Manila North Cemetery ដែលជាទីបញ្ចុះសពចំណាស់ជាងគេ និងធំជាងគេមួយនៅក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីន កំពុងក្លាយជាទីជម្រករបស់ប្រជាជនក្រីក្ររាប់រយនាក់។
កន្លែងនេះគឺជាទីបញ្ចុះសពសម្រាប់អ្នកមានៗ ចាប់ពីអតីតប្រធានាធិបតី រហូតដល់តារាភាពយន្តល្បី និងក្រុមអភិជនជាច្រើននាក់ទៀត។ បច្ចុប្បន្នគឺបានក្លាយជាទីជម្រកដ៏សំខាន់មួយរបស់ប្រជាជនក្រីក្រដែលកំពុងស្វែងរកកន្លែងរស់នៅឥតគិតថ្លៃ។

De Los Santos អាយុ ៤០ ឆ្នាំបានធំឡើងនៅទីបញ្ចុះសពនេះ បាននិយាយថា ទោះបីជាទីបញ្ចុះសពងងឹត ក្តៅខ្លាំង និងត្រជាក់ខ្លាំងនៅពេលយប់ក៏ដោយ ក៏នាងនៅតែអាចទ្រាំបាន។ De Los Santos បានបន្តថា គ្រួសាររបស់ម្ចាស់ផ្នូ បានអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេរស់នៅទីនេះ ដើម្បីសម្អាតផ្នូរ និងការពារផ្នូរពីពពួកចោរ។ សព្វថ្ងៃជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋរាប់រយនាក់ ដែលរស់នៅក្នុងទីបញ្ចុះសព Manila North Cemetery គឺប្រកបរបរឆ្លាក់ផ្នូរ ធ្វើសេវាកម្មជីកផ្នូរ និងសម្អាតផ្នូរ ដោយទទួលបានប្រាក់បៀវត្សរ៍ប្រហែល ០.៨៥ ដុល្លារ ក្នុងមួយខែសម្រាប់ផ្នូរមួយ។

អ្នកខ្លះទៀតក៏ជ្រើសរើសសម្អាតផ្នូរដោយឥតគិតថ្លៃ ដើម្បីត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យសាងសង់ខ្ទមនៅលើដីនោះ។ អ្នកស្រុកនៅទីនេះបានដំឡើងខ្សែភ្លើងពេញផ្លូវក្នុងទីបញ្ចុះសព ដើម្បីផ្តល់ពន្លឺដល់មនុស្សខ្លះទៅលេងផ្នូរនៅពេលយប់។ គ្រួសារនីមួយៗក៏មានអគ្គិសនីប្រើប្រាស់ដែរ ប៉ុន្តែត្រូវបង់ថ្លៃអគ្គិសនីលើសពីទីផ្សារពីរដង។ ដោយសារការខ្វះថវិការ ប្រជាជនក្រីក្រជាច្រើនក៏សម្រេចរស់នៅបែបនេះ ដោយពួកគេជឿថា នៅទីបញ្ចុះសព Manila North Cemetery គ្មានខ្មោច ឬបិសាចអ្វីនោះទេ ដូច្នេះពួកគេមិនមានភាពភ័យខ្លាចឡើយ។

នៅថ្ងៃឈប់សម្រាកនាដើមខែវិច្ឆិកា អ្នកកាន់សាសនាកាតូលិករាប់លាននាក់នៅប្រទេសហ្វីលីពីនបាននាំគ្នាទៅទីបញ្ចុះសពទាំងនោះ ដើម្បីរំលឹកការចងចាំរបស់ពួកគេជាមួយអ្នកស្លាប់ ក្នុងពេលនោះដែរអ្នករស់នៅទីបញ្ចុះសពក៏មានការមមាញឹកខ្លាំង ដោយពួកគេបានសម្អាតផ្នូរទាំងអស់ ហើយលក់អាហារសម្រន់ពីតូប ដែលជួយឱ្យពួកគេរកប្រាក់បានច្រើន។ ដូច្នេះក្រៅពី Manila North Cemetery កន្លែងបញ្ចុះសពផ្សេងទៀត ក៏កំពុងមានប្រជាប្រិយភាពខ្លាំងសម្រាប់ប្រជាជនក្រីក្រក្នុងទីក្រុងម៉ានីល ប្រទេសហ្វីលីពីនផងដែរ៕

កូរ៉េខាងត្បូង៖ អាកាសធាតុត្រជាក់ខ្លាំង រដ្ឋាភិបាលទីក្រុងសេអ៊ូលរបស់ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងថ្មីៗនេះ បានប្រកាសចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការមួយ ដើម្បីលើកទឹកចិត្តប្រជាជនឱ្យពាក់ម៉ាស់គ្រប់គ្នា នៅពេលដែលជំងឺគ្រុនផ្តាសាយកំពុងរីករាលដាលយ៉ាងឆាប់រហ័ស។

យោងតាមសារព័ត៌មានបរទេស YTN មេរោគគ្រុនផ្តាសាយក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ហាក់ដូចជារីករាលដាលលឿនជាងមុន ហើយក៏មានភាពធ្ងន់ធ្ងរជាងមុនផងដែរ ដោយសារគ្រុនផ្តាសាយពីរប្រភេទគឺ A-H1N1 និង A-H3N2 កើតមានក្នុងពេលដំណាលគ្នា។

ខណៈការកើនឡើងភាពខុសគ្នានៃសីតុណ្ហភាព និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុភ្លាមៗ ក៏បណ្តាលឱ្យមេរោគគ្រុនផ្តាសាយរីករាលដាលយ៉ាងឆាប់រហ័សផងដែរ។ បច្ចុប្បន្នចំនួនអ្នកជំងឺគ្រុនផ្តាសាយកំពុងឡើងដល់កម្រិតខ្ពស់ថ្មីជារៀងរាល់ថ្ងៃក្នុងរយៈពេលប្រាំបីឆ្នាំ។ ចំនួនអ្នកជំងឺដែលមានរោគសញ្ញាគ្រុនផ្តាសាយក្នុងសប្តាហ៍ដំបូងនៃខែមករាឆ្នាំនេះមានចំនួន ៩៩ នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកជំងឺ ១,០០០ នាក់ កើនឡើង ១៣.៧ ដងធៀបនឹងរយៈពេលបួនសប្តាហ៍មុន។ ក្មេងជំទង់កំពុងនាំមុខគេដោយ ១៧៧ នាក់ និងកុមារ ១៦១ នាក់ ក្នុងចំណោម ១,០០០ នាក់។

លើសពីនេះចំនួនអ្នកជំងឺឆ្លងតាមផ្លូវដង្ហើមផ្សេងទៀតក៏កំពុងកើនឡើងខ្លាំងផងដែរ។ ទោះបីជាយ៉ាងនេះក្តីទីក្រុងសេអ៊ូលបច្ចុប្បន្នបានពង្រីកវិសាលភាពនៃការចាក់វ៉ាក់សាំងដោយឥតគិតថ្លៃដើម្បីការពារជំងឺគ្រុនផ្តាសាយសម្រាប់ប្រជាជននៅក្នុងទីក្រុង ជាពិសេសអ្នកដែលស្ថិតក្នុងក្រុមដែលមានហានិភ័យខ្ពស់នៃជំងឺផ្តាសាយ។ ដូច្នេះមារអាយុចាប់ពី ៦ខែ ដល់អាយុក្រោម ១៣ឆ្នាំ ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ និងមនុស្សដែលមានអាយុចាប់ពី ៦៥ឆ្នាំឡើងទៅ នឹងទទួលបានវ៉ាក់សាំងការពារជំងឺគ្រុនផ្តាសាយដោយឥតគិតថ្លៃ។

បុគ្គលិកដែលធ្វើការនៅសាលាមត្តេយ្យ កន្លែងថែទាំមនុស្សចាស់ និងគ្រូពេទ្យឆ្មបក៏នឹងទទួលបានវ៉ាក់សាំងការពារជំងឺគ្រុនផ្តាសាយដោយឥតគិតថ្លៃចាប់ពីពេលនេះរហូតដល់ថ្ងៃទី ៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ ផងដែរ។ បន្ទាប់ពីចាក់វ៉ាក់សាំងរួច រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូងក៏ស្នើឱ្យប្រជាជនពាក់ម៉ាស់គ្រប់គ្នា និងរក្សាអនាម័យជានិច្ច៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ ពលរដ្ឋអាមេរិកបានសម្រុកដោនឡូតបណ្តាញសង្គមចិនឈ្មោះ Xiaohongshu យ៉ាងច្រើនក្នុងកម្មវិធី App Store របស់ក្រុមហ៊ុន Apple ពីព្រោះពួកគេបារម្ភពីការបិទ TikTok នៅអាមេរិក នាពេលឆាប់ៗ ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេស កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ ។

Xiaohongshu គឺជាបណ្តាញសង្គមចិន ដែលស្រដៀងនឹងបណ្តាញសង្គម Pinterest និង Instagram នៅប្រទេសលោកខាងលិច ។ បណ្តាញសង្គមនេះអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់បង្ហោះអត្ថបទ រូបភាព និងវីដេអូខ្លីៗ ហើយពលរដ្ឋអាមេរិកដែលហៅខ្លួនឯងថា «ក្រុមភៀសខ្លួនពី TikTok» បានដោនឡូតបណ្តាញសង្គមនេះយ៉ាងច្រើន ។

អ្នកលេងបណ្តាញសង្គមនេះ គឺមានទាំងពលរដ្ឋអាមេរិក និងចិន ដោយពួកគេបានជជែកគ្នា ហើយអ្នកលេងបណ្តាញសង្គមចិនសុំឱ្យអ្នកលេងនៅអាមេរិកជួយធ្វើលំហាត់ជាភាសាអង់គ្លេស និងបង្ហោះសត្វចិញ្ចឹមបង្ហាញគ្នាឆ្លងប្រទេស ។ បច្ចុប្បន្ន Xiaohongshu ផ្តោតទៅលើការលក់ផលិតផល ដែលមានចំនួនអ្នកប្រើប្រាស់រហូតដល់ជាង៣០០លាននាក់ក្នុង១ខែ និងទទួលបានចំណូល ១ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក កាលពីឆ្នាំ២០២៤ ។

ការផ្លាស់ប្តូរមកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមចិន Xiaohongshu នៅអាមេរិក គឺក្រោយពីតុលាការកំពូលអាមេរិកអះអាងកាលពីដើមខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ ថា នឹងអនុវត្តច្បាប់ហាមឃាត់ TikTok ឬបង្ខំឱ្យក្រុមហ៊ុន ByteDance ជាម្ចាស់ TikTok ដែលមានស្នាក់ការធំនៅប្រទេសចិន លក់ TikTok ឱ្យក្រុមហ៊ុនអាមេរិក ។ តុលាការកំពូលបានកំណត់រយៈពេលឱ្យ TikTok សម្រេចចចិត្តត្រឹមថ្ងៃទី១៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ មុនពេលប្រកាសសេចក្តីសម្រេច ។

បើទោះជាបច្ចុប្បន្ននេះ ពលរដ្ឋអាមេរិកដែលប្រើប្រាស់ TikTok បានដោនឡូតបណ្តាញសង្គម Xiaohongshu យ៉ាងច្រើនក្តី ប៉ុន្តែការហាមឃាត់ TikTok អាចប៉ះពាល់ដល់បណ្តាញសង្គមផ្សេងទៀតដែលបង្កើតឡើងដោយចិន ដូចជា ៖ Xiaohongshu, WeChat, Lemon8 និង CapCut ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក៖ ក្រុមហ៊ុនរបស់អាមេរិក Colossal Biosciences មានគោលបំណងស្តារឡើងវិញនូវប្រភេទសត្វដែលផុតពូជ ដោយរំពឹងថាសត្វដំរី Woolly mammoth គឺជាសត្វដំបូងគេដែលអាចកើតឡើងវិញក្នុងរយៈពេលពីរឆ្នាំខាងមុខ។
Woolly mammoth គឺជាសត្វដំរីដែលមានរោមច្រើន និងភ្លុកដ៏សែនវែង ក៏ដូចជាមានទំហំធំជាងដំរីបច្ចុប្បន្ន ប៉ុន្តែវាបានផុតពូជជាង ១ ម៉ឺនឆ្នាំហើយក្នុងកំឡុងយុគសម័យទឹកកក។

ទោះជាយ៉ាងណាសហស្ថាបនិក និងជានាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន Colossal លោក Ben Lamm បាននិយាយថា “ក្នុងរយៈពេលពីរឆ្នាំខាងមុខ យើងនឹងឃើញថនិកសត្វមួយនេះកើតមកក្រៅស្បូន ដោយប្រើបច្ចេកវិទ្យាស្បូនសិប្បនិម្មិត ដែលលូតលាស់ទាំងស្រុងពីអំប្រ៊ីយ៉ុងទៅជាសត្វដែលមានសុខភាពល្អ”។ ស្បូនសិប្បនិម្មិតនឹងផ្តល់មធ្យោបាយដើម្បីលូតលាស់អំប្រ៊ីយ៉ុងដែលមានសុខភាពល្អនៅក្រៅស្បូនធម្មជាតិ ដោយអនុញ្ញាតឱ្យសត្វជិតផុតពូជកើតក្នុងបរិយាកាសដែលមានសុវត្ថិភាព និងអាចគ្រប់គ្រងបានដោយមិនចាំបាច់ពពោះជំនួស។

លោក Matt James នាយកប្រតិបត្តិនៃមូលនិធិ Colossal Foundation បាននិយាយថា “ស្បូនសិប្បនិម្មិតគឺជាភាពអស្ចារ្យខាងបច្ចេកទេស និងចាំបាច់សម្រាប់ការអភិរក្ស ដោយសារតែមិនមានតម្រូវការសម្រាប់ម្តាយពពោះទេ” ដូច្នេះបច្ចេកវិទ្យានេះអាចបង្កើនល្បឿននៃការស្តារឡើងវិញនូវប្រភេទសត្វដែលរងការគំរាមកំហែង និងធ្វើឱ្យទីជម្រកសត្វផុតពូជរស់ឡើងវិញ។

យោងតាមក្រុមហ៊ុន សត្វដំរី Woolly mammoth នឹងរស់ឡើងវិញនៅឆ្នាំ ២០២៨ ហើយមនុស្សក៏អាចឃើញប្រភេទសត្វផុតពូជជាច្រើនផ្សេងទៀតរស់ឡើងវិញនៅលើផែនដីផងដែរ។ ទោះជាយ៉ាងណា សាស្ត្រាចារ្យ Love Dalén មកពីសាកលវិទ្យាល័យ Stockholm ដែលបានចូលរួមក្នុងគម្រោងជាមួយ Colossal Biosciences បាននិយាយថា សត្វបុរាណដែលរស់ឡើងវិញទំនងជាមានសមត្ថភាពខុសពីពូជសត្វជំនាន់មុន គ្រាន់តែរូបរាងរបស់ពួកវាគឺដូចគ្នាទៅនឹងសត្វជំនាន់មុនដែរ៕

ប្រទេសន័រវេស ៖ កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា ន័រវេសនឹងក្លាយជាប្រទេសប្រើប្រាស់រថយន្តអគ្គិសនី១០០% ដំបូងគេនៅលើពិភពលោក និងបញ្ឈប់ការលក់រថយន្តប្រេងឥន្ធនៈគ្រប់ប្រភេទ ។ បច្ចុប្បន្ន ពលរដ្ឋន័រវេស ស្មើជាង៥លាននាក់ បានផ្លាស់ប្តូរមកប្រើប្រាស់រថយន្តអគ្គិសនី ។

នៅឆ្នាំ២០២៤ ពលរដ្ឋន័រវេសបានប្រើប្រាស់រថយន្តអគ្គិសនី ចំនួន៧៥៤,៣០៣គ្រឿង (ជាង៧៥ម៉ឺនគ្រឿង) ខណៈរថយន្តប្រេងឥន្ធនៈស្មើត្រឹមតែ៧៥៣,៩០៥គ្រឿងប៉ុណ្ណោះ ។ តាមទិន្នន័យរបស់សមាគមយានយន្តអគ្គិសនីន័រវេស បញ្ជាក់ថា រថយន្តដែលដាក់លក់កាលពីឆ្នាំ២០២៤ ស្មើជាង៨៨.៩% គឺជារថយន្តអគ្គិសនី ។

ចំណែកការប្រើប្រាស់រថយន្តអគ្គិសនីនៅប្រទេសផ្សេងៗ ដូចជា ៖ អង់គ្លេស បានប្រើប្រាស់រថយន្តអគ្គិសនី ស្មើនឹង២០% កាលពីឆ្នាំ២០២៤ ខណៈសហរដ្ឋអាមេរិក ស្មើនឹង៨% ។ ហេតុនេះ ប្រទេសជាច្រើនបានផ្លាស់ប្តូរមកប្រើប្រាស់រថយន្តអគ្គិសនី ដោយសារសហភាពអឺរ៉ុបហាមឃាត់ការលក់រថយន្តប្រេងឥន្ធនៈ នៅឆ្នាំ២០៣៥ ។

តើពលរដ្ឋន័រវេសនិយមប្រើប្រាស់រថយន្តអគ្គិសនីប្រភេទណាខ្លះ? តាមទិន្នន័យរបស់សមាគមយានយន្តអគ្គិសនីន័រវេស បញ្ជាក់ថា ពលរដ្ឋន័រវេសនិយមបើកបររថយន្តអគ្គិសនីរបស់អាមេរិក គឺម៉ាក Tesla Model Y និង Tesla Model 3 ។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានរថយន្តអគ្គិសនីម៉ាក Volvo EX30, Volkswagen ID.4, Toyota bZ4X, Skoda Enyaq, Nissan Ariya, Volkswagen ID.3, Audi Q4 e-tron និង Hyundai Kona electric ។

ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៩០ រហូតមក រដ្ឋាភិបាលន័រវេសបានកំណត់វិធានការមួយចំនួន ដើម្បីជំរុញឱ្យពលរដ្ឋប្រើប្រាស់រថយន្តអគ្គិសនីកាន់តែច្រើន រួមមាន ៖ ទទួលការលើកលែងពន្ធលើការបំភាយឧស្ម័នពុល, កាត់បន្ថយការបង់ពន្ធផ្លូវ ៥០%, កាត់បន្ថយថ្លៃចំណតរថយន្ត, ជំរុញក្រុមហ៊ុននានាកាត់បន្ថយការលក់រថយន្តប្រេងឥន្ធនៈ និងអ្នកប្រើប្រាស់រថយន្តអគ្គិសនីអាចបើកបរនៅលើផ្លូវរថយន្តក្រុង ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទស្សនាវដ្តី Forbes ។

ការកំណត់គោលនយោបាយទាំងនេះ គឺបានជំរុញឱ្យពលរដ្ឋន័រវេសងាកមកប្រើប្រាស់រថយន្តអគ្គិសនីច្រើននាពេលបច្ចុប្បន្ន ។ ក្រៅពីនេះ ការប្រើប្រាស់រថយន្តអគ្គិសនីបានកាត់បន្ថយការចំណាយផ្សេងៗ និងពុំបញ្ចេញឧស្ម័នពុលប៉ះពាល់បរិស្ថាន ដែលជាមូលហេតុនៃបញ្ហាអាកាសធាតុ ៕