១០ ផ្សេងទៀតដែលនឹងលេចរូបរាងក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ នេះ៖

១ New Sydney Fish Market នៅក្រុង Sydney របស់អូស្ត្រាលី
២ Grand Ring នៅក្រុង Osaka របស់ជប៉ុន
៣ Life and Mind Building នៅក្រុង Oxford របស់ចក្រភពអង់គ្លេស
៤ Canadian School នៅក្រុង Cholula របស់ម៉ិចស៉ិច
៥ អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិតេជោ ក្នុងខេត្តកណ្តាល ចម្ងាយ ១៩ គីឡូម៉ែត្រពីរាជធានីភ្នំពេញ ប្រទេសកម្ពុជា
៦ South Station redevelopment នៅក្រុង Boston របស់សហរដ្ឋអាមេរិក
៧ Goethe-Institut នៅក្រុង Dakar របស់សេណេហ្កាល់
៨ Urban Glen នៅក្រុង Hangzhou របស់ចិន
៩ Riyadh Metro នៅក្រុង Riyadh របស់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត
១០ Skypark Business Center នៅក្រុង Luxembourg របស់លុច្សសំបួរ
១១ Danjiang Bridge ក្រុង Taipei របស់ចិន-តៃវ៉ាន់៕

សហរដ្ឋអាមេរិក៖ រដ្ឋធំៗចំនួន ៧ របស់សហរដ្ឋអាមេរិកដូចជា Maryland, Missouri, Arkansas, Kansas, Virginia, West Virginia និង Kentucky បានប្រកាសអាសន្នភ្លាមៗដោយសារឥទ្ធិពលព្យុះព្រិលទឹកកកដ៏អាក្រក់បំផុតមិនធ្លាប់មាន ដោយបង្កើតនូវព្រិលធ្លាក់ខ្លាំង និងសីតុណ្ហភាពត្រជាក់បំផុតក្នុងរយៈពេលជាង ១០ ឆ្នាំធ្វើឱ្យស្ថានភាពផ្លូវកាន់តែមានគ្រោះ.ថ្នាក់។

យោងតាមសេវាអាកាសធាតុជាតិរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ព្យុះនេះបានចាប់ផ្តើមវាយប្រហារមកលើសហរដ្ឋអាមេរិកតាំងពីថ្ងៃទី ៤ ខែមករា បណ្តាលឱ្យមនុស្សរាប់លាននាក់ជាប់គាំងនៅនឹងមួយកន្លែង ក៏ដូចជាបង្កឱ្យមានការកកស្ទះ និងរំខានដល់ដំណើរកម្សាន្តរបស់ភ្ញៀវទេសចរ។ នៅថ្ងៃទី៦ ខែមករារដ្ឋចំនួនប្រាំពីររបស់សហរដ្ឋអាមេរិកក៏បានប្រកាសដាក់រដ្ឋក្នុងភាពអាសន្ន ខណៈដែលព្យុះរដូវរងានៅតែបន្តវាយប្រហារឥតឈប់ឈរ។

មនុស្សជាង ៦០ លាននាក់នៅទូទាំងរដ្ឋចំនួន ៣០ ផ្សេងទៀតក៏ស្ថិតនៅក្រោមការជូនដំណឹងអំពីអាកាសធាតុផងដែរ ខណៈតំបន់មួយចំនួននៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិកដែលមិនធ្លាប់មានអាកាសធាតុត្រជាក់ រួមទាំងរដ្ឋ Mississippi និង Florida ក៏ត្រូវបានព្រមានថានឹងរងផលប៉ះពាល់ដោយរលកត្រជាក់នាពេលខាងមុខផងដែរ។ បច្ចុប្បន្នសាលារៀន និងអគារសហព័ន្ធជាច្រើនបានបិទ ហើយក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ជាច្រើនរបស់សហរដ្ឋអាមេរិករួមមាន American, Delta, Southwest និង United ក៏កំពុងពន្យាពេលហោះហើរ ដោយសារលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុដ៏អាក្រក់ទាំងនេះ។

អ្នកជំនាញអាកាសធាតុបាននិយាយថា អាកាសធាតុខ្លាំងគឺជាលទ្ធផលនៃ vortex តំបន់ប៉ូល ដែលជារចនាសម្ព័ន្ធបរិយាកាសដ៏ធំមួយ ដែលជារឿយៗលេចឡើងក្នុងរដូវរងារនៅក្នុងតំបន់ប៉ូលរបស់ផែនដី រួមទាំងតំបន់អាក់ទិក និងអង់តាក់ទិក។ អ្នកព្យាករណ៍អាកាសធាតុអាមេរិកបាននិយាយថា នេះអាចជាព្រិលធ្លាក់ខ្លាំងបំផុត និងកត់ត្រាសីតុណ្ហភាពទាបក្នុងរយៈពេលជាងមួយទសវត្សរ៍៕

ប្រទេសថៃ ៖ ពលរដ្ឋរស់នៅបរិវេណក្រោយវត្តថាឆាង ស្ថិតក្នុងឃុំខោថាព្រះ ស្រុកមឿង ខេត្តឆៃណាត ប្រទេសថៃ បានបង្ហាញក្តីបារម្ភពីជំងឺឆ្លងរាតត្បាត ក្រោយពេលសត្វស្លាបរាប់ពាន់ក្បាលធ្វើសំបុកនៅតាមដើមឈើក្បែរភូមិ ។ លើសពីនេះ ថែមទាំងមានក្លិនលាមកសត្វស្អុយសាយភាយប៉ះពាល់ដល់សុខភាពទៀតផង ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ ។

ក្រៅពីសត្វស្លាបយំឮខ្លាំងតាំងពីព្រឹកព្រលឹម រហូតដល់ក្បាលព្រលប់ គឺនៅពេលមានខ្យល់បក់ម្តងៗ លាមកស្ងួតរបស់វានៅតាមមែកឈើ ក៏បានក្លាយជាកម្ទេចតូចៗសាយភាយទៅជាប់បរិវេណផ្ទះអ្នកស្រុក ។ ពលរដ្ឋបារម្ភថា កម្ទេចលាមកសត្វស្លាបនឹងបង្កជាជំងឺឆ្លងរាតត្បាតដល់សត្វស្លាបផ្សេងទៀត ហើយធ្វើឱ្យសត្វចិញ្ចឹមរបស់ពួកគេងាប់ ។ ម្យ៉ាងទៀត លាមកសត្វស្លាបនឹងប៉ះពាល់ដល់សុខភាពមនុស្សផងដែរ ជាពិសេស មនុស្សចាស់ និងក្មេងតូចៗ ។

លោក សាន់ទិ អាយុ៤៥ឆ្នាំ ជាអ្នកស្រុករស់នៅស្រុកមឿង ខេត្តឆៃណាត និយាយថា ផ្ទះរបស់លោកនៅឆ្ងាយពីដើមឈើដែលសត្វស្លាបធ្វើសំបុក ក្នុងចម្ងាយត្រឹមតែ៣០ម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះ ហើយធ្វើឱ្យលោក និងក្រុមគ្រួសារធុំក្លិនស្អុយលាមកសត្វគ្រប់ពេលវេលា ។ លាមកសត្វនឹងស្អុយកាន់តែខ្លាំងឡើងនៅពេលយប់ រហូតដល់កូនចៅរបស់លោកសម្រាកលែងលក់ ។

លោកបារម្ភខ្លាចកូនស្រីឆ្លងមេរោគតាមខ្យល់ ពីព្រោះកូនរបស់លោក កំពុងមានបញ្ហាសុខភាព ។ ហេតុនេះ សូមឱ្យស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធចុះមកត្រួតពិនិត្យ និងដោះស្រាយបញ្ហាឱ្យពលរដ្ឋជាបន្ទាន់ ដូចជា ៖ បាញ់ថ្នាំសម្លាប់មេរោគ ។

រីឯពលរដ្ឋម្នាក់ទៀតនិយាយថា វាអាចនឹងមានជំងឺឆ្លងរាតត្បាតផ្សេងទៀត ពីព្រោះនៅសុខៗ សត្វស្លាបទាំងនេះបែរជានាំកូនចៅមកធ្វើសំបុកក្បែរភូមិអ្នកស្រុក ។ ខ្លួនពុំធ្លាប់ឃើញពួកវាមករស់នៅបរិវេណនេះទេ នាពេលកន្លងមក ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ ផលប៉ះពាល់បរិស្ថានដោយសារកាកសំណល់ផ្លាស្ទិក នៅតែជាបញ្ហាមួយដែលប្រទេសនានាពិបាកដោះស្រាយ ដូចជា ៖ បំណែកផ្លាស្ទិករាប់លានបានអណ្តែតក្នុងមហាសមុទ្រ និងប្រភពទឹកផ្សេងៗ ។ រីឯផ្លាស្ទិកដែលត្រូវគេកប់ក្នុងដី ឬកន្លែងចាក់សំរាម វាមិនងាយរលាយក្នុងរយៈពេលខ្លីទេ ហើយសូម្បីតែក្នុងខ្លួនមនុស្ស ក៏មានមីក្រូផ្លាស្ទិកដែរ ។

ប្រទេសមហាអំណាចនានា ដូចជា សហរដ្ឋអាមេរិកមានបញ្ហាក្នុងការកែច្នៃផ្លាស្ទិក ហើយក្នុង១ឆ្នាំៗ អាមេរិកបានយកផ្លាស្ទិកមកកែច្នៃឡើងវិញសម្រាប់ប្រើប្រាស់ជាប្រយោជន៍ ត្រឹមតែ១០% ប៉ុណ្ណោះ ។ ហេតុនេះ កាកសំណល់ផ្លាស្ទិកជាច្រើនទៀតដែលត្រូវបានកប់ចោលក្នុងដី គឺវានឹងចំណាយពេលរលាយជាច្រើនឆ្នាំ ។

លោក Jason Bara សាស្ត្រាចារ្យ និងជាអ្នកស្រាវជ្រាវនៅសាកលវិទ្យាល័យ Alabama សហរដ្ឋអាមេរិក បានរកឃើញវិធីកម្ទេចផ្លាស្ទិកទាំងស្រុងយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព ហើយវិធីនេះនឹងជួយឱ្យពិភពលោក អាចដោះស្រាយបញ្ហាកាកសំណល់ផ្លាស្ទិកប៉ះពាល់បរិស្ថាន ។ ការស្រាវជ្រាវរបស់លោកទទួលបានការគាំទ្រពីមូលនិធិវិទ្យាសាស្ត្រជាតិ ក្នុងគោលបំណងកាត់បន្ថយកាកសំណល់ផ្លាស្ទិក ។

លោកបានសាកល្បងសារធាតុម្យ៉ាងឈ្មោះថា «Imidazole» ដែលសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងថ្នាំលាប និងការបោះពុម្ភ ដោយសារលោកចង់ដឹងថា តើសារធាតុនេះអាចកម្ទេចផ្លាស្ទិកដោយរបៀបណា? ក្រោយមក លោករកឃើញថា ផ្លាស្ទិកក្នុងបន្ទប់ពិសោធន៍ ដែលលោកបានសាកល្បងជាមួយសារធាតុ Imidazole បានរលាយបាត់អស់គ្មានសល់ ។

ការប្រើប្រាស់សារធាតុ Imidazole ដើម្បីកម្ទេចកាកសំណល់ផ្លាស្ទិក គឺមានប្រសិទ្ធភាពជាងវិធីកម្ទេចផ្លាស្ទិកនាពេលបច្ចុប្បន្ន និងអាចកាត់បន្ថយការចំណាយដើមទុនទៀតផង ។ លោកសង្ឃឹមថា ប្រទេសនានានឹងអាចកាត់បន្ថយកាកសំណល់ផ្លាស្ទិកយ៉ាងច្រើន នាថ្ងៃអនាគត ។

លោក Jason នឹងពុំបញ្ឈប់ការស្រាវជ្រាវត្រឹមនេះទេ គឺលោកមានគោលដៅស្រាវជ្រាវពីវិធីកម្ទេចវត្ថុពិបាករលាយផ្សេងទៀត ដូចជា ៖ សំបកវេចខ្ចប់ផលិតពីស្នោ ដោយសារវាក្លាយជាសំរាមដ៏ច្រើនលើសលប់ ។ បើការស្រាវជ្រាវរបស់លោកទទួលបានជោគជ័យ វានឹងអាចជួយគ្រប់គ្រងបរិមាណកាកសំណល់លើពិភពលោក ៕